KUTUBXONA
Muallif: admin
MILLATIMIZ OYDINLARIDAN BIRI
Jadidlik harakati namoyandalaridan biri, atoqli pedagog Ismatulla Rahmatullayev Samarqanddagi “Dorul odob maktabi”ning asoschisi bo‘lgan. U 1883-yili Samarqand shahri yaqinidagi Rajabamin qishlog‘ida bog‘bon oilasida tug‘iladi. Yosh Ismatulla ilk ta’limni mashhur pedagog Abduqodir Shakuriyning onasi Bibi Roziya ayadan oladi. Keyin tatar pedagoglardan biri tashkil etgan yangi usul maktabida o‘qiydi. 1905-yildan boshlab Abduqodir Shakuriy tomonidan asos solingan jadid […]
27.04.2024 | 13:44
336
KIM NIMANI YAXSHI KO‘RAR?
Ehtimol, bizning xalq ilm-u ma’rifatni, tarbiya va ta’limni, hunar va sanoatni yaxshi ko‘rar, deb o‘ylaydurg‘ondursiz? Yo‘q, bu fikringiz yonglish.Eshonlarimiz toat va ibodat, pand-u nasihat, zikr-u tasbeh o‘rnig‘a to‘ylardan to‘n kiyub, ko‘b oshab, ko‘p uxlashni yaxshi ko‘rurlar.Ulamolarimiz dars-u ta’lim o‘rnig‘a, bir-birlari ila o‘run talashib, mukarrir va mudarris bo‘lishni, o‘zlari bo‘lolmay qolsalar, eshikma-eshik yurub saylovni buzishni yaxshi […]
27.04.2024 | 13:41
449
25-APREL – HAMID G‘ULOM TAVALLUD TOPGAN KUN
Hamid G‘ulom 1919-yil 25-aprelda Toshkent viloyatida musiqa muallimi oilasida tug‘ildi. U “Literaturnaya gazeta”ning O‘zbekistondagi maxsus muxbiri, O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasining kotibi, “Sharq yulduzi” jurnalining bosh muharriri va G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyotining direktori lavozimlarida ishladi.Hamid G‘ulom adabiyotga o‘ttizinchi yillarning boshlarida “Bizning lager”, “Odam”, “Quyosh kabi charog‘on” she’rlari bilan kirib keldi. U vatanparvarlik, dushmanga nafrat […]
27.04.2024 | 13:39
307
MOTIVATSIYA
So‘nggi paytlarda “motivatsiya” so‘zi tez-tez quloqqa chalinadigan bo‘lib qoldi. Ushbu o‘rinda “motivatsiya” haqida yozish uchun esa menga bir do‘stimizning yaqinda e’lon qilingan maqola tagida qoldirgan izohi “motivatsiya berdi” (sabab bo‘ldi // asos bo‘ldi // ruhlantirdi // ilhomlantirdi // undadi // turtki bo‘ldi). Mazkur jumlada “motivatsiya” o‘rnida qavs ichidagi biror so‘zni qo‘ysam ham tushunarli bo‘lardi, lekin […]
26.04.2024 | 10:43
738
Asosiy
ULAR BOSHQA YO‘LDAN KETISHDI
Ellikka yaqin jadid bobolarimiz hayotini o‘rgangan va ular haqida turkum eshittirishlar tayyorlagan jurnalist sifatida bilganlarimni sizlarga ham aytib qo‘ymoqchiman. Jadidlarning hammasi o‘z zamonasining boylari bo‘lgan. Ular to‘rtta xotin olishi, haftada emas, har kuni choyxonama-choyxona yurib oshxo‘rlik qilishi, o‘n ming qo‘yini yigirma ming, mingta otini o‘n mingta qilishi mumkin edi. Ammo ular boshqa yo‘ldan ketishdi. Otalari […]
24.04.2024 | 15:23
405
“Oʻtkan kunlar” romani ilk bor arab tilida nashr etildi
23-aprel kuni Oʻzbekistonning Misrdagi elchixonasida Abdulla Qodiriyning “Oʻtkan kunlar” romanining ilk arab tilidagi tarjimasiga oid taqdimot boʻlib oʻtdi. Bu haqda “Dunyo” axborot agentligi xabar qildi.
24.04.2024 | 15:21
465
24-APREL – TAVAKKAL QODIROV TAVALLUD TOPGAN KUN
Tavakkal Qodirov 1926-yil 24-aprelda Fargʻona viloyatining Quva tumanida tug‘ilgan. 1961-yil Fargʻona musiqa bilim yurtini tamomlagan. Dastlab quvalik Tursunboy Karimovdan doira va gʻijjak (skripka) chalishni, “Dugoh”, “Segoh” kabi mumtoz cholgʻu kuylarini oʻrgangan. Mumtoz va zamonaviy shoirlar gʻazallariga oʻzi yaratgan “Oʻxshaydi-ku”, “Shunchamidi?”, “Jamollaringdan”, «Kecha oydin”, “Oʻynasin” kabi ashula va yallalari xalqimiz qalbidan munosib joy olgan. 1989-yil “O‘zbekiston […]
24.04.2024 | 15:17
1982
NOIBGA SOG‘INCHLI SO‘ROVNOMA
Maktubimni “sog‘inchli” deb nomlaganim nimaga ishoraligini ilg‘agandirsiz, hurmatli deputat. O‘sha tarixiy saylov jarayonlarida yuz ko‘rishgandan beri ikki-uch bor “oynai jahon”da muborak chehrangiz namoyon bo‘lganini aytmasak, sog‘inchimiz kun sayin o‘t ketgan yeryong‘oq poyasidek gurlab boryapti. Bayt: Falonchibek noib bo‘ldi, O‘shal kundan g‘oyib bo‘ldi. Bu satrlar bizim okrugda ma’lum va mashhur bo‘lib, to‘y va ma’rakalarda tez-tez yangrab […]
24.04.2024 | 15:15
277
E’TIROFNI SOTIB OLIB BO‘LMAYDI
O‘zbek milliy estrada san’atining taniqli namoyandasi, O‘zbekiston xalq artisti Farrux Zokirov bilan suhbatimiz Zokirovlar sulolasining o‘zbek san’atida tutgan o‘rni, ota-ona va farzandlar munosabati, bugungi milliy estradamiz, qadriyatlarimiz haqida bo‘ldi. – Farrux Karimovich, bizning avlod Karim Zokirov, Botir Zokirov va sizning qo‘shiqlaringizdan huzurlanib ulg‘aygan. Shuningdek, Jamshid Zokirovning teatr sahnasida yaratgan betakror obrazlari hali-hamon tomoshabinlar yodidan ko‘tarilgani […]
24.04.2024 | 15:11
592
23-APREL – LAZIZ QAYUMOV TAVALLUD TOPGAN KUN
Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi, filologiya fanlari doktori, professor Laziz Qayumov 1930-yil 23-aprelda oʻqituvchi Po‘latjon Qayumov oilasida tugʻilgan. Hamza ijodiga bagʻishlangan “Inqilob kuychisi”, “Inqilob va ijod”, “Inqilobiy drama”, “Hamza” kabi kitoblari, “Oʻqituvchi”, “Gulistoning sening”, “Mehri daryo” voqeiy hikoyalar va “Meridiandagi uchrashuvlar” publitsistik maqolalar toʻplamlari nashr etilgan. “Shoira Zulfiya”, “Olmos isteʼdod”, “Zamondoshlar”, “Asr va nasr” va […]
24.04.2024 | 15:03
646
23-APREL – BUTUNJAHON KITOBLAR VA MUALLIFLIK HUQUQI KUNI
1995-yilning 15-noyabr kuni YUNESKO Bosh konferensiyasi 28-sessiyasida rezolyutsiya qabul qildi. Unga ko‘ra, 1996-yildan boshlab har yili 23-aprelda Butunjahon kitob va mualliflik huquqlari kuni nishonlanadi. Bu kun birinchi bor 1995-yil 23-aprelda nishonlangan. Bu g‘oya 1922-yilda Barselonadagi Servantes nashriyoti direktori Visente Klavel Andres tomonidan yozuvchi Migel de Servantesni sharaflash va kitoblar savdosini koʻpaytirish maqsadida oʻylab topilgan. Bayram […]
24.04.2024 | 14:44
426
INSHO HAQIDA INSHO
Insho omili. Maktab ta’limidagi insho degan nihoyatda muhim nazorat usuli unutilgani yo‘qmi? Unutilmagan bo‘lsa ham, hozir u ta’lim jarayonining bir chetiga surib qo‘yilgani aniq: “Nima hojat? Vaqtni testga tayyorlanishga sarflash kerak”. Holbuki, insho millat taraqqiyoti uchun zarur omillardan biridir. Insho o‘quvchilarda so‘z boyligini orttirish, imlo qoidalarini bilish, xotirani mustahkamlash (badiiy asarlardan iqtiboslar), o‘z fikrini to‘g‘ri ifodalay […]
24.04.2024 | 14:40
2381
TOG‘LAR ORTIDA HAYOT BOR!
Suitsid, ya’ni o‘z joniga qasd qilishdek mudhish fojia haqidagi ushbu maqola qahramonlarimizning achchiq qismatiga oid hikoyalar asosiga qurilgan. Bunday sho‘rqismat ayollarni shartli ravishda guloyimlar deya ataymiz. Ayanchli voqelarni tasvirlash orqali o‘quvchining hissiyotlarini junbishga keltirish fikridan yiroqmiz, balki insonni o‘z joniga qasd qilish darajasigacha olib boradigan omillarni ochib berishga harakat qilamiz. Zero, gulday umrining bahorida ayamajuz urgan […]
22.04.2024 | 14:09
675
22-APREL – OYDIN HOJIYEVA TAVALLUD TOPGAN KUN
O‘zbekiston xalq shoiri Oydin Hojiyeva 1942-yil 22-aprel Buxoro viloyati Qiziltepa tumani Boʻston qishlogʻida tug‘ilgan. She’rlari rus, ukrain, qozoq, qirg‘iz, tojik, belorus, fransuz, ingliz va urdu tillarida nashr etilgan. Ilk kitobi 1970-yil “Shabnam” nomi bilan chop etilgan. Undan so‘ng “Manzillar”, “Men sevgan qo‘shiq”, “Orzu guli”, “Tarovat”, “Dostonlar”, “Xushxabar”, “Mushfiq onajon”, “Chashmalarni izlayman”, “Tamal toshi”, “Ishonch yulduzlari”, […]
22.04.2024 | 13:56
532
HAFSALANI PIR QILMANG, PIR TUTING!
Lug‘atlarda yozilishicha, “hafsala” inson irodasining mehnat yoki harakatga moyilligini, biron-bir ishni chin dildan ado etish istagini ifoda etadi. Kundalik hayotimizda “shu ishga hafsalasizlik qildim” yoki “bu yumushni astoydil, hafsala bilan bajardim”, “agar hafsala qilib, jon-dildan kirishmasang, bu hayotda biror natijaga erisholmaysan” kabi gaplarni ko‘p eshitamiz. Umr bo‘yi halol mehnat ortidan kun kechirgan rahmatli padari buzrukvorimning: […]
22.04.2024 | 13:52
374
O‘ZBEKISTONDA ASTRONOMIYA: RENESSANSDAN RENESSANSGACHA
Muhtaram Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyevning: “Xalqimizning ulug‘vor qudrati jo‘sh urgan hozirgi zamonda O‘zbekistonda yangi bir uyg‘onish – Uchinchi Renessans davriga poydevor yaratilmoqda, desak, ayni haqiqat bo‘ladi”, degan so‘zlari barchamizni bu harakatga astoydil yondoshishga da’vat etadi. E’tiboringizga havola etilayotgan maqolada buyuk uyg‘onishlar davri Renessanslarning ro‘y berishida ma’rifatli hukmdor-metsenatlarning qadimda va bugungi kundagi roliga astronomiya fani misolida to‘xtalib o‘tmoqchimiz. […]
22.04.2024 | 13:40
624
MATEMATIKA – HAQIQAT DEMAK!
O‘tkir ROZIQOV, akademik “Matematika fanining tamal toshini al-Xorazmiy, Ahmad Farg‘oniy, Abu Rayhon Beruniy kabi ulug‘ bobolarimiz qo‘ygan”, – degan edi Prezidentimiz V.I.Romanovskiy nomidagi matematika institutiga tashrif buyurib, uning faoliyati bilan tanishganida. Mamlakatimizda ilm-fan, xususan, matematika rivojiga jiddiy e’tibor qaratilmoqda. Buning natijasi turli sohalarda yangi texnologiyalar tatbiq etilishi, o‘quvchi va talabalarning xalqaro fan olimpiadalaridagi yutuqlari, yetuk olimlarimizning […]
22.04.2024 | 13:38
817
SEN BERGAN UMRNI OSHUFTA KEZIB…
1981-yilda tug‘ilgan. O‘zbekiston davlat jahon tillari universitetining xalqaro jurnalistika fakultetini hamda O‘zMU qoshidagi Oliy adabiyot kursini tugallagan. O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi. “Yashil ibodatlar”, “Xayyomona xo‘rsiniqlar”, “Fano sarhadlari” she’riy to‘plamlari chop etilgan. O‘LMASMAN Dilimga Ishqingni yopsang, o‘lmasman, Shu ishqdan o‘zingni topsang, o‘lmasman. O‘larman va agar o‘lar chog‘imda – Kelib ko‘zlarimdan o‘psang, o‘lmasman. Bu gulgun tuyg‘udan mast […]
22.04.2024 | 13:33
349
FIKRLASH – IZTIROB BILAN YASHASH DEGANI
Taniqli adib va adabiyotshunos Nazar Eshonqul bilan suhbat – Bundan o‘n yil oldin nashr etilgan bir maqolangizda: “Hayot va adabiyot bizdan chinakam iste’dodlarni va “men”larni talab qilmoqda”, deb yozgan edingiz. Bugun yoshlar orasida iste’dodli ijodkorlar ko‘p. Ammo Cho‘lpon, Qodiriy, Fitrat kabi ichida o‘z “men”i, aytar so‘zi borlarga, ya’ni shaxslarga hamon muhtojdaymiz. Buning sababi nimada deb […]
19.04.2024 | 11:41
420
19-APREL – SHUHRAT TAVALLUD TOPGAN KUN
Oʻzbekiston xalq yozuvchisi Shuhrat (asl ismi va familiyasi – G‘ulom Aminjonovich Alimov) 1918-yil 19-aprelda Toshkentda tug‘ilgan. “Hayot nafasi”, “Balladalar”, “O‘lmaslik”, “Buyuk sevgi”, “Lirika”, “Sheʼrlar”, “Oshiq yurak” sheʼriy to‘plamlari; “Oila”, “Rustam”, “Bir kechaning fojiasi”, “Odamdan odamga“ hikoyalari; “Shinelli yillar”, “Oltin zanglamas”, “Jannat qidirganlar” romanlarining muallifi. Yozuvchining ko‘plab asarlari xorijiy tillarga tarjima qilingan. Geyn, A.From, Pushkin, Lermontov, […]
19.04.2024 | 11:38
917
“RAQAMLI O‘ZBEKISTON” qanday amalga oshiriladi?
Bugungi kunda raqamli texnologiyalar ijtimoiy hayotning barcha sohalariga jadal kirib boryapti. Mamlakatimizda raqamlashtirish borasida keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda. Davlatimiz rahbarining 2019 yil 20 noyabrda dasturiy mahsulotlar va axborot texnologiyalari texnologik parki zamonaviy majmuasi qurilishiga tamal toshi qo‘ygani, sohada yetuk mutaxassislar tayyorlash uchun zamonaviy sharoitlar yaratilayotgani ham shular jumlasidandir. Ta’bir joiz bo‘lsa, Yangi O‘zbekistonda yangi davr […]
19.04.2024 | 11:36
1439