KUTUBXONA
Muallif: admin
KINOŞUNOS NIMAGA KERAK?
Davlat rahbari keça kino sohasi vakillari bilan uçraşdi va bir qator özgarişlar e’lon qilindi. Şular orasida “Kinoşunoslar klubi” taşkil etilişi e’tiborimni tortdi. Aynan şu sohada öqiganim uçun fikrlarimni qisqaça yozişga qaror qildim. Xullas, tomdan taraşa tuşgandek, 2016-yilda san’at oliygohida “Kino tanqidi va tahlili” degan yönaliş oçiladi. Qariyb 10 yilda bu dargohni 100 dan ortiq talaba […]
04.11.2026 | 15:24
1044
Asosiy
MUBHAM ZAMON
1937-yil 19-sentyabr. Qatağonning qonli tölqini yana bir ziyoli, ma’rifatparvar insonni öz domiga tortib ketdi. Özbekiston SSR Içki işlar xalq komissarligi davlat xavfsizligi boşqarmasi 4-bölimi taqdim etgan 2332-sonli iş böyiça buxorolik Norjon Solimov otuvga hukm qilindi. Ayblov nima edi, dersiz? “Milliy ittihod” taşkiloti bilan aloqadorlik, sovet hokimiyatini tanqid qilganlikmi? Bular-da, bor. Biroq asosiy ayblov… Norjon Solimov […]
04.11.2026 | 13:30
865
FAYZLI INSON
Nizom Komilov – şoir, tarjimon, muharrir, bağri keng ustoz, sadoqatli döst edi. Bularning barini bitta söz bilan ifodalaş lozim bölsa – Inson. Ha, aynan boş harf bilan yoziladigan Inson edi. Bunday şarafga, bunday maqomga muyassar böliş oson emas. Zero, boş harf bilan yoziladigan Inson darajasiga kötariliş uçun dunyoni hayratga soladigan kaşfiyotlar qiliş, jahon adabiyotida iz […]
04.11.2026 | 10:06
563
KITOB MUTOLAASI HAQIDA
Hermann HESSE,Adabiyot böyiça Nobel mukofoti sovrindori Köpçilik kitob öqişni bilmaydi va köp kişilar nima uçun öqiyotganini tuzukroq tuşunmaydilar ham. Ba’zilar buni öqimişli bölişning qiyin, biroq yagona yöli deb biladi. Ular uçun har qanday kitob kişini “öqimişli” qiladi. Boşqa birovlar uçun esa öqiş, bu – dam oliş, şunçaki vaqtni ötkaziş va ularga nimani (maqola, roman, şe’r, […]
03.11.2026 | 15:50
1179
HAR KIMNING ÖZ DA’VOSI BOR
Haqiqiy iste’dod qalamidan çiqqan asarning badiiy qimmati, avvalo, undagi estetik haqiqat, inson va zamon ruhining qay darajada teran ifodalangani bilan belgilanadi. Özbekiston xalq yozuvçisi Erkin A’zam nasrining öziga xos jozibasi ham hayot haqiqatining betakror badiiy talqinida namoyon böladi. Kamina Erkin A’zam ijodining bir muhibi va tadqiqotçisi ölaroq, adibning har bir yangi asarini intiqlik bilan qarşi […]
03.11.2026 | 12:33
629
QÖŞÇINOR ÇIROQLARI
Parkentga köp yölim tuşgan. Bahorda Qiziltoğ qizğaldoqzorlari, yozda Söqoq, Zarkentdagi dam oliş maskanlari, kuzda hazrat Ali buva ziyoratgohi, qişda Kumuşkon manzaralari minglab mahalliy va xorijiy sayyohlarni öz bağriga çorlaydi. Lekin goh mehmon, goh muxbir bölib yurib ham, tuman markazi yaqinida Qöşçinor degan xiyobon bölganini eşitmagan ekanman. Özbek tili bayrami nişonlanayotgan kunlarda Parkentda yangi ma’rifat markazining […]
03.11.2026 | 09:29
564
TIRIK SATRLAR
Özbekiston Yozuvçilar uyuşmasi homiyligida “Tirik satrlar” ruknida turkum kitoblar naşr etildi. Hayotdan erta ketgan bir guruh ijodkorlar qalamiga mansub bu töplamlarni öqir ekansiz, ularda jam bölgan asarlar adabiyot olamidan mangu joy olgani va tirik yaşayotganiga amin bölasiz. Bir paytlar atoqli hofiz ijrosidagi “Yor-yor” qöşiği xalqimiz orasida juda maşhur bölib ketganini yoşi katta yurtdoşlarimiz yaxşi eslaydi. […]
02.11.2026 | 14:41
890
HAM QARZ, HAM FARZ
Respublika Ma’naviyat va ma’rifat markazi rahbari, siyosiy fanlar doktori Otabek HASANOV bilan suhbat – Uluğ jadid Abdulla Qodiriyning “Ötkan kunlar” romanida Otabek Şamayga borib-kelgaç, talabga javob bermay qolgan ma’muriy tartibotni yangilaş işqida yonadi. Gapning nişabi ismingizga qarab ketayotganini sezgandirsiz. Suhbatni noodatiy savoldan boşlamoqçiman: agar Sizga ma’rifatparvar bobolarimiz bilan zamondoşlik nasib qilganida, qaysi jadidning etagini tutgan […]
02.11.2026 | 10:29
687
ULUĞBEK BAYROĞI
ÖzFA Mirzo Uluğbek nomidagi Astronomiya instituti direktori, akademik Şuhrat EGAMBERDIYEV bilan suhbat – Domla, yoz oqşomlari yulduz sanamagan, ularni xayolan tutaştirib “rasm” çizmagan, “dumli yulduzlar”ga mahliyo bölmagan bola bölmasa kerak. Ammo millionlardan sanoqlilargina muazzam rasadxona-yu möjizaviy teleskop qarşisiga yetib keladi, koinotning çeksiz puçmoqlariga nazar taşlaydi. Sizni astronomiya olamiga olib kirgan omillar nimalardan iborat? – Astronom […]
30.10.2026 | 17:10
947
YANGI UFQ YOYIQLARIDA
Yurtimizda olib borilayotgan zalvorli islohotlar havosi ötgan yettikunlik qamrovida, ayniqsa, oydin körindi. Prezident Şavkat Mirziyoyevning Qatar Amiri bilan muloqoti, kino ijodkorlari bilan uçraşuv, tibbiyot sohasini rivojlantirişga oid körib çiqilgan çoralar, Prezident Olimpiadasining oçilişi va Markaziy Osiyo xalqaro ta’lim forumi iştirokçilariga yöllangan tabrik – bularning har biri mamlakat taraqqiyotining alohida yönalişlarini qamrab oladi. Uşbu voqealarning umumiy […]
30.10.2026 | 12:44
765
“UDDABURO” LUĞATÇILAR
Keyingi yillarda tilimiz imlosida çalkaşlik paydo bölgan sözlardan biri “uddaburo” sözidir. Bu sözning matbuotda “uddaburro” şaklida xato işlatilayotganini köp kuzatdim. Xöş, çalkaşlik nimada? “Uddaburo” sözi arabça “uhda” va forsça “buro” özaklaridan taşkil topgan. “Uhda” sözi özbek adabiy tilida “udda” şaklini olgan. “Udda” – biror işni bajara oliş, örinlatiş, amalga oşiriş, eplaş. “Buro” esa “buromadan” fe’lining […]
29.10.2026 | 09:26
1307
300 YIL AVVALGI “CHATGPT”: JONATAN SVIFT “GULLIVERNING SAYOHATLARI” ASARIDA NIMANI BAŞORAT QILGAN EDI?
Bundan roppa-rosa 300 yil muqaddam – 1726-yilning 28-oktyabrida Jonatan Sviftning “Gulliverning sayohatlari” asari naşr etilgan. Lilliputdagi mitti odamlar hamda ulkanlar mamlakati haqidagi sarguzaştlari bilan maşhur mazkur kitobning uçinçi qismida hayratlanarli bir qurilma tasvirlangan bölib, u inson iste’dodi va bilimi iştirokisiz kitob “yozişi” lozim edi. Bugungi kunda olimlar mazkur qurilmani generativ sun’iy intellekt bilan qiyoslamoqda. Xöş, […]
28.10.2026 | 16:42
985
“YANGRASIN ERKIN SÖZING”
Xalqimizning ardoqli farzandi, Özbekiston Qahramoni, Xalq şoiri Erkin Vohidovning “Yoşlik devoni” ilk bor naşr etilganida, öquvçilar tomonidan katta quvonç bilan kutib olingani ma’lum. Bu kiçik töplamning öz davrida nihoyatda maşhur bölib ketgani undagi deyarli barça g‘azallarning darhol ölmas qöşiqlarga aylanib, xalqimizning qalbidan joy olganida ham namoyon böladi. Ta’bir joiz bölsa, san’atkorlar bu kitobni yutoqib kutib […]
28.10.2026 | 15:15
1122
HUJJATLAR SÖZLAGANDA
Tarix haqida köp va xöb yoziş mumkin, uni turliça talqin qiliş ham mumkin. Ammo tarixiy şaxsni zamoniga qaytaroq jild-jild hujjat, maktublar, tergov bayonnomalari, matbuot naşrlari va zamondoşlari xotiralarida qayta jonlantiriş öziga yaraşa mas’uliyat talab etadi. Özbek tarixşunosligining taniqli namoyandalaridan biri, professor Rustambek Şamsutdinovning yangi – “Buyuk Çölpon merosidan” kitobini öqir ekanman, ana şunday mas’uliyatli yondaşuvga […]
28.10.2026 | 12:01
825
MILLAT ŞARAFI HIMOYAÇISI
Jahon estetik tafakkurining buyuk namoyandasi hazrat Alişer Navoiy hayoti va ijodining asosiy konsepsiyasi, birinçidan, dunyoning eng boy tillaridan hisoblangan turkiy tilning qadri neçoğliq yuksak ekanini nazariy va amaliy jihatdan isbotlaş, ikkinçidan, turkiy millatning şa’ni va şarafini munosib darajada himoya qiliş bölgani ayon. Aslida, VII-VIII asrlarda ajdodlarimiz tomonidan turkiy-run yozuvida Örxun-Enasoy toşbitiklarining, XI asrda “Devonu luğatit-turk” […]
28.10.2026 | 09:17
775
USTOZLARIMDAN MINNATDORMAN
Men yoşligimda özbek tilini yaxşi bilmas edim. Dadam va ayam özbek tilini örganinglar, odam öz ona tilini bilişi kerak, derdilar. Lekin biz öqigan 1970-yillarda maktab, oliy öquv yurtlarida özbek tiliga ehtiyoj yöq edi. Men Toşkent politexnika institutida rus tili öqituvçisi bölib işlardim. “Davlat tili haqida”gi Qonun qabul qilingan yillarda rus guruhida öqiydigan talabalarga özbek tilidan […]
27.10.2026 | 15:45
1223
TIL VA KELAJAK
Uyğunlik Bugungi dunyoni kompyuter va internetsiz tasavvur qiliş qiyin. Inson ma’lumotni telefondan oladi, kompyuterda matn yozadi, elektron luğatdan foydalanadi, sun’iy intellekt bilan muloqot qiladi. Bugun özbek tili ilm-fan tili bölişi, zamonaviy sohalardagi murakkab tuşunçalarni ifodalay olişi, raqamli muhitda işlaşi, sun’iy intellekt imkoniyatlaridan foydalanişi zarurligi töğrisida Davlatimiz rahbarining taklif va topşiriqlari bevosita lotin yozuviga asoslangan alifbomizga […]
27.10.2026 | 14:27
683
OĞZIBIRÇILIK VOSITASI
Bugun ona tilimiz töğrisida köplab şe’rlar bitilmoqda, maqolalar yozilmoqda, ijtimoiy tarmoqlar, ommaviy axborot vositalari orqali fikrlar bayon etilmoqda. Bu ovozlarda MILLIY BIRLIKni, OĞZIBIRÇILIKni his qilasiz. Millat uçun kuyunçaklikni körasiz. Bu qanday yaxşi! Men til haqda söz bitayotganda, onam haqida, otam haqida, Vatan haqida yozayotganday bölaman. Xöş, milliy til nima özi? Bu jahon sahnida millatning yaşamoği […]
27.10.2026 | 10:29
910
BITIRUVÇI PORTRETI
Sönggi vaqtda mamlakatimiz ta’lim tizimida katta yangiliklar yuz berdi: 3-oktyabrda Maktabgaça va maktab ta’limi vazirligi hamda Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi birlaştirilib, Ta’lim va ilm-fan vazirligi tuzildi. Undan bir neça kun oldin, 28-sentyabrdagi taqdimot haqidagi rasmiy xabarda bitiruvçining yangi portretiga oid asosiy belgilar sanab ötildi: bilim, zamonaviy könikmalar, axborot texnologiyalarini puxta egallaş, ijodiy va […]
26.10.2026 | 15:04
731
JON RIÇARD XIKS – UMUMIY IQTISODIY MUVOZANAT VA FAROVONLIK NAZARIYASINI RIVOJLANTIRGAN NOBELÇI
Jahon iqtisodiy tafakkuri tarixida muhim örin egallagan buyuk olimlardan biri Jon Riçard Xiksdir. Uning ilmiy tadqiqotlari iqtisodiy muvozanat, iste’molçilar tanlovi, iş haqi, kapital va iqtisodiy ösiş nazariyalarining rivojlanişiga katta hissa qöşdi. Faoliyat Jon Riçard Xiks 1904-yil 8-aprelda Buyuk Britaniyaning Uorik şahrida tuğilgan. U Oksford universitetining Balliol kollejida tahsil olgan. Keyinçalik London iqtisodiyot va siyosat fanlari […]
26.10.2026 | 11:29
1037
ÖZIMIZNING ÖZ ĞOYAMIZ
Özbekiston hayotida taşqi siyosat, milliy özlik va hududiy taraqqiyotni qamrab olgan yana bir hafta tarixga muhrlandi. Bu yettikunlikda yetakçi söz millatimiz nomi özagida turgan “ÖZ” sözi böldi. Ana şu oltin özak Til bayrami tabrigida ham, murojaat va muloqotlarda ham sarbaland jarangladi. AQŞ Davlat kotibi Marko Rubioning taşrifi va Samarqanddagi “C5+1” muloqoti mamlakatimizning xalqaro şerikligini mustahkamlaşga […]
24.10.2026 | 14:28
753