12.09.2025 | 12:38
619
УМРИМ КЎЧКИЛАРДАЙ ЖИМЖИТ, ШИДДАТЛИ

* * *
Ҳали бирор ишни уддаламадим,
ҳали ҳеч кимсани қилмадим рози,
беҳуда ўтибди гўзал умримнинг
қанчалаб чиройли баҳори, ёзи.
Фароғат борлигин унутиб қўйдим,
бағримга чақинлар тегди дафъатан,
Сендан-да улуғроқ нарса йўқлигин
сочим оқарганда англадим, Ватан!
Бунча кеч англадим,
нега мунча кеч…
Англасам лоақал ўттиз йил аввал,
лоақал туғилмай туриб англасам…
Кўрган бўлармидим сени мукаммал.
Ҳали асл Ватан бўлмоғинг учун
овози тошларни ёрар куйчилар,
қанчалаб сеҳргар шоирлар керак,
қанча билим керак,
қанча куч-чидам.
Умрим кўчкилардай жимжит,
шиддатли,
буткул тинмоқ учун бир кун бемалол
фақат яхши бўлмоқ жудаям камдир,
жуда камлик қилар яшамоқ ҳалол.
Нақадар кечикиб англадим сени,
чақинлар йўқ қилса мени дафъатан,
айт, қандоқ чидайман бундай хўрликка,
айтйодимдақ ётаман қаърингда, Ватан!
ҲОЗИРГИ ЁШЛАР
Ҳозирги ёшларда
покизалик бор,
тирик қалбларига диёнат эга,
гўё пок табиат ёмон кўзлардан
асраб қўйганларин шуларга берган.
Агар тирик бўлса, бир четда турмай,
ҳозирги ёшларга сард р бўларди,
гоҳ кўкдан ёғилган,
гоҳ ердан чиққан
туҳмат-у балога қалқон бўларди.
Ҳозирги ёшлар ҳам турармиди жим,
йиғиштириб қўйиб шахсий ҳасратин,
ўз нафси йўлида ҳар нега қодир
ювуқсиз каслардан уни асрарди.
Синдириб ташларди унинг бўғзига
ўрлаган қўлларни биттама-битта,
бор овози билан полончилармас,
халқнинг боласиман деган йигитлар.
Қодирий ўйланар юксак-юксакда,
пайқамай вақтнинг тўс-у тўсларин,
пойига қўяди қўллари титраб
қариган гулларин содиқ дўстлари…
Аммо у юксалган улуғвор тошдай,
кўрмас дўстларининг йиғинларини.
Эшитмас жомларнинг жаранглари-ла
оташин алёр-у йиғиларини.
Билмадим, дўстларин танирмиди у,
пойига барини ҳайдаб келди вақт…
Бас, эй, Қодирийнинг пойидагилар,
у дўстлар овозин эшитар фақат.
Вақт келиб, қариса ҳозирги ёшлар,
то ла узмоқ учун умрлик қарзин:
вой, дўстим, жигарим, биродарим
Қодирий пойида йиғласа арзир.
Шунда бир сесканиб,
чин дўстларига
ўзининг мозийдек қучоғин очиб,
юксакдан эгилар,
минг бор эгилар,
тупроққа теккунча нуроний боши.
ЁШ ЎЗБЕК ШОИРЛАРИГА
Сўзларни қайрайлик, обдан тоблайлик,
Идрок-ла совутиб тағин қайрайлик,
Ўзбекнинг қоракўз болаларига
битта дунё қолсин ҳайратлик.
Битта дунё қолсин мустаҳкам,
эшилган пўлатдай дарёлар қолсин,
чақилмаконференцияданр тоғлар қолсин,
мусаффо хаёллар, самолар қолсин.
Сўзларни қайрайлик, дўстлар, жўралар,
ғафлат тўшагида ётмай, шошайлик:
яшамоқ, курашмоқ, ўлмоқ сирларин
болакайлар учун очайлик.
Битта дунё қолсин мустаҳкам,
унга посбон бўлсин ўткир шеъримиз,
токим бу дарёлар бемалол оқсин,
болаларга қолсин жаннат еримиз.
Сўзларни қайрайлик, тағин қарайлик,
токим кескир бўлсин бамисли олмос,
ўткир сўз қолмаса шоирларидан,
ўткир сўз қолмаса… ҳеч нарса қолмас.
ҚИЁС
Кузатдим –
ҳар олма рангин сайёра,
солланиб турар ҳур шаббодаларда,
лимиллаган анҳор эшилиб оқар –
шамолда тебранган
шалаббо парда.
Тун келар,
қадимий осойишта тун,
ой ҳайдар булутлар –
теваларини,
саноқсиз қорамтир қалқонлар билан
дарахтлар яширар меваларини.
Ердаги коинот парчаси – боғда,
бузила бошлайди тўсатдан сукун,
тинимсиз тўпиллар…
Саҳарга қадар
рангин олмаларни ўйнаб отар тун.
БИРОВНИНГ ГУЛИ…
Девор-ла ўралган ҳовли ичида
ариқча лабига эгилган кўйи,
атиргул ўртанар кимнинг ишқида,
эпкиндан қалтирар,
тўзғиган ўйи.
Эй десам,
атиргул ёмон титради,
тўкилиб кетдими дедим ҳидлари,
нураган деворнинг берги ёғида
бузилган юрагим нозик питради.
Шундоқ гул…
кимсасиз ҳовли ичида,
бегона нигоҳдан титрайди мунча.
Мунчалар хокисор кимнинг ишқида,
авжида очилган,
эмасди ғунча…
Шундоқ гул…
ҳалиям боқар ҳаёсиз,
ахир сал яширса дейман дардларин,
эҳ, шўрлик,
тобора қуёш аёвсиз,
ҳадемай тўкилар бахмал барглари.
Бир ўтли нигоҳдан титрайди ёмон,
журъатли бир қўлнинг садқаси, қули.
Ўзиям гулмисан гул эди, аммо
бировнинг гулийди,
бировнинг гули…
ДЎСТ
Одам узоқ яшар,
Жудаям узоқ,
Агар дўсти бўлса суянадиган,
Агар дўсти бўлса ҳар қутлуғ саҳар
Баҳайбат қуёшдай уйғонадиган.
Бугун мен умримнинг қоқ ўртасида
Дилдан туйганча бир ҳақиқатни,
Севиниб, соғиниб яшай бошладим
Соатга чўзилган ҳар дақиқани:
Умрим узайгани муборак бўлсин,
Рост бўлсин ойлардай теран кунларим.
Умрдай баҳорлар,
Баҳор бўйларин
Таратган ўзгача рангин кўзларим.
Осмондай далани тўлдириб нурга
Бебаҳо тилсимлар ўстирган дўстим,
Юз минг елкаларим,
Юз минг қўлларим,
Юз минг юракларим сеники бўлсин!
Бағрида эзгулик уруғлари-ла,
Асрдан асрга ўтаётган, дўстим,
сен учун жоним ҳам жисмимни ёриб,
Юз мингта ханжардай
Жаранглаб ўсди.
Умрим узайгани муборак бўлсин.
Оқари рост бўлсин тўкин дарёдай.
Энди кунларимнинг қат-қатларида
Асло ўлимлар йўқ,
Фақат ҳаёт бор!
ФАРИШТАЛИ
Чол-у кампир
шошилмай салкам
бир асрни ҳам яшаб қўйишди.
Кунжарага, зоғора, патир,
томошага роса тўйишди.
Кампирини эшитмайди чол,
эшитмайди чолни кампири.
Бир-бирига суяниб қолган,
бири кетса,
йиқилар бири.
Лек кўзлари ҳамон кулади,
юзларида айланар зиё.
Бузилади дунё тасвири
чол-у кампир бўлмаса гўё.
Ҳар нарсага қодир табиат
асрамагин бундай қаришдан!
Иккисининг кифтидан кетмас,
саксон йилдир
икки фаришта.
МАНЗАРА
Оқ сукпринципиаларпринципа,
кун нурида ёниб, ярақлаб,
чопиб кирар совуқ шаҳарга
ялангоёқ яшил дарахтлар.
Бир зумдаёқ деворлар ошиб,
Кўчаларга тарқаб кетдилар.
Дарчаларга юзларин босиб,
болалардай қарар катталар.
Шавкат РАҲМОН
“Жадид” газетасининг 2025 йил 12 сентябрдаги 37-сонида
ЎЗИ УСТОЗ БЎЛАР УСТОЗ КЎРГАНЛАР
“– Мени танимадингизми, ахир мен фалончи блогерман!– Узр, қайси ном билан қандай мавзуларда блог юритасиз?– Барча мавзуда. Интернетда ҳамма “Ҳаққуш” номи билан билади мени.– Шунақами? Мен билган кўпгина блогерлар аниқ бир йўналиш бўйича фаолият юритади.– Улар менга ўхшаб кўп соҳани тушунмайди-да, шунинг учун биттаси билан чекланади.– Қайси соҳа бўйича мутахассиссиз?– Олий маълумотим йўқ. Мактабни битирганман”. […]
21.01.2026 | 15:59
831
МАТЕМАТИКА – МУВАФФАҚИЯТ МАНБАИ
Суҳбатдошимиз Ўзбекистон Фанлар академияси ва Бутунжаҳон Фанлар академияси академиги, Давлат мукофоти лауреати Ўткир Розиқов айни пайтда ЎзФА В.И.Романовский номидаги Математика институти директори ўринбосари сифатида фаолият олиб бормоқда. У қарийб қирқ йиллик фаолияти давомида математик анализ, алгебра ва эҳтимоллар назариясининг замонавий усуллари билан физик ва биологик системаларнинг термодинамикаси ва динамикаси назарияларини яратиб, уларни табиий фанларга қўллашда […]
21.01.2026 | 12:50
823
ОҒАМИЗ ОМОН БЎЛСИНЛАР!
Мен Муродбой Низанов билан илк бор 2004 йилда танишганман… Йўқ, адашдим. Бу инсонни анча аввалроқ, ўспирин чоғларимда истеъдодли ижодкор сифатида таниганман. Мактабда ўқиб юрган пайтларимда адабиётга ҳавасим баланд эди. Қўлимга тушган китоб ва газета-журналларни иштиёқ билан мутолаа қиламан. Колхозда бригадир бўлиб ишлайдиган раҳматли амаким ўзи обуна бўлган “Ёшлик”, “Шарқ юлдузи”, “Муштум” журналларини ўқиб бўлгач, менга […]
21.01.2026 | 09:47
859



