Go‘zal Turkiston
0:00
/
Toshkent
temperature icon 13°C

“JADID” GAZETASINING YANGI SONIDA: ✏️Usmon NOSIR: BOĞIM ✏️Iqbol MIRZO: KELAJAK UÇUN MAS’ULIYAT ✏️Gulçehra UMAROVA: ASRNI BÖYLAGAN ADIB ✏️Komil SINDOROV: “JAVOHIR SINDOROVNING BOBOSI BÖLIB TANILDIM“ ✏️E’zozxon KARIMOVA: MILLIY YUKSALIŞ SARI ✏️Orif ODILOV: ÖZBEK-QOZOQ MADANIY HAMKORLIGI MUSTAHKAMLANMOQDA ✏️Nusratullo JUMAXÖJA: TADQIQOT-ROMAN ✏️Abbos ŞOYIMOV: XALQARO MEDIAFORUM ✏️Zikrilla MUHAMMAD: ANQARADA ADABIYOT BAYRAMI ✏️Ikrom BÖRIBOYEV: KEÇA VA BUGUN ✏️Muhayyo RUSTAMOVA: OG‘RIQ NUQTA ✏️Abdulhamid MUXTOROV: UYLAR SOYASIDA QOLAYOTGAN SAVOLLAR ✏️Jasmina ISROIL: SYUKURO MANABE – IQLIMŞUNOSLIK “OB-HAVOSI”NI ÖZGARTIRGAN NOBELÇI ✏️Rustambek ŞAMSUTDINOV: QONLI JILD ✏️Alişer SANDIBOYEV: SAMARQAND NEÇA YOŞDA? ✏️Nigina ISKANDAROVA: “KITOB, MENING DÖSTIMSAN” ✏️Jamoliddin BADALOV: “OLTIN QALAM” UMMON ORTIDA

TAVSIYA QILAMIZ


JADIDLAR


Bo'lim: Yangiliklar

ÖZBEK-QOZOQ MADANIY HAMKORLIGI MUSTAHKAMLANMOQDA

Özbek va qozoq xalqlari tili, dini va madaniyati bilan bir-biriga çambarças boğlangan ellardir. Ajdodlarimiz ming yillar davomida yonma-yon yaşab, hayotning quvonç va taşvişlarini, yaxşi-yomon kunlarni birgalikda boşdan keçirib, taqdirdoş bölib kelişgan. Bu qardoşlik keyingi yillarda, ayniqsa, mustahkamlanib, yangiça mazmun va ruh bilan boyib bormoqda. Bu borada Özbekiston Respublikasi Prezidenti Şavkat Mirziyoyev hamda Qozoğiston Respublikasi Prezidenti […]

16.11.2026 | 14:34

img57

“BIR ÇORAK ET”

Yaqin-yaqinlargaça xalq tilida, badiiy adabiyotda “Tört qadoq göşt”, “bir çirpit asal”, “ön tanob yer” kabi jumlalar işlatib kelinardi. Hozir esa bular nimani anglatişini deyarli unutib yubordik. Qirq yilça burun “bir aşmuşka çoy”, “tört yumaloq çoy” kabi sözlar savdoda, turmuşda köp işlatilardi. “Aşmuşka” deb eng kiçik çoy qadoği – ellik grammlik, özi kub şaklida bölsa ham, […]

12.11.2026 | 14:31

img584

NON VA OŞ ŞAHRI

Yaqinda xorijlik oşnalarni kutib oldim. Uçoq tungi soat uçda qöndi. Ertalab sakkizda “Afrosiyob”da Buxoroga ketişlari kerak. Ölguday çarçaşgan, ramaqijon ahvolda. Özbekona taomilga köra, qönoqlar öziga kelsin deb palovxona sari boşladim. Uç xil oş çaqirdim. Non-çoy, aççiq-çuçuk  degandek… Qiziği keyin boşlandi. Mehmonlar piyolaning çetiga ikki marta lab tekkizib, ajablanişdi: – I-ya, qardoş, çoyga şakar solinganmi?– Ha-da! […]

12.11.2026 | 09:27

img580

QAROVSIZ QAL’A

Yurtimizda keyingi yillarda içki turizmni rivojlantiriş, tarixiy obidalarni asrab-avaylaş va qayta tiklaş borasida keng kölamli işlar amalga oşirilmoqda. Samarqand, Buxoro, Xiva, Şahrisabz, Termiz kabi qadimiy şaharlarimizdagi tarixiy yodgorliklar nafaqat mamlakatimiz, balki butun dunyo sayyohlarining e’tiborini tortib kelmoqda. Bu işlar xalqimizning boy madaniy merosini asraş va uni kelajak avlodlarga butun holda yetkaziş yölidagi muhim qadamlardir. Biroq […]

11.11.2026 | 16:19

img506

“BIR ÖJAR ŞOIR”

Xalqimizning jasoratli şoiri Şavkat Rahmon bir suhbatida “Şe’riyatimiz teran, oqimlari kuçli şe’riyatdir”, deya ta’rif bergan. Ayni şoirning özi mana şu “teran, oqimlari kuçli” şe’riyatda ulkan pörtanalar sodir eta olgani ahamiyatlidir. Çinakam muxlislar şoirning “Avtobusdagi öylar”, “Asotirlar kitobi”, “Gullayotgan toş”, “Ovozim”, “Titroq sezdingmi heç”, “Yonayotganlar”, “Aravon körinişlari”, “Xirgoyi”, “Jez otliq”, “Kutilmagan siyliqlar”, “Iqror” singari önlab şe’rlarini […]

11.11.2026 | 12:25

img414

SOHIBQIRON SABOQLARI

Sohibqiron tavalludining 690 yilligi munosabati bilan “Amir Temur saboqlari” nomli maqolalar töplami naşr etildi. “Yangi avlod” naşriyoti tomonidan çop etilgan mazkur kitob 384 sahifadan iborat. Töplamdan Özbekiston tarixçi olimlari, adabiyotşunoslar va tadqiqotçilarning Xalqaro Amir Temur jamoat fondi tomonidan taşkil etilgan respublika va xalqaro ilmiy-amaliy konferensiyalarda taqdim etilgan ma’ruza hamda ilmiy maqolalari örin olgan. Şuningdek, buyuk […]

05.11.2026 | 09:39

img1100

KINOŞUNOS NIMAGA KERAK?

Davlat rahbari keça kino sohasi vakillari bilan uçraşdi va bir qator özgarişlar e’lon qilindi. Şular orasida “Kinoşunoslar klubi” taşkil etilişi e’tiborimni tortdi. Aynan şu sohada öqiganim uçun fikrlarimni qisqaça yozişga qaror qildim. Xullas, tomdan taraşa tuşgandek, 2016-yilda san’at oliygohida “Kino tanqidi va tahlili” degan yönaliş oçiladi. Qariyb 10 yilda bu dargohni 100 dan ortiq talaba […]

04.11.2026 | 15:24

img1035

KITOB MUTOLAASI HAQIDA

Hermann HESSE,Adabiyot böyiça Nobel mukofoti sovrindori Köpçilik kitob öqişni bilmaydi va köp kişilar nima uçun öqiyotganini tuzukroq tuşunmaydilar ham. Ba’zilar buni öqimişli bölişning qiyin, biroq yagona yöli deb biladi. Ular uçun har qanday kitob kişini “öqimişli” qiladi. Boşqa birovlar uçun esa öqiş, bu – dam oliş, şunçaki vaqtni ötkaziş va ularga nimani (maqola, roman, şe’r, […]

03.11.2026 | 15:50

img1170

TIRIK SATRLAR

Özbekiston Yozuvçilar uyuşmasi homiyligida “Tirik satrlar” ruknida turkum kitoblar naşr etildi. Hayotdan erta ketgan bir guruh ijodkorlar qalamiga mansub bu töplamlarni öqir ekansiz, ularda jam bölgan asarlar adabiyot olamidan mangu joy olgani va tirik yaşayotganiga amin bölasiz. Bir paytlar atoqli hofiz ijrosidagi “Yor-yor” qöşiği xalqimiz orasida juda maşhur bölib ketganini yoşi katta yurtdoşlarimiz yaxşi eslaydi. […]

02.11.2026 | 14:41

img881

“UDDABURO” LUĞATÇILAR

Keyingi yillarda tilimiz imlosida çalkaşlik paydo bölgan sözlardan biri “uddaburo” sözidir. Bu sözning matbuotda “uddaburro” şaklida xato işlatilayotganini köp kuzatdim. Xöş, çalkaşlik nimada? “Uddaburo” sözi arabça “uhda” va forsça “buro” özaklaridan taşkil topgan. “Uhda” sözi özbek adabiy tilida “udda” şaklini olgan. “Udda” – biror işni bajara oliş, örinlatiş, amalga oşiriş, eplaş. “Buro” esa “buromadan” fe’lining […]

29.10.2026 | 09:26

img1298

“YANGRASIN ERKIN SÖZING”

Xalqimizning ardoqli farzandi, Özbekiston Qahramoni, Xalq şoiri Erkin Vohidovning “Yoşlik devoni” ilk bor naşr etilganida, öquvçilar tomonidan katta quvonç bilan kutib olingani ma’lum. Bu kiçik töplamning öz davrida nihoyatda maşhur bölib ketgani undagi deyarli barça  g‘azallarning darhol ölmas qöşiqlarga aylanib, xalqimizning qalbidan joy olganida ham namoyon böladi. Ta’bir joiz bölsa, san’atkorlar bu kitobni yutoqib kutib […]

28.10.2026 | 15:15

img1111

USTOZLARIMDAN MINNATDORMAN

Men yoşligimda özbek tilini yaxşi bilmas edim. Dadam va ayam özbek tilini örganinglar, odam öz ona tilini bilişi kerak, derdilar. Lekin biz öqigan 1970-yillarda maktab, oliy öquv yurtlarida özbek tiliga ehtiyoj yöq edi. Men Toşkent politexnika institutida rus tili öqituvçisi bölib işlardim. “Davlat tili haqida”gi Qonun qabul qilingan yillarda rus guruhida öqiydigan talabalarga özbek tilidan […]

27.10.2026 | 15:45

img1213

OĞZIBIRÇILIK VOSITASI

Bugun ona tilimiz töğrisida köplab şe’rlar bitilmoqda, maqolalar yozilmoqda, ijtimoiy tarmoqlar, ommaviy axborot vositalari orqali fikrlar bayon etilmoqda. Bu ovozlarda MILLIY BIRLIKni, OĞZIBIRÇILIKni his qilasiz. Millat uçun kuyunçaklikni körasiz. Bu qanday yaxşi! Men til haqda söz bitayotganda, onam haqida, otam haqida, Vatan haqida yozayotganday bölaman. Xöş, milliy til nima özi? Bu jahon sahnida millatning yaşamoği […]

27.10.2026 | 10:29

img901

JON RIÇARD XIKS – UMUMIY IQTISODIY MUVOZANAT VA FAROVONLIK NAZARIYASINI RIVOJLANTIRGAN NOBELÇI

Jahon iqtisodiy tafakkuri tarixida muhim örin egallagan buyuk olimlardan biri Jon Riçard Xiksdir. Uning ilmiy tadqiqotlari iqtisodiy muvozanat, iste’molçilar tanlovi, iş haqi, kapital va iqtisodiy ösiş nazariyalarining rivojlanişiga katta hissa qöşdi. Faoliyat Jon Riçard Xiks 1904-yil 8-aprelda Buyuk Britaniyaning Uorik şahrida tuğilgan. U Oksford universitetining Balliol kollejida tahsil olgan. Keyinçalik London iqtisodiyot va siyosat fanlari […]

26.10.2026 | 11:29

img1029

BIR RUH BOR

Ha, bu şe’rlarda bir ruh bor. Mana şu ruh şam ziyosi xonaning barça joyiga tarqalgani kabi kitobdagi barça şe’rlarni mazmunan birlaştirib turadi. Özbekiston xalq şoiri Sirojiddin Sayyid yozadi: «Alalxusus, sizga taniştirmoqçi bölayotganim şoir inimiz – yoş bola emas, hayotning aççiq-çuçugini, ayniqsa, şoirlikning qattiq nonini allaqaçon obdon tatib-kamirib körgan, buning nimaligini boşidan ötkarib-ötkarayotgan, eng muhimi, hayot-u […]

22.10.2026 | 15:35

img1514

SO‘ZLIKDAGI “QO‘NOQ”LAR

Shahardagi xorijiy peshlavhalarni ko‘rib ranjiymiz. Lekin bu muammoning faqat ko‘zga ko‘rinadigan qismidir. Asrlar davomida lug‘atimizga sizib kirgan o‘zlashma so‘zlar adabiy tilimizning qariyb 30-35 foizini tashkil etadi. Buni yuz yil avval payqagan jadidlar tilimizni soflashtirish uchun izchil kurashgan. Ular arabcha va forscha so‘zlar o‘rniga milliy muqobillar topishda “Devonu lug‘atit-turk”, “Qutadg‘u bilig”, “Hibat ul-haqoyiq”, “Boburnoma” kabi mumtoz […]

20.10.2026 | 15:31

img1666

ZAMIN “DARGʻA”SI

Yaqinda mo‘g‘ulistonlik hamkasblar bilan tashrif qog‘ozi almashdik. Qarasam, lavozimi degan joyiga “darga” deb yozilgan. Shunda: “Bu o‘zimizning “dorug‘a” emasmi?” deya so‘radim. Ular shunchaki yelka qisib, “председатель” deb qo‘ya qolishdi. Biroq bu javobdan qoniqmay, darrov “so‘zquvar”likka tushib ketdim. “Aqlvoy”ning aytishicha, mazkur atama sof mo‘g‘ulcha bo‘lib, “daru-” fe’lidan olingan. Bu esa “bosmoq”, “ezmoq”, asosan “muhr bosmoq” degan […]

15.10.2026 | 14:05

img2249

MARD ASKARLAR UCHUN

Davlatimiz rahbarining tashabbusi bilan bugungi kunda jamiyatimizda kitobxonlik madaniyatini yuksaltirishga jiddiy e’tibor qaratilayotganidan barchamiz yaxshi xabardormiz. Xususan, O‘zbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi va O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi hamkorligida “Mard askarga sovg‘a” ruknida moʻjaz kitoblar chop etib kelinayotgani xayrli ishlardan biridir. Yaqinda ushbu seriyada yana bir turkum asarlar nashr etildi. To‘plamlardan biri “Mardlik” deb nomlanadi. Taniqli yozuvchi Temirpo‘lat […]

15.10.2026 | 10:41

img1850

NEYTRINOLAR ORQALI KOINOTGA NAZAR: FRENSIS HALZEN

Amerikalik fizik Frensis Halzen neytrino fizikasi va yuqori energiyali astrofizika rivojiga ulkan hissa qo‘shgan olimlardan biridir. Uning asosiy ilmiy g‘oyalaridan biri – Janubiy qutbdagi ulkan muz qatlamini neytrinolarni qayd etuvchi tabiiy detektor sifatida ishlatish edi. Ushbu g‘oya natijasida IceCube neytrino observatoriyasi yaratildi va koinotni neytrinolar orqali o‘rganishning yangi davri boshlandi. Ilmiy faoliyati Frensis Halzen Belgiyada […]

14.10.2026 | 15:48

img1719

ILM VA EL XIZMATIDA

O‘zbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi akademigi, O‘zbekiston Respublikasi Fan arbobi, Xalqaro oliy ta’lim akademiyasi akademigi, Belorussiya Milliy fanlar akademiyasining Mexanika va polimer tizimlar instituti Faxriy fan doktori, texnika fanlari doktori, professor Negmatov Soyibjon Sodiqovich 1941-yil 16-aprelda Andijon shahrida ziyolilar oilasida tavallud topdi. Butun hayoti ilm-fan bilan chambarchas bog‘liq kechgan yirik olim mamlakatimizda kompozitsion materiallar, mexanokimyo va […]

13.10.2026 | 09:21

img1568

UYGʻONING, ODAMLAR!

Yer yuzida 220 dan ortiq millat va xalq bor. Biroq ularning hech biri biz kabi 500 kishilik to‘y, to‘ydan keyin “charlar”, “otako‘rdi”, “kelinko‘rdi”, yana allambalo marosimlar, udumlar qilmaydi. Yer yuzidagi hech bir millat ertalab turib nahorda oshga bormaydi; kelin-kuyovning uyini jihozlar, maishiy texnikalar bilan to‘ldirib, parda, gilam, qalin, sarpo-suruq qilmaydi. Aqlini yegan milliarder ham qiz […]

03.10.2026 | 14:28

img2818

JADID KUTUBXONASI