KUTUBXONA
Muallif: admin
FARGʻONADA ADABIYOT BAYRAMI
O‘zbek adabiyotiga yirik siymolarni yetishtirib bergan Farg‘onada adabiyot bayrami bo‘lib o‘tdi. Mamlakatning taniqli yozuvchi va shoirlari Qo‘qon shahrida jam bo‘lishdi. Adabiyot bayrami doirasida Jahon otin Uvaysiy, Xo‘janazar Huvaydo, Hamza Hakimzoda Niyoziy, Furqat ijodi tarannum etilib, Enaxon Siddiqova, Habibullo Saidg‘ani kabi ustoz ijodkorlar xotirlandi. Ne-ne anjumanlarga shohid bo‘lgan Qo‘qon teatr binosi adabiyotning asl muxlislari bilan gavjum. […]
12.10.2024 | 10:55
369
ZIYOSI BIR O‘ZBEK BILAN TURKMANNING
O‘zbek-turkman do‘stligi ildizi asrlar qa’riga borib tutashadi. Azaldan yelkadosh bo‘lib yashab kelgan bu ikki millatning to‘y va bayramlari, ma’raka-marosimlari ham mushtarak edi. Markaziy Osiyoda ezgu ishlar bunyodkorligida ham, tashvishli kunlarda ham o‘zbeklar va turkmanlar bir-biriga madadkor bo‘lib kelganlar. Tarix zarvaraqlaridan bunga istagancha misollar keltirish mumkin. Balki bu azaliy do‘stlik “Go‘ro‘g‘li” turkumidagi dostonlar har ikkala millat baxshilari tomonidan sevib kuylana boshlagan pallada yanada chambarchas […]
11.10.2024 | 14:42
437
Adabiyot boʻyicha 2024-yilgi Nobel mukofoti janubiy koreyalik yozuvchi Han Kangga berildi. Uning mukofot sohibi boʻlganidan keyingi ilk taassuroti qanday?
Adabiyot boʻyicha 2024-yilgi Nobel mukofoti janubiy koreyalik yozuvchi Han Kangga tarixiy jarohatlarga qarshi kurashadigan va inson hayotining nozikligini ochib beradigan taʼsirli sheʼriy nasri uchun berildi. Han Kang 1970-yil Janubiy Koreyaning Kvanju shahrida tugʻilgan, toʻqqiz yoshida oilasi bilan Seulga koʻchib kelgan. Han adabiy muhitda voyaga yetgan, uning otasi taniqli yozuvchi boʻlgan. Yozish bilan bir qatorda u oʻzini […]
11.10.2024 | 10:28
664
Ma’ruf Jalil tavallud topgan kun
Ma’ruf Jalil 1936-yil 10-oktyabrda Samarqand viloyatining Kattaqo’rg’on tumanida tug’ilgan. ToshDUning filologiya fakultetini tugatgan. Uning «Men sizni sevardim», «Rahmat, odamlar» (1970), «Seni o’ylab» (1973), «Notanish yo’llar» (1976), «Qo’shiq ishtiyoqi» (1979), «Men suv ichgan daryolar» (1981), «Parizodim» (1984), «Daryoni izlar shamol» (1987), «Baxtimga sen borsan» (1989) kabi she’riy kitoblari, «Bunyodkor qalb» (1984), «Orol madad so’raydi» (1987) ocherk […]
10.10.2024 | 11:20
448
Oybek uy-muzeyiga fotosayohat
Uy-muzey Yunusobod tumani «Yangiariq» mahallasida joylashgan. Uy-muzey 1980 yili — adib tavalludining 75 yilligi munosabati bilan tashkil etilgan. U ikki — badiiy va memorial qismdan iborat. Muzeyda 10 mingdan ortiq eksponat mavjud bo‘lib, yiliga 13 mingga yaqin tashrifchi keladi. Muallif: Abdumannon Muhammad
10.10.2024 | 10:35
820
“BARSETKA”NING O‘ZBEKCHASI NIMA?
Barsetka tutaman. Qulay idish. Ichiga talay narsani sig‘dirsa bo‘ladi. Hujjat-pujjat, pul-muldan tashqari, kalit-palit, fleshka, hatto kichikroq telefonni ham joylasa bo‘ladi. Aslida bu so‘z italyan tilidan tarqalgan bo‘lib sumkacha ma’nosini bildiradi. Lekin bu matohni o‘zbek tilida qanday atasak bo‘larkin deb o‘ylab yuraman. Hamyon desak, hamyonda faqat pul saqlanadi. Qopchiq desak, kichikroq bo‘lishi kerak. Yaqinda Abdulla Qodiriyni […]
09.10.2024 | 15:01
1194
Asosiy
Abdulla Qodiriyning “O‘tkan kunlar” romanidan iqtiboslar
Roman XIX asr voqealarini oʻz ichiga olgan. Murakkab tarixiy hodisalar romanning bosh qahramonlari Otabek va Kumushbibining fojiaviy sevgi qissasi atrofida ifodalangan. Voqealar rivoji mahalliy hukmdorlarning hokimiyat uchun qonli kurashlari muhitida kechadi. Boshqa yirik epik asarlardagi kabi “Oʻtkan kunlar”da ham hikoyanavislikning koʻp planliligi, ikkilamchi sujetlar mavjudligi, ketma-ket avj oluvchi va fojiali yakun topuvchi voqealar mavjud. Manimcha, […]
09.10.2024 | 13:05
7205
DUNYONI ASRAB, O‘ZIMIZNI QUTQARAYLIK!
Men Moʻtabar Xushvaqtova – ekobloger, ekofaolman. “Baxt ulash!” xayriya jamoasining tashkilotchisiman. Ushbu xayriya tashkiloti orqali ko‘plab “tozalik farishtalari”, ya’ni obodonlashtirish faollari bilan suhbatda bo‘lganman. Ularning tabiat bilan uyg‘unligi, atrof-muhitga bo‘lgan e’tibori menda ham ekologiyaga muhabbatni kuchaytirgan. Aslida ekologiya – insonning hayoti. Ko‘pchilik odamlarning xayoliga ekologiya deganda tabiiy ofatlar va umuman, tabiat bilan bog‘liq salbiy fikrlar keladi. […]
09.10.2024 | 12:10
706
“HUKM SOATI YETDI…” yoxud Mixail Lermontov “Demon”i
Olamda iztirob ko‘p. Har birining o‘z yuki-zalvori bor. Iztirob ichidagi odam hasrat chekayotgan boshqa birovga “Mening dardim senikidan yengilroq”, demaydi. Baxtsizlik qay yo‘sinda kelmasin, o‘z nomi bilan baxtsizlik. Biroq olamda bir qayg‘u borki, unda zamin zulmati mujassamdir. Bu – Iblis qayg‘usi. Mag‘lubiyatlar ichida eng mash’umi kibrning mag‘lubiyati bo‘lsa ajab emas. Kibr nima? O‘z bo‘yidan baland […]
08.10.2024 | 16:17
524
“ABADIY YASHAMOQ, KULMOQ ISTAYMAN…”
1940-yil. Yaydoq dala. Unda-munda o‘t-o‘lan o‘sib turibdi. Bir erkak va ayol qadamlarini sekinlatib, to‘xtadi. – Shu yermi? – dedi ayol ko‘zlari quvnab.– Shu… – dedi erkak chuqur nafas olib chiqargach. Ayol bo‘m-bo‘sh yerga havas bilan tikilib, shivirladi: “Bizniki! O‘zimizniki! Endi ijarama-ijara sarson yurmaymiz!” Rostdan ham, uch ko‘chish – bir yong‘inga teng, degan gap bor. Bizgacha […]
08.10.2024 | 14:47
1172
Abdulla Avloniyning “Turkiy Guliston yoxud axloq” asaridan iqtiboslar
Abdulla Avloniy merosining shoh asari sanalgan “Turkiy guliston yoxud axloq” asari bo‘lib, unda inson uchun muhim bo‘lgan jamiki axloq-odob me’yorlari, ta’lim–tarbiya masalalariga alohida e’tibor qaratilgan. Ushbu asar ikki guruhga ajratilib, “yaxshi xulqlar” deb nomlagan qismiga 33 maqolat, “yomon xulqlar” qismiga esa 21 ta maqolat jamlangan. Hayotiy rivoyatlar asosida Avloniy tarbiya va ta’lim bir-biri bilan uzviy […]
08.10.2024 | 12:58
17860
Asosiy
AFGʻONISTON NAVOIYSHUNOSLIGI
Jahon xalqlari adabiyotida buyuk tafakkur sohibi sifatida maydonga chiqqan adiblar o‘zi tug‘ilib voyaga yetgan zaminni ham tarix sahifasiga muhrlaydilar. Ijodkorni kamolotga yetkazgan muhit, tuzum, sharoit shaxs bilan birga o‘rganilar ekan, o‘z davri va keyingi zamonlarda ham ular qoldirgan merosni saqlash, o‘rganish, ijodiy an’analarini davom ettirish mas’uliyati o‘sha xalq, millat zimmasiga katta vazifa yuklaydi. Dunyo adabiyotshunosligida […]
08.10.2024 | 12:28
537
Asosiy yangiliklar
Jadidlar faoliyatini oʻrgangan maktab oʻquvchilari xorijiy mamlakatga sayohat qiladi
Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi tomonidan umumiy oʻrta taʼlim maktablari oʻquvchilari oʻrtasida buyuk jadid alloma, adib va mutafakkirlarimizning boy maʼnaviy merosini keng targʻib qilish, maʼnaviy dunyosini boyitish maqsadida “Jadidlar izidan” Respublika tanlovi tashkil etiladi. Tanlov ikki toifa — 6–8 hamda 9–10-sinf oʻquvchilari oʻrtasida oktyabr-noyabr oylarida oʻtkaziladi. Nizom bilan tanishishAdabiyotlar ro‘yxati 2024–2025-oʻquv yilidan boshlab barcha umumiy […]
08.10.2024 | 11:23
1844
Asosiy
QORA QUYOSH
«Jondan aziz singlim Qumri!Maktubingga javob yozaman. Shuning uchun yozamanki, kechasi soat to’rtda eslab xat yozganing uchun yozaman, yana shuning uchunki, yosh qalbingni baxtsiz mahbus uchun ezib, shirin uyqungni bema’ni sarguzashtim bilan buzganim uchun yozaman. Ko’nglingni parishon qilib, uyqusiz tong ottirganing uchun yozaman… Xat yozmaganimga sabab umidsizlik emas, aksincha umidim porloq va yuksak. Ochig’ini aytsam, achchiq […]
08.10.2024 | 10:00
1249
Abdulla Qodiriy shoir bo’lganmi?
XX asr o‘zbek adabiyotining atoqli vakili Abdulla Qodiriy yetuk nosir, o‘tkir hajvgo‘y sifatida tanilgan. Uning “O‘tkan kunlar”, “Mehrobdan chayon” romanlari, “Toshpo‘lat tajang nima deydi?”, “Kalvak mahzumning xotira daftaridan” nomli hajviy hikoyalari adib ijodining salmog‘ini oshirgan. Ammo Qodiriy nafaqat nosir, balki yaxshigina shoir bo‘lgani ko‘pchilikka noma’lum. Adib ijod olamiga kirar ekan, barcha ijodkorlarda bo‘lgani kabi, dastavval […]
07.10.2024 | 17:36
1959
“ULUG‘IMSAN, VATANIM…”
Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 14-fevraldagi “Muhammad Yusuf tavalludining 70 yilligini o‘tkazish to‘g‘risida”gi farmoyishiga ko‘ra, respublikamizda shoir tavallud topgan kun keng nishonlanmoqda. Poytaxtimizdagi “Turkiston” san’at saroyida bo‘lib o‘tgan xotira kechasida ham davlat va jamoat arboblari, adabiyotshunos olimlar, shoir-u yozuvchilar, she’riyat muhiblari jam bo‘lishdi. Tadbirga kelganlar dastlab saroyning bayramona bezatilgan foyesida Muhammad Yusufning hayoti va ijodiga bag‘ishlangan suratlar […]
07.10.2024 | 16:29
1585
Choʻlpon Gʻafur Gʻulomni sheʼr vaznini buzib yozgani uchun tanqid qilgani haqida bilasizmi?
“Biz koʻp shoirlarning sheʼrlarini olib qaraganimizda vazn masalasi chatoqligini koʻramiz. Hatto Gʻafur Gʻulomda ham vazn masalasida chatoqliklar uchraydi. U menga “…”* degan sheʼrini oʻqib berdi. Shunda vaznni qattiq buzaturgan narsalar bor. Men: “Shuni tuzatib chiqing”, – desam, “Bu toʻplamimni berib olay, 1937-yilda chiqaturgan toʻplamimni xatosiz chiqaraman”, – dedi. “Bu boʻlmaydi”, – desam, “Yoʻq, men buni […]
07.10.2024 | 15:32
628
“MILLIY ITTIHOD”CHI MAHMUDXON AHMADXONOV
Xalqimiz ozodligi, haqiqat va adolat yo‘lida o‘z jonini qurbon qilgan millat fidoyilarini nomma-nom aniqlash, ularning hayoti, faoliyati, fojiali taqdiri haqida yurtdoshlarimizga ma’lumot berish faoliyatimiz mazmuniga aylanib ulgurgan. Qismat hikoyasi arxiv hujjatlari qatida o‘z tadqiqotchilarini kutib yotgan qatliom qurbonlari bo‘lgan yurtdoshlarimizdan biri Mahmudxon Ahmadxonovdir. Mahmudxon Ahmadxonov 1896-yilda Qo‘qon shahrida savdogar oilasida tavallud topgan. Ma’lumoti o‘rta, avval […]
07.10.2024 | 14:08
574
KO‘PGA KELGAN BALO yoxud yozuvchi Boris Cheprunov taqdiri
Qattol tuzum davrida yurtimizda mahalliy ziyolilar bilan bir qatorda, o‘zga millatlarga mansub bo‘lgan ko‘plab fidoyi insonlar ham zulm va haqsizlik qurboni bo‘lishgan. Bugungi kunda ularning ham nomlari birin-ketin oqlanib, xotirasi e’zozlanmoqda. O‘z asarlarida yurtimiz tarixini xolis va adolatli tarzda aks ettirish orqali taniqli ijodkorlar va kitobxonlar mehrini qozongan iste’dodli yozuvchi Boris Vasilevich Cheprunov ana shunday […]
07.10.2024 | 11:57
492
KUNCHIQARGA YETAKLAGAN ILM
“Kunchiqar yurt”, “Samuraylar yurti”, “So‘g‘unlar mamlakati” kabi qadim ta’riflarga o‘tgan asr adog‘ida yana bir qator sifatlashlar qo‘shildi: “Nokia”, “Xonda”, “Nissan” … Ayni shu yurt olimlari dunyo taraqqiyotini qisqa davrda bir necha asr ilgarilatib yuborgan eng yuqori texnologiyalarni kashf etishdi. Gap Yaponiya haqida ketayotganini angladingiz. Bir qarashda quruqlikda birorta davlat bilan qo‘shni bo‘lmagan, logistikasi faqat osmon-u suvdan […]
07.10.2024 | 09:29
230
OZOD QALB
Shuhrat domla o‘zbek xalqining zabardast adibi, el sevgan shoiri va dramaturgidir. Shoir asarlari nafis lirizmi, qahramonlar ruhiy olamini yorqin ifodalaganligi, his-tuyg‘ularining samimiyligi bilan o‘quvchilar qalbini rom etgan. Uning asarlari xalqimiz ma’naviyati va ma’rifatining ko‘zgusi sifatida ahamiyatlidir. “Ozod qalb”. Ushbu qissa orqali yozuvchi hibsda bo‘lsa-da kitobxon ko‘z o‘ngida o‘zini mardona tutgan, g‘animlarga bo‘ysunmagan, ozod qalb sohibi […]
07.10.2024 | 09:04
502