KUTUBXONA
Muallif: admin
BOBOLARIMIZDAN QARZDORMIZ
O‘zbekiston xalq artisti Karim MIRXODIYEV bilan suhbat – Karim aka, Mustaqillik ayyomi arafasida “O‘zbekiston Respublikasi xalq artisti” unvoni bilan taqdirlanganingiz san’at ixlosmandlari va muxlislaringiz uchun ham quvonchli voqea bo‘ldi. Gazetamiz tahririyati va ko‘p sonli o‘quvchilarimiz nomidan, kechroq bo‘lsa-da, ushbu oliy mukofot bilan muborakbod etamiz. – E’tibor uchun rahmat! Bu mukofot, to‘g‘risi, men uchun kutilmagan voqea […]
16.10.2025 | 12:42
931
CHATJIPITI VA TIRIK SHOIR
Alqissa, N. shahrining Ilonzor tumanidagi dong taratgan mavzega xizmat yuzasidan borishga to‘g‘ri kelib qoldi. Ko‘rsatilgan manzilga yetib, o‘ttiz uch qavatli boloxonador uyning yap-yangi liftiga qadam qo‘ydim. Ichkarida qotmadan kelgan, qanshariga qalin shishali ko‘zoynak qo‘ndirgan bir nusxa ikki kaftini shimining orqa cho‘ntagiga tiqib, parvozga shaylangan bedanaday chog‘lanib turar, chap burchakda bir sirmako‘ylak, do‘rdoq lab oynaga o‘zini […]
16.10.2025 | 10:03
970
LASLO KRASNAHORKAI. AKROPOL SARHADLARIDA (HIKOYA)
Taksi haydovchilar rasvo bo‘lishadi-da juda, tiqilinchda odamning holi-joniga qo‘ymay xira pashshadek yopishib olishgani-chi, nega shunaqa qilishadi-ya, ko‘rib turishibdi-yu, ahvol-tirikchilikni – haydasang ketmaydi, boshida, yo‘q, kerakmas, qo‘yasanlarmi-yo‘qmi, bo‘ldi-da endi, deya javob qilib charchamayotgan odamning oxiri indamay, namoyishkorona yuzini burib olishdan o‘zga chorasi qolmadi, ular shunchalik shilqim bo‘lib ketganidan uning g‘ijinayotgani, ko‘zlarida chaqnagan g‘azabni sezmasdilar, tavba, qochib […]
15.10.2025 | 16:51
735
ATOQLI NAVOIYSHUNOS
Sharq xalqlari madaniyati va adabiy merosining bilimdoni Yevgeniy Eduardovich Bertels (1890–1957) navoiyshunoslik taraqqiyotiga ham munosib hissa qo‘shgan yirik tadqiqotchilardan biridir. Olimning Ikkinchi Jahon urushi yillari bir muddat Toshkent shahrida istiqomat qilishi uning ilmiy faoliyatida nihoyatda samarali iz qoldirdi. U respublikamizning boy qo‘lyozma fondlari bilan yaqindan tanishdi, ulardan unumli foydalandi, oliy o‘quv yurti talabalariga ma’ruzalar o‘qidi, […]
15.10.2025 | 15:34
765
YASHIL VA QORA: TANLOV O‘Z QO‘LIMIZDA
Biologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori, dotsent Nurbek QO‘CHQOROV bilan suhbat – Jahon miqyosida iqlim o‘zgarishining salbiy oqibatlari haqida ilk bong urgan olima sifatida Yunis Fut nomi keltiriladi. Bu voqea 1856-yilda AQSHda sodir bo‘lgandi. Mintaqamizda ekologiyani asrash, unga alohida e’tibor berish qachondan boshlangan? Ajdodlarimizning tabiatga munosabati qanday edi? – Zamin – yagona uyimiz. U ham tirik […]
15.10.2025 | 12:13
521
ASL SHARAF
Barmoq chiziqlari mutlaqo mos keladigan ikki odam bo‘lmaganidek, hayot yo‘li butkul o‘xshash odamlarni ham topish mushkul. Taqdir Asil Rashidovga mutloq o‘ziga xos hayot yo‘li, yirik davlat arbobi va mashhur adibga ukalik baxtini nasib etdi. Lekin navqiron Asiljon bundan mag‘rurlanmadi, ongli, samarali hayotning kaliti mehnat va faqat mehnat ekanini erta anglab yetdi. U o‘ziga nomzodlik ishi […]
15.10.2025 | 09:28
382
Asosiy
ADABIYOT BO‘YICHA 2025-YILGI NOBEL SOVRINDORINING MUKOFOTGA MUNOSABATI
Vengriyalik yozuvchi Laslo Krasnahorkai “qiyomat dahshati sharoitida san’atning kuchini yana bir bor tasdiqlagan ishonchli va bashoratli ijodi uchun” 2025-yilda adabiyot bo‘yicha Nobel mukofoti sovrindori bo‘ldi. “Krasnahorkai Laslo – Kafka va Tomas Bernxardga borib taqaladigan Markaziy Yevropa an’analariga mansub buyuk epik yozuvchi”, – deya ta’kidladi Nobel qo‘mitasi. Laslo Krasnahorkai 1985-yilda “Satanin tangosi” romani nashr etilgandan so‘ng […]
14.10.2025 | 17:00
978
ADOLAT MUZEYIDAGI SUKUT FARYODI
Xabaringiz bor, mamlakatimizda har yili oktyabr oyining birinchi haftasida siyosiy qatag‘on qurbonlarini yod etish haftaligi o‘tkazilishi belgilangan. Kuni kecha haftalik doirasida O‘zbekiston prokuraturasi tarixi muzeyiga press-tur tashkil etildi. Unda Toshkent shahrining barcha tumanlaridan mahalla faollari, O‘zbekiston Fanlar akademiyasi Tarix instituti olimlari, professorlar, magistrlar, mustaqil tadqiqotchilar, ommaviy axborot vositalari vakillari, jamoatchilik faollari hamda huquqshunoslik yo‘nalishida tahsil […]
14.10.2025 | 16:36
391
TAYYORLANISHI YENGIL, ASORATI OGʻIR
Hatto suv ham me’yoridan ortiq ichilsa buyrak, yurak va o‘pkaga zarar keltiradi. Endi boshqa barcha yegulik va ichimliklarning o‘lchovini unutish nimalarga olib kelishini tasavvur qiling. Bugun odamlar yurib emas, “uchib” yuribdi, ayniqsa, yoshlar. Shunday sharoitda tez tayyor bo‘ladigan ovqat – “fast food” (fastfud) ko‘pchilikning doimiy tanloviga aylandi. XX asr boshida amerikalik ishchilar va talabalar mehrini […]
14.10.2025 | 15:49
2143
TARAQQIYOTNING BOSH OMILI NIMADA?
KO‘PCHILIKNI O‘YLANTIRGAN SAVOLGA JAVOB Faqat johil kishi inson huquqlari va erkinligi borasidagi me’yorlarni toptashi, o‘zgalarni undan mahrum etish asnosida, o‘zi va yaqinlarini ham bu mahrumlikka sherik qilishi mumkin. Bunga asosiy sabab nima, degan savolga esa, jamiyatdagi diniy qarashlarning xato talqinidan kelib chiqqan johilona qadriyatlar, deb javob beruvchi kishilar ham bor. Ammo boshqa omillarni ham unutmaslik […]
14.10.2025 | 12:25
538
SHUHRATNING “OLTIN ZANGLAMAS” ROMANIDAN IQTIBOSLAR
Asarda urushdan oldingi va keyingi davrda mudhish qatagʻonga duchor etilgan halol, imon-eʼtiqodli kishilarning fojiali qismati badiiy tasvirlangan. Olam naqadar chiroyli! Har narsaning o‘z hayoti, o‘z husni, o‘z kamoloti bor. O‘z ko‘rki, o‘z fazilati bilan bir-birini to‘ldiradi, bir-birining husnini ochadi, bir-biridan ajralmas bir butunlik tashkil etadi. Ko‘pchilikka suyaning, ko‘pchilik qo‘llaydi. Lekin mutolaani susaytirmang. Men sizning harakatingizga […]
14.10.2025 | 09:38
923
OQIBATLI ITTIFOQ
Turkiy dunyo oilasining ikki muhim a’zosi – O‘zbekiston va Ozarbayjon davlatlari o‘rtasida diplomatik aloqalar o‘rnatilganiga joriy yil 2-oktyabr kuni 30 yil to‘ldi. Bu davr ichida tomonlar o‘rtasida ko‘plab muhim hujjatlar imzolandi, tarixiy davlat tashriflari amalga oshdi, oliy darajadagi uchrashuvlar o‘tkazildi. Ikki va ko‘p tomonlama hamkorlik yo‘nalishlarida salmoqli ishlar amalga oshirildi. O‘zaro munosabatlar, ayniqsa, so‘nggi sakkiz […]
13.10.2025 | 17:12
1773
TAKLIF VA TASHABBUSLAR SAMMITI
Ozarbayjonning Gabala shahrida “Mintaqaviy tinchlik va xavfsizlik” shiori ostida o‘tkazilgan navbatdagi sammitda O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Turkiy davlatlar tashkilotga a’zo va kuzatuvchi davlatlarning iqtisodiy, siyosiy va xavfsizlik, madaniy-gumanitar sohalardagi aloqalarini kengaytirishga qaratilgan muhim tashabbuslarni ilgari surdi. O‘zbekiston yetakchisi bu safar ham turkiy davlatlar o‘rtasida strategik sheriklik, abadiy do‘stlik va birodarlik to‘g‘risida shartnoma ishlab chiqishni taklif […]
13.10.2025 | 10:14
1303
XUFIYONA QOTILLIK QISSASI
“Ehtiyot bo‘lib yut bol tutganda ham, boldan ham goh chiqar shisha sinig‘i”, deb yozgandi shoirlardan biri. Munojot shunga ham rozi bo‘lardi, faqat bolasi omon qolsa bas edi. Ammo nafsiga qul kimsalarning jinoyati, oilada tibbiy madaniyatning yetarli emasligi, shifokorlarning befarqligi oqibatida norasta go‘dak hayotdan bevaqt ko‘z yumdi. * * * Munojot – bog‘chada tarbiyachi, Otabek – […]
10.10.2025 | 15:53
1027
QODIRIYGA TAHSIN AYTISHGA BURCHLIMIZ
Adabiy tilning shakllanishi, baland maqomi, sheva xazinasidagi so‘zlarni iste’molga olib kirish va esdan chiqqan tub so‘zlarni qayta qo‘llashda ijod ahlining badiiy tafakkuri benazir vosita bo‘ladi. Xalq ichidan olingan jonli so‘zlar ularning ijod xumdonida toblanib sayqal topadi va til boyligiga aylanadi. Albatta, o‘zbek tilining tarixi uzoq. Ammo zamonaviy o‘zbek adabiy tilining shakllanishida jadid adiblari, shuningdek, XX […]
10.10.2025 | 12:01
981
SAVOB VA TAVOB
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Qatag‘on qurbonlari xotirasi davlat muzeyi direktori,“Shahidlar xotirasi” jamoat fondi raisi Baxtiyor HASANOV bilan suhbat. – Ayni kunlarda Xotira va tarbiya haftaligi davom etmoqda. Bu tadbir Qatag‘on qurbonlari xotirasi davlat muzeyiga bevosita daxldordir. Suhbatni ushbu muassasaning bugungi faoliyatidan boshlasak. – Muhtaram Prezidentimiz joriy yil Shahidlar xotirasi xiyobonida davlat va jamoat tashkilotlari […]
10.10.2025 | 09:04
620
QUTQARIB QUTLASH
Tilimizda qadim-qadimgi zamonlarda baxtli odam iborasi bo‘lmagan, uning o‘rniga qutli odam deyishgan. Bir so‘z bilan aytganda, qut so‘zi baxt ma’nosini bildirgan. “Qutlug‘ bo‘lsin” degan ibora shundan qolgan. Baxt so‘zi asli forsiy bo‘lib, “taqdir”, “nasiba”, “ulush” ma’nolarini anglatgan. Bu so‘z tilimizga keyingi zamonlarda kirib kelgan. “O‘zbek tilining etimologik lug‘ati”ga ko‘ra, qadimgi tilimizda qut degan fe’l bo‘lgan […]
09.10.2025 | 15:34
1506
Asosiy
QABRGA KO‘MILGAN KITOBLAR
Jaholatga botgan tuzumlarning eng katta dushmani kitobdir. Shu bois, tarixda insoniyat zakosi mahsuli bo‘lgan qanchadan qancha kitoblar gulxanlarda yoqilgan, daryolarga oqizilgan. Mintaqamizda “Avesto”dan to yaqin kunlargacha ming-minglab kitoblarning kuli ko‘kka sovurilgan. Shuning uchun ham buyuk ajdodlarimizning aksar asarlari nomi faqat ro‘yxatlardagina saqlanib qolgan. Bu fojia XX asrda, ayniqsa, keng miqyos kasb etib, sovetlar o‘tgan asrning […]
09.10.2025 | 11:58
840
OLIM-U ILM-U AMAL
Mashhur orif va muhaddis Sufyon Savriy “Ko‘ngildan kibr zangini ketkazishdan ko‘ra tog‘ni igna bilan quduqqa aylantirish osonroq”, degan ekan. Mavlono Jaloliddin Rumiyga ko‘ra esa, takabburlikning eng tuban ko‘rinishi ko‘pincha ilm ahli orasida uchraydi, binobarin, kibr-u havo bois ilohiy dargohdan haydalgan Iblis ham dastavval farishtalarga ustozlik qilgan. Alhol, ilmiga shoista amal qilgan xoksor olimlarning maqomi ham, […]
09.10.2025 | 09:34
672
HAMISHA XALQIMIZ QALBIDA
2024-yildan e’tiboran har yili oktyabr oyining birinchi haftasi Siyosiy qatag‘on qurbonlarini yod etish haftaligi sifatida belgilangan. Bu yil ushbu xayrli tadbir Xotira va tarbiya haftaligi sifatida o‘tkazilmoqda. Bu muhim sananing aynan mana shu vaqtda o‘tkazilishi sobiq mustabid tuzum davrida xalqimiz boshiga tushgan mudhish tarixiy voqealar bilan bog‘liq. 1938-yil 4–15-oktyabr kunlari SSSR Oliy sudi harbiy kollegiyasining […]
08.10.2025 | 16:17
587
BEHBUDIY VA SULTON QOBUS
O‘mon – Arabiston yarimorolning janubi-sharqiy qismida joylashgan davlat. Maydoni – 309,5 ming kvadrat kilometr. Aholisi – 5,3 million kishi (2025). Poytaxti – Maskat shahri. Ma’muriy jihatdan 59 viloyatga bo‘linadi. Sho‘ro kengashi va Davlat kengashidan iborat O‘mon Kengashi maslahat organi mavjud. Ijrochi hokimiyatni sulton va hukumat amalga oshiradi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 27-dekabrdagi “Turkiston jadidlik harakatining […]
08.10.2025 | 13:55
720