Go‘zal Turkiston
0:00
/
Toshkent
temperature icon 10°C

“JADID” GAZETASINING YANGI SONIDA: ✏️Usmon NOSIR: BOĞIM ✏️Iqbol MIRZO: KELAJAK UÇUN MAS’ULIYAT ✏️Gulçehra UMAROVA: ASRNI BÖYLAGAN ADIB ✏️Komil SINDOROV: “JAVOHIR SINDOROVNING BOBOSI BÖLIB TANILDIM“ ✏️E’zozxon KARIMOVA: MILLIY YUKSALIŞ SARI ✏️Orif ODILOV: ÖZBEK-QOZOQ MADANIY HAMKORLIGI MUSTAHKAMLANMOQDA ✏️Nusratullo JUMAXÖJA: TADQIQOT-ROMAN ✏️Abbos ŞOYIMOV: XALQARO MEDIAFORUM ✏️Zikrilla MUHAMMAD: ANQARADA ADABIYOT BAYRAMI ✏️Ikrom BÖRIBOYEV: KEÇA VA BUGUN ✏️Muhayyo RUSTAMOVA: OG‘RIQ NUQTA ✏️Abdulhamid MUXTOROV: UYLAR SOYASIDA QOLAYOTGAN SAVOLLAR ✏️Jasmina ISROIL: SYUKURO MANABE – IQLIMŞUNOSLIK “OB-HAVOSI”NI ÖZGARTIRGAN NOBELÇI ✏️Rustambek ŞAMSUTDINOV: QONLI JILD ✏️Alişer SANDIBOYEV: SAMARQAND NEÇA YOŞDA? ✏️Nigina ISKANDAROVA: “KITOB, MENING DÖSTIMSAN” ✏️Jamoliddin BADALOV: “OLTIN QALAM” UMMON ORTIDA

TAVSIYA QILAMIZ


13.04.2024 | 08:17

img335

TAQVIM VARAQLAYOTGAN ODAM

Taqvim varaqlayotgan odam

Xomush tortishi kerak:

Umr o‘tyapti, umr!

Taqvim varaqlayotgan odam

O’yga tolishi kerak: 

Rozi qila oldimmi ota-onamni? 

Farzandlarim tarbiyasi nechuk? 

Tiq etsa eshikka termilib, 

Ko‘zlari yo‘limga to‘rt bo‘lmadimi 

O’sal yotgan birodarimning? 

Uchmadimmi shayton vasvasasiga,

Iymonim salomatmi?

So‘ngti manzilimga qo‘yib qaytsalar,

Yo‘lda birov astoydil kuyib,

Xo‘rsinib-xo‘rsinib ayta olarmi:

«Ketgan – qaytar,

Ketmonlagan qaytmaydi!»

…Men hali hammasini aytmadim, shoshmang,

O’zgacharoq o‘ylashi ham mumkin

Taqvim varaqlayotgan odam:

Tushlikni qaerdan qilsam ekan,

Erta kimning yiloshi edi?

O’tirib qolmadimmi bir joyda uzoq,

Kimning tagiga suv quysam ekan?..

Poyabzal qalashib yotar ostonasida nuqul,

Xudoning bergan kuni uyida mehmon –

Yombi topib olganmi yalangoyoq qo‘shnim?!

Chapqanot qo‘shnimiz – yolg‘iz ayolning

Eshik dastbandiga kecha allakim

Ilib ketdi bir savat oq gul! –

Sababi 8 martmikan faqat?..

…Vatan uchun osilib ketish,

Vatanga «osilib» ham yashash mumkin…

…Men hali hammasini aytmadim, shoshmang,

Sermulohaza bo‘ladi

Taqvim varaqlayotgan odam.

Deylik, garchi Ulug‘bek emas,

Al-Beruniy yoki Galiley,

Valekin munajjim ishtiyoqi-la

Kuzatib borishi mumkin u

Burjlarda quyoshning harakatini.

Taqvim varaqlaridan

Kunma-kun, soatma-soat

Kuzatib borish mumkin!

Masalan, javzoning yigirmanchisi:

Quyosh chiqishi – roppa-rosa besh.

Bir yarim – avji kamoli,

Vaqti zavoli – yetti yarim…

Yetkazgan kuniga shukur qilish kerak,

Tasannolar aytishi kerak

Hisobdon insonning zakovatiga

Taqvim varaqlayotgan odam.

Lekin…

Xulosasi boshqacharoq bo‘lishi ham mumkin.

Aytdim-ku, sermulohaza bo‘ladi

Taqvim varaqlayotgan odam.

Xususan, qalbini o‘ragan bo‘lsa

Kulcha ilon kabi hasad va g‘araz,

Kibru havo o‘ragan bo‘lsa.

Hamma va hamma narsaga,

Boringki, Quyoshga ham

Mefistofel nazari ila boqsa:

«Bilamiz, hoziru nozirsiz qaerda, qachon –

Bosgan qadamingiz o‘lchoqli!»

…Bir kiftimda rahmon, 

Bir kiftimda shayton –

O’zing insof bergil bandalaringga.

KO’HI PADARKUSH

Tutab yotar ko‘hi Padarkush*, 

Shamol uvlar mag‘oralarida. 

Ko‘rgan kabi xatarli bir tush 

Jilg‘alar to‘lganar jarlarda.

Cho‘zilgan hu, ufqqa qadar 

Qizg‘aldoqlar – uzun qonli iz. 

Bunda mungli qissalar aytar 

Har bir so‘qmoq, har maysa, yalpiz.

Ko‘rinmaydi yulduz-da, oy-da, 

Tahlikali kishnagan otlar… 

Ulug‘bekni xuddi shu joyda 

Quvib yetgan emish jallodlar!

O’g‘il – nonko‘r, qismat – beomon, 

Yoziqda yozgani o‘qilgan: 

Bu joylarda bir vaqt, bir zamon 

Ulug‘bekning qoni to‘qilgan!

…Tikilaman zirvalarga jim, 

Yurak-bag‘rim g‘ussalarga g‘arq… 

Sharq, rostdan ham noziksan, tilsim, 

Bilib bo‘lmas seni birdan, Sharq!

Himmat degan bo‘lar-da shuncha, 

Neklik bormi bundan ham ortiq –

Zeru zabar podsholaringga 

Haj safarin aylabsan tortiq!

Yig‘labsiqtab kom, anjom bilan 

Olis yo‘lga kuzatganing dam, –

Unutmabsan ular ortidan 

Hatto… qotil jo‘natishni ham!..

____

*Hisor tizmalaridan birining nomi, Urgut va Kitob tumanlari chegarasida.

* * *

Sen ham eslaysanmi goh qolib xoli, 

Qo‘msaysanmi ko‘ngil ko‘chalarini… 

Munavvar ayladi oydin xayoling 

Savdoli bu umrim kechalarini!

Sen ham eslaysanmi yoshligingni – sha’n, 

Rangi, iforini – nechuk edi ul? 

Meni mast qiladi qirq yil naridan 

Kitobing qatiga qistirilgan gul…

Obu otashidan dunyoni o‘tding, 

Bekaram, bir kam deb qarg‘arsan yomon… 

Sevgi-chi, ilk sevgi… nahot, unutding, 

Men esa sog‘inib yashayman hamon.

Nomalar bitardim senga bir talay, 

Qog‘ozga ishonib sirlarning sirin. 

Xatjildni yopardim shirachin yalab –

Xatjildlar o‘zingdek, so‘zingdek shirin!

Tonmayman bo‘g‘zimga botsa ham tishi, 

Eslab xo‘rsingulik yozim, kishim bor. 

Yo‘kdir dunyosining men bilan ishi, 

Mening bu dunyoda yo‘qlar kishim bor!

Sen ham eslaysanmi…

HAZRATI BISHIR HIKMATLARI

Ko‘p ko‘rganman jazavangni, shovushingni,

Ko‘tarmasang bo‘larmidi tovushingni.

Nasihating uchun qulluq…

O’ngu tersdir,

To‘fi kiyib olgin, bolam, kovushingni.

* * *

Ko‘klam – kechalari yop-yorug‘ tushdir, 

Kunduzi ruhimda sayragan qushdir. 

Yelda chayqalaman qizg‘aldoq kabi, 

Yorab, nafaslaring bunchalar xushdir!

* * *

Ayo zamon, senmi bu nav tarz bergan, 

Ajib bir hol mantig‘ini yo‘qlaydi: 

Shiftg‘a qarab uf tortadi karz bergan, 

Qarz ko‘targan xurrak otib uxlaydi!

* * * 

Onam Iqbol Sherboboeva xotirasiga

Eriyotir muzdek bu bag’ir, 

To’kayapman asta yoshimni. 

Daydib ketgan bolangman, axir, 

Onajonim, ko’tar boshingni.

Palandara shamoli yana 

Yugurmoqda o’ngu so’limdan. 

Keldim bugun qoshingga, mana, 

Yetakladi sog’inch qo’limdan-

Tanimassan o’g’lingni rosti, 

Tanimassan balki, onajon. 

Odam bo’ldi, u qancha o’sdi, 

Sen olamdan o’tgandan buyon.

Iqbol edi noming va lekin –

Iqbol senga boqmadi kulib.

Qirq yoshingda hayoting sekin,

Sariq guldek qoldi-ku so’lib.

Ich-ichiga cho’kkan ko’zingni

Vassa shiftga tikkancha u kun

Shivirlading so’zingni:

– Bolaginam, yetimlik qursin!..

Endi sizni kim yuvib-tarar, 

Boshingizni silar qaysi qo’l?

Bolalarim, boringiz shahar, 

Shahar boring, shudir to’g’ri yo’l.

Sag’irxona eshigi faqat, 

Sizlar uchun ochiqdir doim. 

Yeganingiz bo’lar beminnat, 

Umr ko’ring uzoq, iloyim…

Ey, sen mening mehribon onam, 

Ey ko’nglimning umid matlabi,

Sodda eding, dono eding ham, 

Sharqning hamma ayoli kabi!

Bu jumboqli olamning senga 

Ko’p tomoni bo’lgan qorong’i. 

Doim turgan lekin esingda 

Shu Vatanning oqil yo’rig’i!

Kunimizga u qoldi yarab, 

Ishonchlaring oqlandi, ona. 

Aytganingdek, ‘oq yuvib, tarab’, 

Katta qildi o’zi zamona!

Eriyotir muzdek bu bag’ir, 

To’kayapman asta yoshimni. 

Ko’p sog’ingan bolangman, axir, 

Ko’tara qol, ona, boshingni.

O’ksima, qo’y, faqat o’ksima, 

Qilmadim, deb sizlarga shafqat. 

Yer shamoli urar ko’ksima, 

Shuning o’zi zotan katta baxt.

Uyatdaman, udda qilmadim, 

Hech narsani, ona, u mahal. 

Endi o’sha o’g’illik qarzim, 

Vatanimdan uzsam loaqal.

Zimmamdakim doimo shu yuk,

Ona,xayr,endi ketaman.

Meni kutar o’zingdek buyuk,

O’zing kabi suyuk shu Vatan!

* * *

Uxlamadim tun bo’yi, 

Quloq tutdim o’ltirib: 

Turnalar o’tdi bu kech. 

Osmonlarni to’ldirib.

Chaqmoq chaqib qoldi goh,

Goh guldirak o’kirib. 

Turnalar o’taverdi 

Osmonlarni to’ldirib.

…Yana qancha bahorni 

Qarshilayman o’y surib, 

Necha bor o’tar turna 

Osmonlarni to’ldirib.

Uchar yulduzim bir kun, 

Uchar umrim so’ldirib-

Turnalar o’taverar 

Osmonlarni to’ldirib…

BINAFSHA

Havolarga sochilmoqda 

Oromijon bir atr. 

Binafshalar ochilmoqda 

Tuproq yorib qaydadir.

Ochilmoqda titrab-titrab, 

Rangpargina, nafarmon. 

Biz bolalar uni izlab 

Bog’ kezamiz andarmon.

– Binafshajon, qaydasan, ayt,

Ko’rsataqol yuzingni. 

Ko’mgandirsan balki bu payt 

Xoru xasga o’zingni.

Hatlab-hatlab yurgandirsan 

Ariqlarni yoqalab. 

Xilvatlarda turgandirsan 

Ko’zginangnn uqalab.

Kirgandirsan balki sekin, 

Xalal bermay tinchgina, 

Bahorgacha yerga ko’ksin

Bosgan toklar pinjiga.

Yo biz bilan bekinmachoq 

O’ynayapsan tutdirmay.

Jo’nar kimdir toqati toq, 

Seni kutib o’tirmay.

– Qish zahri bor hali yerda,

Yerda, – der u xo’rsinib,

– Aldanibmiz, hali erta,

Erta, – der u xo’rsinib.

Do’stim, so’nib havaslaring

Chalinibsan tumovga.

Binafshaning nafaslari 

Urilmoqda dimoqqa.

Jonsarakdir qalbda qislar, 

Yana olg’a chopamiz.

Ketaversin umidsizlar,

Biz, baribir, topamiz,

Binafshajon, o’tdi bahor, 

Utdi yozlar, o’tdi kuz. 

Keldim bir kun dunyo bilan 

Shunday yaqin, yuzma-yuz.

Ishonch menga sabot berdi,

Saboq berdi to’zimdan. 

Yuragimga kurash kirdi,

Qochdi uyqu ko’zimdan.

Binafshajon, bugun yana,

Tuyg’ular tirik, ziyrak. 

Chorlayapsan bizni, ana, 

Bo’lib yorug’ kelajak.

Etigimda loyi qat-qat 

Qishning shaltoq yo’llarin,

Ketmoqdaman senga faqat 

Uzatgancha qo’llarim.

Kundan-kunga yaqinroqsan,

Nafaslaring jonimda – 

Hali erta… – Kimdir ba’zan 

Ming’irlaydi yonimda.

To’xtamaymiz ammo bizlar,

Yana olg’a chopamiz. 

Ketaversin umidsizlar,

Biz, baribir, topamiz!

* * *

Hayratimning tili bo’lsaydi agar

Bo’g’zimga tiqilgan hayajonimni 

Qutulardim aytib bir yo’la, 

Qiynamasdim buncha jonimni.

Hayratimning tili bo’lsaydi agar 

Turnalar o’tganda boshimdan suzib 

Yugurmasdim, yo’q, telba-devona – 

Men ular ortidan qo’limni cho’zib.

Hayratimning tili bo’lsaydi agar 

Ko’zimni uzolmay lol qolgan chog’lar 

Titratmasdi ko’ksimni hayqiriq bo’lib 

Shu purviqor tog’lar, shu baland tog’lar.

Armonday ich-ichdan kelar xo’rsiniq: 

Bunchalar yuksaksiz, buncha munavvar. 

Yulduzlar, men sizga bir so’z aytardim 

Hayratimnnng tili bo’lsaydi agar.

To’lg’anar o’zanda jodu bir ohang, 

Oqar mangulikday, bo’lmas hech tamom.

Hofiz daryolarim, m?ni qiynamang,

Kezmay sohillarda beso’z, bekalom,

Oymisan, tun aro bokira, latif,

Kunmisan, qarolmay qamashar ko’zim.

Gulim, na taraf bor senga, na ta’rif, 

Topib aytar edim unch men o’zim 

Hayratimning tili bo’lsaydi agar.

Malulman, borurman sig’inib takror,

Bilmas bu go’zallik hech intihoni 

Va men baxtiyorman: har kunimda bor 

O’rtanish, zavqlanish, sevish imkoni!

* * *

Yulduzlar oqib kelyapti,

Oy oqib kelyapti qalqib-qalqib, 

Salqin-salqin bog’lar nafasi, 

Daralardan uchgan gulduros 

Oqib kelyapti…

Suv tiliga ko’chgan tosh qo’shiqlari,

Ismsiz o’tlarning bo’ylari

Oqib kelyapti.

Qayerdadir qiz turar

Sohildagi daraxtga suyanib,

Parishon o’y-xayollar

Oqib kelyapti.

Men shularning hammasini sipqormoqchiman, 

Tumshug’idan otimning tomchilaydi suv, 

Otim bo’lsa pishqirar betoqat: – 

To’ymadingmi hali ham, kech bo’ldi…

XALQ OHANGLARIDA

Sevar yorim, salomat bo’l!

(xalq qo’shiqlaridan)

Dilda kir yo’q, kin ham yo’q, 

Sendan mening ginam yo’q. 

Qo’l ko’tarsam qo’l sinsin,

Sanchadigan ninam yo’q.

Sevar yorim, salomat bo’l!

Sevar yorim, salomat bo’l!

Ishq rohi o’ydim-o’ydim, 

Telbarab suydim, suydim. 

U kunlarim qaytmagay,

Bir kuydiring, bir kuydim.

Sevar yorim, salomat bo’l!

Sevar yorim, salomat bo’l!

Oshno bo’ldim sen bilan, 

Ro’shno bo’ldim sen bilan, 

Ikki olam dastimda- 

Podsho bo’ldim sen bilan.

Sevar yorim, salomat bo’l!

Sevar yorim, salomat bo’l!

Karamlar uchun qulluq, 

Xush damlar uchun qulluq.

Sitaming hatto rohat, 

Alamlar uchun qulluq.

Sevar yorim, salomat bo’l!

Sevar yorim, salomat bo’l!

Ishq degani omonlik, 

Goh rang-ro’yi somonlik. 

Sog’insin-u har kimsa,

Sog’inmasin yomonlik. 

Oshiq o’yga aylansin,

G’azal, kuyga aylansin.

Hech bo’lmasa men kabi 

Duogo’yga aylansin:

Sevar yorim, salomat bo’l!

Sevar yorim, salomat bo’l!

MUHAMMAD RAHMON


ÖZBEK-QOZOQ MADANIY HAMKORLIGI MUSTAHKAMLANMOQDA

Özbek va qozoq xalqlari tili, dini va madaniyati bilan bir-biriga çambarças boğlangan ellardir. Ajdodlarimiz ming yillar davomida yonma-yon yaşab, hayotning quvonç va taşvişlarini, yaxşi-yomon kunlarni birgalikda boşdan keçirib, taqdirdoş bölib kelişgan. Bu qardoşlik keyingi yillarda, ayniqsa, mustahkamlanib, yangiça mazmun va ruh bilan boyib bormoqda. Bu borada Özbekiston Respublikasi Prezidenti Şavkat Mirziyoyev hamda Qozoğiston Respublikasi Prezidenti […]

16.11.2026 | 14:34

img88

“BIR ÇORAK ET”

Yaqin-yaqinlargaça xalq tilida, badiiy adabiyotda “Tört qadoq göşt”, “bir çirpit asal”, “ön tanob yer” kabi jumlalar işlatib kelinardi. Hozir esa bular nimani anglatişini deyarli unutib yubordik. Qirq yilça burun “bir aşmuşka çoy”, “tört yumaloq çoy” kabi sözlar savdoda, turmuşda köp işlatilardi. “Aşmuşka” deb eng kiçik çoy qadoği – ellik grammlik, özi kub şaklida bölsa ham, […]

12.11.2026 | 14:31

img602

NON VA OŞ ŞAHRI

Yaqinda xorijlik oşnalarni kutib oldim. Uçoq tungi soat uçda qöndi. Ertalab sakkizda “Afrosiyob”da Buxoroga ketişlari kerak. Ölguday çarçaşgan, ramaqijon ahvolda. Özbekona taomilga köra, qönoqlar öziga kelsin deb palovxona sari boşladim. Uç xil oş çaqirdim. Non-çoy, aççiq-çuçuk  degandek… Qiziği keyin boşlandi. Mehmonlar piyolaning çetiga ikki marta lab tekkizib, ajablanişdi: – I-ya, qardoş, çoyga şakar solinganmi?– Ha-da! […]

12.11.2026 | 09:27

img600