Go‘zal Turkiston
0:00
/
Toshkent
temperature icon 10°C

“JADID” GAZETASINING YANGI SONIDA: ✏️Usmon NOSIR: BOĞIM ✏️Iqbol MIRZO: KELAJAK UÇUN MAS’ULIYAT ✏️Gulçehra UMAROVA: ASRNI BÖYLAGAN ADIB ✏️Komil SINDOROV: “JAVOHIR SINDOROVNING BOBOSI BÖLIB TANILDIM“ ✏️E’zozxon KARIMOVA: MILLIY YUKSALIŞ SARI ✏️Orif ODILOV: ÖZBEK-QOZOQ MADANIY HAMKORLIGI MUSTAHKAMLANMOQDA ✏️Nusratullo JUMAXÖJA: TADQIQOT-ROMAN ✏️Abbos ŞOYIMOV: XALQARO MEDIAFORUM ✏️Zikrilla MUHAMMAD: ANQARADA ADABIYOT BAYRAMI ✏️Ikrom BÖRIBOYEV: KEÇA VA BUGUN ✏️Muhayyo RUSTAMOVA: OG‘RIQ NUQTA ✏️Abdulhamid MUXTOROV: UYLAR SOYASIDA QOLAYOTGAN SAVOLLAR ✏️Jasmina ISROIL: SYUKURO MANABE – IQLIMŞUNOSLIK “OB-HAVOSI”NI ÖZGARTIRGAN NOBELÇI ✏️Rustambek ŞAMSUTDINOV: QONLI JILD ✏️Alişer SANDIBOYEV: SAMARQAND NEÇA YOŞDA? ✏️Nigina ISKANDAROVA: “KITOB, MENING DÖSTIMSAN” ✏️Jamoliddin BADALOV: “OLTIN QALAM” UMMON ORTIDA

TAVSIYA QILAMIZ


JADIDLAR


Muallif: admin

HAMID DALOVNI ESLAB

Olmoniyalik taniqli mutarjim Hamid Dalov O‘zbekistonda tug‘ilib o‘sgan. 1977-yili Toshkent davlat universitetining tarix fakultetini tamomlagach, ko‘p yillar turli tashkilotlarda ishlagan. 1992-yilda xorijga ketgan va Olmoniyada tarix fanlari bo‘yicha doktorlik dissertatsiyasini yoqlagan. Vatandan yiroq bo‘lsa-da, u o‘z yurtining tashvishlari bilan yashab, ilmiy tadqiqotlar olib borgan. Taniqli mutarjim O‘zbekistonda o‘tka­zil­gan ikkita xalqaro anjuman­da (2018 va 2021-yillarda) faol qatnash­gan. […]

23.10.2024 | 10:24

img263

23-oktyabr – italiyalik bolalar yozuvchisi Janni Rodari tavallud topgan kun

Janni Rodari 1920-yil 23-oktyabrda Italiyaning Pyemont viloyatidagi Omenya shaharchasida dunyoga kelgan. Rodari 1948-yil “Unita” gazetasiga muxbir boʻlib ishga kirib, oʻsha yildan eʼtiboran kichkintoylarga atab kitoblar yoza boshlaydi. 1950-yildan Rimda tashkil etilgan “Pioniyere” bolalar jurnaliga bosh muharrir etib tayinlanadi. 1951-yilda uning ilk kitobi “Quvnoq sheʼrlar” dunyo yuzini koʻradi. Soʻng adib butun dunyo bolalarining mehrini qozongan “Chipollinoning […]

23.10.2024 | 09:25

img2566

SAN’ATDA, SAXOVATDA, SAMIMIYLIKDA benazir hofiz edi

…Hozirda to‘rtta-beshta klip olib, bir yog‘i oyna-i jahonni, yana bir yog‘i ijtimoiy tarmoqlarni batangga keltirib, muhtasham imoratlari-yu eng so‘nggi rusumdagi ulovlarini ko‘z-ko‘z qilib, bema’ni, beta’miz qo‘shiqlari bilan yosh avlod ongini qadim mumtoz san’atimiz o‘zanlaridan chalg‘itib, na millatimiz, na qadriyatimiz mezonlariga to‘g‘ri kelmaydigan “bo‘tqamisol” nimarsalarga “xit” degan g‘alati yorliqni yopishtirgan “sahna yulduz”lari bolalab yotgan davrda bu […]

22.10.2024 | 13:58

img673

Mahmudxoʻja Behbudiydan zurriyod qolganmi?

Mahmudxoʻja Behbudiyning toʻrt nafar farzandi: uch oʻgʻil va bir qizi boʻlgan. Katta oʻgʻli Maʼsudxon, ikkinchi oʻgʻil Maqsudxon, uchinchi oʻgʻil Matlubxon, qizining ismi esa Parvinaxon edi. Ushbu surat o‘tgan asrning 20-yillari boshida olingan. Unda Mahmudxo‘ja Behbudiyning farzandlari – (pastki qator, o‘ngdan chapga) Mas’udxon, Maqsudxon va Matlubxon “Usuli jadid” maktabi muallim va ilmi toliblari bilan birga. Farzandlar orasida qizi […]

22.10.2024 | 13:35

img890

Heshteg, tyutor, parol so‘zlarining o‘zbek tilidagi muqobili bormi?

1. Heshteg – inglizcha hash va tag so‘zlaridan olingan bo‘lib, ijtimoiy tarmoqda biror mavzuga oid manbalarni oson topish uchun panjara belgisi (#) qo‘shib yoziladigan kalit so‘z yoki ibora. 2. Skrinshot – inglizcha so‘z, ekranni suratga olish ma’nosini bildiradi. Ko‘pchilik mobil telefoni yoki shaxsiy kompyuteri ekranidagi ma’lumotlarni saqlash va tarqatish uchun mazkur dasturdan foydalanadi.  3. Tyutor – o‘zbek tilida tarbiyachi ma’nosini bildiradi. Universitet […]

22.10.2024 | 11:30

img2198

VATANDAN SO‘ZLAGAN “VATAN”

“Vatan” jurnali nashr etilishi mamlakatimiz matbuotida katta qadam bo‘ldi. Jurnalning har sonini mushtariylar intiq kutishmoqda. Boisi, unda ko‘tarilayotgan masalalar, aytilayotgan fikrlar dolzarb. Matbuotning qudrati ham shunda! Jurnalning 3-sonini o‘qiy turib, matbuotning kuchi, ta’sirini yana bir bor chuqur his qildim. Uning muqovasida Shayboniyxon aks etgan. Bunda ham ramziylik bordek go‘yo. Rasm pastida “O‘zbek davlatchiligining yirik namoyandasi, […]

22.10.2024 | 11:14

img541

Bunin qaysi harfni yoqtirmaganini bilasizmi? Ushbu harf uning qahramonlarida deyarli uchramaydi

22-oktyabr – Nobel mukofoti laureati, yozuvchi va shoir Ivan Bunin tavallud topgan kun. Ivan Bunin yoshligida Tolstoy muxlisi boʻlgan va uning taʼlimotini oʻrgangan. Bunin halol, tabiat qoʻynida oddiy kiyimda sogʻlom va yaxshi hayotni orzu qilardi. 1894-yil u Lev Tolstoy bilan uchrashdi. Ushbu uchrashuv Buninda oʻzgacha taassurot qolldirdi. Tolstoy yosh yozuvchiga sodda boʻlishni emas, doim vijdoniga […]

22.10.2024 | 10:26

img312

Nobel mukofoti laureati, yozuvchi va shoir Ivan Bunin tavallud topgan kun

Uning hikoyalarida dvoryanlar xonadonining qashshoqlashuvi («Antonov olmalari», 1900), qishloq aholisining ogʻir qismati («Qishloq», 1910; «Qaqragan vodiy», 1911) va boshqa kechinmalar tasvirlangan. Ivan Bunin 1933-yilda «rus mumtoz nasri an’analarini rivojlantirishdagi mahorati uchun» adabiyot boʻyicha Nobel mukofotiga sazovor boʻldi.

22.10.2024 | 10:21

img443

Shavkat Mirziyoyev Oʻzbek tili bayrami munosabati bilan Oʻzbekiston xalqiga tabrik yoʻlladi

Qadrli vatandoshlar! Sizlarni, sizlar orqali butun xalqimizni, ona tilimizning barcha ixlosmandlarini bugungi ulug‘ ayyom – O‘zbek tili bayrami hamda o‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilganining 35 yilligi bilan chin qalbimdan muborakbod etaman. Ma’lumki, milliy til har bir madaniy xalqning tarixi va o‘zligini, ruhiy-ma’naviy dunyosini o‘zida aks ettiradigan tengsiz boylikdir. Qadimiy tariximizning eng og‘ir va sinovli […]

21.10.2024 | 16:34

img561

OZODLIKKA O‘RNATILGAN HAYKAL

Biz buyuk shoir-u adiblarni yetishtirgan, jahon estetik tafakkuri takomilida alohida o‘rin tutuvchi adabiyoti bor millatmiz. Adabiyoti taraqqiy etgan xalq jamiyat hayotining boshqa barcha sohalarida ham yuksalmog‘i ayon. Ana shu buyuk adabiyotning benazir vakili, jadidlik harakati namoyandasi, milliy ozodlik uchun kurashga jon-u jahonini bag‘ishlagan ulug‘ ma’rifatparvar shoir Zokirjon Xolmuhammad o‘g‘li Furqat ijodi bugun haqqoniy baholanayotgani ham yuqoridagi fikrlarimizning amaldagi tasdig‘idir. Davlatimiz rahbari Farg‘ona […]

21.10.2024 | 15:57

img1004

GLOBALLASHUV JARAYONIDA ISLOM: MO‘TADILLIK VA BAG‘RIKENGLIK

Joriy yilning 15-oktyabr kuni poytaxtimizda “Islom – ezgulik va tinchlik dini” mavzusidagi nufuzli xalqaro anjuman boshlandi. Tadbirda Saudiya Arabistoni, Misr, Turkiya, Iordaniya, Ummon, Rossiya, AQSh, Fransiya, Ozarbayjon, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Turkmanis­ton, Hindiston va Pokis­ton kabi dunyoning 22 mamlakatidan 70 dan ortiq nufuzli xalqaro tashkilot rahbarlari, din arboblari, muftiylar va taniqli ulamo­lar ishtirok etmoqda. Ma’lumot o‘rnida: mazkur […]

21.10.2024 | 14:51

img915

Asosiy

JADIDLIK HARAKATIDA TIL MASALALARI

Yosh avlodning qadriyatlarga sodiq, milliy g‘ururli bo‘lishida o‘zbek millati tarixi, tili, imlosi, urf-­odatlari haqida bilim beruvchi fanlarning ahamiyati katta. Shu ma’noda alifbo, imlo bo‘yicha darslar va darsliklar o‘quvchilarga milliy o‘ziga xosligimizni singdirishga yordam beradi. Buni to‘g‘ri anglagan jadidlar XX asrning boshidanoq Turkis­tonda to‘qqiz oylik maktablarni tashkil etgan. O‘sha davrdagi ilm-fan darajasi, milliy pedagogikaning saviyasiga mos […]

21.10.2024 | 14:06

img2861

21-oktyabr – O‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilgan kun

Bugun oʻzbek tiliga davlat tili maqomi berilganiga 35 yil boʻldi.Til bayrami barcha yurtdoshlarimizga muborak bo‘lsin!

21.10.2024 | 12:46

img1112

Asosiy

Alixonto‘ra Sog‘uniyning “Turkiston qayg‘usi” asaridan iqtiboslar

Ushbu kitob ulug‘ bobokalonlarimizdan bo‘lgan alloma Alixonto‘ra Sog‘uniy qalamlariga mansub nodir bir asardir. Muallif “Turkiston qayg‘usi” (1966–1973) nomli bu asarida xalqimiz qanday qilib bosqinchilarga qaram bo‘lib qolgani va dinni, Vatanni, millatni asrash kerakligi, mustaqillikni qo‘lga kiritish uchun nimalar qilmoq zarur ekanligi to‘g‘risida o‘sha mustabid sovet tuzumi davrida yetuk siyosiy arbob sifatida chuqur siyosiy-ijtimoiy mantiq asosida […]

20.10.2024 | 16:18

img1844

MAXTUMQULI – BASHARIYAT SHOIRI

Ashxobod shahrida bo‘lib o‘tgan Maxtumquli tavalludining 300 yilligiga bag‘ish­langan “Davrlar va sivilizatsiyalarning o‘zaro aloqasi – tinchlik va taraqqiyot asosi” nomli xalqaro forumda o‘ndan oshiq davlatdan nufuzli mehmonlar ishtirok etdi. To‘g‘risi, mehmonlarning dil so‘zlari va ulug‘ shoirga hurmatidan, ayni damda, mezbonlardagi bayramona kayfiyat va ularning samimiyatidan barchaning ko‘ngli tog‘dek ko‘tarildi. XALQARO FORUM Turkmaniston Prezidenti qarori bilan […]

20.10.2024 | 14:06

img882

MILLIY TAFAKKUR USTUNI

O‘zR FA O‘zbek tili, adabiyoti va folklori instituti direktori  Nizomiddin MAHMUDOV bilan suhbat. – Assalomu alaykum, domla. Avvalo, qimmatli vaqtingizni ayamaga­ningiz uchun minnatdorlik bildiramiz. Mana, yaqinda o‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilganiga o‘ttiz besh yil to‘ladi. O‘tgan davr mobaynida tilshunoslik sohasida juda ko‘p ishlar amalga oshirildi. Lekin oxirgi paytlar, yoshlarimiz orasida tilimizga muhabbat pasayganday tuyuladi. Ay­ting-chi, […]

20.10.2024 | 12:02

img620

Toshkentda “Sharq Renessanslari fenomeni: saltanatlar, dinlar, shaxslar va tamaddunlar” madaniy meros haftaligi boshlandi

Poytaxtimiz tobora xalqaro madaniy muloqotlar shahriga aylanib bormoqda. Bugun Oʻzbekiston madaniy merosni oʻrganish, saqlash va ommalashtirish boʻyicha Butunjahon jamiyati (WOSCU)ning anjumanlar zalida ish boshlagan “Sharq Renessanslari fenomeni: saltanatlar, dinlar, shaxslar va tamaddunlar” deb nomlangan madaniy meros haftaligi fikrimizning dalilidir. Mazkur xalqaro anjumanning ochilishida Yangi Oʻzbekistonda davlat tomonidan fan, madaniyat va taʼlim sohalarida amalga oshirilayotgan islohotlar […]

18.10.2024 | 17:35

img822

Asosiy

Alisher Navoiyning “Hayrat ul-abror” dostonidan iqtiboslar

Hayrat ul-abror (Yaxshi kishilarning hayratlanishi) — Alisher Navoiy qalamiga mansub «Xamsa»ning birinchi dostoni boʻlib, pand-nasihat ruhidagi taʼlimiy-axloqiy, falsafiy doston hisoblanadi. Asar 3988 baytdan iborat boʻlib, 64 bob, 20 maqolatdan tashkil topgan. Aruzning sareʼ bahrida yozilgan. Asar anʼanaviy muqaddima — hamd va naʼt bilan boshlanadi. Navoiyning dunyo haqidagi qarashlari mana shu muqaddimada oʻz aksini topgan.  Kimki bu jahonga inson […]

18.10.2024 | 12:12

img2512

Lolaxon Sayfullina kim bo‘lgan?

1926-yili O‘zbekiston davlat nashriyoti Lolaxon Sayfullina – Arslonova degan noma’lum adibaning “Ichkari” deb nomlangan kitobini nashrdan chiqardi. Kitobning unvon varag‘ida “o‘zbek xotin-qizlari turmushidan olingan sochma she’rlar” degan so‘zlar yozilgan edi. To‘plam O‘zbekistonda “Hujum” kampaniyasi ketayotgan, paranji tashlagan o‘nlab o‘zbek xotin-qizlari erlari tomonidan chavaqlanayotgan bir davrda dunyoga kelgan edi. Shuning uchun bo‘lsa kerak “Ichkari” nafaqat adabiy […]

18.10.2024 | 11:20

img626

XX asr boshlarida Oʻrta Osiyoda tatar maktablari ochilgan va unda oʻzbek bolalari ham tahsil olgan

XX asr boshlarida (1898-yil — tahririyat) Qoʻqon shahrida tatar jadidi Salohiddin Majidiy tomonidan yangi usuldagi maktabga asos solingan boʻlib, ushbu maktabda matematika, geografiya, tarix, chet tili, xususan, rus tili va nemis tili fanlaridan dars berilgan. Darslar tatar tilida olib borilgan, lekin oʻzbek va tatar tillari bir-biriga yaqin boʻlganligi sababli, maktabda nafaqat tatar, balki oʻzbek bolalari […]

17.10.2024 | 14:13

img424

Asosiy

Biz kim va nimalardan qo‘rqamiz?

Har kimning o‘ziga yarasha qo‘rqaturg‘an narsasi bo‘ladir. “Ishtonsizning cho‘pdan hadugi bor”, degandek, shu vaqtda ishtonlik inson — haduksiz odam, ehtimol, yo‘qdir. Turkiston istatistiqa idorasining keyingi yiqg‘an hisobiga qarag‘anda, ishtonsizlar bana’ji1 ko‘payibdirlarki, biz ularni aynan quyida ko‘chiramiz: Mustamlakachi — achchig‘lang‘an chog‘ida sirining ochilishidan qo‘rqadir.Har turluk idora mudirlari — saylov yaqinlashsa mansabdan tushib qolishdan qo‘rqadirlar.Yangi ko‘z ochqan […]

17.10.2024 | 11:46

img632

JADID KUTUBXONASI