02.08.2024 | 12:41
436
ADOLAT – ROZI-RIZOLIKNING YAGONA YO‘LI
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining yaqinda dunyoga kelgan “Siyosiy qatag‘on qurboni bo‘lgan yurtdoshlarimiz hayoti va faoliyatini o‘rganish, targ‘ib etish hamda ularning xotirasini abadiylashtirish borasidagi ishlarni kengaytirish to‘g‘risida”gi qarori Vatanimizda izchil qat’iyat bilan keng sur’atda olib borilayotgan adolatparvarlik, insonparvarlik, islohparvarlikka yangi, juda katta to‘lqin bag‘ishlaydi. Bular erkin demokratik taraqqiyotning yo‘llari-yo‘nalishlarini mamlakatimizda miqyosan yangicha bosqichga olib chiqadi.
Qaror boshdan oyoq, birinchi harfidan oxirgi harfigacha mamlakatimizda bundan buyon qilinishi zarur bo‘lgan nihoyatda aniq-tiniq, real va dolzarb masalalar hamda davlat tashkilotlaridan tortib barcha fuqarolarga daxldor bo‘lgan ijtimoiy-hayotiy muhim vazifalarni bayon etadi.
Adolatni tiklash, barcha sohalarda adolatli siyosat yuritish ijtimoiy ongning sifati darajasiga juda katta ta’sir ko‘rsatadi. Ijtimoiy ong shu paytgacha bo‘lgandan ko‘ra boshqacha yorishadi, teranlashadi, faollashadi. Bu qarorning keng miqyosdagi ijro madaniyati fuqarolarning o‘zaro munosabatlarida axloqiy-ma’naviy yaqinliklar, ishonch va ruhafzoliklarni uyg‘otadi.
XIX–XX asrlarda O‘zbekiston nihoyatda og‘ir, o‘ta fojiali tanazzullarni boshidan kechirdi, istibdodga uchradi, bu uzoq davr, qariyb yuz ellik yildan ortiq davom etdi. Mustabid tuzumlar xalq, mamlakat, millat va uning buyuk tarixini tamomila yo‘qotishni, tinimsiz sur’atda assimiliyatsiya mash’um siyosatini o‘tkazishni zo‘ravonlik va rang-barang dog‘uli mafkuraviy nayranglar, yolg‘onchilik, o‘taketgan munofiqlik bilan tiqishtirib keldi. Adolatsizlik va istibdodga qarshi tinmagan kurashlar, qo‘zg‘olonlar, ilk milliy davlatchilik – Qo‘qon muxtoriyatini tuzish davrlarida minglab begunoh kishilar qirildi. Qaror satrlarida haqqoniy qayd qilinganidek, yuz minglab tirik jonlar qurbon qilindi, otib tashlandi, surgun-badarg‘aga uchradi, xalqning ustun qatlami “quloq” va “bosmachi”ga chiqarildi.
Ammo xalq belda belbog‘ini yechmadi, o‘roq-ketmonini uloqtirmadi. Kezi kelsa, ular bilan zolimlarga qarshi kurashdi, qullikka bo‘yin bermadi. Ammo qurbonlar saf-saf, xalqning qoni daryoday oqdi.
Qaror har bir so‘zi bilan uzoq davom etgan shunday adolatsizliklar, zulmlarga o‘z keskin bahosini bermoqda, adolat va insonparvarlik, demokratiyani tiklash, qaror toptirish yo‘lida muhim takliflarni ilgari surmoqda. Bunda yana bir g‘oyatda dolzarb masala – mustaqillikni mustahkamlash bilan chambarchas bog‘lamoqda. Zero, turli darajadagi tahdidlar yo‘qolgan emas, imperialistik nayranglar tamomila yangicha tus olmoqda. “Ta’sir doirasi yaratish”, “makonlarga birodarona egalik qilish”, omonsiz iqtisodiy changalga olish, u yer-bu yerlardan o‘kirib-bo‘kirib qo‘yishlar hamon ustimizda balo-qazo bo‘lib turibdi. Aslo ko‘z yumib bo‘lmaydi. Iqtisodiy tangliklarda davlatlarning qovurg‘alari qayrilib ketadi, tazyiqlarga ko‘nish, “murosayi madora” boshlanadi. Yo‘q, aslo! Bu yaramas yo‘l! Tarixda bu qayta-qayta o‘z isbotini topdi. Mamlakat sarhadlariga zararli yangi imperialistik g‘oyalar va o‘taketgan past tovarlarni qat’iyan kiritmaslik choralari qo‘llanmog‘i lozim. Kiberxavfsizlik asosiy o‘rinda tursin! Qarorda belgilanayotgan katta miqyosdagi vazifalarni bajarish uchun Respublika tashkiliy komissiyasi tuzilmoqda. Qatag‘on qurboni bo‘lgan shaxslarning hayoti va faoliyatini o‘rganish, ularni nomma-nom aniqlash, tarixiy xizmatlari haqidagi ma’lumotlarni, arxiv va muzeylar, kutubxonalar va turli fondlarda saqlanayotgan hujjatlarni to‘plash va tadqiq etish, ommalashtirish kabi katta-katta vazifalar ko‘zda tutilmoqda. “Qatag‘on qurbonlari” xotira kitobini chop etish, har yili oktyabr oyining birinchi haftasini Siyosiy qatag‘on qurbonlarini yod etish haftaligi deb e’lon qilish, “Mustaqillik darslari”ni jadidlar, siyosiy qurbonlar faoliyatini o‘rganish yo‘nalishlari bilan boyitish belgilanmoqda. Va bularning barida yosh avlodni jasorat va vatanga fidokorlik ruhida tarbiyalash, tarix xotirasini mustahkamlash kabi o‘ta olijanob g‘oyalar nazarda tutilmoqda. Albatta, bunda asosan mustabid tuzumlar davrida siyosiy zulmga uchragan shaxslarni reabilitatsiya qilishdek ulkan ishlarni izchil davom ettirish eng muhim vazifalardandir. Hozirgacha bir ming ikki yuzdan ortiq zulm qurbonlarining nomlari oqlanganligi qarorning azmi shijoati naqadar ulug‘, ishlar baravj va bardavomligini ayon ko‘rsatadi.
Ibrohim G‘AFUROV
ÖZBEK-QOZOQ MADANIY HAMKORLIGI MUSTAHKAMLANMOQDA
Özbek va qozoq xalqlari tili, dini va madaniyati bilan bir-biriga çambarças boğlangan ellardir. Ajdodlarimiz ming yillar davomida yonma-yon yaşab, hayotning quvonç va taşvişlarini, yaxşi-yomon kunlarni birgalikda boşdan keçirib, taqdirdoş bölib kelişgan. Bu qardoşlik keyingi yillarda, ayniqsa, mustahkamlanib, yangiça mazmun va ruh bilan boyib bormoqda. Bu borada Özbekiston Respublikasi Prezidenti Şavkat Mirziyoyev hamda Qozoğiston Respublikasi Prezidenti […]
16.11.2026 | 14:34
82
“BIR ÇORAK ET”
Yaqin-yaqinlargaça xalq tilida, badiiy adabiyotda “Tört qadoq göşt”, “bir çirpit asal”, “ön tanob yer” kabi jumlalar işlatib kelinardi. Hozir esa bular nimani anglatişini deyarli unutib yubordik. Qirq yilça burun “bir aşmuşka çoy”, “tört yumaloq çoy” kabi sözlar savdoda, turmuşda köp işlatilardi. “Aşmuşka” deb eng kiçik çoy qadoği – ellik grammlik, özi kub şaklida bölsa ham, […]
12.11.2026 | 14:31
597
NON VA OŞ ŞAHRI
Yaqinda xorijlik oşnalarni kutib oldim. Uçoq tungi soat uçda qöndi. Ertalab sakkizda “Afrosiyob”da Buxoroga ketişlari kerak. Ölguday çarçaşgan, ramaqijon ahvolda. Özbekona taomilga köra, qönoqlar öziga kelsin deb palovxona sari boşladim. Uç xil oş çaqirdim. Non-çoy, aççiq-çuçuk degandek… Qiziği keyin boşlandi. Mehmonlar piyolaning çetiga ikki marta lab tekkizib, ajablanişdi: – I-ya, qardoş, çoyga şakar solinganmi?– Ha-da! […]
12.11.2026 | 09:27
595



