13.04.2024 | 15:35
422
KITOB HAYOTNI BEZAYDI

Xalqimiz azaldan savob ishlar qilishni o‘tkinchi umrning mazmuni, deb bilgan. Darhaqiqat, maktablar qurish, yo‘llarni sozlash, muhtojlarga yordam qo‘lini cho‘zishdek xayrli yumushlar inson hayotini bezaydi. Ayniqsa, muqaddas ro‘zai ramazon oyida ezgulik yo‘lida nafsni jilovlash ruhiyatimizga yengillik, qalbimizga quvonch bag‘ishlaydi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 13-sentyabrdagi “Kitob mahsulotlarini nashr etish va tarqatish tizimini rivojlantirish, kitob mutolaasi va kitobxonlik madaniyatini oshirish hamda targ‘ib qilish bo‘yicha kompleks chora-tadbirlar dasturi to‘g‘risida”gi qarori kitobxonlikka yuksak e’tibordan tashqari, bebaho boylik sifatida kitobni qadrlash, asrab-avaylashda ham muhim ahamiyat kasb etdi. O‘tmishda o‘lkamizda xususiy kutubxonalari bilan xalqqa beminnat xizmat ko‘rsatib, ziyo taratgan savobtalab insonlar ko‘p bo‘lgan. Joylarda tadbirkorlar, saxovatli kishilar tomonidan xususiy kutubxonalar yo‘lga qo‘yilgani aholi qo‘lidagi kitoblarni asrab qolishning muhim omiliga aylangan. O‘tgan asr boshida jadid bobolarimiz millat yoshlari kelajagi uchun qayg‘urib, ilg‘or yangiliklarni joriy etishga intilishgani, maktablar, kutubxonalar ochishgani biz uchun ibrat namunasidir.
Bugun yurtimizda o‘nlab xususiy kutubxonalar faoliyat yuritmoqda. Ularga Alisher Navoiy nomidagi Milliy kutubxona tomonidan ko‘mak berilayotir: kitoblar tuhfa etilmoqda, ular Milliy kutubxonaning elektron kutubxonasiga ulanmoqda, shuningdek, kutubxonachilik me’yorlari bo‘yicha kitoblarni qayta ishlash, joylash bo‘yicha amaliy yordam olmoqda. Yil boshida tashkil etilib, qisqa fursatlarda xalqimiz e’tiborini qozongan sevimli “Jadid” gazetasi sahifalarida xususiy kutubxonalar va ularning faoliyati, bu ishga kamarbasta zamonaviy jadidlar, fidoyi insonlar haqida maqolalar berib borilayotir. Bu esa ezgu ishlar respublikamiz bo‘ylab keng quloch yoyishiga samarali ta’sir o‘tkazib kelayotir.
Shu kunlarda Farg‘ona vodiysiga xizmat safarimiz chog‘ida Andijon viloyatining Qo‘rg‘ontepa tumanidagi Sultonobod qishlog‘ida yana bir xususiy kutubxona sohibi bilan tanishdik. Bizni 86 yoshni qoralagan Nabijon bobo Uraimov xonadoniga chorlagan narsa ham uning xususiy kutubxonasi bo‘ldi. Shaxsiy kutubxonasi bor insonlar ko‘p, ammo ulardan xalqning beminnat foydalanishi boshqa masala. 1983-yildan beri Nabijon bobo kutubxonasidan foydalangan kitobxonlar ism-familiyasi qayd qilingan daftarni ko‘rib hayratga tushdim. Kutubxonada 10 mingdan ziyod nashr bo‘lib, shulardan 74 tasi nodir nashrlar. Nodir manbalar, asosan, diniy adabiyotlar bo‘lib, Nabijon boboning otasi ilmli inson bo‘lgani sababli kitoblar yaxshi saqlangan. Kutubxonadan bugun ham qishloq ahli foydalanayotir. Shinamgina kutubxonada kitoblar uchun qo‘shimcha javonlar qo‘yilsa, bu ma’naviy boylik o‘z ko‘rkini to‘la namoyon qiladi. Nabijon boboning nodir kitoblarini ta’mirlash, ularni o‘rganish va yagona reyestrga kiritish bo‘yicha zarur ishlarni amalga oshirish kerak. Bu masalada Alisher Navoiy nomidagi O‘zbekiston Milliy kutubxonasi o‘z yordamini ayamaydi.
Umida TESHABOYEVA, Alisher Navoiy nomidagi O‘zbekiston Milliy kutubxonasi direktori
“Jadid” gazetasi 2024-yil 15 -mart 12-son
ÖZBEK-QOZOQ MADANIY HAMKORLIGI MUSTAHKAMLANMOQDA
Özbek va qozoq xalqlari tili, dini va madaniyati bilan bir-biriga çambarças boğlangan ellardir. Ajdodlarimiz ming yillar davomida yonma-yon yaşab, hayotning quvonç va taşvişlarini, yaxşi-yomon kunlarni birgalikda boşdan keçirib, taqdirdoş bölib kelişgan. Bu qardoşlik keyingi yillarda, ayniqsa, mustahkamlanib, yangiça mazmun va ruh bilan boyib bormoqda. Bu borada Özbekiston Respublikasi Prezidenti Şavkat Mirziyoyev hamda Qozoğiston Respublikasi Prezidenti […]
16.11.2026 | 14:34
78
“BIR ÇORAK ET”
Yaqin-yaqinlargaça xalq tilida, badiiy adabiyotda “Tört qadoq göşt”, “bir çirpit asal”, “ön tanob yer” kabi jumlalar işlatib kelinardi. Hozir esa bular nimani anglatişini deyarli unutib yubordik. Qirq yilça burun “bir aşmuşka çoy”, “tört yumaloq çoy” kabi sözlar savdoda, turmuşda köp işlatilardi. “Aşmuşka” deb eng kiçik çoy qadoği – ellik grammlik, özi kub şaklida bölsa ham, […]
12.11.2026 | 14:31
595
NON VA OŞ ŞAHRI
Yaqinda xorijlik oşnalarni kutib oldim. Uçoq tungi soat uçda qöndi. Ertalab sakkizda “Afrosiyob”da Buxoroga ketişlari kerak. Ölguday çarçaşgan, ramaqijon ahvolda. Özbekona taomilga köra, qönoqlar öziga kelsin deb palovxona sari boşladim. Uç xil oş çaqirdim. Non-çoy, aççiq-çuçuk degandek… Qiziği keyin boşlandi. Mehmonlar piyolaning çetiga ikki marta lab tekkizib, ajablanişdi: – I-ya, qardoş, çoyga şakar solinganmi?– Ha-da! […]
12.11.2026 | 09:27
593



