KUTUBXONA
Bo'lim: Maqolalar
AJINIYOZ
Romandan parcha * * * Kun peshindan kechga qarab og‘di. Osmondagi daydi bulutlar kechga tomon shamol esishi bilan seng1day surinib ketdi. Hozirgina yarqirab turgan oq bulutlarning betiga tabiat qora pardasini yopganday osmon qovog‘ini uyib oldi. Qora bulutlar suzib yurib kunning yuzini to‘ssa, olamni zulmat qoplaydi. Goho quyosh nuri ko‘ksini qitiqlaganday qora bulut o‘ynab chiqib, chopqillab […]
28.11.2024 | 10:24
385
“O‘ZBEK TILINI INTERNET TILIGA AYLANTIRAMIZ”
“Google” va “Yandeks” mutaxassislariga raqobatchi bo‘lgan o‘zbekistonlik dasturchilar haqida eshitganmisiz? Albatta, eshitgansiz. Nafaqat yurtimizda, balki chet mamlakatlarda ham o‘zining izlanish va yutuqlari bilan dunyoga mashhur bo‘lib borayotgan o‘zbekistonlik yoshlar safi yildan yilga kengayib borayotir. Bugungi maqolamizda ana shunday harakatchan yosh dasturchilarning biri haqida hikoya qilishni niyat qildik. Muhammadsaid Mamasaidov endigina 23 yoshni qarshiladi. U Toshkent […]
27.11.2024 | 15:45
487
KARIKATURA
«Karikatura» atamasi italyancha «caricare» so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, «bo‘rttirish» yoki «buzib ko‘rsatish» ma’nolarini anglatadi. Karikatura tasviri ijtimoiy va siyosiy hodisalarni, kundalik muammolarni, aniq shaxslarni yoki umumlashtirilgan tiplarni kulgiga oladi. Ko‘pincha hajviy rasm matn bilan birga keladi, matn ma’noni izohlaydi va kulgili ta’sirni kuchaytiradi. Karikaturada rassomlar haqiqiy va xayoliy xususiyatlarni uyg‘unlashtirishadi. Ular qahramonning o‘ziga xos jihatlarini: […]
27.11.2024 | 15:12
993
MA’NAVIY HALOKAT QANDAY BOSHLANADI?
Katta ofatlar ham arzimas belgilardan, ulkan talofotlar ham kichik yo‘qotishlardan boshlanadi. Eng dahshatli halokatlar ham kichik e’tiborsizlikning oqibatidir. Keling, tarixda kechgan bir tabiiy ofatning yashirin belgilariga e’tibor qarataylik. 1919-yilda yonginasida vulqon uxlayotgan Yava oroli aholisi odatdagidek tinchgina kun kechirardi. Ular mudrab yotgan vulqon ostida ulkan to‘fon junbishga kelayotganini xayoliga ham keltirishmagan. Xuddi hozirgi axborot va […]
27.11.2024 | 14:13
403
Asosiy
Turkiston Muxtoriyati – hukumat kimlardan iborat edi?
2024-yil 22-fevralda bolsheviklar tomonidan Turkiston Muxtoriyati (1917-yil 27-noyabr–1918-yil 27-fevral) hukumati mahv etilganiga roppa-rosa 106 yil to‘ldi! Qo‘qon shahridagi Rus-Osiyo banki binosida yangi hisobda 1918-yil 22-fevralda (eski hisobda 9-fevralda) bolsheviklar qo‘li bilan tayyorlangan “tinchlik shartnomasi” imzolangan edi. Aytish joizki, o‘tgan 100 yildan ortiqroq vaqt mobaynida Turkiston xalqlarining muxtoriyati uchun (mustaqillik uchun emas!) kurashgan muxtoriyatchilar va taraqqiyparvarlar […]
27.11.2024 | 05:39
1782
“MAQOM KUYLAB, MAQOMIM OSHDI”
O‘zbek tili yuragimga shunchalar yaqinki, buni so‘z bilan ta’riflay olmayman. Milliy, mumtoz qo‘shiqlarni kuylaganimda o‘zbek tilining sehrini, hayotbaxshligini, nafisligini yanada teranroq his qilib boraman va bundan ko‘nglim yayraydi, ich-ichimdan quvonaman. Ayni kunda Yunus Rajabiy nomidagi O‘zbek milliy musiqa san’ati institutining 2-bosqich magistriman. Bu dargohda ustozlarimdan har bir qo‘shiq so‘zlarining ma’nosiga jiddiy e’tibor berib kuylashni o‘rgandim. […]
26.11.2024 | 15:13
667
SIRKULYAR VA “YASHIL” IQTISODIYOT
Kuni kecha bo‘lib o‘tgan Oliy Majlis Qonunchilik palatasining O‘zbekiston Respublikasi Bosh vaziri nomzodini ko‘rib chiqish va ma’qullashga bag‘ishlangan majlisida Yurtboshimiz tomonidan 2025-yil “Atrof-muhitni asrash va “yashil” iqtisodiyot yili” deb nomlash taklifi bildirildi. Oxirgi yillarda tez-tez tilga olinayotgan yashil iqtisodiyot yoki sirkulyar iqtisodiyot tushunchalarining mazmun-mohiyatini hozircha, afsuski, hamma ham to‘la anglab yetganicha yo‘q. Bu atamalar va […]
26.11.2024 | 14:11
1397
BUTUN SO‘ZNI XALQ ICHIDAN OLAYLIK
Bir sinfdoshim bilan suhbatlashib o‘tirgandik. Telefon hisobi o‘chibdi. “Wi-Fi” so‘radi. Uzatdim. Daqiqa o‘tmay ketma-ket bildirishnomalar ovozi jarangladi. Shunda daladan kelmagan tili bilan ajoyib gap aytdi. “E-he! Bir kun internetga kirmaganimga bir suruv xabar kepti!” Qo‘liga kitob olmagan yigitning tashbehini ko‘ring! Jiyanim o‘g‘lini urishyapti: “Jim yot, bo‘lmasa, Movlon keladi!” Bola sho‘rlik o‘chdi-qoldi. Qiziqib so‘radim: “Mavlon deganing […]
26.11.2024 | 09:58
388
HAZRATI INSON
Odam Ato bilan Momo Havolar –Shunchaki kelmadi aylab safolar.Ilk bug‘doy ekkan ham shular bo‘lgaydir,Uylaring bug‘doyga bugun to‘lgaydir. Xudoyim ko‘p irq-u millat yaratmish,Mehnat-u zahmatdan hikmat yaratmish.Bir nafas olami kubroga boqqil,Ko‘ksingda asrlar mash’alin yoqqil. Hazrat Yassaviydan duolarim bor,“Devoni hikmat”day dunyolarim bor.Maqbara qurdirgan bobom Temurxon –Hazrati insondir, hazrati inson. El-ulus dardida chekkan g‘am-hasrat,Hazrati insondir Navoiy hazrat.“Boburnoma” asli hasrati […]
26.11.2024 | 09:21
780
OTA-O‘GʻIL “DIYDOR”I
Xalqimizda “otaga qarab ot chopadi, onaga qarab to‘n bichadi”, degan naql bor. O‘zbekiston xalq artisti Bahodir Yo‘ldoshev nomidagi “Diydor” eksperimental teatr-studiyasi rahbari Bobur Yo‘ldoshevning san’at sohasiga kirib kelishi o‘z-o‘zidan sodir bo‘ldi. Bolaligi teatrda, aktyorlar orasida kechgan Bobur 1988-yildayoq kino san’atiga ilk qadamini qo‘ydi. Mashhur rejissyor Bahodir Yo‘ldoshev va betakror aktrisa Rimma Ahmedovaning to‘qqiz yoshli arzanda […]
25.11.2024 | 19:30
360
“NE YUZ QAROLIG‘ BO‘LDI…”
“Alisher Navoiy” spektaklida shoir bobomiz tilidan aytilgan shunday so‘zlar bor: “Afsus, biror osuda dam yo‘q,Ko‘ngil yig‘laydi-yu, ko‘zlarda nam yo‘q”. Shu kunlarda Andijonda, Bobur Mirzo haykali atrofida bo‘layotgan mashmashalarni eshitib, kishi beixtiyor shu so‘zlarni eslaydi. Xabarlarga ko‘ra, Andijon viloyati hokimligi shahar markazidagi Bobur haykalini ko‘chirib, o‘rniga yirik savdo majmuasi, ko‘ngilochar markazlar qurish harakatini boshlabdi. Haykalni Andijon […]
25.11.2024 | 17:09
634
O‘QTOMIR
Ayni kunlarda muhtaram Prezidentimizning yangi shakllangan parlamentimiz palatalarining ilk yig‘ilishlarida hamda Oliy Majlis Qonunchilik palatasining Bosh vazir lavozimiga nomzodni ko‘rib chiqish va Vazirlar Mahkamasining yaqin va uzoq istiqbolga mo‘ljallangan harakatlar dasturi muhokamasiga bag‘ishlangan majlisida so‘zlagan nutqlarini barchamiz katta hayajon va diqqat-e’tibor bilan tingladik. Chunki davlatimiz rahbari ushbu dasturiy ma’ruzalarda Yangi O‘zbekistonning bugungi kundagi ichki va […]
25.11.2024 | 14:09
571
PARLAMENT XALQ UYIGA AYLANISHI KERAK
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 2024-yil 18-noyabr kuni Oliy Majlis Qonunchilik palatasining saylovdan keyingi birinchi majlisida so‘zlagan nutqida saylovda deputat degan sharafli nomga sazovor bo‘lgan yurtdoshlarimizni chin qalbdan samimiy tabrikladi. Prezidentimiz e’tirof etganidek, saylov natijasida Qonunchilik palatasi tarkibi qariyb 60 foiz yangilanib, 87 nafar yangi deputat saylandi. Yangi O‘zbekiston parlamenti me’mori Har qanday saylov inson, […]
25.11.2024 | 13:35
514
BIR KUN OLDIN OTILIB, ERTASIGA SUD QILINGAN INSON QISMATI
Nazir Sholikorov 1881-yil Xiva shahrining Ur mahallasida boy savdogar Qurbonniyoz Sholikorov xonadonida dunyoga kelgan. U avval eski maktab va madrasalarda oʻqib taʼlim oldi. Soʻng ota kasbi savdo ishlari bilan Moskva, Sank-Peterburg shaharlariga qatnab, rus tilini oʻrgandi. Nazir Sholikorov 1881-yil Xiva shahrining Ur mahallasida boy savdogar Qurbonniyoz Sholikorov xonadonida dunyoga kelgan. U avval eski maktab va […]
22.11.2024 | 09:53
757
Asosiy
IOSIF STALIN va FAYZULLA XO‘JAYEV O‘RTASIDAGI AYOVSIZ BAHS
Ma’lumki, Qatag‘on qurbonlari xotirasi muzeyi Andijon viloyati bo‘limi rahbari, Andijon davlat universiteti professori, tarix fanlari doktori Rustambek Shamsutdinov tashabbusi bilan “Vodiynoma” ijtimoiy-tarixiy, ilmiy-ommabop jurnali tashkil etilib, bugunga qadar ushbu nashrning 36 ta soni o‘quvchilar e’tiboriga havola qilindi. 2016-yildan boshlab chiqayotgan jurnalning har bir sonida Vatanimizning shonli va qonli o‘tmishi, yurt ozodligi va istiqloli uchun jon […]
21.11.2024 | 16:23
815
“KAMPIRNING DARDI GʻO‘ZADA”MI YO?..
Ochig‘i, bu maqolning ma’nosiga unchalik tushunmaganman. Nega kampirning dardi g‘o‘zada bo‘lishi kerak? Yaqinda O‘zbekiston xalq artisti Gavhar Zokirova bilan safarda yurganimizda shu maqol haqida gap ketdi. Opa: “Eshitganim bor. “Kampirning dardi g‘o‘zada” emas, g‘ozada. Abdulla Qodiriy ham g‘oza so‘zini ishlatgan ekan” deb qoldi. Shundan keyin ichimga g‘uluv tushdi. Uyga kelib, o‘zim ko‘p qaraydigan – “Ma’nolar […]
21.11.2024 | 15:14
811
FUTURIZM
Futurizm – XX asr boshlaridagi modernistik adabiy oqim. Bu atamani italiyalik shoir Filippo Tommazo Marinetti kashf etgan. U 1909-yil “Futurizmning birinchi manifesti”ni eʼlon qilib, unda eskicha sanʼat oʻrnini yangiga koʻrinishi egallash orqali dunyoni qutqarish mumkinligini taʼkidlaydi. Marinetti bu oqimni futurizm deb atagan. Ushbu atama lotincha “futurum” soʻzidan olingan boʻlib, “kelajak” maʼnosini bildiradi. Futurizm tamoyili Marinettining […]
21.11.2024 | 14:42
679
RUHLAR SHOD BO‘LSIN
Kamina sakson yosh arafasida ham jadid bobolarimiz haqidagi ma’lumotlarni o‘qishdan charchamayman. Xususan, “Jadid” haftaligidagi har bir maqolani sinchiklab mutolaa qilaman. Ularda ma’rifatparvar ajdodlarimiz yaratgan ma’naviy xazina va uning ahamiyati haqida bir-biridan go‘zal materiallar berilmoqda. Zero, davlatimiz rahbarining bunday el fidoyilari hayotini o‘rganish va undan ibrat olishga undash bo‘yicha chorlovi ijtimoiy hayotda juda katta voqea bo‘ldi, […]
21.11.2024 | 12:18
896
BIZNI QAYOQQA YETAKLASHYAPTI?
Televizorda namoyish etilayotgan saviyasiz seriallar haqida tashvishlanib ko‘p bora bong urildi. Ammo shunday masala ham borki, televizorda efirga berilmayotgan narsalar ijtimoiy tarmoqlar orqali uzatilyapti. Hattoki platformalar uchun maxsus seriallar ishlanyapti. Taassufki, ularni tomoshabini televideniyenikidan anchagina ko‘p. Jamoatchilik qoralagan seriallarni ham internet orqali tomosha qilish imkonini topishmoqda. Bu kabi seriallar inson ruhiyati, yoshlar tarbiyasiga, ayollar dunyoqarashiga […]
21.11.2024 | 10:18
586
Asosiy
QAMASHINI QURSHAGAN OLOV
Sobiq sovetlar tuzumi qatag‘on qilgan minglab kishilarning ayanchli taqdiri bizga yaxshi ma’lum. Bu qattol siyosatning ko‘rinishi respublikamizning chekka qishloqlarida ham sodir bo‘ldi. Jumladan, o‘tgan asrning 30–50-yillarida Qashqadaryo viloyatining Qamashi tumanida ham nohaq ayblanib, jazolangan, otuvga hukm qilingan, yurtidan quvilgan millatdoshlarimiz ko‘p bo‘lgan. Qatag‘on mashinasi o‘ziga sadoqat bilan xizmat qilgan kishilarni ham ayab o‘tirmadi. Bu sodda […]
21.11.2024 | 09:54
393
RIZQ ESHIGINING KALITI
Ko‘pni ko‘rgan, ma’rifatli insonlarning fikricha, barcha ne’matlar kaliti, eng avvalo, shukronalikdadir. Shukurda nechog‘lik katta, moʻjizaviy kuch borligini inson hamisha ham his qilavermaydi. Darhaqiqat, bizga berilgan va berilayotgan barcha ne’matlarga shukur qilib yashashga odatlansak, hayotimiz farovon va sermazmun kechadi. Shukronalik bu – sog‘-salomat, o‘z uyingizda, oilangiz bag‘rida, tinch va osuda makonda Yaratganning berganiga qanoat qilib yashash […]
20.11.2024 | 16:45
567