Go‘zal Turkiston
0:00
/
Toshkent
temperature icon 11°C

“JADID” GAZETASINING YANGI SONIDA: ✏️Usmon NOSIR: BOĞIM ✏️Iqbol MIRZO: KELAJAK UÇUN MAS’ULIYAT ✏️Gulçehra UMAROVA: ASRNI BÖYLAGAN ADIB ✏️Komil SINDOROV: “JAVOHIR SINDOROVNING BOBOSI BÖLIB TANILDIM“ ✏️E’zozxon KARIMOVA: MILLIY YUKSALIŞ SARI ✏️Orif ODILOV: ÖZBEK-QOZOQ MADANIY HAMKORLIGI MUSTAHKAMLANMOQDA ✏️Nusratullo JUMAXÖJA: TADQIQOT-ROMAN ✏️Abbos ŞOYIMOV: XALQARO MEDIAFORUM ✏️Zikrilla MUHAMMAD: ANQARADA ADABIYOT BAYRAMI ✏️Ikrom BÖRIBOYEV: KEÇA VA BUGUN ✏️Muhayyo RUSTAMOVA: OG‘RIQ NUQTA ✏️Abdulhamid MUXTOROV: UYLAR SOYASIDA QOLAYOTGAN SAVOLLAR ✏️Jasmina ISROIL: SYUKURO MANABE – IQLIMŞUNOSLIK “OB-HAVOSI”NI ÖZGARTIRGAN NOBELÇI ✏️Rustambek ŞAMSUTDINOV: QONLI JILD ✏️Alişer SANDIBOYEV: SAMARQAND NEÇA YOŞDA? ✏️Nigina ISKANDAROVA: “KITOB, MENING DÖSTIMSAN” ✏️Jamoliddin BADALOV: “OLTIN QALAM” UMMON ORTIDA

TAVSIYA QILAMIZ


13.04.2024 | 13:10

img312

ADOLAT MANFAATI

Bugun – atoqli olim va jamoat arbobi, professor Ozod Sharafid­dinov tavalludiga 95 yil to‘ldi. U kishi aslida o‘z davrining chinakam jadidlaridan biri edi. Atoqli olimning ma’naviy jasorati, mashaqqatli va sharafli hayot yo‘li barchamizga ibrat bo‘lgulik. Filologiya fanlari doktori, professor Begali Qosimovning e’tiboringizga havola qilinayotgan quyidagi maqolasi o‘z vaqtida zabardast adibning ma’na­viy qiyofasini ochib bergani bilan alohida aha­miyatga molikdir.

Har bir xatti-harakatimiz asosida manfaat yotadi desak, sodda o‘quvchi bizni xudbinlikda ayblashi mumkin. Lekin aslida ham shunday. Biz shunchaki, ermak deb qaraydigan mashg‘ulotlarimizda ham ko‘nglimizning yoxud jismimizning nimagadir bo‘lgan ehtiyojini qondiramiz. Ammo manfaat deyilganda xayolimizga, birinchi navbatda, shaxsiy manfaat keladi. Chunki manfaat so‘zini deyarli faqat shaxsga bog‘lab, yomon otliq qilib qo‘yganmiz. Aslida dunyoni ham manfaatdor boshqaradi. Chunki manfaat degani nimaningdir, kimningdir nafini, ya’ni foydasini ko‘zlab ish yuritmoqdir. Busiz hech qanday faoliyatni tasavvur qilib bo‘lmaydi.

Shu jihatdan olib qaraganda, mashhur tanqidchi va adabiyotshunos, jamoat arbobi, professor Ozod Sharafiddinov faoliyatining mazmun-mohiyatini adolat manfaati va shu yo‘lda olib borilgan kurash tashkil etadi desak, to‘g‘ri bo‘ladi.

Sirasini aytganda, domlaning nomini bilmaydigan ziyolini mamlakatimizda topish qiyin. Hamkasblar, ilmiy-adabiy jamoatchilik bu kishini deyarli yakdillik bilan e’tirof etadi, tan oladi. Chunki u so‘z ochgan har bir mavzusini yaxshi biladi, mohiyatini teran anglaydi, hamisha zarur va asosli xulosalar chiqaradi.

Sohasiga doir keng va chuqur bilim, yondosh sohalardan xabardorlik, tabiatidagi tantilik va jo‘mardlik, ayni paytda har bir fikr-mulohazasida yarqirab turadigan adolat tuyg‘usi uning chiqishlariga alohida bir ko‘rk va joziba bag‘ishlaydi.

Uning haq so‘zi, to‘g‘rilikdagi sobitligi bilan dis­sertat­siyalar hi­moya­si, bahs­-munozaralar po­san­­gisi ado­­­­lat foydasiga o‘zgarib ket­gan payt­larini mutaxassislar yaxshi biladi. “Deyarli” deb yakdillik bilan e’tirof etilishiga qistirma qili­shimning sababi shuki, tanqidiy gap hammaga ham yoqavermaydi. Ozod Sharafiddinovning bayrog‘i esa halollik va rostgo‘ylikdir. Rost­go‘y­lik, tabiiyki, tanqidni ham taqo­zo etadi.

U kishida o‘qigan talabalar bu nomni juda aziz tutadilar. “Men Ozod akada o‘qiganman”, degan gap juda katta ma’noni anglatadi. Va bundaylar mamlakatimizning hamma joyida bor.

Ustozga yaqin bo‘lganlar omadi kelgan kishilardir. Chunki ular dom­ladan aql va ma’rifatgina emas, tarbiya va ibrat ham oladilar.

Har to‘kisda bir ayb degan­la­ri­dek, odatda, har bir kishining oz-ko‘p nuqsoni bo‘lguvchi edi. Masalan, iste’dodlar, ko‘pincha, injiqroq, nozikfe’l­roq keladilar. Bu odam esa g‘oyat odmi, hammabop. Ko‘ngliga yoqqan kishisiga jonini beradi. Ehtimol, shuning uchun, taqdir Ozod akaga juda ko‘p nar­sa berdi-yu, so‘ng ortiqcha iltifot ko‘r­sat­magandir. Hamisha hayot deb atalgan, sir-sanoatga to‘la dunyo­­ning qil ko‘priklariga ro‘para keldi. Tabiat unga adabiyotni no­zik his qilish va munosib baho­lash salohiyatini hamda uni ro‘y-­rost aytish jasoratini berdi. Uning ijodda o‘rtamiyo­nalikka, “ko‘l­­mak davralar”ga (A.Oripov iborasi) toqati yo‘q edi. Hayot zamo­na­sining deyarli barcha buyuk­lari bilan yuzma-yuz qildi. Ko‘p­chilikning mehr-u muhabbatiga mushar­raf etdi. Ayrimlari bilan uzoq va davomli hamkorlikda asarlar yaratdi. Lekin hamisha ijodi va fao­liyati “qilichning dami”da kechdi. Chunki u o‘rta­miyona yashay ol­mas­­di, o‘rta­miyona seva olmasdi. Ayrimlardek ko‘nglidagini yashira olmasdi. Dilidagi tilida edi.

Yoshligi shafqatsiz urush yil­lariga to‘g‘ri keldi. Bu yetma­gani­dek, hali juda yosh ekan, ota-ona ajralib ketishdi. Shuning uchun u ota mehrining nimaligini bilmay o‘sdi. Ulg‘ayib, ilmi va qalami bilan elga tanilganida halol va rostgo‘yligi uchun ko‘p dashnomlar eshitishiga to‘g‘ri keldi. Shunga qaramay, e’tiqodiga xiyonat qilmadi. Adolat egiladi, sinmaydi, dey­dilar. Lekin u egilganida, shoir aytganidek, necha-necha qovurg‘alar sinadi. Ozod aka boshidan o‘tganlarini “bitta o‘zi” biladi. Lekin domla hech kimga hech qachon hasrat qilgan emas. Has­rat u kishining tabiatiga yot. Bu tabiat quvnoq, hatto shaddod, lekin yon-atrofidagilarini har daqiqada shodlik va baxt­ga ko‘mib yuborishga tayyor turgan fazilat. Men bu qadar keng fe’llikni u kishi bilan tengdosh ijodkorlar orasida juda kam ko‘rganman. Domla chindan ham yaxshilik qil, suvga ot, suv bilmasa, baliq bilur, baliq bilmasa – Xoliq, deydiganlar toi­fasidan.

Men Ozod akaning qo‘lida o‘qi­gan baxtiyor talabalardanman, turli-­tuman ilmiy-ijodiy, ko‘ngil­ochar dam olish, sayyohlik, zaru­riy xizmat safarlarida, sport mash­g‘u­lot­larida birga bo‘lish nasib etgan omadli kishilar sirasiga mansubman.

1958-yil edi. 20-syezd mu­no­­sabati bilan kommunistik iskanja biroz bo‘shashgan, 30-yil­lar­ning qatag‘onlari e’tirof etilib, “xalq dush­man­lari”ning aslida xalq do‘stlari bo‘lgani tan olina boshlagan payt. Shu yili filologiya fakultetida konkurs juda katta bo‘ldi. Adabiyotdan og‘zaki imti­honni bugungi mash­hur Naim Karimovga, tarixni Oybek dom­laning o‘g‘li Omon Toshmu­hame­dovga topshirib, o‘qishga kir­dim. Oktyabrning boshlarida Bo‘­ka­­ga paxtaga ketdik. Biz Ozod Sha­rafiddinovni ilk bor o‘sha yer­da tanib oldik. Keng pesho­nali, ko‘rkam va ochiq yuzli, har bir talabaga mos gapni topib ayta­digan, salobati odmilik bilan fav­qulodda bir tarzda qo‘shilib ket­gan bu odamning qadri biz, birinchi kurs talabalari oldida g‘oyat baland edi. Goho yomg‘ir yog‘gan yoxud biror sabab bilan daladan erta qaytilgan kunlar yuqori kurslar ikkiga bo‘linib, bir tomonda Laziz Qayumov, ikkinchi tomonda Ozod Sharafiddinov boshchiligida futbol o‘ynashar, ularning yosh bolalardek beg‘ubor g‘azab va quvonch­larini tomosha qilish zavqli bo‘lardi. So‘ng uchinchi kursda Ozod akadan dars eshitdik. Ko‘pchiligimiz filologiyada o‘qisak-da, uning mohiyatini ang­lab yetmasdik, til-adabiyot-da, deb ketaverardik. Domlaning ma’ru­za­larini tinglagan sayin bu moʻjizali olam ko‘z o‘ngimizda o‘z sir-as­rorlarini namoyon eta bosh­ladi.

Biz olgan ilk saboqlardan biri bizgacha bo‘lgan barcha adabiy haqiqatlarga shubha bilan qaramoq, tekshirib, aql tarozisidan o‘tkazmoq lozimligi bo‘ldi. Bir-birimizga be­ra­digan so‘roqlarimizning ko‘pi “Nega?”, “Nima uchun?”, “Nima qipti?”, “Nima bo‘pti?” edi. O‘zimiz bil­ma­gan holda “nigilist” bo‘lib qol­dik. Shunday bir sharoitda dom­la bizni Cho‘lpon ijodi bilan ta­nishtirdi. “O‘tkan kunlar” nashr qilinib, Abdulla Qodiriy millionlab yosh qalblarni qayta zabt etayot­gan, quloqlarni qomatga keltirgan sho‘roviy gulduroslar o‘rniga ko‘ngil­­­larni yayratuvchi milliy ohang­lar tong shabadasidek bir taralib olgan yillar edi. Shu sababli Ozod akaning Cho‘lpondan o‘qib bergan she’rlari tashna ko‘ngillarimizda muhrlanib qoldi. Chamasi, o‘sha yillari Cho‘lpon ijodini o‘rganish va xalqqa qaytarish borasida O‘z­be­kiston Yozuvchilar uyush­masi qoshi­da qandaydir bir ilmiy hay’at tuzilgan va Ozod Sharafiddinov uning kotibi qilib belgilangan edi. Shu jihatdan, Ozod aka “qozon”­ning ichida edi. Qo‘liga kirgan ma’lumot va materiallar bilan bizni imkon doirasida tanishtirishga ha­ra­­­kat qilardi. Ayrimlarimizning ja­did­shunos bo‘lib qolishimizda bu saboqlar izsiz ketgan emas. Shu­lardan biri sifatida men bu xotiralarni juda katta mamnuniyat va minnatdorlik bilan yodga ola­man.

O‘qishni bitirayotgan yillarimiz domlaning “Zamon, qalb, poeziya” kitobi chiqdi va biz talabalarning qo‘lida dasturilamalga aylanib qoldi. Xuddi shu yili domlaning boshiga biz bilmagan allaqanday noxush tashvishlar tushdi. Juda kamdan-kam hollarda bo‘lsa-da, ular o‘zini bildirib qo‘yar edi. Lekin Ozod aka hammasini yengib o‘tdi. Alamini ilm va ijoddan oldi. Yoshlarga homiylik qilishdan charchamadi. Butun aqli va ilmiy-adabiy jamoatchilikda erish­gan obro‘-martabasi bilan yosh iste’dodlarni qo‘lladi. Sotsia­listik g‘oyabozlikdan ozgina chet­ga chiquvchi har qanday she’r­ga qo‘yiladigan, mohiyatan gazeta va jurnal tahririyatlari eshi­gini yopib qo‘yadigan “g‘oya­siz”, “tushkun”, “yig‘loqi”, “so­vet kishi­si­ning ruhiyatidan uzoq” degan ayb­lovlardan himoya qilishga urindi. Abdulla Oripovni birinchi bo‘lib keng jurnalxonlar davrasiga olib chiqqan va uning she’rlariga oq yo‘l yozib, she’rxonlar hukmiga havola etgan kishi Ozod Sharafiddinov edi. Keyinchalik ham u haqdagi o‘z fikrlarini dadil himoya qildi.

60-yillar oxirlab, u bilan oldinma-keyin hayotimizga kirib kelgan XX syezdning “iliqlik” yillari ham nihoyasiga yetib borar edi. Ozod akaning o‘sha yillar imkoniyatidan foydalanib amalga oshirgan eng katta ishlaridan biri 20-yillarda yashab o‘tgan va adabiyotimiz tari­­xidan surib chiqarilgan qirqdan oshiq shoir asarlarining majmua­si – “Tirik satrlar” nashrini tashkil qilish va amalga oshirish bo‘ldi. 1968-yili G‘afur G‘ulom nomidagi adabiyot va san’at nashriyotida chop etilgan. Asosiy materialni Muhsin Zokirov tay­yorladi. Ayrim ijodkorlarning asarlarini ToshDU va O‘zFA xo­dim­lari tayyorlab berdilar. Ozod aka 20-yillar adabiyoti bilan yaqin­­dan shug‘ullangan barcha mutaxassislarni jalb etishga harakat qildi. Shular qatorida men ham bor edim. Ilk marta Cho‘lponning bir dasta she’rlari 30-35 yillik tanaffusdan keyin chop etilgan edi. Nashr haqidagi xabar yashinday tez tarqaldi. Kitobning bir qismi bosmaxonadayoq tarqab ketdi. Lekin sovetparastlik g‘alayonga keldi. Amal kursilarida o‘tirgan, Cho‘lpon, Fitratlarni, umuman jadid­likni olabo‘ji ko‘rsatish orqasidan mavqe-martaba topib kelgan aka­xonlarimiz g‘azabga mindilar. “Tirik satrlar” sotuvga chiqmadi. Tiraji bosmaxonadayoq yo‘q qilindi. Fidoyi kommunistlarimiz ToshDU yotoqxonalarida xonama-xona yurib, talabalardan “buzg‘unchi” ki­tob­­ni terib oldilar. Shunda ham uni saqlab qolganlar ko‘p bo‘ldi. Va keyingi salkam 20-yil davomida, oshkoralik zamoni yetib, Cho‘lpon, Fitrat nomlari emin-erkin tilga olin­gunga qadar muqovasiga gazet­jildi qoplanib, qo‘ldan qo‘lga o‘tib o‘qib kelindi. Lekin bu kitobni nashr etganlar, birinchi navbatda, uning tashkilotchisi va mas’ul muharriri Ozod Sharafiddinov ma­sa­lasi o‘sha davrning eng oliy hokimiyati hisoblangan Respublika Markazqo‘mining plenumi dara­jasida ko‘rildi. Gazetalar uni keng yoritdi.

Qizig‘i shundaki, bu kutilgan natijaning aksini berdi. Jamiyatda Cho‘l­pon va uning atrofidagi shoir­­­larga qiziqish ortib, sovet maf­kurachisi sifatida talqin qilib kelingan Hamzaga mehr susa­yib bordi. Jadidlik davri goh “ma’ri­fatchilik”, goh “ma’rifatchilik realiz­mi”, goh “Furqat an’analari”, goh “yangi ma’rifatparvarlik” kabi turli-­­tuman nomlar bilan o‘rganila bosh­­landi.

Hukmron mafkura va belini qirq yeridan bog‘lab uning xizmatida yurgan shotirlari 70-yillarning o‘rta­larida O‘zFAning Til va adabiyot instituti faoliyati haqida Toshkent shahar firqa qo‘mitasining qarorini chiqarishga muvaffaq bo‘ldilar. Odatdagidek, bir necha kishi jazo oldi. Bu gal jabrni institut direktori M.Qo‘shjonov va “ma’rifatchilik realizmi”ni tadqiq etgan E.Karimov tortdi. Qaror joriy udum bo‘yicha poytaxtdagi barcha tashkilot va muassasalarda ishlab chiqildi. Jadidlik borasidagi izlanishlar aka­demiyada boshi berk ko‘chaga kirib qoldi va u yaqin o‘n yil adabiy fikrgina emas, ijtimoiy fikrga ham to‘g‘anoq bo‘lib keldi.

Men mazkur qarorning fakul­te­timizda o‘tkazilgan mu­hokamasini yaxshi eslayman. Shu yili Ozod Sharafiddinov fakultet partiya tash­kiloti kotibi edi. Ochiq partiya maj­lisi (unda firqasizlar ham qat­nashishi shart edi) shovqin-suronsiz, haya­jon­larsiz o‘tdi. Har majlisda so‘z­ga chiquv­chi “profes­­sional”larga vaqt qoldi­ril­madi. Mutaxassislar XX asr boshi adabiyotining murak­kab­lik­lariga diq­­­­qat­ni qarat­dilar, har qanday ayb­lov­lardan o‘zla­rini tiydilar. Davrni o‘r­ganish kerak, degan fikrga keldi­lar.

Hozir bunday o‘ylab qarasam, bu fikr, ya’ni jadidlikni emas, XX asr boshi adabiy harakatini o‘rganaylik, u davr esa g‘oyat murakkab, shunga ko‘ra, ehtiyot bo‘lib o‘rga­naylik, degan fikr kommunistik maf­kura hukmron bo‘lgan zamonda nokommunistik (to‘g‘rirog‘i, anti­kom­munistik) g‘oyani saqlab qo­lish, balki himoya qilishning eng to‘g‘ri yo‘li bo‘lgan ekan.

Ozod akaning barchamiz uchun ibrat bo‘la olurlik eng muhim fazi­latlaridan biri, menimcha, mard va tantiligi, hayotdagi kabi ilm-u ijodda, fikr-u e’tiqodda so‘zi va ishining, ichi va tashining birligidir. Dinda istig‘for degan tushuncha bor. Bu bandasining o‘z qilgan gunohlariga iqror bo‘lishi va Alloh tomonidan ularni kechirishini so‘rash va shu orqali poklanish ma’nolarini ang­latadi. Beayb esa yolg‘iz Parvar­digordir. Buni dindorlargina emas, ateistlar ham yaxshi biladilar: ishla­magan odam­gina xato qilmaydi, deydilar. Haqiqatan ham shunday.

1991-yilning 1-sentyabri dav­lat va jamiyatimiz hayotini tamo­mila boshqa yo‘lga solib yubordi. Mustaqil bo‘ldik. O‘z milliy dav­la­timiz, o‘z dinimiz, dunyoviy asos­lardagi jamiyatimiz taqdirini o‘z qo‘limizga oldik. Shunda kimlardir birdan partbiletlarini uloq­tirib, eski mafkurani fosh etishga tushib ketdi. Mana shunday paytda istig‘for kerak edi.

Ozod Sharafiddinov istig‘for keltir­gan va buni rasman mat­buotda dalo­lati va tafsiloti bilan e’lon qilish­ga jur’at etgan, mus­taqil­likning ma’naviyat bilan bog‘­liq muqaddas manzillariga har jihatdan poklanib qadam bosish­ni vijdon amri deb bilgan ziyolilarimizdan. Bu yolg‘iz jaso­rat­gina emas. Buning uchun yuksak axloq ham lozim.

Ozod akaning “Adabiy etyudlar”, “Iste’dod jilolari”, “Birinchi moʻjiza”, “Abdulla Qahhor” kabi o‘nlab kitoblari, “Hindiston farzandi”dan “Partiyaning oltinlari”gacha bo‘lgan o‘nlab tarjimalari adabiy-estetik tafakkurimiz­da, tarjimachiligimizda qan­day rol o‘ynagani ilmiy maqo­la­larda o‘rni bilan aytilmoqda. Bu­gungi qizg‘in hayo­timizda, bir­­gina adabiy-madaniy emas, ijti­moiy-siyosiy jabhalarda ham mu­vaf­faqiyat bilan ishlab turgan, xalqi­mizning nazar-e’tiborida ke­la­yot­gan ko‘plab iste’dodlarning Ozod akaning shogirdi ekanligi u kishi­­ning ustozlik maqomiga oydin dalil.

Domlaning hayotdagi jo‘mar­d­ligiga esa o‘nlab misollar keltirish mumkin. Bittasini aytaman: 1966-yil­da zilzila munosabati bilan ho­zirgi “Professorlar mavzesi” hudu­didagi ToshDUning professor o‘qituvchilariga yer berildi. Ozod aka Chilonzorda to‘rtinchi qavatdagi “katalak” domda yashardi. Havas bilan hamkasabalari qatorida hovli quradigan bo‘ldi. Shu orada bir voqea sabab bo‘lib butun rejalar o‘zgarib ketdi. Universitetni shu yillari bitirib, shu dargohda ish­ga olib qolingan farg‘onalik bir yigitning xotin, bola-chaqasi bor ekan. Toshkentda turadigan joyi yo‘q, o‘zi ham yuvosh, mehr-oqibatliday ko‘rindi. Dom­­la shart o‘ziga ajratilgan yerni bir og‘iz gap-so‘zsiz in’om qilib yubordi. Hozir shu farg‘onalik domla ishlaydi, kafedra mudiri.

Ozod akaning boy fantaziya­si-yu kutilmagan topqirliklarini, issiq-­so­vuqqa chidamli-yu har qan­­day chigal sharoitdan chiqib ketish mahoratini, katta aqli-yu kichik fe’lini yaqindan bilmoq uchun u kishi bilan safarga chiqish kerak. Afsuski, og‘ir dard – qand kasalligi so‘nggi o‘n-o‘n besh yilda domlaning sayr-u sayohatlarini kes­kin chekladi. Shunday og‘ir davrga qaramasdan “Jahon ada­biyoti” jurnalini tashkil etdi va uni mohirona chiqardi. Keyingi ikki yilda esa shiddatli alpday vujudiga sig‘magan sheryurak, uchqurxayol olimni deyarli yurgizmay, to‘shakka bog‘lab qo‘ydi. Shunga qaramay, qachon borsangiz, dardini zarra sezdirmay, hamisha ochiq chehra bilan kutib olishini, odatdagi hazil-mutoyibani kanda qilmasligini, adabiy-madaniy hayotdan ijti­moiy-­siyosiy hodisalargacha qiz­­g‘in sharh­lab, suhbat asno­sida jurnal uchun, albatta, biror buyurtma be­rishini ko‘rib, bu odamning te­mir irodasiga tan berasiz. Ayni payt­­da bu dardning shafqatsiz olishuvlar, umrining katta qismi qilich­ning damida yurgani bilan bir qatorda, og‘ir yillar xotiroti bo‘lgan g‘aflat, loqaydlik va hatto xiyonat hodisalar natijasi ekanligi beixtiyor xayolingizdan o‘tadi. Shayxzodaga qo‘shilib, “Do‘stlar tirigida bir soat yo‘qlang!” – deb bong urgingiz keladi.

Begali QOSIMOV, filologiya fanlari doktori, professor.

1999-yil.

“Jadid» gazetasi 2024-yil 1-mart 10-son


ÖZBEK-QOZOQ MADANIY HAMKORLIGI MUSTAHKAMLANMOQDA

Özbek va qozoq xalqlari tili, dini va madaniyati bilan bir-biriga çambarças boğlangan ellardir. Ajdodlarimiz ming yillar davomida yonma-yon yaşab, hayotning quvonç va taşvişlarini, yaxşi-yomon kunlarni birgalikda boşdan keçirib, taqdirdoş bölib kelişgan. Bu qardoşlik keyingi yillarda, ayniqsa, mustahkamlanib, yangiça mazmun va ruh bilan boyib bormoqda. Bu borada Özbekiston Respublikasi Prezidenti Şavkat Mirziyoyev hamda Qozoğiston Respublikasi Prezidenti […]

16.11.2026 | 14:34

img83

“BIR ÇORAK ET”

Yaqin-yaqinlargaça xalq tilida, badiiy adabiyotda “Tört qadoq göşt”, “bir çirpit asal”, “ön tanob yer” kabi jumlalar işlatib kelinardi. Hozir esa bular nimani anglatişini deyarli unutib yubordik. Qirq yilça burun “bir aşmuşka çoy”, “tört yumaloq çoy” kabi sözlar savdoda, turmuşda köp işlatilardi. “Aşmuşka” deb eng kiçik çoy qadoği – ellik grammlik, özi kub şaklida bölsa ham, […]

12.11.2026 | 14:31

img598

NON VA OŞ ŞAHRI

Yaqinda xorijlik oşnalarni kutib oldim. Uçoq tungi soat uçda qöndi. Ertalab sakkizda “Afrosiyob”da Buxoroga ketişlari kerak. Ölguday çarçaşgan, ramaqijon ahvolda. Özbekona taomilga köra, qönoqlar öziga kelsin deb palovxona sari boşladim. Uç xil oş çaqirdim. Non-çoy, aççiq-çuçuk  degandek… Qiziği keyin boşlandi. Mehmonlar piyolaning çetiga ikki marta lab tekkizib, ajablanişdi: – I-ya, qardoş, çoyga şakar solinganmi?– Ha-da! […]

12.11.2026 | 09:27

img596