Go‘zal Turkiston
0:00
/
Toshkent
temperature icon 10°C

“JADID” GAZETASINING YANGI SONIDA: ✏️Usmon NOSIR: BOĞIM ✏️Iqbol MIRZO: KELAJAK UÇUN MAS’ULIYAT ✏️Gulçehra UMAROVA: ASRNI BÖYLAGAN ADIB ✏️Komil SINDOROV: “JAVOHIR SINDOROVNING BOBOSI BÖLIB TANILDIM“ ✏️E’zozxon KARIMOVA: MILLIY YUKSALIŞ SARI ✏️Orif ODILOV: ÖZBEK-QOZOQ MADANIY HAMKORLIGI MUSTAHKAMLANMOQDA ✏️Nusratullo JUMAXÖJA: TADQIQOT-ROMAN ✏️Abbos ŞOYIMOV: XALQARO MEDIAFORUM ✏️Zikrilla MUHAMMAD: ANQARADA ADABIYOT BAYRAMI ✏️Ikrom BÖRIBOYEV: KEÇA VA BUGUN ✏️Muhayyo RUSTAMOVA: OG‘RIQ NUQTA ✏️Abdulhamid MUXTOROV: UYLAR SOYASIDA QOLAYOTGAN SAVOLLAR ✏️Jasmina ISROIL: SYUKURO MANABE – IQLIMŞUNOSLIK “OB-HAVOSI”NI ÖZGARTIRGAN NOBELÇI ✏️Rustambek ŞAMSUTDINOV: QONLI JILD ✏️Alişer SANDIBOYEV: SAMARQAND NEÇA YOŞDA? ✏️Nigina ISKANDAROVA: “KITOB, MENING DÖSTIMSAN” ✏️Jamoliddin BADALOV: “OLTIN QALAM” UMMON ORTIDA

TAVSIYA QILAMIZ


28.07.2024 | 13:37

img475

INSON VA VATAN HURRIYATI

Yurtning har bir fuqarosini e’zozlagan, inson xotirasiga ehtirom ko‘rsatgan mamlakatda adolat hukmron bo‘ladi. Zero, har qanday odam tabiatan odil hukmga, yaxshi so‘zga hamisha zarurat sezadi. Erkin yashash qadim-qadimdan to hanuz zamin ahlining orzusidir. Bashariyat tarixida, xususan, biz guvohi bo‘lgan XX asrda shunday qabohatlar, xunrezlik va adolatsizliklar bo‘lgan ediki, unga nom topish mushkul. Xususan, 30-yillar qatlidan yuraklarda qolgan zaxm yaralari haliga qadar bitgani yo‘q.

 O‘sha davrda hech bir gunohsiz qatlgohlarda o‘ldirilgan odamlar son-sanog‘ini bilmaymiz, to‘g‘risi. Ular orasida har bir millatning yuz ming­lab yuksak madaniyatli ziyolilari, olim va ulamolari bor edi. Ular bizning qavm-qarindoshimiz, ular bizning bobolarimiz, ular bizning shonli ildizimiz edi. Bu qatag‘on davri yurakni o‘rtaydi, xayolni iztirobli ko‘chalar tomonga bosh­laydi. Respublika Prezidenti tomonidan imzolangan “Siyosiy qata­g‘on qurboni bo‘lgan yurtdosh­larimiz hayoti va faoliyatini o‘rga­nish, targ‘ib etish hamda ular­ning xotirasini abadiy­lashtirish borasidagi ishlarni kengay­tirish to‘g‘risida”gi tarixiy qarorni o‘qib, to‘g‘risi, yana o‘yga toldim. Bunday vaziyatda fikr­lamaslik­ning, o‘ylamaslikning va qiyoslamaslikning hech iloji yo‘q.

Har gal qatag‘on qurbonlari xususida so‘z bor­gan­da beixtiyor bolalik damlarim ko‘z oldimga keladi. O‘zim guvohi bo‘lgan hodisalar kino­tasma kabi bir-bir ko‘z oldimdan o‘taveradi. To‘g‘ri, men 30-yillardagi xunrezliklarga shaxsan guvoh bo‘lganim yo‘q, ularni kattalardan eshitdim. Bi­roq 50-yillarda millat oydinlari boshiga yog‘ilgan balo-ofatni, xususan, Hamid Sulaymon, Maqsud Shayxzoda, Shuhrat domla, Said Ahmad, Mirzakolon Ismoiliy, Shukrullo kabi mashhur ziyolilarning tuhmatlar girdobi ichra ilojsiz qolgan kunlarini hali-hali eslayman. Qo‘rquv saltanatni egallagan sobiq ittifoqda erksizlik hukm surdi. Millat manfaati, milliy qadriyatlar, xususan, el-yurt kelajagi, baxt-u saodati uchun jon fido qilgan jadid ziyolilari xusu­sida so‘zlash mutlaqo mumkin emas edi. Ular tarix kitoblarida, darsliklarda nuqul salbiy sifatlar bilan haqoratlarga ko‘mib tashlanar edi. Holbuki, tari­xiy haqiqat mutlaqo ularga taqalgan “xalq dush­mani”, “badbin millatchi”, “burjuaziya malayi” kabi tushunchalarga aloqasiz ekanini ko‘rsatadi. Bu haqiqatni anglash uchun bizga Istiqlol lozim edi. Ayniqsa, keyingi yetti-sakkiz yil davomida Respublika Prezidentining shaxsiy tashabbusi bilan qatag‘onga uchragan minglab yurtdoshlar­ning nomi oqlandi, xotirasiga hurmat bajo keltirildi. Kecha imzolangan qaror ham shu xayrli ishlarning davomi, albatta. Qatag‘on qurbonlarining tarixiy xizmatlari e’tiborga olinib, ular uchun muzeylar tashkil etilmoqda, filmlar suratga olinmoqda va bu ishlar jadal davom etayotir. Maqsad – inson va Vatan hurriyati bebaho ne’mat ekani to‘g‘risida bugungi yosh avlodga saboq berishdir. Men hozir iqtidorli yoshlar bilan birgaman. Ularning qalbini anglashga, quvonchlariga sherik bo‘lishga harakat qilaman. Ular bilan bo‘ladigan muloqot va suhbatlarimda nohaq qatag‘onga uchragan alloma bobolarimiz xususida so‘zlayman. Mening xotiralarim ular uchun gohida ertakdek eshitilishi­ni ham sezib turaman. Biroq yaqin tarixdagi nohaqliklarni yoshlarga chuqur anglatishimiz va ular qalbida shu moʻtabar tuproq uchun jon fido qilgan fidoyilarga nisbatan mehr-muhabbat tuyg‘ularini uyg‘otish va bu tuyg‘uni kuchaytirishimiz kerak. Shu o‘rinda men yoshlarga murojaat qilib shunday demoqchiman:

Aziz yoshlar, tarixni xolis va chuqur o‘rganib, undan ibratli xulosalar chiqarishni kasb eting. Qadr­don bolalarim, bizning allomalar boshiga kelgan musibatli kunlar aslo takrorlanmasligi uchun astoydil o‘qing, yuksak marralarga erishing, o‘z vaqtida dunyo ahliga murabbiy bo‘lgan ajdodlarga munosib davomchi bo‘ling. Ishonchim komilki, bu tabarruk yo‘lda sizga butun O‘zbekiston ahli yordamchi bo‘ladi, albatta.

Oqil SALIMOV, akademik


ÖZBEK-QOZOQ MADANIY HAMKORLIGI MUSTAHKAMLANMOQDA

Özbek va qozoq xalqlari tili, dini va madaniyati bilan bir-biriga çambarças boğlangan ellardir. Ajdodlarimiz ming yillar davomida yonma-yon yaşab, hayotning quvonç va taşvişlarini, yaxşi-yomon kunlarni birgalikda boşdan keçirib, taqdirdoş bölib kelişgan. Bu qardoşlik keyingi yillarda, ayniqsa, mustahkamlanib, yangiça mazmun va ruh bilan boyib bormoqda. Bu borada Özbekiston Respublikasi Prezidenti Şavkat Mirziyoyev hamda Qozoğiston Respublikasi Prezidenti […]

16.11.2026 | 14:34

img87

“BIR ÇORAK ET”

Yaqin-yaqinlargaça xalq tilida, badiiy adabiyotda “Tört qadoq göşt”, “bir çirpit asal”, “ön tanob yer” kabi jumlalar işlatib kelinardi. Hozir esa bular nimani anglatişini deyarli unutib yubordik. Qirq yilça burun “bir aşmuşka çoy”, “tört yumaloq çoy” kabi sözlar savdoda, turmuşda köp işlatilardi. “Aşmuşka” deb eng kiçik çoy qadoği – ellik grammlik, özi kub şaklida bölsa ham, […]

12.11.2026 | 14:31

img601

NON VA OŞ ŞAHRI

Yaqinda xorijlik oşnalarni kutib oldim. Uçoq tungi soat uçda qöndi. Ertalab sakkizda “Afrosiyob”da Buxoroga ketişlari kerak. Ölguday çarçaşgan, ramaqijon ahvolda. Özbekona taomilga köra, qönoqlar öziga kelsin deb palovxona sari boşladim. Uç xil oş çaqirdim. Non-çoy, aççiq-çuçuk  degandek… Qiziği keyin boşlandi. Mehmonlar piyolaning çetiga ikki marta lab tekkizib, ajablanişdi: – I-ya, qardoş, çoyga şakar solinganmi?– Ha-da! […]

12.11.2026 | 09:27

img600