Go‘zal Turkiston
0:00
/
Toshkent
temperature icon 11°C

“JADID” GAZETASINING YANGI SONIDA: ✏️Usmon NOSIR: BOĞIM ✏️Iqbol MIRZO: KELAJAK UÇUN MAS’ULIYAT ✏️Gulçehra UMAROVA: ASRNI BÖYLAGAN ADIB ✏️Komil SINDOROV: “JAVOHIR SINDOROVNING BOBOSI BÖLIB TANILDIM“ ✏️E’zozxon KARIMOVA: MILLIY YUKSALIŞ SARI ✏️Orif ODILOV: ÖZBEK-QOZOQ MADANIY HAMKORLIGI MUSTAHKAMLANMOQDA ✏️Nusratullo JUMAXÖJA: TADQIQOT-ROMAN ✏️Abbos ŞOYIMOV: XALQARO MEDIAFORUM ✏️Zikrilla MUHAMMAD: ANQARADA ADABIYOT BAYRAMI ✏️Ikrom BÖRIBOYEV: KEÇA VA BUGUN ✏️Muhayyo RUSTAMOVA: OG‘RIQ NUQTA ✏️Abdulhamid MUXTOROV: UYLAR SOYASIDA QOLAYOTGAN SAVOLLAR ✏️Jasmina ISROIL: SYUKURO MANABE – IQLIMŞUNOSLIK “OB-HAVOSI”NI ÖZGARTIRGAN NOBELÇI ✏️Rustambek ŞAMSUTDINOV: QONLI JILD ✏️Alişer SANDIBOYEV: SAMARQAND NEÇA YOŞDA? ✏️Nigina ISKANDAROVA: “KITOB, MENING DÖSTIMSAN” ✏️Jamoliddin BADALOV: “OLTIN QALAM” UMMON ORTIDA

TAVSIYA QILAMIZ


JADIDLAR


Muallif: admin

“AL-ISLOH” JURNALI

1914-yilning 14-yanvari (hijriy 1333-yilning 12-rabbiulavvali)dan G.Ya. Yakovlev tipolitografiyasida chiqa boshlagan (1916-18-yillari O. A. Porsev litografiyasida chop etilgan). Muharriri Sayyoh Abdurahmon Sodiq o‘g‘li (Muhammad hoji o‘g‘li Sodiqov 1879-1918) bo‘lgan. “Sayyoh” so‘zi uning ko‘p mamlakatlarni sayohat qilganiga ishoradir. Muharririyat Sayyohning Shayxontohur dahasining Qatorterak guzaridagi hovlisiga joylashadi. Unga “Al-Islox”ni chiqarishda Munavvarqori yaqindan yordam bergan. Jurnal 32 sahifadan iborat […]

18.02.2025 | 16:46

img988

MAKSIM GORKIYDAN MAQTOV ESHITGAN JULQUNBOY

1934-yil yozida Moskvada Butunittifoq yozuvchilarning birinchi syezdini chaqirish va syezd kunlari SSSR xalqlari adabiyotining ko‘rgazmasini tashkil qilish belgilanadi. Shu munosabat bilan O‘zbekiston yozuvchilar soyuzi ham boshqa respublikalar qatori syezdga qizg‘in tayyorgarlik ko‘rar, ko‘rgazma tashkil qilish uchun kitoblar to‘plar, Qodiriyga esa xalq ichidan ko‘plab arab-turkiy harfida yozilgan eski o‘zbek klassik kitoblarni sotib olish vazifasi yuklatilgan edi. […]

18.02.2025 | 15:10

img421

Asosiy

“JADIDLAR. TURKISTONGA MAKTUBLAR” TURKUMIDAN

Quyida e’tiborlaringizga bundan yuz yil avval Berlin shahridan O‘zbekistonning davlat rahbari Akmal Ikromov nomiga yo‘llangan ikki maktubni havola qilmoqdamiz. Birinchi xat Abduvahob Is’hoq tomonidan yozilgan. Abduvahob Is’hoq o‘g‘li 1904-yil 10-fevralda Toshkent shahrida tug‘ilgan. Mashhur jadid muallimlari Sobirjon Rahimiyning “Rahimiya”, Eshonxo‘ja Xoniyning “Xoniya” maktablarida ibtidoiy, Munavvar qori Abdurashidxonovning “Namuna” maktabida rushdiy (o‘rta) ta’lim olgan. 1917-yil do‘sti […]

18.02.2025 | 12:40

img1227

SHAMOLDAN QUVVAT OLIB…

Har bir hudud, har bir makonning obodligi va musaffoligiga kundalik vazifa sifatida e’tibor qaratish – davr talabiga aylanib boryapti. Loqaydlik, boqibeg‘amlik avj olgan joyda tabiatning keskin qasosiga duch kelish mumkin. Shu boisdan ham atrof-muhit muvozanatini saqlashga har birimiz mas’ulmiz. – 2025-yil “Atrof-muhitni asrash va “yashil” iqtisodiyot yili” deb nomlangan ekan, barchamiz joylarda bu borada amalga […]

18.02.2025 | 09:03

img522

Asosiy

QODIRIYNING O‘ZLASHTIRILGAN SHE’RI

Dadamning Inog‘omjon ismli bir oshnalari bo‘lardi. O‘zi O‘zgant mahallalik. Ko‘kterakda katta bog‘i bor, zo‘r sohibkor, eskicha savodxon, adabiyot, kitobxonlikka uncha-muncha qiziquvchi edi. U bizga tez-tez kelib, bog‘ ishlarimizga qarashib, maslahatlar berib turar edi. Kelganda ishdan so‘ng, yo choy-taom asnosi dadam bilan suhbatlashib, ba’zan ko‘zoynak taqib, asarlarini o‘qib o‘tirar edi. Bir gal, u kursidagi yangi yozib […]

17.02.2025 | 15:48

img508

DUNYOVIYLIK MOHIYATI VA UNING AHAMIYATI XUSUSIDA AYRIM MULOHAZALAR

O‘zbekistonning qo‘llab-quvvatlangan tashabbusi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasining 2017-yil sentyabrida o‘tkazilgan 72-sessiyasidagi nutqida “Ma’rifat va diniy bag‘rikenglik” maxsus rezolyutsiyasini qabul qilish tashabbusini ilgari surdi. BMT Bosh Assambleyasining 2018-yil 12-dekabrida o‘tkazilgan 73-sessiyasi 51-yig‘ilishida “Ma’rifat va diniy bag‘rikenglik” rezolyutsiyasi yakdillik bilan qabul qilindi. Unda, jumladan, madaniyatlar va dinlararo munosabatlardagi uyg‘unlikni rag‘batlantirish hamda […]

17.02.2025 | 09:13

img1006

Asosiy

“RAQAMLI INQILOB”DAN “YASHIL INQILOB” SARI yoki texnokratlashuvning “malhami” qanday bo‘ladi?

Bugungi kunda dunyo zamonaviy ilm-fan, yangi texnologiyalar va innovatsiyalar tufayli keskin sur’atlarda rivojlanib boryapti. Insoniyat allaqachon virtuallashgan raqamli olamda yashayapti, desak mubolag‘a bo‘lmaydi. Kelajakdan qanday umidlarimiz bor, qanday yo‘l tutishimiz kerak, har qanday holatda tanganing ikkinchi tomoni ham bo‘lganidek, insoniyat nimalarni hisobga olib, nelardan ogoh bo‘lishi zarur? Biz shu kabi muhim masalalar yuzasidan O‘zbekiston qishloq […]

16.02.2025 | 11:07

img839

Italiyada “Boburnoma” asarining taqdimoti bo‘lib o‘tdi

Buyuk vatandoshimiz Zahiriddin Muhammad Bobur tavalludining 542 yilligi munosabati bilan Italiyada O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi, O‘zbekistonning ushbu davlatdagi elchixonasi hamda Rim shahridagi “Sandro Teti Editore” nashriyot uyi tomonidan “Boburnoma” asarining italyan tilidagi tarjimasi taqdimotlari o‘tkazildi. Tarjima mazkur nashriyot tarafidan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning so‘zboshisi bilan ko‘p nusxada chop etilgan. Florensiya shahridagi tarixiy “Palatsso Strotssi” […]

14.02.2025 | 18:48

img461

MAJLISDAN HAYDALGAN MAJLISIY YOXUD BOBUR BILAN MAJLISIYNING BIR SUHBATIGA DOIR

O‘tmish voqealari, tabarruk tarixiy insonlardan ibrat va saboq olinadi. Har kim ularni o‘z hayotiga tatbiq etib, hayot yo‘lini fayzli, turmush tarzini farovon qiladi. Odatda shoir ahlining o‘zlarini maqtashi, birovlardan ozgina yaxshilik ko‘rsa, ularni madh etishini ko‘pchilik yaxshi biladi. Agar kimdir shoir ko‘ngliga tegsa, hajv nayzasini ko‘tarib, so‘z maydoniga chiqadi va masxara she’rlar tug‘yonida ilhomi qaynaydi. […]

14.02.2025 | 16:12

img710

Asosiy

“BOBURNOMA” O‘QIYOTGAN OTABEK

Abdulla Qodiriyning badiiy mahoratini, asarlari umrboqiyligini barcha birdek e’tirof etadi. Zero, bunday epik ko‘lamning yuzaga kelish omillari, betakror poetikaning tub ildizi hamda ta’sirlanish asoslarini kuzatish foydalidir. “Boburning ochuq fikrlik…” asari “O‘tkan kunlar” romanining “Majburiyat” faslida shunday epizod bor: “Kechlik oshni o‘tkazgach, Hasanali o‘z hujrasidan kiyinib chiqdi-da Otabek yonig‘a kirdi. Otabek “Boburnoma” mutolaasi bilan mashg‘ul edi”. […]

14.02.2025 | 12:42

img780

14-fevral kuni tavallud topganlar

Zahiriddin Muhammad Bobur – o‘zbek mumtoz adabiyotining yirik vakili, shoh va shoir;Omon Matjon – Oʻzbekiston xalq shoiri;Anna German – polshalik xonanda, shoir va bastakor.

14.02.2025 | 09:46

img10392

“QURB” QAYGACHA YETADI?

Biror narsaga kuch va imkoniyat yo mablag‘ yetishi haqida gap ketganda “Qurbing yetadimi?” deymiz. Xo‘sh, qurb so‘zi asli qanday ma’noga ega? “O‘zbek tilining etimologik lug‘ati”da arabcha qurb so‘ziga “yaqinlik, qarindoshlik” ma’nosini anglatadi, deb izoh berilgan. Holbuki, bu so‘zning ma’nosi bizning hozirgi tilimizda butunlay o‘zgarib ketgan. Hatto, “Qurbi qanchaga yetadi?” degan gapni “Puli qancha?” deb tushunamiz. […]

13.02.2025 | 19:00

img517

“OG‘ZIGA KELGANNI DEMOQ – NODONNING ISHI”

Xayolga nimalar kelmaydi. “Men shoirman” yoki “falonchiman” deya diliga nima kelsa, she’rga solib yoki sahifalab elga dasturxon qilaverish – nodonlik belgisi. Yosh shoirlar she’rlarida ko‘zga tashlanib turadiki, ularda Xudo haqidagi tushuncha islomiy emas, qaysidir manbalardan olingan qiyshiq, qorishiq, quyushqondan tashqari tushuncha. Masalan, nasroniylarga xos: “Xudo – chormix qilingan 33 yoshli odam” yoki “oppoq soqolli chol”. […]

13.02.2025 | 12:40

img1251

INSONNI ULUG‘LAGAN ULUG‘ IJODKOR

Turkiy adabiy tilining asoschisi, turkiy xalqlar adabiyotida yangi maktab yaratgan ulug‘ shoir va insonparvar mutafakkir Alisher Navoiy ijodi hamma zamonlarda adabiyotni o‘z ideali deb biladigan xoslar davrasi uchun o‘qishli va qiziq bo‘lgan. Dunyoda Alisher Navoiy kabi asarlari keng tarqalgan, jahonning deyarli har bir chekkasida kitoblarining nusxalari saqlanayotgan boshqa bir ijodkorni topish qiyin. Navoiy hayotining so‘nggi […]

13.02.2025 | 12:05

img771

“TAN RANJIGʻA SHIFO” SHOIR

Butun olam va undagi jarayonlarga munosabat bildirish uchun kishining zehni o‘tkir, quvvayi hofizasi keng va ilm-u zakosi baland bo‘lishi kerak. Bilimdagi sayozlik fikriy chalkashliklarni keltirib chiqaradi. Fikr aniq bo‘lmagan joyda esa o‘z-o‘zidan xatolar yaraladi. Buyuk mutafakkir Alisher Navoiyning ilm talabi bobida ong-u shuurimizga singishib ketgan quyma misralari bor: Bilmaganni so‘rab o‘rgangan olim,Orlanib so‘ramagan o‘ziga zolim. […]

13.02.2025 | 09:11

img412

O‘TGA TASHLANGAN “O‘TKAN KUNLAR”

Taniqli tojik yozuvchisi Jalol Ikromiy hikoya qilgan edi: «Men 1930-yillar boshida Toshkentdagi tojik bilim yurtida o‘qir, bir qozoq kursdoshim bilan bir yotoqda turar edim. Shunda birinchi bor «O‘tgan kunlar»ni o‘qidim. Uni kecha-kunduz berilib o‘qirkanman, qozoq do‘stim «bu kitobni muncha o‘qiyverasan», deb ajablanardi. Men esa «to‘xta, sen ham o‘qiysan», deb kitobdan bosh ko‘tarmasdim. Nihoyat, romanni bitirdim […]

12.02.2025 | 19:00

img726

MA’NO OLAMIDAN OLINGAN G‘AZAL

Naqlga ko‘ra, hazrat Navoiy “Ko‘kragimdur subhning pirohanidin chokrok” deb boshlanadigan o‘ta mashhur g‘azalning ilk baytini bir tilanchidan bir qancha oltin bahosiga sotib oladi. Majzub gado shoir eshigiga kelib, bu baytni o‘qib, tilanchilik qilgan ekan. Bu haqda navoiyshunos olim, shoir Mirzo Nasriddin o‘g‘li Boqiy va shoir Sobir Abdulla ajib so‘zlarni yozganlar. Bu naql g‘azalning favqulodda va […]

12.02.2025 | 15:08

img1120

SHOIR HAYOTI VA FAOLIYATI DARIY TILIDA

Afg‘onistonda dariy tilida “Zindagoniy va ofaridahoyi Alisher Navoiy” (“Alisher Navoiy hayoti va faoliyati”) monografiyasi nashr etildi. Monografiya AQSh fuqarosi, hozirgi paytda Yunus Rajabiy nomidagi o‘zbek milliy musiqa san’ati institutida faoliyat ko‘rsatayotgan Azizulloh Aral hamda afg‘onistonlik olim Sayid Muhammad Olim Labib tomonidan yozilgan. Kitob qisqa kirish so‘zi bilan boshlanib, unda ushbu tadqiqotning bugungi kundagi ahamiyati va […]

12.02.2025 | 09:39

img711

QODIRIYNI YIG‘LATGAN KUMUSH

Bobom vafotidan so‘ng edi. Shahar hovlida yashar edik. Bir kun uyimizda shunday voqea ro‘y berdi: oyim, odatimizcha ertalabki choyni bibimning uyiga hozirladilar-da, erta turib yozayotgan dadamni choyga chaqirgani kirib ketdilar. Biz dasturxon tevaragida dadamning chiqishini kutamiz… Bir vaqt oyim negadir indamay chiqdilar-da, o‘tirib bizga choy quyib bera boshladilar. – Abdullani chaqirdingmi, Rahbar? – dadam chiqavermagach, […]

11.02.2025 | 19:06

img654

SAHNADAGI MALIKUL KALOM: FAZILAT VA KAMCHILIKLAR

O‘zbek dramaturgiyasida Alisher Navoiy obrazining ilk badiiy talqini yaratilganiga 85 yil bo‘ldi. Shu oraliqda Navoiy obrazining o‘ndan ziyod talqinlari paydo bo‘ldi: Vosit Sa’dullaning “Xuroson yulduzi”, Boborahim Omonning “Navoiy birla Husayniy”, Inoyat Maxsumovning “Navoiy Astrobodda”, Shuhrat Rizayevning “Iskandar”, Muhammad Alining “Navoiy va Boyqaro”, Abdulla A’zamning “Dugohi Husayniy”, Omon Muxtorning “Amir Alisherning dardi”, Komil Avazning “Shoh bo‘ldi […]

11.02.2025 | 14:04

img482

KAMOL ET KASB… “Alisher Navoiy ensiklopediyasi” chop etildi

Mamlakatimiz ilm-fani, madaniyati va adabiyoti tarixida ilk marotaba yaratilgan “Alisher Navoiy ensiklopediyasi” – Yangi O‘zbekistonning madaniy va ilmiy hayotida nihoyatda muhim hodisadir. To‘rt jilddan iborat mazkur ensiklopediya buyuk shoir va mutafakkir, yirik davlat va jamoat arbobi Alisher Navoiy mansub bo‘lgan XV asrning II yarmi Xuroson va Movarounnahrdagi tarixiy, ijtimoiy, siyosiy, madaniy va adabiy hayot, ulug‘ […]

11.02.2025 | 09:09

img698

JADID KUTUBXONASI