KUTUBXONA
Bo'lim: Yangiliklar
AKIRA YOSINO – ELEKTRONIKA OLAMIDA INQILOB YASAGAN NOBELCHI
Hayot yo‘li Akira Yosino – yapon kimyogari, zamonaviy texnika va elektronika inqilobining asoslaridan biri bo‘lgan litiy-ionli akkumulyatorlarni yaratgan tadqiqotchilardan biri. U 1948-yil 30-yanvarda Osaka prefekturasi Suita shahrida tug‘ilgan. Kioto universitetining muhandislik fakultetini tugatgan va shu yerda neft kimyosi va amaliy kimyo yo‘nalishi bo‘yicha magistrlik darajasini olgan. 1972-yilda Yaponiyaning yirik kimyo va elektron materiallar konserni – […]
02.10.2026 | 10:37
2825
OLIMNING ILMI VA AMALI
O‘zbek adabiyotida, xususan, she’riy tafakkurning yangilanishida iste’dodli shoir Rauf Parfining alohida o‘rni bor. Shoir bir necha avlod tadqiqotchilari uchun manba bo‘la oladigan adabiy meros qoldirgani sir emas. Bu yo‘lda tadqiqotchilar safi sekin-asta ortib borishi tabiiy. Ularning old safida Olim Oltinbek turibdi. Yaqinda “Muharrir” nashriyotida uning “Rauf Parfi shaxsiyati va she’riyati poetikasi” nomli yangi kitobi nashrdan […]
29.09.2026 | 15:10
3373
MAHMUD KOSHG‘ARIYNING ESKI ZONTIGI
“Zontik” gollandcha so‘z bo‘lib, “quyoshdan himoyalanish vositasi” degan ma’noni anglatadi. Xo‘sh, “zontik” so‘zining sof turkiychasi bormi? “Soyabon” deysizmi? Yo‘q, “soyabon” forscha so‘z. Toki dunyoda quyosh issig‘i va yog‘ingarchilik bor ekan, demak, hamma joyda ulardan himoyalanish vositasi bo‘lgan. Hamma joyda shunday vosita ishlatilgan ekan, unda hamma tillarda bu narsani ifodalaydigan so‘z ham bo‘lgan. Faqat bu so‘zlar […]
28.09.2026 | 15:37
3217
“SO‘Z DURIN NISOR AYLA…”
O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi homiyligida nashr etilib, adabiyot ixlosmandlariga taqdim etilgan yangi kitoblar orasida “Dorilomon kunlar keldi” nomli muazzam bayoz alohida o‘rin tutadi. O‘zbek shoiralari va adibalari ijodidan saralangan to‘plam ikki qismga – she’riyat va nasr yo‘nalishlariga ajratilgan. Kitobning “O‘zbek shoiralari” turkumi xalqimizning ardoqli farzandi Zulfiya Isroilovaning mashhur she’rlari bilan boshlanib, bugun adabiyot olamiga dadil qadamlar […]
23.09.2026 | 14:49
4489
GERHARD ERTL – MAVHUMLIK ZANGINI ARITGAN NOBELCHI
Hayot yo‘li Gerhard Ertl 1936-yil 10-oktyabrda Germaniyaning Bad Kanshtatt shahrida tug‘ilgan. Oliy ta’limni Shtutgart universitetida olgan. Parij va Myunxendagi texnika universitetlarida ham tahsil olgan. 1965-yili fan doktori ilmiy darajasiga erishgach, Gannover texnika universiteti (1968–1973) va Myunxen universitetida (1973–1986) fizik kimyo kafedralari direktori bo‘lib ishlagan. AQSHda taklif etilgan professor sifatida xizmat safarlarida bo‘lgan. 1986-yilda Berlindagi Fris […]
23.09.2026 | 09:39
3533
YOXANNES SHTARK – ATOM FIZIKASI RIVOJIGA HISSA QO‘SHGAN NOBELCHI
Hayot yo‘li Yoxannes Shtark 1874-yil 15-aprelda Germaniyaning Shikkenxof shahrida tug‘ilgan. Bayroytdagi gimnaziyada va Regensburgda tahsil olgan. Oliy ta’limni Myunxen universitetida olgan. Ish faoliyatini Myunxen universitetining Fizika institutida boshlagan. Faoliyati davomida Gottingen universiteti, Gannover va Axendagi Texnik oliy o‘quv yurtlari, Greifsvald universiteti va Vyurtsburg universitetining Fizika institutida ilmiy va pedagogik faoliyat olib bordi. U professor sifatida […]
17.09.2026 | 12:03
4294
NASRIMIZ NAMUNALARI
Taniqli navoiyshunos Qodirjon Ergashev “Muharrir” nashriyotida chop etilgan “XV-XVII asrlarda tarixiy nasr taraqqiyoti” nomli monografiyasida tarixiy nasrning Sharqda paydo bo‘lishi, xususiyatlari, asosiy rivojlanish tendensiyalarini arab, fors tilidagi manbalar, ularga oid ilmiy tadqiqotlar asosida jiddiy tarzda yoritishga muvaffaq bo‘lgan. To‘rt bobdan iborat kitob o‘zbek adabiyoti tarixida nasrning yuzaga kelishi va taraqqiyoti, mavzular ko‘lami, bu jarayonda Alisher […]
17.09.2026 | 10:49
2912
YANGI KITOBLAR
SHE’RDA QOLGAN YURAK Olmos mening yuragim,Tolmas mening yuragim.Kim aytadi she’rimdaQolmas mening yuragim? Mana shu to‘rt qatorgina she’r necha-necha avlodlarning xotirasida muhrlanmagan, deysiz. Muhimi, taniqli bolalar shoiri Qudrat Hikmatning O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi homiyligida chop etilgan zamonaviy dizaynga ega yangi to‘plami mana shunday ta’sirchan she’rlarga boy. Yoshi katta insonlar bu she’rlarni o‘qib, beg‘ubor bolaligini eslasa, jajji o‘quvchilar […]
17.09.2026 | 09:38
2745
DARON AJEMOG‘LU – KAMBAG‘ALLIKKA QARSHI KURASHGA ILMIY YONDASHGAN NOBELCHI
Hayot yo‘li Daron Ajemog‘lu 1967-yil 3-sentyabrda Turkiyaning Istanbul shahrida tug‘ilgan. 1986-yilda nufuzli Galatasaray litseyini tamomlagan. 1989-yilda Buyuk Britaniyaning York universitetida bakalavr darajasini qo‘lga kiritgan. 1992-yilda London iqtisodiyot va siyosiy fanlar maktabida magistrlik va doktorlik darajasini olgan. 1993-yildan buyon AQSHdagi Massachusets texnologiya institutida faoliyat yuritadi va ushbu dargohning eng yuqori akademik maqomi – Institut professori unvoni […]
11.09.2026 | 12:28
3162
ALIFBO ISLOHOTI
Oliy Majlis Senati lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosini o‘zgartirish to‘g‘risidagi qonunni ma’qullab, ko‘rib chiqish uchun Prezidentga yubordi. Hujjatda amaldagi 26 harf va 3 ta birikma o‘rniga 28 harf hamda bitta apostrofdan iborat tizimga o‘tish ko‘zda tutilgan. Islohot doirasida “Sh” o‘rniga “Ş”, “Ch” o‘rniga “Ç”, “Oʻ” o‘rniga “Ö” va “Gʻ” o‘rniga “Ğ” belgilari joriy etiladi. Alifbo […]
10.09.2026 | 11:37
3193
YANGI KITOBLAR
NAQSHSIMON O‘zbekiston xalq shoiri Shukrullo ijodi o‘zbek zamonaviy adabiyotida alohida o‘rin tutadi. Shoir bir she’rida shunday yozgan: Ko‘zguga o‘yilgan go‘zal naqshsimonIlk sevgi qalbingdan aslo ko‘chmaydi.Bezak, ko‘rki bo‘lib yashaydi har on,Ko‘zgu sinmaguncha u ham o‘chmaydi. Qalbdan aslo ko‘chmaslik va o‘chmaslik tavsifini xotiralarga naqshsimon muhrlanguvchi she’rlarga-da, tatbiq etmoq mumkin. Shu ma’noda, Shukrulloning yaqinda nashrdan chiqqan “Tanlangan asarlar”i […]
09.09.2026 | 15:54
3035
Xitoy gumanoid robotlarni jangovar harakatlarga tayyorlamoqda
Xitoy Xalq Ozodlik Armiyasi gumanoid robotlarni harbiy maqsadlarda qo’llash va ularni kelajakda jang maydonlariga jalb etish bo’yicha tadqiqotlarni jadallashtirmoqda. Harbiy institutlar robotlarni jang sharoitiga moslashtirish, murakkab vazifalarni bajarishga o’rgatish hamda askarlar bilan birgalikda harakat qilish imkoniyatlarini sinovdan o’tkazmoqda. Asosiy yo’nalishlar va rejalar: Mutaxassislarning ta’kidlashicha, bugungi kunda gumanoid robotlar hali jangovar qismlarga to’liq joriy etilmagan – […]
08.09.2026 | 15:53
2497
Daniyada vikinglar davriga oid eng yirik kumush xazinasi topildi
Umumiy vazni qariyb 18,5 kilogrammni tashkil etuvchi ushbu tarixiy «o‘lja» o‘z ichiga X asrga oid 700 ta buyum va parchalarni qamrab olgan. Daniyaning Rebild hududida mahalliy aholi vakili o‘z tomorqasida qurilish ishlarini olib borayotgan vaqtda vikinglar davriga oid eng yirik kumush xazinasini topdi. Shimoliy Yutlandiya muzeyi xabariga ko‘ra, X asrga tegishli bo‘lgan ushbu topilma 700 […]
08.09.2026 | 15:38
2351
QO‘NG‘IROTDAN XONOBODGACHA
Har bir inson hayotida shunday maskan borki, uni boshqa hech bir joy bilan tenglashtirib bo‘lmaydi. Bu – Vatan. U inson tug‘ilgan joy, bolalik xotiralari, ota-ona mehri, ona tili va ajdodlar merosi bilan chambarchas bog‘liq. Ammo Vatan faqat tug‘ilib o‘sgan ko‘cha yoki mahalla bilan chegaralanmaydi. U keng tushuncha. Men uchun bu tuyg‘u Qoraqalpog‘istonning keng adirlaridan tortib, […]
04.09.2026 | 14:38
2338
“BORI ELGA YAXSHILIG‘ QILG‘IL…”
2022-yilning fevral oyi edi. Ukrainada tibbiyot yo‘nalishining birinchi bosqichida tahsil olardim. Ammo bir kechada kelajakka bo‘lgan umidlarim va rejalarim jiddiy sinovga duch keldi. O‘sha paytda, to‘g‘risi, O‘zbekiston haqida faqat umumiy ma’lumotlarga, uning betakror milliy taomlari, tarixiy bayramlari va qadimiy shaharlari haqidagi iliq tasavvurlarga ega edim, xolos. Biroq bu zaminning asl boyligi bo‘lgan bag‘rikeng insonlar meni […]
04.09.2026 | 10:59
2131
INJIQLIKMI, EHTIYOJ?
Bugun aksariyat ota-onalar farzandlarining injiq, o‘jar, itoatsiz, tajovuzkor va hissiy noroziligidan shikoyat qiladi. Ammo bola bularni ataylab qilmaydi. Go‘dakdagi har bir hissiy va xulqiy o‘zgarishlarning sababi bor. Muammoning asl ildizini tushunish ota-onaning farzandi bilan yanada mehr, hurmat va xotirjamlik bilan munosabatda bo‘lishiga yordam beradi. Besh-yetti yosh davrda kuzatiladigan injiqliklarning muhim sabablaridan biri – ota-onaning bola […]
03.09.2026 | 11:36
2045
9 EMAS, 7 OY BO‘LSA…
Ma’lumki, O‘zbekiston oliy ta’lim muassasalarida bir o‘quv yili 9 oy davom etadi. Sovet davridagi tartib shu kungacha kelmoqda. Jahon ta’lim tizimida bu masala bozor iqtisodidan kelib chiqqan holda ancha ixchamlashtirilgan. Masalan, Yevropada yangi o‘quv yili 1-oktyabrdan boshlanib, 30-aprelda tugaydi. Bunda talabalarning mustaqil o‘qishi, ishlab chiqarishda qatnashishi, o‘qish uchun shartnoma mablag‘larini topishga imkoniyat yaratish va boshqa […]
02.09.2026 | 15:31
1842
MILLAT BAYRAMI
Ayni kunlarda qardosh O‘zbekiston Respublikasi katta millat bayrami – davlat Mustaqilligining 35 yillik tantanalariga tayyorgarlik ko‘rmoqda. Shu munosabat bilan Tojikiston Respublikasi, uning O‘zbekistondagi diplomatik korpusi vakillari, jumladan, o‘zim va oilam nomidan hamisha do‘st o‘zbek xalqini samimiy tabriklayman. O‘zbekiston va Tojikiston o‘rtasida diplomatik munosabatlar o‘rnatilganiga 34 yil bo‘ldi. O‘tgan davr oralig‘ida davlatlararo tashqi aloqalar izchil rivojlandi, […]
01.09.2026 | 10:30
1543
TERMILIB
Jonon borodur metro‘da Pro‘-Ayfonga termilib,Beasos xursand manam mazkur jononga termilib. Tilponin oyinasi magnit kabi tortur mani,Bog‘li o‘rdak qolganiday obi ravonga termilib. Ne balo sehr aylamishdir zehnin quti jilvosida?Kangulda paykoni shubha qoshi kamonga termilib. Do‘stlarim, ayb etmagaysiz, talpindi deb nomahrama,Tobakay yotqay faqir eski javonga termilib? Vahki, durust hamsoyaye yo‘q, kirdi-chiqdi qilsamiz,Xom kallada xomxayollar bo‘lka nonga termilib. […]
24.08.2026 | 15:56
919
Asosiy
AYBSIZ AYBDORLAR QISSASI
Yigirmanchi asrdan bizga ko‘p saboq qoldi. Ikkita jahon urushi xunrezliklari, Stalin boshchiligida 1937–1953-yillari amalga oshirilgan qonli repressiya oqibatlari hamon necha ming-ming oilaga bitmas yaraday azob beradi. Odamzod shunday qirg‘inlarga duchor bo‘lsa-da, adolatli zamonlar kelishiga ishonib yashaydi. Bu ishonch bundan keyin ham so‘nmaydi. 1937-yilning 31-iyulida SSSR Ichki ishlar vazirligi narkomi N.I.Yejovning “Sobiq quloqlar, sovetlarga qarshi jinoyatchi […]
24.08.2026 | 13:04
2614
TARIX VA BUGUN UYG‘UNLIK KASB ETGAN FILM
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Sohibqiron Amir Temur tavalludining 690 yilligini keng nishonlash to‘g‘risida 2026-yil 5-fevralda qabul qilingan qaroriga muvofiq, joriy yilda buyuk davlat arbobi va sarkarda, ilm-fan, madaniyat va san’at homiysi bo‘lgan ajdodimiz xotirasiga bag‘ishlangan ko‘plab tadbirlar bo‘lib o‘tmoqda. Jumladan, aprel oyida Ispaniya Qirolligining poytaxti Madrid shahrida O‘zbekiston xalq yozuvchisi Xayriddin Sulton ssenariysi asosida […]
20.08.2026 | 10:39
2318