KUTUBXONA
Muallif: admin
“YAXŞILAR BOR YAXŞIYAM…”
Farğonaning tanti, zabardast şoiri Bahodir Isoni ilk bor bundan ön uç-ön tört yillar oldin Yozuvçilar uyuşmasining viloyat bölimida körgandim. Ustozimiz Enaxon Siddiqova bölim qoşida taşkil qilgan “Qalb sadosi” gazetasining yangi soniga urinib turganimizda, bir kişi baralla salom berib kirib keldi-yu, göyo hamma uni kutayotganday xona içi zavq-şavqqa tölib ketdi. Egnida odmigina kulrang kostyum, boşida döppi, qölidagi sumkada kitoblarning burçaklari börtib turibdi. […]
24.10.2026 | 12:12
862
Asosiy
MATQULOV – XULUSIYEV
2009-yili ”Şarq” naşriyotida çop etilgan ”Qatağon qurbonlari (1938-yil fevral, sentyabr). Beşinçi kitob”da Ahmad Xulusiyev haqida ham qisqagina ma’lumot berilgan. Unda 1888-yili tuğilgan qöqonlik Ahmad Xulusiyev ”bosmaçilar yugurdagi”, ”aksilinqilobiy taşkilotlar” iştirokçisi sifatida ayblanib, 1938-yil 9-fevralda Özbekiston SSR Içki işlar xalq komissarligi huzuridagi ”Uçlik” qarori bilan otuvga hukm qilinganlar qatorida tilga olingan. Oradan ön yetti yil ötib […]
23.10.2026 | 15:07
1125
ŞOHSUPADA AKBARŞOH
Şu kunlarda yurtdoşlarimiz katta ğalaba quvonçi va bayram kayfiyati bilan nafas olmoqda. Janubiy Koreyaning Inçxon şahrida ötkazilgan nufuzli ”First Global Çallenge” robototexnika musobaqasida Özbekiston terma jamoasi çinakam tarixiy natijaga erişdi. Vakillarimiz 3 ta oltin medalni qölga kiritib, umumiy hisobda faxrli birinçi örinni egalladi. Mamlakatimiz tarixida bu sohada hali bunday yuksak muvaffaqiyat kuzatilmagandi. Dunyoning yuz töqsonga […]
23.10.2026 | 14:18
612
BIR RUH BOR
Ha, bu şe’rlarda bir ruh bor. Mana şu ruh şam ziyosi xonaning barça joyiga tarqalgani kabi kitobdagi barça şe’rlarni mazmunan birlaştirib turadi. Özbekiston xalq şoiri Sirojiddin Sayyid yozadi: «Alalxusus, sizga taniştirmoqçi bölayotganim şoir inimiz – yoş bola emas, hayotning aççiq-çuçugini, ayniqsa, şoirlikning qattiq nonini allaqaçon obdon tatib-kamirib körgan, buning nimaligini boşidan ötkarib-ötkarayotgan, eng muhimi, hayot-u […]
22.10.2026 | 15:35
1524
OILA VA DAROMAD
Robert Xoll va Maykl Vudford tadqiqotlarining Özbekiston uçun ahamiyati Oila kelgusi daromadiga işonsa, farzandining ta’limi va uy-joy şaroitini yaxşilaş uçun uzoq muddatli reja tuzadi. Tadbirkor mahsulotiga talab bölişini kutsa, yangi uskuna xarid qiladi, xodim yollaydi. Millionlab insonlarning şunday qarorlari mamlakatdagi iste’mol, işlab çiqariş va bandlikka ta’sir etadi. 2026-yil 12-oktyabrda iqtisodiyot böyiça Nobel mukofoti amerikalik olimlar […]
22.10.2026 | 12:41
730
SÖZ ASLIYATI VA MAS’ULIYATI
Sarlavhada ikkita masala turibdi. Birinçisi – söz asliyatini biliş, ikkinçisi – sözni mas’uliyat bilan qöllaş. Ma’lumki, davr ötişi bilan xalq ayrim sözlarning asliyatidan uzoqlaşib boradi. Bu öşa sözlarning muomalada kam işlatilişi bilan boğliq. Şunga qarab, söz ham asliyatidan uzoqlaşib, özgarişlarga uçraydi. JAVPAZAKBu sözni öqigan kişi daf’atan özbek adabiy tilida bunday söz yöq, deya e’tiroz bildirişi […]
22.10.2026 | 08:30
828
YODGORLIKLARNING TIKLANISHI: MADANIY MEROS DAVLAT HIMOYASIDA
Tarix — xalqning xotirasi, madaniy meros esa ana shu xotiraning moddiy ifodasidir. Yurtimiz hududida asrlar davomida bunyod etilgan me’moriy obidalar, arxeologik yodgorliklar, ziyoratgohlar va boshqa moddiy madaniy meros obyektlari ajdodlarimizning bunyodkorlik salohiyati, ilm-fani, dunyoqarashi va ma’naviy hayotidan darak beradi. Ularni asrab-avaylash, ilmiy jihatdan o‘rganish, zarur hollarda restavratsiya va konservatsiya qilish hamda kelajak avlodlarga asl qiyofasini […]
21.10.2026 | 15:59
186
SO‘ZLIKDAGI “QO‘NOQ”LAR
Shahardagi xorijiy peshlavhalarni ko‘rib ranjiymiz. Lekin bu muammoning faqat ko‘zga ko‘rinadigan qismidir. Asrlar davomida lug‘atimizga sizib kirgan o‘zlashma so‘zlar adabiy tilimizning qariyb 30-35 foizini tashkil etadi. Buni yuz yil avval payqagan jadidlar tilimizni soflashtirish uchun izchil kurashgan. Ular arabcha va forscha so‘zlar o‘rniga milliy muqobillar topishda “Devonu lug‘atit-turk”, “Qutadg‘u bilig”, “Hibat ul-haqoyiq”, “Boburnoma” kabi mumtoz […]
20.10.2026 | 15:31
1676
XUROSONDA O‘ZBEK TILI
Afg‘oniston aholisining salmoqli qismini tashkil etuvchi o‘zbeklar mamlakatning shimoliy va shimoli-sharqiy viloyatlari, shuningdek, Kobul va Hirot shaharlarida qadimdan istiqomat qilib keladi. O‘lkadagi asosiy qonunning 16-moddasiga muvofiq, aholining ko‘pchiligi o‘zbek tilida so‘zlashadigan hududlarda mazkur til rasmiy maqomga ega. Ammo 1873-yilda Kobulda ilk bosmaxona tashkil etilgan bo‘lishiga qaramay, turli tarixiy sharoit sababli o‘zbekcha chiqqan kitoblar soni ellik […]
20.10.2026 | 12:46
836
QADRIYATLARDA MUJASSAM UYG‘UNLIK
O‘zbekiston va Malayziya bir-biridan geografik uzoqlikda joylashgan bo‘lsa-da, qadim zamonlardan buyon bu ikki mamlakatni tarixiy aloqalar, madaniy va diniy umumiylik, bag‘rikenglik, an’ana va urf-odatlarning yaqinligi kabi umumiy qadriyatlar va jamiyatdagi xilma-xillik bir-biriga bog‘lab keladi. Bularning hammasi uzoq yillar davomida ikki davlatni vaqt sinovidan o‘tgan va hozirgi vaqtda ham yaqin sherikchilik aloqalarini amalga oshirayotgan hamkorlarga aylanishiga […]
20.10.2026 | 09:12
715
TIL DILNI ANGLATSIN
Bola edim. Bir o‘rta yashar, qotma odamni eslayman. Sipo kiyinar, bozorga kelib, balandroq joyda turganicha, qo‘llarini siltab-siltab, hech kim quloq solmayotgan bo‘lsa ham uzoq gapirar, ammo gapini anglab bo‘lmasdi. Bugun ayrim “savodli jinni”larni ko‘rganimda, o‘sha odam xayolimga keladi. Bir farqi – u kishi nima degani balki o‘ziga ayon bo‘lgandir, biroq bu “yangi”lar o‘z gapiga o‘zi […]
19.10.2026 | 14:35
826
“TILGA E’TIBOR – ELGA E’TIBOR”
Til xalqlar va madaniyatlarni bir-biriga bog‘laydigan eng muhim diplomatik ko‘prikdir. Xorijiy tilni o‘rganish orqali o‘sha xalqning tarixi, madaniyati, adabiyoti va bugungi hayoti bilan yaqindan tanishish mumkin. Boy tarix va merosga ega bo‘lishiga qaramay, o‘zbek tilini chet elda targ‘ib qilish hanuz oqsayapti. Tarixan turkiy, xoqoniy va chig‘atoy tili deb atalgan jonajon tilimiz 1920-yillardan boshlab rasman “o‘zbek […]
19.10.2026 | 12:44
679
MILLAT BARQARORLIGI GAROVI
Insoniyat tarixi, jamiyatlar tamadduni shuni isbotlaydiki, millat va mustaqil davlat uning milliy tili borligi uchun mavjuddir. Yana ham soddaroq aytganda, o‘zbek tili borligi uchun o‘zbeklar va ozod O‘zbekiston bor. Binobarin, buyuk ma’rifatparvar Abdulla Avloniy ta’biri bilan aytganda, milliy tilni yo‘qotmoq – millat ruhini, demakki, xalq-u davlatni yo‘qotmoq bilan barobardir. Bu haqiqatni chuqur anglab yetgan ajdodlarimiz […]
19.10.2026 | 11:05
995
QAT’IY KAFOLAT
O‘tayotgan hafta O‘zbekiston Respublikasining ichki taraqqiyoti va tashqi siyosiy maydondagi nufuzini yangi bosqichga olib chiqqan muhim va sermazmun voqealarga boy bo‘ldi. 12-oktyabr kuni Prezident Shavkat Mirziyoyev Yangi Toshkent qurilishini jadallashtirish bo‘yicha investorlar bilan ochiq va tanqidiy muloqot o‘tkazgan bo‘lsa, 14-15-oktyabr kunlari amaliy tashrif bilan Ozarbayjon poytaxti Boku shahrida bo‘lib, Osiyoda hamkorlik va ishonch choralari bo‘yicha […]
16.10.2026 | 15:11
860
JADIDLAR JAVHARI
O‘zbekiston xalq artisti Gavhar ZOKIROVA bilan suhbat – Gavhar opa, Sizning teatr va kinodagi rollaringizni sahifa-sahifa ta’riflash mumkin. Siz faqat san’at emas, adabiyot ahlining ham sevimli namoyandalaridansiz. Ayniqsa, adib va shoirlar bilan bog‘liq qimmatli xotiralaringiz, go‘zal she’rlarning dilbar ijrolari muxlislar qalbidan joy olgan. Bizni esa gazetamiz mundarijasidan kelib chiqib, bir savol qiziqtiradi: Siz rostdan ham […]
16.10.2026 | 12:51
876
Asosiy
BIR SURAT TARIXI
Taxminan 80-yillar edi. Uyimizda ingichka temir romchaga solingan, chamasi 35×25 hajmdagi bir fotosurat paydo bo‘lib qoldi. U 1928–1930-yillarda bobomizning loyihalari asosida qurilgan “Katta uy”da turardi. – Bu qanaqa surat? – deb so‘radim dadamdan.– Buvangni qamoqdagi surati, – dedilar suratga ma’yus boqib.– Kim olib keldi?– Bir guruh ziyoli yoshlar, – deya menga ma’noli qaradilar. Bobomizga tegishli […]
15.10.2026 | 15:32
1267
ZAMIN “DARGʻA”SI
Yaqinda mo‘g‘ulistonlik hamkasblar bilan tashrif qog‘ozi almashdik. Qarasam, lavozimi degan joyiga “darga” deb yozilgan. Shunda: “Bu o‘zimizning “dorug‘a” emasmi?” deya so‘radim. Ular shunchaki yelka qisib, “председатель” deb qo‘ya qolishdi. Biroq bu javobdan qoniqmay, darrov “so‘zquvar”likka tushib ketdim. “Aqlvoy”ning aytishicha, mazkur atama sof mo‘g‘ulcha bo‘lib, “daru-” fe’lidan olingan. Bu esa “bosmoq”, “ezmoq”, asosan “muhr bosmoq” degan […]
15.10.2026 | 14:05
2259
MARD ASKARLAR UCHUN
Davlatimiz rahbarining tashabbusi bilan bugungi kunda jamiyatimizda kitobxonlik madaniyatini yuksaltirishga jiddiy e’tibor qaratilayotganidan barchamiz yaxshi xabardormiz. Xususan, O‘zbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi va O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi hamkorligida “Mard askarga sovg‘a” ruknida moʻjaz kitoblar chop etib kelinayotgani xayrli ishlardan biridir. Yaqinda ushbu seriyada yana bir turkum asarlar nashr etildi. To‘plamlardan biri “Mardlik” deb nomlanadi. Taniqli yozuvchi Temirpo‘lat […]
15.10.2026 | 10:41
1859
“GUL BIR YON…”
Insonning bir sohada orttirgan tajribasi u boshqa kasbni ixtiyor etganida ham asqotaveradi. Ayniqsa, u o‘qituvchilik qilgan bo‘lsa… “Toshkent Gullari Group” korxonasining art direktori, taniqli tadbirkor Muborak Muxrimova ham Toshkent davlat pedagogika universitetining matematika va informatika fakultetini tugatgan, bir necha yillar shu institutda o‘qituvchi bo‘lib ishlagan. Taqdir uni gulchilik yo‘liga boshladi. 2002-yildan korxona asoschisi, qaynotasi Abdulaziz […]
15.10.2026 | 09:00
701
NEYTRINOLAR ORQALI KOINOTGA NAZAR: FRENSIS HALZEN
Amerikalik fizik Frensis Halzen neytrino fizikasi va yuqori energiyali astrofizika rivojiga ulkan hissa qo‘shgan olimlardan biridir. Uning asosiy ilmiy g‘oyalaridan biri – Janubiy qutbdagi ulkan muz qatlamini neytrinolarni qayd etuvchi tabiiy detektor sifatida ishlatish edi. Ushbu g‘oya natijasida IceCube neytrino observatoriyasi yaratildi va koinotni neytrinolar orqali o‘rganishning yangi davri boshlandi. Ilmiy faoliyati Frensis Halzen Belgiyada […]
14.10.2026 | 15:48
1728
MENI VATAN QO‘LLAGAN
Og‘ir atletika bo‘yicha Jahon va Olimpiada chempioni, “O‘zbekiston iftixori” faxriy unvoni sohibi Ruslan NURIDDINOV bilan suhbat – Siz Istiqlol tengdoshisiz. Ismingiz ham mustaqil O‘zbekiston tarixining zarvaraqlariga bir necha bor qayd etilgan. Suhbatni bir ochiq savol bilan boshlamoqchiman. Muvaffaqiyatlaringizdan keyin xorijdan “Bizning mamlakat nomidan qatnashing” degan takliflar ham bo‘lganmi? Bunda moddiy manfaat ham ko‘zda tutiladi, albatta. […]
14.10.2026 | 14:21
659