Go‘zal Turkiston
0:00
/
Toshkent
temperature icon 11°C

“JADID” GAZETASINING YANGI SONIDA: ✏️Usmon NOSIR: BOĞIM ✏️Iqbol MIRZO: KELAJAK UÇUN MAS’ULIYAT ✏️Gulçehra UMAROVA: ASRNI BÖYLAGAN ADIB ✏️Komil SINDOROV: “JAVOHIR SINDOROVNING BOBOSI BÖLIB TANILDIM“ ✏️E’zozxon KARIMOVA: MILLIY YUKSALIŞ SARI ✏️Orif ODILOV: ÖZBEK-QOZOQ MADANIY HAMKORLIGI MUSTAHKAMLANMOQDA ✏️Nusratullo JUMAXÖJA: TADQIQOT-ROMAN ✏️Abbos ŞOYIMOV: XALQARO MEDIAFORUM ✏️Zikrilla MUHAMMAD: ANQARADA ADABIYOT BAYRAMI ✏️Ikrom BÖRIBOYEV: KEÇA VA BUGUN ✏️Muhayyo RUSTAMOVA: OG‘RIQ NUQTA ✏️Abdulhamid MUXTOROV: UYLAR SOYASIDA QOLAYOTGAN SAVOLLAR ✏️Jasmina ISROIL: SYUKURO MANABE – IQLIMŞUNOSLIK “OB-HAVOSI”NI ÖZGARTIRGAN NOBELÇI ✏️Rustambek ŞAMSUTDINOV: QONLI JILD ✏️Alişer SANDIBOYEV: SAMARQAND NEÇA YOŞDA? ✏️Nigina ISKANDAROVA: “KITOB, MENING DÖSTIMSAN” ✏️Jamoliddin BADALOV: “OLTIN QALAM” UMMON ORTIDA

TAVSIYA QILAMIZ


JADIDLAR


Bo'lim: Maqolalar

HAYOT SHAMCHIROG‘I

– Bor ekan-da yo‘q ekan, yo‘q ekan-da bor ekan, – buvim har safar shunday deb ko‘zlariga yosh olar va ancha muddat unsiz yig‘lardi. Biz esa jimgina boshqa xona yoki hovliga chiqardik. Onam buving yig‘laganda sababini so‘rama, degan. Baribir bir kuni buvimni savolga tutdim: – Siz ertak boshlayapsiz, deb o‘ylardim, lekin qarasam, yig‘layotgan bo‘lasiz. Nimaga har […]

20.11.2024 | 12:02

img538

UYATSIZLARDAN UYAT!

Nafaqaga chiqqaningdan keyin ermaging “zangori ekran” bo‘lib qolar ekan. Qolaversa, kechki ovqat payti oilaviy televizor tomosha qilishning gashti boshqacha. Bir paytlar “Bahor qaytmaydi”, “Dunyoning ishlari”, “Navoiy”, “Yulduzli tunlar” seriallarini butun oila jamuljam bo‘lib ko‘rganmiz, o‘zaro mulohaza yuritganmiz. Lekin keyingi paytlarda odam televizor murvatini burashga ham qo‘rqib qoldi. Qo‘yasan, bolalaring, ayniqsa, kelinlaring oldida uyalib qolasan. Shu […]

20.11.2024 | 11:48

img419

“KO‘NGLIMDA ARMON YOTAR TERSKAYDAGI QOR MISOL…” yoxud To‘ra Sulaymon uy-muzeyi tashvishida bir so‘z

Eng avvalida tuyg‘u ko‘ngilni tebratdi, ko‘ngil fikrni tebratdi, fikr qo‘lni tebratdi, qo‘l qalamni tebratdi, keyin she’r paydo bo‘ldi! She’r esa ilhomni tebratdi, ilhom ovozni tebratdi, ovoz dutorni tebratdi. Uning kuyini tinglaganlar mast bo‘lib, boshini tebratdi. Alqissa, kun yetdi, baxshi olamdan o‘tdi. Uning firog‘i dunyoni tutdi. Yaxshilardan biri: “Shoirni tez-tez eslab tursak, o‘zi yashagan hovlida uy-muzey […]

20.11.2024 | 11:33

img460

“NEGA AYRIMLAR O‘Z TILIDA SO‘ZLASHMAYDI?”

Milliy til insonning ma’naviy boyligi sanaladi. Onalarimiz aytgan allalar orqali esa ruhiyatimizga milliylik singdiriladi. O‘z tilimizning nechog‘lik azizligini bolaligimizdayoq anglab yetamiz. Ma’rifatparvar pedagog Abdulla Avloniy “Har bir millatning dunyoda borlig‘ini ko‘rsatadurgan oyinayi hayoti til va adabiyotidur. Milliy tilni yo‘qotmak millatning ruhini yo‘qotmakdur”, deya e’tirof etgan. Aslida, qalbida milliy g‘ururi bo‘lgan inson o‘z ona tilida ravon […]

19.11.2024 | 15:21

img780

Asosiy

ORIFLIK MAQOMIGA ERISHGAN HOFIZ

Bobom – O‘zbekiston xalq artisti Orif Alimaxsumov betakror ovozi, manzurnafas xonishlari, keng tafakkuri, teran musiqiy ilmi, ibratli hayoti va ijodi bilan xalqimiz qalbidan chuqur joy olgan, o‘z ismiga monand ravishda haqiqiy oriflik rutbasiga erishgan inson edilar. O‘zbek maqom ijrochiligi san’atida yorqin iz qoldirgan hofiz 1926-yili (hujjatlarda 1927-yil) Toshkent shahrida, Olimaxsum Shoshiy oilasida tavallud topgan. Bobom […]

19.11.2024 | 14:26

img829

Yoʻqolganidan soʻng kelgan mashhurlik, oʻgʻirlikda ayblangan Pikasso va boshqorongʻi ayol – Mona Liza asari haqida siz bilmagan maʼlumotlar

Ehtimol, bu asar dunyodagi eng mashhur rasmdir, lekin u bir qancha sir-sinoatni oʻzida mujassam etgan. Bu yuzni qayerda boʻlmasin taniysiz“Mona Liza”, bir tanqidchining taʼkidlashicha, “dunyodagi eng mashhur, eng koʻp tomosha qilinadigan, eng koʻp maqola va fikrlar yoziladigan, eng koʻp kuylanadigan va eng koʻp parodiya qilinadigan sanʼat asari”dir. Bu fikrga qarshi bahslashish qiyin, ammo siz aslida […]

19.11.2024 | 12:05

img1250

KENGASHLI TO‘Y TARQAMAS. KENGASHLI TV-CHI?

Xalqimiz har neki ishga kirishsa, kengashib, bamaslahat qilishga odatlangan. Zotan, biz bu olamda, bu shahar yo mahallada faqat o‘zimizgina yashamaymiz. Birgina bizning tushunchamiz, aql-u shuurimiz yetganicha qilgan ishimiz, harakatimiz bu jamiyatga yo samara yo zarar keltirishi mumkin. Foydasidan zarari bisyor amallardan asrasin. Ha, haytovur “demokratiya” degan so‘zni ustuvor qilib olishniyam bilamiz. Ha, bor bo‘lsin shu […]

19.11.2024 | 10:55

img745

NIYAT, QAT’IYAT – MUVAFFAQIYAT

Azaldan ayollar siyosatdan yiroq bo‘lmagan. Sharqning bu boradagi tajribasi Gʻarbnikidan aslo kam emasligiga oid asosli ma’lumotlar yetarli. Agar dunyo avvalambor yurtimizni qudratli markazlashgan davlat barpo etgan Sohibqiron Amir Temur shaxsi orqali tanigan bo‘lsa, shubhasiz, bunda Saroymulkxonimning ham beqiyos o‘rni bor. Davlatchiligimiz boshqaruvi tarixida To‘marisdan boshlangan bu an’anani davrimizning yetakchi ayollari munosib davom ettirmoqda. Bugun Yangi […]

19.11.2024 | 09:59

img594

Tog‘ay Murodning “Otamdan qolgan dalalar” romanidan iqtiboslar

Muallif o‘z romanida butun umr dalada ketmon chopib, serquyosh yurtida yelkasi oftob ko‘rmagan, qut-barakot yurtida kosasi oqarmagan munis o‘zbek xalqi siymosini Dehqonqul timsolida badiiy talqin etadi. Bobomiz urmish ketmonni o‘zidan o‘zga yerdan tortib ololmaydi. E-e, Ketmon, Ketmon. Senga ketmon bo‘lsa bo‘ldi. Sen ham odamday bo‘lib, ketmondan bosh ko‘tarsang ekan, dunyodan xabardor bo‘lsang. Bo‘laman degich el […]

18.11.2024 | 17:37

img2521

ZAMAXSHARIYNING “YORDAMI”

Abdurashidning aytganlari Misrda o‘qib yurgan kezlarim edi. Bir kuni uchoqqa chipta olish uchun boshi-oxiri ko‘rinmaydigan uzun navbatga turdim. Ko‘p kutdim. Saf imillaydi; vaqtim nihoyatda ziq. Chiptadan ham muhimroq ishim – bir saboqdoshimga va’da-qarzim bor. Borishim shart. Qolaversa, chiptaxona darichasining tagiga yetib-yetmay quruq ortga qaytish ham kishiga alam qiladi. Mahalliy xalq tilini yaxshi bilaman. Oldimda turgan […]

18.11.2024 | 16:13

img253

Asosiy

“DUNYO YANGI NAVOIY VA XORAZMIYLARNI KUTMOQDA…”

Gazetamizning o‘tgan sonida turkiyalik atoqli olim, xalqaro Nobel mukofoti sohibi Aziz Sanjar Turkiy davlatlar tashkilotining Alisher Navoiy nomidagi xalqaro mukofotiga sazovor bo‘lgani haqida xabar bergan edik. Turkiyada faoliyat ko‘rsatayotgan hamyurtimiz – adabiyotshunos Zaynobiddin Abdurashidov olim bilan bog‘lanib, uning bu boradagi fikrlarini yozib oldi. Quyida ana shu suhbatni e’tiboringizga havola qilamiz. – O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev […]

18.11.2024 | 15:00

img492

O‘ZBEKISTON UCHUN OCHIQ ESHIKLAR

O‘tayotgan haftada O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Navbatdan tashqari arab-islom sammitida ishtirok etish uchun Saudiya Arabistoniga, shuningdek, iqlim o‘zgarishlariga bag‘ishlangan COP29 sammitida qatnashish uchun Ozarbayjonga tashrif buyurdi. O‘zbekiston – tinchlik va diplomatiya tarafdori Joriy haftada jahon hamjamiyati, xususan, musulmon olamining diqqat e’tibori Saudiya Arabistoniga qaratildi. 11-12-noyabr kunlari Ar-Riyod shahrida dunyodagi 50 dan oshiq mamlakat rahbarlari […]

18.11.2024 | 12:56

img507

Geometrik, kristallangan, shartli va shartsiz muhabbat – sevgining zamonaviy ko‘rinishlari tahlili

Inson yaralibdiki, yolg‘izlikdan xalos bo‘lishga urinadi. Shu sabab ham Odam Ato uchun Momo Havvo yaratildi, ularga farzandlar berildi. Individuallashuv va yolg‘izlikdan xalos bo‘lishga intilish ehtiyoji ikki o‘rtada muhabbatni yuzaga keltirdi. Bu yog‘i esa Xodi Toqtosh aytganidek: “Muhabbat o‘zi eski narsa, lekin har bir yurak uni yangilaydi”. Muhabbat har bir davrda turlanib-tuslanib bordi. Taniqli fizik olim […]

15.11.2024 | 13:44

img735

Astrid Lindgrenning «Uzunpaypoq Peppi» asaridan iqtiboslar

Peppi hech kimga o‘xshamagan, yerga ursa osmonga sapchiydigan, sarguzashtsevar, serg‘ayrat, umuman olganda, ajoyibu g‘aroyib qiz. Asarda ana shu g‘aroyib qizaloq – Peppi haqida hikoya qilinadi. Bolalarga mehr bering, imkon qadar ko‘p, balki undan-da ko‘proq mehr bering – shunda sog‘lom fikr o‘z-o‘zidan kelib chiqadi. «U dunyodagi eng kuchli erkak». «Ha, ehtimol shundaydir», dedi Pippi, «lekin men […]

14.11.2024 | 16:14

img1067

QUYOSH va GUNESH

Quyoshni aziz tutib “Bobo quyosh” deymiz. Lekin xalqimiz orasida quyosh kun deb ham aytiladi. Kun chiqdi, kun botdi degan iboralar hamon el orasida, jonli tilda muntazam harakatda yuradi. Aslida bu iboralar bir necha ming yillik tarixga guvohlik beradi. Istaymizmi, istamaymizmi, quyosh so‘zidan ko‘ra kun so‘zi til tabiatiga ko‘ra yetakchiroq. “At-tuhfa” lug‘atida kunesh (kÿnӓsh) va kun […]

14.11.2024 | 14:49

img657

QORA ZULM QURBONI

Noyabr – kuzning so‘nggi nafaslari bilan qishning izg‘irin shamollari orasidagi jimjit oy. Shamol kuzning so‘nggi kuyini chaladi, quyosh endi yerni isitishni xohlamasdan odamlardan tobora uzoqlashib boradi. Balki, quyosh ham yaqinlashib kelayotgan qorong‘i kunlar, begunoh insonlar o‘limi va bo‘lajak inqilobni sezgandir. Shunday kunlarning birida namanganlik kosib xonadonida yangi tug‘ilgan chaqaloq yig‘isi eshitiladi. 1912-yil 13-noyabr Namanganning Tanhogo‘r […]

14.11.2024 | 12:59

img508

Qulf ursin mangulik hayotning guli

SOZ Shoirlarda har xil holat bo‘lar namoyon,Ular gohi toshqin soyday quyilajaklar.Gohi esa dardlarini etguncha bayon,Tuyg‘ulari selgib-selgib tiyilajaklar,Tiyilajaklar. Xira tortib qoldim-u yo olam ranglari,Soxtaroqdek saslanurmi bulbul aytgan roz,Bilib bo‘lmas… Shoir o‘zin qiynagan sariNa quyilar, natiyilar qo‘lidagi soz,Qo‘lidagi soz… O‘ylab ketar arazlarga borgan yorini,Achchiq-tirsiq, gina-kudrat, noo‘rin zardaIzg‘irinday junjiktirar dil gulzorini,Azob chekar qalb ming turli ishtibohlarda,Ishtibohlarda… “Muhabbatning umri […]

14.11.2024 | 12:02

img420

BOZOR TALABIMI YOKI SUN’IY HOSILA?

Ikki kun oldin shaharlik bir tanishim yozg‘irib qoldi: “Bozordagi narx-navoni nazorat qiladigan odam yo‘q – bir oy ichida go‘sht deyarli 50 foizga qimmatladi. Qassoblar ko‘ngliga tushgan narxni qo‘yishyapti. E’tiroz bildirsang: “Chorvani boqish oson emas, yem-ozuqasi qimmat. Odamlar boqqan mol-qo‘ylarini arzon sotgilari yo‘q. Men nima qilay?” deb yelka qisishadi. Bu masalani ko‘tarib chiqish kerak – hamma […]

14.11.2024 | 11:40

img502

DARDI BEDAVO

Soqol-u qoshga oq oralab, qaynatma dumbulni chaynashga sog‘ tish qolmagach, aql quyulib, shashtim suyulib, pahmim yetgani shu bo‘ldiki, ko‘ngil jonivorni “Bahor” dastasi qizlarining pirpirak ko‘ylagidek keng tutish kerak ekan. Bayt: “Sog‘liqning kushandasi ishqibozlikdur,Uzoq yashay desang, uzlat tomon sur”, (Qaralsin: Tursunali Qarchig‘ay. 12-tom, “Qamishzordan mo‘ralagan jononim”, 58-bet. Nashriyot: “Bitbildiq-mamov-books” MChJ. Chuvalanchi QFY. – M.X.) Birorta bandani […]

14.11.2024 | 11:17

img658

ISHONCH VA IYMON BILAN

Qur’oni Karimning o‘zbek tilidagi yangi tarjimasi –  “Anvorul-Qur’on: Fayzul-Furqon” kitobi xususida ayrim mulohazalar Muhtaram Yurtboshimiz tomonidan ta’sis etilgan O‘zbekiston Islom sivilizatsiyasi markazi mohir mutarjim Mirzo Kenjabek tomonidan tarjima qilingan “Anvorul-Qur’on: “Fayzul-Furqon” nomli Qur’oni Karimning o‘zbek tilidagi yettinchi tarjimasini yaqinda chop etdi. Tarjimaga mufassir, hofizi Qur’on, o‘n qiroat bo‘yicha ijoza sohibi, ilohiyot fanlari doktori, professor Hasan […]

14.11.2024 | 10:43

img1004

ESSE

Esse – muayyan mavzuga bag‘ishlangan kichik hajmdagi asar. Muallif o‘z nuqtayi nazarini erkin shaklda, odatda shaxsiy tajribasiga asoslanib ifodalaydi. Esse aniq janr chegaralariga ega emas. Tilshunoslar va adabiyotshunoslar bu janrga falsafiy, adabiy-tanqidiy, tarixiy-biografik va publitsistik nasrni kiritadi. «Esse» fransuzcha «essai» so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, «sinov», «tajriba», «urinish» ma’nolarini anglatadi. Bu fransuzcha atama esa lotincha «exagium» […]

13.11.2024 | 16:41

img1175

JADID KUTUBXONASI