KUTUBXONA
Muallif: admin
Asosiy
IOSIF STALIN va FAYZULLA XO‘JAYEV O‘RTASIDAGI AYOVSIZ BAHS
Ma’lumki, Qatag‘on qurbonlari xotirasi muzeyi Andijon viloyati bo‘limi rahbari, Andijon davlat universiteti professori, tarix fanlari doktori Rustambek Shamsutdinov tashabbusi bilan “Vodiynoma” ijtimoiy-tarixiy, ilmiy-ommabop jurnali tashkil etilib, bugunga qadar ushbu nashrning 36 ta soni o‘quvchilar e’tiboriga havola qilindi. 2016-yildan boshlab chiqayotgan jurnalning har bir sonida Vatanimizning shonli va qonli o‘tmishi, yurt ozodligi va istiqloli uchun jon […]
21.11.2024 | 16:23
815
“KAMPIRNING DARDI GʻO‘ZADA”MI YO?..
Ochig‘i, bu maqolning ma’nosiga unchalik tushunmaganman. Nega kampirning dardi g‘o‘zada bo‘lishi kerak? Yaqinda O‘zbekiston xalq artisti Gavhar Zokirova bilan safarda yurganimizda shu maqol haqida gap ketdi. Opa: “Eshitganim bor. “Kampirning dardi g‘o‘zada” emas, g‘ozada. Abdulla Qodiriy ham g‘oza so‘zini ishlatgan ekan” deb qoldi. Shundan keyin ichimga g‘uluv tushdi. Uyga kelib, o‘zim ko‘p qaraydigan – “Ma’nolar […]
21.11.2024 | 15:14
811
FUTURIZM
Futurizm – XX asr boshlaridagi modernistik adabiy oqim. Bu atamani italiyalik shoir Filippo Tommazo Marinetti kashf etgan. U 1909-yil “Futurizmning birinchi manifesti”ni eʼlon qilib, unda eskicha sanʼat oʻrnini yangiga koʻrinishi egallash orqali dunyoni qutqarish mumkinligini taʼkidlaydi. Marinetti bu oqimni futurizm deb atagan. Ushbu atama lotincha “futurum” soʻzidan olingan boʻlib, “kelajak” maʼnosini bildiradi. Futurizm tamoyili Marinettining […]
21.11.2024 | 14:42
679
RUHLAR SHOD BO‘LSIN
Kamina sakson yosh arafasida ham jadid bobolarimiz haqidagi ma’lumotlarni o‘qishdan charchamayman. Xususan, “Jadid” haftaligidagi har bir maqolani sinchiklab mutolaa qilaman. Ularda ma’rifatparvar ajdodlarimiz yaratgan ma’naviy xazina va uning ahamiyati haqida bir-biridan go‘zal materiallar berilmoqda. Zero, davlatimiz rahbarining bunday el fidoyilari hayotini o‘rganish va undan ibrat olishga undash bo‘yicha chorlovi ijtimoiy hayotda juda katta voqea bo‘ldi, […]
21.11.2024 | 12:18
896
BIZNI QAYOQQA YETAKLASHYAPTI?
Televizorda namoyish etilayotgan saviyasiz seriallar haqida tashvishlanib ko‘p bora bong urildi. Ammo shunday masala ham borki, televizorda efirga berilmayotgan narsalar ijtimoiy tarmoqlar orqali uzatilyapti. Hattoki platformalar uchun maxsus seriallar ishlanyapti. Taassufki, ularni tomoshabini televideniyenikidan anchagina ko‘p. Jamoatchilik qoralagan seriallarni ham internet orqali tomosha qilish imkonini topishmoqda. Bu kabi seriallar inson ruhiyati, yoshlar tarbiyasiga, ayollar dunyoqarashiga […]
21.11.2024 | 10:18
586
Asosiy
QAMASHINI QURSHAGAN OLOV
Sobiq sovetlar tuzumi qatag‘on qilgan minglab kishilarning ayanchli taqdiri bizga yaxshi ma’lum. Bu qattol siyosatning ko‘rinishi respublikamizning chekka qishloqlarida ham sodir bo‘ldi. Jumladan, o‘tgan asrning 30–50-yillarida Qashqadaryo viloyatining Qamashi tumanida ham nohaq ayblanib, jazolangan, otuvga hukm qilingan, yurtidan quvilgan millatdoshlarimiz ko‘p bo‘lgan. Qatag‘on mashinasi o‘ziga sadoqat bilan xizmat qilgan kishilarni ham ayab o‘tirmadi. Bu sodda […]
21.11.2024 | 09:54
393
Asosiy
“Izlam” davrasida
“Akademnashr” nashriyoti tomonidan chop etilgan “Izlam” turkumi doirasidagi kitoblar keyingi paytlarda ko‘p bor tilga olindi, o‘quvchilarda ushbu mualliflarning ijodiga nisbatan qiziqish bir qadar ortdi. Biz ushbu turkumning bu yilgi mualliflari ijodidan namunalarni bir havolada jamladik. Mansur Jumayev – 1991-yil Qashqadaryo viloyati Mirishkor tumanida tug‘ilgan. “Oq orzularim”, “Hayrat qo‘shiqlari”, “Hazrati ishq” nomli she’riy to‘plamlari nashr qilingan. […]
20.11.2024 | 18:25
2727
RIZQ ESHIGINING KALITI
Ko‘pni ko‘rgan, ma’rifatli insonlarning fikricha, barcha ne’matlar kaliti, eng avvalo, shukronalikdadir. Shukurda nechog‘lik katta, moʻjizaviy kuch borligini inson hamisha ham his qilavermaydi. Darhaqiqat, bizga berilgan va berilayotgan barcha ne’matlarga shukur qilib yashashga odatlansak, hayotimiz farovon va sermazmun kechadi. Shukronalik bu – sog‘-salomat, o‘z uyingizda, oilangiz bag‘rida, tinch va osuda makonda Yaratganning berganiga qanoat qilib yashash […]
20.11.2024 | 16:45
567
Shved yozuvchisi, Nobel mukofoti laureati Selma Lagerlef tavallud topgan kun
Lagerlef 1858-yil 20-noyabrda Shvetsiyada dunyoga kelgan. Birinchi va koʻzga koʻringan yirik romani — «Yosta Berling haqida saga» hisoblanadi. Asar romantik uslubda yozilgan boʻlib, unda shved dehqonlarining turmush tarzi, orzu-umidlari aks ettirilgan. Adib o‘z asarlarida yuksak idealizm, yorqin tasavvur va ma’naviy idrokni qadrlagani uchun Nobel mukofotiga sazovor bo‘lgan. Uning «Mitti Nilsning yovvoyi g‘ozlar bilan qilgan g‘aroyib […]
20.11.2024 | 16:25
647
O‘zbekiston xalq artisti Obid Yunusov tavallud topgan kun
Obid Yunusov 1934-yil 20-noyabrda Toshkent shahrida dunyoga kelgan. Toshkent teatr va rassomlik san’ati institutining aktyorlik fakultetini tugatgach, Hamza nomidagi O‘zbek Davlat (hozirgi O‘zbek Milliy) akademik drama teatrida aktyor sifatida yuzdan ortiq obrazni gavdalantirgan. Shukur Xolmirzayevning «Qora kamar» dramasidagi Eshon obrazi uchun 1988-yil O‘zbekiston Davlat mukofotiga sazovor bo‘lgan. Shuningdek, u kinoda 30 dan ortiq obraz yaratgan. […]
20.11.2024 | 13:43
784
HAYOT SHAMCHIROG‘I
– Bor ekan-da yo‘q ekan, yo‘q ekan-da bor ekan, – buvim har safar shunday deb ko‘zlariga yosh olar va ancha muddat unsiz yig‘lardi. Biz esa jimgina boshqa xona yoki hovliga chiqardik. Onam buving yig‘laganda sababini so‘rama, degan. Baribir bir kuni buvimni savolga tutdim: – Siz ertak boshlayapsiz, deb o‘ylardim, lekin qarasam, yig‘layotgan bo‘lasiz. Nimaga har […]
20.11.2024 | 12:02
538
UYATSIZLARDAN UYAT!
Nafaqaga chiqqaningdan keyin ermaging “zangori ekran” bo‘lib qolar ekan. Qolaversa, kechki ovqat payti oilaviy televizor tomosha qilishning gashti boshqacha. Bir paytlar “Bahor qaytmaydi”, “Dunyoning ishlari”, “Navoiy”, “Yulduzli tunlar” seriallarini butun oila jamuljam bo‘lib ko‘rganmiz, o‘zaro mulohaza yuritganmiz. Lekin keyingi paytlarda odam televizor murvatini burashga ham qo‘rqib qoldi. Qo‘yasan, bolalaring, ayniqsa, kelinlaring oldida uyalib qolasan. Shu […]
20.11.2024 | 11:48
419
“KO‘NGLIMDA ARMON YOTAR TERSKAYDAGI QOR MISOL…” yoxud To‘ra Sulaymon uy-muzeyi tashvishida bir so‘z
Eng avvalida tuyg‘u ko‘ngilni tebratdi, ko‘ngil fikrni tebratdi, fikr qo‘lni tebratdi, qo‘l qalamni tebratdi, keyin she’r paydo bo‘ldi! She’r esa ilhomni tebratdi, ilhom ovozni tebratdi, ovoz dutorni tebratdi. Uning kuyini tinglaganlar mast bo‘lib, boshini tebratdi. Alqissa, kun yetdi, baxshi olamdan o‘tdi. Uning firog‘i dunyoni tutdi. Yaxshilardan biri: “Shoirni tez-tez eslab tursak, o‘zi yashagan hovlida uy-muzey […]
20.11.2024 | 11:33
460
“NEGA AYRIMLAR O‘Z TILIDA SO‘ZLASHMAYDI?”
Milliy til insonning ma’naviy boyligi sanaladi. Onalarimiz aytgan allalar orqali esa ruhiyatimizga milliylik singdiriladi. O‘z tilimizning nechog‘lik azizligini bolaligimizdayoq anglab yetamiz. Ma’rifatparvar pedagog Abdulla Avloniy “Har bir millatning dunyoda borlig‘ini ko‘rsatadurgan oyinayi hayoti til va adabiyotidur. Milliy tilni yo‘qotmak millatning ruhini yo‘qotmakdur”, deya e’tirof etgan. Aslida, qalbida milliy g‘ururi bo‘lgan inson o‘z ona tilida ravon […]
19.11.2024 | 15:21
780
Asosiy
ORIFLIK MAQOMIGA ERISHGAN HOFIZ
Bobom – O‘zbekiston xalq artisti Orif Alimaxsumov betakror ovozi, manzurnafas xonishlari, keng tafakkuri, teran musiqiy ilmi, ibratli hayoti va ijodi bilan xalqimiz qalbidan chuqur joy olgan, o‘z ismiga monand ravishda haqiqiy oriflik rutbasiga erishgan inson edilar. O‘zbek maqom ijrochiligi san’atida yorqin iz qoldirgan hofiz 1926-yili (hujjatlarda 1927-yil) Toshkent shahrida, Olimaxsum Shoshiy oilasida tavallud topgan. Bobom […]
19.11.2024 | 14:26
829
Yoʻqolganidan soʻng kelgan mashhurlik, oʻgʻirlikda ayblangan Pikasso va boshqorongʻi ayol – Mona Liza asari haqida siz bilmagan maʼlumotlar
Ehtimol, bu asar dunyodagi eng mashhur rasmdir, lekin u bir qancha sir-sinoatni oʻzida mujassam etgan. Bu yuzni qayerda boʻlmasin taniysiz“Mona Liza”, bir tanqidchining taʼkidlashicha, “dunyodagi eng mashhur, eng koʻp tomosha qilinadigan, eng koʻp maqola va fikrlar yoziladigan, eng koʻp kuylanadigan va eng koʻp parodiya qilinadigan sanʼat asari”dir. Bu fikrga qarshi bahslashish qiyin, ammo siz aslida […]
19.11.2024 | 12:05
1250
KENGASHLI TO‘Y TARQAMAS. KENGASHLI TV-CHI?
Xalqimiz har neki ishga kirishsa, kengashib, bamaslahat qilishga odatlangan. Zotan, biz bu olamda, bu shahar yo mahallada faqat o‘zimizgina yashamaymiz. Birgina bizning tushunchamiz, aql-u shuurimiz yetganicha qilgan ishimiz, harakatimiz bu jamiyatga yo samara yo zarar keltirishi mumkin. Foydasidan zarari bisyor amallardan asrasin. Ha, haytovur “demokratiya” degan so‘zni ustuvor qilib olishniyam bilamiz. Ha, bor bo‘lsin shu […]
19.11.2024 | 10:55
745
NIYAT, QAT’IYAT – MUVAFFAQIYAT
Azaldan ayollar siyosatdan yiroq bo‘lmagan. Sharqning bu boradagi tajribasi Gʻarbnikidan aslo kam emasligiga oid asosli ma’lumotlar yetarli. Agar dunyo avvalambor yurtimizni qudratli markazlashgan davlat barpo etgan Sohibqiron Amir Temur shaxsi orqali tanigan bo‘lsa, shubhasiz, bunda Saroymulkxonimning ham beqiyos o‘rni bor. Davlatchiligimiz boshqaruvi tarixida To‘marisdan boshlangan bu an’anani davrimizning yetakchi ayollari munosib davom ettirmoqda. Bugun Yangi […]
19.11.2024 | 09:59
594
Tog‘ay Murodning “Otamdan qolgan dalalar” romanidan iqtiboslar
Muallif o‘z romanida butun umr dalada ketmon chopib, serquyosh yurtida yelkasi oftob ko‘rmagan, qut-barakot yurtida kosasi oqarmagan munis o‘zbek xalqi siymosini Dehqonqul timsolida badiiy talqin etadi. Bobomiz urmish ketmonni o‘zidan o‘zga yerdan tortib ololmaydi. E-e, Ketmon, Ketmon. Senga ketmon bo‘lsa bo‘ldi. Sen ham odamday bo‘lib, ketmondan bosh ko‘tarsang ekan, dunyodan xabardor bo‘lsang. Bo‘laman degich el […]
18.11.2024 | 17:37
2521
ZAMAXSHARIYNING “YORDAMI”
Abdurashidning aytganlari Misrda o‘qib yurgan kezlarim edi. Bir kuni uchoqqa chipta olish uchun boshi-oxiri ko‘rinmaydigan uzun navbatga turdim. Ko‘p kutdim. Saf imillaydi; vaqtim nihoyatda ziq. Chiptadan ham muhimroq ishim – bir saboqdoshimga va’da-qarzim bor. Borishim shart. Qolaversa, chiptaxona darichasining tagiga yetib-yetmay quruq ortga qaytish ham kishiga alam qiladi. Mahalliy xalq tilini yaxshi bilaman. Oldimda turgan […]
18.11.2024 | 16:13
253
Asosiy
“DUNYO YANGI NAVOIY VA XORAZMIYLARNI KUTMOQDA…”
Gazetamizning o‘tgan sonida turkiyalik atoqli olim, xalqaro Nobel mukofoti sohibi Aziz Sanjar Turkiy davlatlar tashkilotining Alisher Navoiy nomidagi xalqaro mukofotiga sazovor bo‘lgani haqida xabar bergan edik. Turkiyada faoliyat ko‘rsatayotgan hamyurtimiz – adabiyotshunos Zaynobiddin Abdurashidov olim bilan bog‘lanib, uning bu boradagi fikrlarini yozib oldi. Quyida ana shu suhbatni e’tiboringizga havola qilamiz. – O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev […]
18.11.2024 | 15:00
492