KUTUBXONA
Muallif: admin
HAMID DALOVNI ESLAB
Olmoniyalik taniqli mutarjim Hamid Dalov O‘zbekistonda tug‘ilib o‘sgan. 1977-yili Toshkent davlat universitetining tarix fakultetini tamomlagach, ko‘p yillar turli tashkilotlarda ishlagan. 1992-yilda xorijga ketgan va Olmoniyada tarix fanlari bo‘yicha doktorlik dissertatsiyasini yoqlagan. Vatandan yiroq bo‘lsa-da, u o‘z yurtining tashvishlari bilan yashab, ilmiy tadqiqotlar olib borgan. Taniqli mutarjim O‘zbekistonda o‘tkazilgan ikkita xalqaro anjumanda (2018 va 2021-yillarda) faol qatnashgan. […]
23.10.2024 | 10:24
263
23-oktyabr – italiyalik bolalar yozuvchisi Janni Rodari tavallud topgan kun
Janni Rodari 1920-yil 23-oktyabrda Italiyaning Pyemont viloyatidagi Omenya shaharchasida dunyoga kelgan. Rodari 1948-yil “Unita” gazetasiga muxbir boʻlib ishga kirib, oʻsha yildan eʼtiboran kichkintoylarga atab kitoblar yoza boshlaydi. 1950-yildan Rimda tashkil etilgan “Pioniyere” bolalar jurnaliga bosh muharrir etib tayinlanadi. 1951-yilda uning ilk kitobi “Quvnoq sheʼrlar” dunyo yuzini koʻradi. Soʻng adib butun dunyo bolalarining mehrini qozongan “Chipollinoning […]
23.10.2024 | 09:25
2566
SAN’ATDA, SAXOVATDA, SAMIMIYLIKDA benazir hofiz edi
…Hozirda to‘rtta-beshta klip olib, bir yog‘i oyna-i jahonni, yana bir yog‘i ijtimoiy tarmoqlarni batangga keltirib, muhtasham imoratlari-yu eng so‘nggi rusumdagi ulovlarini ko‘z-ko‘z qilib, bema’ni, beta’miz qo‘shiqlari bilan yosh avlod ongini qadim mumtoz san’atimiz o‘zanlaridan chalg‘itib, na millatimiz, na qadriyatimiz mezonlariga to‘g‘ri kelmaydigan “bo‘tqamisol” nimarsalarga “xit” degan g‘alati yorliqni yopishtirgan “sahna yulduz”lari bolalab yotgan davrda bu […]
22.10.2024 | 13:58
673
Mahmudxoʻja Behbudiydan zurriyod qolganmi?
Mahmudxoʻja Behbudiyning toʻrt nafar farzandi: uch oʻgʻil va bir qizi boʻlgan. Katta oʻgʻli Maʼsudxon, ikkinchi oʻgʻil Maqsudxon, uchinchi oʻgʻil Matlubxon, qizining ismi esa Parvinaxon edi. Ushbu surat o‘tgan asrning 20-yillari boshida olingan. Unda Mahmudxo‘ja Behbudiyning farzandlari – (pastki qator, o‘ngdan chapga) Mas’udxon, Maqsudxon va Matlubxon “Usuli jadid” maktabi muallim va ilmi toliblari bilan birga. Farzandlar orasida qizi […]
22.10.2024 | 13:35
890
Heshteg, tyutor, parol so‘zlarining o‘zbek tilidagi muqobili bormi?
1. Heshteg – inglizcha hash va tag so‘zlaridan olingan bo‘lib, ijtimoiy tarmoqda biror mavzuga oid manbalarni oson topish uchun panjara belgisi (#) qo‘shib yoziladigan kalit so‘z yoki ibora. 2. Skrinshot – inglizcha so‘z, ekranni suratga olish ma’nosini bildiradi. Ko‘pchilik mobil telefoni yoki shaxsiy kompyuteri ekranidagi ma’lumotlarni saqlash va tarqatish uchun mazkur dasturdan foydalanadi. 3. Tyutor – o‘zbek tilida tarbiyachi ma’nosini bildiradi. Universitet […]
22.10.2024 | 11:30
2198
VATANDAN SO‘ZLAGAN “VATAN”
“Vatan” jurnali nashr etilishi mamlakatimiz matbuotida katta qadam bo‘ldi. Jurnalning har sonini mushtariylar intiq kutishmoqda. Boisi, unda ko‘tarilayotgan masalalar, aytilayotgan fikrlar dolzarb. Matbuotning qudrati ham shunda! Jurnalning 3-sonini o‘qiy turib, matbuotning kuchi, ta’sirini yana bir bor chuqur his qildim. Uning muqovasida Shayboniyxon aks etgan. Bunda ham ramziylik bordek go‘yo. Rasm pastida “O‘zbek davlatchiligining yirik namoyandasi, […]
22.10.2024 | 11:14
541
Bunin qaysi harfni yoqtirmaganini bilasizmi? Ushbu harf uning qahramonlarida deyarli uchramaydi
22-oktyabr – Nobel mukofoti laureati, yozuvchi va shoir Ivan Bunin tavallud topgan kun. Ivan Bunin yoshligida Tolstoy muxlisi boʻlgan va uning taʼlimotini oʻrgangan. Bunin halol, tabiat qoʻynida oddiy kiyimda sogʻlom va yaxshi hayotni orzu qilardi. 1894-yil u Lev Tolstoy bilan uchrashdi. Ushbu uchrashuv Buninda oʻzgacha taassurot qolldirdi. Tolstoy yosh yozuvchiga sodda boʻlishni emas, doim vijdoniga […]
22.10.2024 | 10:26
312
Nobel mukofoti laureati, yozuvchi va shoir Ivan Bunin tavallud topgan kun
Uning hikoyalarida dvoryanlar xonadonining qashshoqlashuvi («Antonov olmalari», 1900), qishloq aholisining ogʻir qismati («Qishloq», 1910; «Qaqragan vodiy», 1911) va boshqa kechinmalar tasvirlangan. Ivan Bunin 1933-yilda «rus mumtoz nasri an’analarini rivojlantirishdagi mahorati uchun» adabiyot boʻyicha Nobel mukofotiga sazovor boʻldi.
22.10.2024 | 10:21
443
Shavkat Mirziyoyev Oʻzbek tili bayrami munosabati bilan Oʻzbekiston xalqiga tabrik yoʻlladi
Qadrli vatandoshlar! Sizlarni, sizlar orqali butun xalqimizni, ona tilimizning barcha ixlosmandlarini bugungi ulug‘ ayyom – O‘zbek tili bayrami hamda o‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilganining 35 yilligi bilan chin qalbimdan muborakbod etaman. Ma’lumki, milliy til har bir madaniy xalqning tarixi va o‘zligini, ruhiy-ma’naviy dunyosini o‘zida aks ettiradigan tengsiz boylikdir. Qadimiy tariximizning eng og‘ir va sinovli […]
21.10.2024 | 16:34
561
OZODLIKKA O‘RNATILGAN HAYKAL
Biz buyuk shoir-u adiblarni yetishtirgan, jahon estetik tafakkuri takomilida alohida o‘rin tutuvchi adabiyoti bor millatmiz. Adabiyoti taraqqiy etgan xalq jamiyat hayotining boshqa barcha sohalarida ham yuksalmog‘i ayon. Ana shu buyuk adabiyotning benazir vakili, jadidlik harakati namoyandasi, milliy ozodlik uchun kurashga jon-u jahonini bag‘ishlagan ulug‘ ma’rifatparvar shoir Zokirjon Xolmuhammad o‘g‘li Furqat ijodi bugun haqqoniy baholanayotgani ham yuqoridagi fikrlarimizning amaldagi tasdig‘idir. Davlatimiz rahbari Farg‘ona […]
21.10.2024 | 15:57
1004
GLOBALLASHUV JARAYONIDA ISLOM: MO‘TADILLIK VA BAG‘RIKENGLIK
Joriy yilning 15-oktyabr kuni poytaxtimizda “Islom – ezgulik va tinchlik dini” mavzusidagi nufuzli xalqaro anjuman boshlandi. Tadbirda Saudiya Arabistoni, Misr, Turkiya, Iordaniya, Ummon, Rossiya, AQSh, Fransiya, Ozarbayjon, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Turkmaniston, Hindiston va Pokiston kabi dunyoning 22 mamlakatidan 70 dan ortiq nufuzli xalqaro tashkilot rahbarlari, din arboblari, muftiylar va taniqli ulamolar ishtirok etmoqda. Ma’lumot o‘rnida: mazkur […]
21.10.2024 | 14:51
915
Asosiy
JADIDLIK HARAKATIDA TIL MASALALARI
Yosh avlodning qadriyatlarga sodiq, milliy g‘ururli bo‘lishida o‘zbek millati tarixi, tili, imlosi, urf-odatlari haqida bilim beruvchi fanlarning ahamiyati katta. Shu ma’noda alifbo, imlo bo‘yicha darslar va darsliklar o‘quvchilarga milliy o‘ziga xosligimizni singdirishga yordam beradi. Buni to‘g‘ri anglagan jadidlar XX asrning boshidanoq Turkistonda to‘qqiz oylik maktablarni tashkil etgan. O‘sha davrdagi ilm-fan darajasi, milliy pedagogikaning saviyasiga mos […]
21.10.2024 | 14:06
2861
21-oktyabr – O‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilgan kun
Bugun oʻzbek tiliga davlat tili maqomi berilganiga 35 yil boʻldi.Til bayrami barcha yurtdoshlarimizga muborak bo‘lsin!
21.10.2024 | 12:46
1112
Asosiy
Alixonto‘ra Sog‘uniyning “Turkiston qayg‘usi” asaridan iqtiboslar
Ushbu kitob ulug‘ bobokalonlarimizdan bo‘lgan alloma Alixonto‘ra Sog‘uniy qalamlariga mansub nodir bir asardir. Muallif “Turkiston qayg‘usi” (1966–1973) nomli bu asarida xalqimiz qanday qilib bosqinchilarga qaram bo‘lib qolgani va dinni, Vatanni, millatni asrash kerakligi, mustaqillikni qo‘lga kiritish uchun nimalar qilmoq zarur ekanligi to‘g‘risida o‘sha mustabid sovet tuzumi davrida yetuk siyosiy arbob sifatida chuqur siyosiy-ijtimoiy mantiq asosida […]
20.10.2024 | 16:18
1844
MAXTUMQULI – BASHARIYAT SHOIRI
Ashxobod shahrida bo‘lib o‘tgan Maxtumquli tavalludining 300 yilligiga bag‘ishlangan “Davrlar va sivilizatsiyalarning o‘zaro aloqasi – tinchlik va taraqqiyot asosi” nomli xalqaro forumda o‘ndan oshiq davlatdan nufuzli mehmonlar ishtirok etdi. To‘g‘risi, mehmonlarning dil so‘zlari va ulug‘ shoirga hurmatidan, ayni damda, mezbonlardagi bayramona kayfiyat va ularning samimiyatidan barchaning ko‘ngli tog‘dek ko‘tarildi. XALQARO FORUM Turkmaniston Prezidenti qarori bilan […]
20.10.2024 | 14:06
882
MILLIY TAFAKKUR USTUNI
O‘zR FA O‘zbek tili, adabiyoti va folklori instituti direktori Nizomiddin MAHMUDOV bilan suhbat. – Assalomu alaykum, domla. Avvalo, qimmatli vaqtingizni ayamaganingiz uchun minnatdorlik bildiramiz. Mana, yaqinda o‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilganiga o‘ttiz besh yil to‘ladi. O‘tgan davr mobaynida tilshunoslik sohasida juda ko‘p ishlar amalga oshirildi. Lekin oxirgi paytlar, yoshlarimiz orasida tilimizga muhabbat pasayganday tuyuladi. Ayting-chi, […]
20.10.2024 | 12:02
620
Toshkentda “Sharq Renessanslari fenomeni: saltanatlar, dinlar, shaxslar va tamaddunlar” madaniy meros haftaligi boshlandi
Poytaxtimiz tobora xalqaro madaniy muloqotlar shahriga aylanib bormoqda. Bugun Oʻzbekiston madaniy merosni oʻrganish, saqlash va ommalashtirish boʻyicha Butunjahon jamiyati (WOSCU)ning anjumanlar zalida ish boshlagan “Sharq Renessanslari fenomeni: saltanatlar, dinlar, shaxslar va tamaddunlar” deb nomlangan madaniy meros haftaligi fikrimizning dalilidir. Mazkur xalqaro anjumanning ochilishida Yangi Oʻzbekistonda davlat tomonidan fan, madaniyat va taʼlim sohalarida amalga oshirilayotgan islohotlar […]
18.10.2024 | 17:35
822
Asosiy
Alisher Navoiyning “Hayrat ul-abror” dostonidan iqtiboslar
Hayrat ul-abror (Yaxshi kishilarning hayratlanishi) — Alisher Navoiy qalamiga mansub «Xamsa»ning birinchi dostoni boʻlib, pand-nasihat ruhidagi taʼlimiy-axloqiy, falsafiy doston hisoblanadi. Asar 3988 baytdan iborat boʻlib, 64 bob, 20 maqolatdan tashkil topgan. Aruzning sareʼ bahrida yozilgan. Asar anʼanaviy muqaddima — hamd va naʼt bilan boshlanadi. Navoiyning dunyo haqidagi qarashlari mana shu muqaddimada oʻz aksini topgan. Kimki bu jahonga inson […]
18.10.2024 | 12:12
2512
Lolaxon Sayfullina kim bo‘lgan?
1926-yili O‘zbekiston davlat nashriyoti Lolaxon Sayfullina – Arslonova degan noma’lum adibaning “Ichkari” deb nomlangan kitobini nashrdan chiqardi. Kitobning unvon varag‘ida “o‘zbek xotin-qizlari turmushidan olingan sochma she’rlar” degan so‘zlar yozilgan edi. To‘plam O‘zbekistonda “Hujum” kampaniyasi ketayotgan, paranji tashlagan o‘nlab o‘zbek xotin-qizlari erlari tomonidan chavaqlanayotgan bir davrda dunyoga kelgan edi. Shuning uchun bo‘lsa kerak “Ichkari” nafaqat adabiy […]
18.10.2024 | 11:20
626
XX asr boshlarida Oʻrta Osiyoda tatar maktablari ochilgan va unda oʻzbek bolalari ham tahsil olgan
XX asr boshlarida (1898-yil — tahririyat) Qoʻqon shahrida tatar jadidi Salohiddin Majidiy tomonidan yangi usuldagi maktabga asos solingan boʻlib, ushbu maktabda matematika, geografiya, tarix, chet tili, xususan, rus tili va nemis tili fanlaridan dars berilgan. Darslar tatar tilida olib borilgan, lekin oʻzbek va tatar tillari bir-biriga yaqin boʻlganligi sababli, maktabda nafaqat tatar, balki oʻzbek bolalari […]
17.10.2024 | 14:13
424
Asosiy
Biz kim va nimalardan qo‘rqamiz?
Har kimning o‘ziga yarasha qo‘rqaturg‘an narsasi bo‘ladir. “Ishtonsizning cho‘pdan hadugi bor”, degandek, shu vaqtda ishtonlik inson — haduksiz odam, ehtimol, yo‘qdir. Turkiston istatistiqa idorasining keyingi yiqg‘an hisobiga qarag‘anda, ishtonsizlar bana’ji1 ko‘payibdirlarki, biz ularni aynan quyida ko‘chiramiz: Mustamlakachi — achchig‘lang‘an chog‘ida sirining ochilishidan qo‘rqadir.Har turluk idora mudirlari — saylov yaqinlashsa mansabdan tushib qolishdan qo‘rqadirlar.Yangi ko‘z ochqan […]
17.10.2024 | 11:46
632