KUTUBXONA
Muallif: admin
“-LAR” QO‘SHIMCHASI HAQIDA
“-lar” qo‘shimchasi to‘g‘risidagi fikrni quvvatlaganlardan minnatdorman. Shu munosabat bilan quyidagilarni qayd etish maqsadga muvofiq. “-lar” ikki funksiya bajaradi. Birinchi funksiya – ko‘plikni ifodalash. Albatta, “viloyatlardan xushxabarlar”, “odamlarning naqshidir“ (Navoiy), “kitoblarni taxlab qo‘y” deymiz. Agar sanaluvchi oldida -ta, nafar va boshqa mohiyatan ko‘plikni bildiruvchi vosita kelsa, “-lar” qo‘shilmaydi, chunki “seryog‘ dumba” kabi ortiqchalik yuzaga keladi. Misol […]
13.05.2024 | 16:39
7536
O‘ZINGDAN O‘ZDING – O‘ZGADAN O‘ZDING
“Ovoz” loyihasi paydo bo‘lganidan beri kuy-qo‘shiq haqida yana o‘ylay boshladim. O‘tgan asr Yevropa estradasi va operasini tinglashga kuchli ehtiyoj uyg‘ondi. Va uyda tinglab yurish, bahonada bolalar qulog‘ida qolishi uchun qo‘shiqlar ro‘yxatini tuzishim zarurligini tushunyapman. Negaki, bugungi yarador dunyo buyuk toqatga, kenglig-u birodarlikka, o‘zligidan kechmagan kosmopolit tafakkurga nihoyatda muhtoj. Sara kuy-qo‘shiq ruhiy to‘siqlarni yengadigan, ichki hurriyatga olib […]
13.05.2024 | 10:04
384
“O‘RAB OLAY GUL BILAN…”
Inson hamisha go‘zallikka talpinib yashaydi. Gul-chechaklar esa azaldan muhabbat, poklik va go‘zallik ramzi sifatida ardoqlab kelinadi. Sir emas, Namangan ahlining gullarga mehri cheksiz. Shu bois 1961-yildan Namangan shahrida “Gullar festivali”ni o‘tkazish an’anaga aylangan. Aslida, bunday gulchilik madaniyati o‘ziga xos tarixga ega. Ilgari shahardagi Zahiriddin Muhammad Bobur nomidagi istirohat bog‘i o‘rnidagi Gulzor mahallasida yashagan odamlar o‘zlarining hovli […]
12.05.2024 | 12:12
557
O‘ZBEK AYOLLARINING MATONATI UNUTILMAYDI
Ikkinchi jahon urushining dahshati va fojialari haqida ko‘p gapirish mumkin. Bu urushda o‘zbek xalqining ham qanchadan-qancha o‘g‘lonlari qurbon bo‘ldi. Urush qoldirgan jarohatlar necha yillar o‘tsa ham insoniyat xotirasidan o‘chmaydi. Buni unutishga avlodlarning haqqi yo‘q. 9-may – Xotira va qadrlash kuni munosabati bilan “Nurafshon business city” hududidagi 1,2 gektar maydonda Zulfiya Zokirova nomidagi memorial yodgorlik majmuasi […]
11.05.2024 | 19:01
485
“ELNING BAXTI YONMASIN, TINCHLIK BOʻLAVERSIN!” deya duo qiladi Bekchon buva
Daf’atan qulog‘imizga g‘alati tuyilgan bu duo buvaning xayoliga to‘satdan kelmagan – huv uzoqlarda qolgan, bundan roppa-rosa sakson ikki yil avval dunyoning u chekkasida kechayotgan, el-yurt kishilari tilida vahimalarga chulg‘angan urush – la’nati urush deganiga olib ketayotganlarida Devsolgan qal’aning hamon ko‘kka bo‘y cho‘zib turgan haybatli devorlari tagidan o‘tadigan qadim “Xon yo‘li”da eski yuk mashinasi kuzovida tengqurlari bilan bir-birlari […]
11.05.2024 | 18:36
377
QIRG‘IZONNING QARILARI
Qirg‘izonning qarilari Qarsillatib qand yeydi. Kim ularni sodda ko‘rsa, Adashadi – pand yeydi. Qirg‘izonning qarilari Aldash nima – bilmaydi. Shuning uchun saksonni ham Nazar-pisand qilmaydi. Qirg‘izonning qarilari Okeanni ko‘rmagan. “Boshqa yerda hayot – zo‘rmi?” – Deb birovdan so‘rmagan. Qirg‘izonning qarilari Qadrlaydi tishlog‘in. Ariqda suv oqib turgan Jannat bilar qishlog‘in. Qirg‘izonning qarilari Turib olar to bomdod. Xuftondan […]
11.05.2024 | 17:20
278
11-MAY – SALVADOR DALI TAVALLUD TOPGAN KUN
Dali surrealizm janrida ijod qilgan. Uning rassomchilik mahorati Uygʻonish davri musavvirlaridan ruhlangan, deyiladi. Dali kinematografiya, haykaltaroshlik va fotografiya bilan ham shugʻullangan, bu sohalarni birlashtirib ishlagan. Rassom gʻalati, ajib va ekssentrik tasavvuri bilan tanilgan va bu uning rasmlarida aksini topgan.
11.05.2024 | 16:45
320
XALQ TAQDIRINI ANGLASH
Esimda, 1981-yilning 17-18-mart kunlari sobiq Ittifoqning o‘nlab mashhur adiblari “Sharq mash’ali” deb nom olgan Toshkentga yig‘ilib, badiiy adabiyot targ‘iboti bo‘yicha ulkan anjuman o‘tkazishdi. Anjumanda Sarvar Azimov, Rimma Kazakova, Nazir Safarov, Lev Oshanin, Turob To‘la, Vladimir Karpov, Rahmat Fayziy va boshqalar so‘zga chiqdi. Mashvaratda eng qisqa va lo‘nda gapirganlardan biri atoqli qoraqalpoq adibi, ardoqli ustozimiz To‘lepbergen […]
10.05.2024 | 22:21
678
MAKON VA ZAMON TANLAMAYDIGAN NAVO
Maqolaning avvalida Abdulla Qodiriy yashab, ijod qilib o‘tgan tarixiy davr haqida qisqagina ma’lumot berib o‘taman. Abdulla Qodiriy 1894-yil Toshkandda tug‘ilganda Qo‘qon xonligi chor Rusiyasi tomonidan istilo etilib, Turkiston mustamlaka holida yashayotganiga 18 yil bo‘lgan, bu davr ichida Rusiya bu yerdagi barcha boyliklarni o‘z qo‘l ostiga olgan edi. U bu vaqt davomida sanoat va xo‘jalik mollari […]
09.05.2024 | 19:50
375
VATANPARVAR AVLOD. Uni qanday tarbiyalaymiz?
Hozir yer yuzida kuchli mafkuraviy ziddiyatlar va madaniyatlararo to‘qnashuvlar yuz berayotgani hech kimga sir emas. Globallashuv davrida deyarli barcha mamlakatlar mafkuraviy, ijtimoiy tahdidlar bosimini his qilmoqda. Bugungi kun voqeligi kelajakda insoniyat duch kelishi mumkin bo‘lgan murakkab ijtimoiy va mafkuraviy muammolarning debochasi bo‘lishi mumkinligi tobora ayon bo‘lib bormoqda. Shunday murakkab sharoitda mafkuraviy va g‘oyaviy tahdidlarga qarshi […]
09.05.2024 | 19:36
676
GULXAN RANGLARI
Oxirgi marta qachon gulxan atrofida gurung qilgansiz? Eslay olasizmi? Agar yodingizda bo‘lsa, sizga havasim keladi. Sababi, mening esimda yo‘q, chunki o‘n yil, yigirma yil emas, juda ko‘p bo‘lgan bunday zavqni tuymaganimga. Ha, gulxan atrofida to‘planib, dildan suhbat qurish kishiga betakror zavq, huzur-halovat beradi. Tasavvur qiling: tun, atrofni oy nuri yoritib turibdi, qayerdandir chigirtkaning chirillashi eshitildi, […]
09.05.2024 | 15:26
343
“JAMIYATI XAYRIYA”DAN “EL-YURT UMIDI”GACHA
O‘z davrining renessans beshiklari bo‘lgan Bag‘dod, Ma’mun akademiyasi kabi mashhur ma’rifat maskanlariga dunyoning turli burchaklaridan ziyo izlab tolibi ilmlar oqib kelishgani bugun barchamizga ayon. Ajdodlarimiz o‘z navbatida ilm-fan taraqqiy etgan markazlarga borib tahsil olishgan, tadqiqotlarni amalga oshirishgan. Yuz yil avvalgi gazetalarni varaqlaganda bobolar an’anasini davom ettirgan jadidlar ham yoshlarni chet ellarda o‘qitish, ayniqsa, Yevropa ilm-fani […]
08.05.2024 | 20:38
1101
NIMA QAYOQQA KETADIR?
Ishchining topqani xo‘jayinning xaltasig‘a ketadi. Sovdagarning topqani o‘g‘ul to‘yisig‘a ketadi. Toshkand ko‘nchilarining topqani qishliq to‘kma bilan yozliq gapka ketadi. Qimorbozning topqani gartkam bilan to‘rtta oshiqqa ketadi. Bedanabozning topqani tariqqa ketadi. Muridning topqani eshong‘a ketadi. Eshonning topqani sakkizta xotung‘a ketadi. Xotunlarning topqanlari issiq-sovuqchi domlag‘a ketadi. Boybachchaning topqani “Turkvino”1 bilan barishnaxonlarg‘a ketadi. Yoshlarning topqanlari upa-elik bilan o‘sma-surmalarg‘a […]
07.05.2024 | 20:58
537
Ular rost so‘zlashga intilmoqda
Mana, O‘zbekistonning bugungi yosh futbolchilari mamlakat tarixida birinchi marta jahon arenalarida o‘ynay olishini isbotladilar! Balki, oldingi o‘yinchilar bularga havas qilayotgandir. Yoki “Biz ham yomon o‘ynamasdik, bularga nasib etdi-da”, deyisharmikin? Xuddi shunday! Bularga nasib etdi, uloq yoshlarda ketdi. Ochig‘i, men doim yosh avlodni kuzatib kelaman. Albatta, tadqiq qilish darajasida emas, shunchaki hozirgi yoshlarning fikrlashiga qiziqaman. Yaqin-yaqinlargacha […]
07.05.2024 | 20:56
282
7-MAY – TOʻLEPBERGEN QAYIPBERGENOV TUG‘ILGAN KUN
Oʻzbekiston va Qoraqalpogʻiston xalq yozuvchisi, Oʻzbekiston Qahramoni Toʻlepbergen Qayipbergenov 1929-yil 7-mayda Qoraqalpogʻiston Respublikasining Kegeyli tumanida tavallud topgan. Dastlabki qissasi “Sekretar” nomi bilan chop etilgan bo‘lib, undan so‘ng “Rahmat, muallim”, “Sovuq tomchi”, “Uyqusiz tunlar” qissalari, “Qoraqalpoq dostoni” trilogiyasini tashkil etgan “Mamanbiy afsonasi”, “Qoraqalpoqnoma” roman-essesi, “U dunyoga bobomga xatlar” kabi asarlari chop etilgan. “Qoraqalpoqman – tavakkalchiman” asari, […]
07.05.2024 | 20:54
1570
QALBIM JAYHUN BILAN HAMNAFAS
MENING YIGIT VAQTIM, SENING QIZ VAQTING B…ga ToshDU desam, darhol tushadi esga, Mening yigit vaqtim, sening qiz vaqting. To‘g‘ri samolyotdan tushdim-da, kechda Yotoq joyingizning eshigin qoqdim. Nukusda ekanda sen meni kunda, Hatto soat sayin sog‘inar eding. Bu gal sen ko‘rding-u meni Toshkentda, Ma’yus miyiq tortib “senmisan”, deding. Gulshanda ochilgan bir toza gulday, Chiroyingga chiroy […]
07.05.2024 | 20:53
536
URUSHNI KO‘RMA, BOLAM!
Bundan 75 yil oldin Parij va Praga shaharlarida bo‘lib o‘tgan butun dunyo tinchlik tarafdorlari kongressining ramzini yaratish mashhur rassom Pablo Pikassoga topshirilgan edi. Musavvir emblemaga buyuk to‘fon voqeasida Nuh alayhissalom tomonidan yer yuzida hayot nafasi borligini bilish uchun uchirilgan va tumshug‘ida yam-yashil zaytun daraxtining shoxi bilan qaytgan kabutarni tasvirlaydi. Keyinroq u o‘zining bu ishlanmasi haqida […]
07.05.2024 | 20:51
298
SEMIRIB KETAYOTGAN QO‘YLAR YOXUD QO‘SHUG‘IM QO‘SHUQ, TAMOG‘IM TESHUK
Hay, qalaysan, Landavur? “Jadid”ni o‘qub turubsanmu? Tunov kun de, Matqovulning takyaxonasida birovi aytdiki, sani suratingni gazetning orqa sahifasinda urub chiqibdir, dedi. Kapalagim uchib ketubdur! Julqunboy zamonasidan ma’lumdurki, gazetning orqa sahifasinda surating chiqsa, rasvo bo‘ldim deyaver! Yo, vallohu a’lam! Bir kun o‘tti, ikki kun o‘tti… bir hafta ham o‘tti… manga hech kim hech narsa demadi, qutulib qoldim! […]
07.05.2024 | 20:50
487
TO‘YDAN OLDIN (hikoya)
– Allo!.. – Allo. Kim bu? – Kechirasiz… nol besh, yuz ellik uch, ellik sakkiz, yetmish oltimi? – Ha, shunday. – Oxirgi raqami o‘n uch. – Ha, o‘n uch. Kechirasiz, men sizni tanimadim. Kimsiz, adashib tushmadingizmi? – Men-ku adashganim yo‘q, bu – aniq, ammo sizga nima bo‘ldi? Biror joyga shoshib turibsizmi deyman, yo uyingizga o‘t tushdimi? […]
07.05.2024 | 20:45
509
TOSHKENTDA “FRANSUZ-O‘ZBEK TURIZM VA MADANIY MEROS KUNLARI”
Joriy yilning 16–18-aprel kunlari Toshkent shahrida Fransiyaning “Dualest” kompaniyasi tomonidan tashkil etilgan ikki mamlakatning turizm, madaniy meros, muzey va ijodiy soha vakillari o‘rtasida xalqaro hamkorlikni rivojlantirish va tijorat aloqalarini o‘rnatish bo‘yicha konferensiya va Fransiya-O‘zbekiston hukumatlararo hamkorlik tadbiri bo‘lib o‘tdi. Unda urbanist, arxitektura muhandisligi agentligi, feyrverk va yoritish jihozlari ishlab chiqaruvchi korxonalar hamda fransuz tadbirkorlari muzeylarga […]
07.05.2024 | 20:43
316
EFIRDA DAVLAT TILI DARSLARI
Ma’lumotlarga ko‘ra, bugungi kungacha dunyoda 30 mingga yaqin til ma’lum muddat muomalada bo‘lib, millatlar, elatlar qorishuvi sababli izsiz yo‘q bo‘lib ketgan. Ayni paytda Yer yuzida mavjud 6 mingga yaqin tilning yarmida 10 ming nafardan kam, chorak qismida esa atigi ming nafarga yaqin odam gaplashadi. Hatto ayrim tillar bor-yo‘g‘i yuz chog‘li odamga xizmat qilayotganiga nima deysiz! […]
07.05.2024 | 20:41
367