Go‘zal Turkiston
0:00
/
Toshkent
temperature icon 10°C

“JADID” GAZETASINING YANGI SONIDA: ✏️Usmon NOSIR: BOĞIM ✏️Iqbol MIRZO: KELAJAK UÇUN MAS’ULIYAT ✏️Gulçehra UMAROVA: ASRNI BÖYLAGAN ADIB ✏️Komil SINDOROV: “JAVOHIR SINDOROVNING BOBOSI BÖLIB TANILDIM“ ✏️E’zozxon KARIMOVA: MILLIY YUKSALIŞ SARI ✏️Orif ODILOV: ÖZBEK-QOZOQ MADANIY HAMKORLIGI MUSTAHKAMLANMOQDA ✏️Nusratullo JUMAXÖJA: TADQIQOT-ROMAN ✏️Abbos ŞOYIMOV: XALQARO MEDIAFORUM ✏️Zikrilla MUHAMMAD: ANQARADA ADABIYOT BAYRAMI ✏️Ikrom BÖRIBOYEV: KEÇA VA BUGUN ✏️Muhayyo RUSTAMOVA: OG‘RIQ NUQTA ✏️Abdulhamid MUXTOROV: UYLAR SOYASIDA QOLAYOTGAN SAVOLLAR ✏️Jasmina ISROIL: SYUKURO MANABE – IQLIMŞUNOSLIK “OB-HAVOSI”NI ÖZGARTIRGAN NOBELÇI ✏️Rustambek ŞAMSUTDINOV: QONLI JILD ✏️Alişer SANDIBOYEV: SAMARQAND NEÇA YOŞDA? ✏️Nigina ISKANDAROVA: “KITOB, MENING DÖSTIMSAN” ✏️Jamoliddin BADALOV: “OLTIN QALAM” UMMON ORTIDA

TAVSIYA QILAMIZ


JADIDLAR


Muallif: admin

“MOʻLJAL”

“Bir ishni oldindan moʻljallash”. Bu soʻzning hozirgi tilimizdagi feʼl shakli – “moʻljallamoq”, ammo qadimda “bolja-(moq)” shakli boʻlib, “biror ishni oldindan belgilash, joy va vaqtni kelishib ­olish” kabi maʼnolarni bildirgan. Koʻpchilik muta­xassislar bu feʼlni asli moʻgʻulcha deb taxmin qiladi. Chindan ham, hozirgi moʻgʻul tilida ayni shu maʼnoni bildiruvchi – “bolju” (bolju) feʼli bor, qizigʻi shundaki, “Moʻgʻul […]

10.04.2024 | 21:45

img630

JADID BO‘LGIL

“Jadid” gazetasi chiqishi munosabati bilan JADID BO‘LGIL Bu ochunga nechun kelding? Magar ochun uchun kelding? Quyosh har kun jadid bo‘lgay, El-u yurtga hayit bo‘lgay. Saharlar yangragan bongday – Tug‘ilgin yangi har tongday. O‘tar har damni o‘zgartir, Keyin olamni o‘zgartir. Dil-u joning badal qilgil, Jadal qilgil, jadal qilgil.   Nadir moling bilan holing? Shumi bor orzu-a’moling? […]

10.04.2024 | 21:38

img354

QORAQALPOQ JADIDLARI SARBONI

O‘tgan asrning boshlarida Xiva Turkiston zaminida yuzaga kelgan jadidchilik harakatidan qoraqalpoq eli ham chetda qolgani yo‘q. Aslida bu xalqning uch ulkan shoiri – Kunxo‘ja Ibrohim o‘g‘li, Ajiniyoz Qo‘siboy o‘g‘li, Berdaq Qarg‘aboy o‘g‘li ijodi aynan xalq ozodligi, emin-erkin hayot, ma’naviy taraqqiyot g‘oyalari bilan sug‘orilgan. Bu ulug‘vor adabiy merosdan bahramand bo‘lgan atoqli shoir, pedagog, dramaturg Seyfulg‘abit Majitov […]

10.04.2024 | 21:34

img1888

TAHDIDLARDAN OGOH BO‘L, ODAMZOT!

O‘tgan 6 yil davomida mamlakatimiz misli ko‘rilmagan transformatsiya jarayonini boshdan kechirdi. Olib borilgan iqtisodiy-ijtimoiy islohotlar ko‘lamini qisqa satrlarda bayon qilish amrimahol. Ular kirib bormagan sohalar qolmadi hisob. Uning zalvorini his etmoq uchun 2016-yildan ilgarigi hayotimizni bugunimiz bilan qiyoslashning o‘zi kifoya. Davlatimiz rahbarining uzoqni ko‘zlab, puxta o‘ylangan strategik rejalari amalga oshayotgani xalqimizning yorqin kelajakka ishonchini tobora mustahkamlayotir. Xalqimizning […]

10.04.2024 | 21:29

img397

VATANPARVARLIK MAVZUSI QANI?

Yurtdoshlarimiz, ayniqsa, yosh avlod qalbida vatanparvarlik tuyg‘usini kuchaytirishda televideniye, radio va ommaviy axborot vositalarining o‘rni katta. Ayniqsa, telekanallar bu borada alohida o‘rin tutadi. Biroq bugun telekanallarimizda vatanparvarlik mavzusiga yetarli darajada murojaat qilinmoqdami? Bu borada ahvol qanday? Shu savollarga javob topish maqsadida Ijtimoiy-ma’naviy tadqiqotlar instituti xodimlari tomonidan o‘zbek telekanallarining Vatan himoyachilari kunidagi dasturlari o‘rganildi. Afsuski, natijalar […]

10.04.2024 | 21:26

img756

“KISHI O‘RGANIB, SO‘NG DONO BO‘LUR…”

Bundan 40 yilcha oldin “Adabiy meros“ jurnalida “Qutadg‘u bilig”­ning uyg‘ur yozuvidagi varianti haqida“ sarlavhali bir maqola chop etilgan, maqola muallifi bugun 70 yoshini qarshilayotgan taniqli olim Qosimjon Sodiqov edi. Keyinchalik uning ilmiy faoliyatida bir necha yo‘nalishlar shakllandi. Bular: Qadimgi turkiy obidalarning kompleks tadqiqi; Qadimgi turkiy xalqlar qo‘llagan yozuvlar tizimi; Uyg‘ur yozuvidagi tarixiy-adabiy manbalar tadqiqi; Qadimiy […]

10.04.2024 | 21:22

img1013

“Jadid” gazetasi Toshkent–Boku yo’nalishidagi reysda…

“Jadid” gazetasi Toshkent–Boku yo’nalishidagi reysda… “Jadid” gazetasi Toshkent–Boku yo’nalishidagi reysda…

10.04.2024 | 21:15

img460

Qonunchilik palatasida “Jadid” gazetasining taqdimoti bo‘lib o‘tdi

Qonunchilik palatasida “Jadid” gazetasining taqdimoti bo‘lib o‘tdi. Qonunchilik palatasida “Jadid” gazetasining taqdimoti bo‘lib o‘tdi

10.04.2024 | 21:11

img493

TURKISTON QAYGʻUSI, TURKISTON DARDI

Har gal fidoyi olim va pedagog Boybo‘ta Do‘st­qorayevni esga olganimda, “Zaminday vazmin-u meh­natkash, mushfiq” degan misra beixtiyor xayolimga keladi. Nazarimda, atoqli shoirimiz G‘afur G‘ulomning xalqimiz ta’rifida bitgan bu shoh satri shu elning chin farzandi bo‘lgan Boybo‘ta akaga har jihatdan munosib — u kishi haqiqatan ham zaminday vazmin, haqiqatan ham mehnatkash, mushfiq va kamsuqum inson edi… […]

10.04.2024 | 21:07

img449

MADANIYAT TO‘LQUNLARI

I Har kimga ma’lumdirki, dengiz­larning to‘lqunlari bir tarafdan ikinchi tarafg‘a ko‘chub yuriydir. Bu kun bir tarafda to‘lqun bo‘lsa, ertasi ikinchi tarafda boshlanub, avvalgi shovullab, qichqirub, shodligindanmi yoki boshqa bir sababdanmi bir necha sajin yuqoriga sakrashub turgon yerlari sukut va sokit bo‘lub qoladir. Shunga o‘xshash Bani bashar (Odam bolalari) orasida ham madaniyat to‘lqunlari quvishub va suri­shub […]

10.04.2024 | 21:02

img335

MASLAKI TARJIMON

Zamonamizda turli maslak va fikrlar paydo bo‘ldi.“Tarjimon” maslagi aksar xalqqa ma’lum bo‘lsa-da, bilmagan ham balki bordir.“Tarjimon” – hech bir millatning, hech bir sinfning, boy yo faqirning haqini inkor etmayajakdir.“Tarjimon” – yigirma besh sanadan beri millatchi(millatparvar)dir…“Tarjimon” – millatni har narsadan qimmatli va muqaddas tutajakdir… Rohat va saodati millat uchun izlanajakdir.“Tarjimon” – har turli ish ahvol va […]

10.04.2024 | 20:59

img407

UMID GULI BIZIM UCHUN

Yurt qayg‘usi Onam! Seni qutqarmoq uchun jonmi kerakdir? Nomusmi, vijdon bila imonmi kerakdir? Temur bila Chingiz qoni toshdi tomrimizdan, Aytgil! Seni qutqarmoq uchun qonmi kerakdir? Yov suqgali kelgach qilichini yuragingga, Tush oldiga, ol ko‘ksumi – qalqonmi kerakdir? Boq, boq, mana turk tengizi toshqun qila qoldi, Turon yovini quvg‘ali to‘fonmi kerakdir? Turon, yigiting, barchaga boq, qalqdi […]

10.04.2024 | 20:49

img643

NIGOH SEHRI

Karl Gunning “Ko‘k ko‘ylakli xonim” asarini O‘zbekiston davlat san’at muzeyining tashrif qog‘ozi deyish mumkin. U hajman kattaligi, tasvirning jonliligi va yosh xonim nigohidagi sirli horg‘inlik tufayli diqqatni tortadi. Yonoqlaridagi husniga husn qo‘shib turgan qizillik esa u yashirishga urinayotgan xastalik nishonasi. Muzey xodimasi aytgan ma’lumotga ko‘ra, bu surat XIX asrning birinchi yarmiga taalluqli. Asarning nafisligi va […]

10.04.2024 | 20:34

img259

ERTANING GʻAMI…

…Bu qizchani deyarli har kuni “Navoiy – 30” nomi bilan shuhrat topgan bino oldida ko‘raman. Qoramag‘izdan kelgan, yirtiq kavushini epchillik bilan sudrab, bir qo‘li bilan yo‘lovchining etagidan tutgancha, ikkinchi qo‘li bilan yuziga fotiha tortadi. Jimgina turaveradi. Faqat… ko‘zlari gapiradi. Qop-qora bu ko‘zlarda go‘yoki siyoh bilan yo‘g‘on-yo‘g‘on harflarda “Sadaqa bering!” yozilgandek… Navoiy ko‘chasidan tasodifiy yo‘lovchi kam […]

10.04.2024 | 20:21

img544

Asosiy

JARIDA VA MAJALLA

O‘tgan asrlardagi ulamo va shuarolarimiz tarafidan turli lisonlarda va turli shevalarda jild-jild kitoblar, risolalar va devonlar tasnif va tahrir buyurilgan bo‘lsa ham, asri hozir ulamolari orasida hanuz suyub lazzat va muhabbat ila o‘qugan kishi ko‘rilmagan edi. Durust ba’zi birlari o‘qur va mutolaa ham qilurlar. Lekin, o‘qub bo‘lar bo‘lmas uyning toqchasiga tashlarlar. Andin mutaassir bo‘lmak va […]

10.04.2024 | 18:17

img353

«UYG’ON, BOLAM»

Bugun “jadid” so‘zining mohiyatini yoshlarga anglatish, jadidlarning ilg‘or qarashlarini jamiyatga singdirish, ular ilgari surgan g‘oyalarni hayotimizga to‘la tatbiq etish kun tartibida turibdi. Avvalo, istibdod changalida ham ma’nan, ham jisman ezilgan jadidlarimiz mustaqillik davrlarida ham uzoq vaqt eslanmadi, asarlari chop etilmadi. Nihoyat, shunday kunlar keldiki, bugun ularning g‘oyalari jamiyatimiz rivoji uchun dasturilamalga aylanib bormoqda. Albatta, jadidlarga […]

10.04.2024 | 16:54

img708

VERGUL

Kichkinagina “vergul” nafaqat yozuvni to‘g‘ri o‘qishda, balki yaqin tariximizni to‘g‘ri tahlil etishimizda ham bizga yordam berishi mumkin. Xo‘sh, qanday qilib?Hozirda aksariyat tillar grammatikasi asosida qadimgi lotin grammatikasi yotadi. Shu bois tilshunoslikka oid atamalar, asosan, lotincha yoki yunoncha. Zamonaviy o‘zbek grammatikasi ham ana shu ulkan daraxtning bir shoxob­chasi, deyish mumkin. Aytaylik, unda ilgari mavjud bo‘lgan arab sarfu […]

10.04.2024 | 16:44

img1246

NOM YAXSHIMI, NON?..

“Jadid” gazetasi chop etilishi haqidagi xabarlarga ko‘zim tushganda, buni zamona zayli bilan ochilayotgan yangi nashrlardan biri bo‘lsa kerak, deb o‘ylagandim, nashrning nomi Abdulla Avloniy, Abdulla Qodiriy, Fitrat, Cho‘lpon kabi jadid bobolarimizning dunyoga kelishi haqidagi mulohazalarga berilishimga sabab bo‘lgandi. Yangi 2024-yili eshitgan xushxabarlardan eng yaxshisi “Jadid” gazetasining ilk soni nashr etilgani va unga bog‘liq ma’lumotlarning oydinlashgani bo‘ldi. […]

10.04.2024 | 16:07

img381

Asosiy

BOQIY XAZINA

O‘zbekiston shaharlari azaldan ilm-fan markazi sifatida dong taratishida kutubxonalarning o‘rni katta bo‘lgan. Ayniqsa, IX – XII asrlarda, Amir Temur va Temuriylar davrida mamlakatda ulkan kutubxonalar tashkil etildi, ilm-fan yuksaldi. Keyingi asrlar, xususan, xonliklar davrida ham mintaqadagi yirik shaharlar Samarqand, Buxoro, Xiva, Qo‘qonda hukmdorlar saroylarida yirik kutubxonalar faoliyat yuritgan. Sadri Ziyo ma’lumotlariga qaraganda, XX asrning boshida […]

10.04.2024 | 15:58

img532

Asosiy

BIR STAKAN SUV (hikoya)

Bir kuni qishloqqa shahardan katta odamlar keldi. Hammani to‘plab, ajo­yib majlis o‘tkazdi. Paxtakor so‘zga chiqdi. Cho‘pon gapirdi. O‘rmonchi so‘z oldi. Mexanizator va zootexnik ham qatordan qolmadi. Shahardan kelgan hurmatli o‘rtoqlardan biri dedi: – Negadir suvchilardan vakil ko‘rinmaydi. Nahotki shunday katta qishloqda bironta ham ilg‘or suvchi topilmasa? Nega endi ilg‘or suvchi topilmas ekan? Albatta, topiladi. Hozir […]

09.04.2024 | 11:05

img864

9-APREL – SOHIBQIRON AMIR TEMUR TAVALLUD TOPGAN KUN

“Amir Temur olimlarga xayrixoh munosabatda boʻlar, koʻp masalalarda bilimi va halloligini koʻrgan olimlarga ishonardi. U tarixchi va faylasuflar, ilm-fan va maʼmuriy sohada bilimdon boʻlgan kishilar bilan suhbatlashish uchun koʻpincha taxtidan ham tushar edi. Amir Temur kishilarni boʻysundirish qobiliyati bilan birga ularni oʻz hukmronligi ostida baxtiyor qilish isteʼdodiga ham ega edi”. (Lui-Matyo Langle)

09.04.2024 | 08:57

img486

JADID KUTUBXONASI