Go‘zal Turkiston
0:00
/
Toshkent
temperature icon 9°C

“JADID” GAZETASINING YANGI SONIDA: ✏️Usmon NOSIR: BOĞIM ✏️Iqbol MIRZO: KELAJAK UÇUN MAS’ULIYAT ✏️Gulçehra UMAROVA: ASRNI BÖYLAGAN ADIB ✏️Komil SINDOROV: “JAVOHIR SINDOROVNING BOBOSI BÖLIB TANILDIM“ ✏️E’zozxon KARIMOVA: MILLIY YUKSALIŞ SARI ✏️Orif ODILOV: ÖZBEK-QOZOQ MADANIY HAMKORLIGI MUSTAHKAMLANMOQDA ✏️Nusratullo JUMAXÖJA: TADQIQOT-ROMAN ✏️Abbos ŞOYIMOV: XALQARO MEDIAFORUM ✏️Zikrilla MUHAMMAD: ANQARADA ADABIYOT BAYRAMI ✏️Ikrom BÖRIBOYEV: KEÇA VA BUGUN ✏️Muhayyo RUSTAMOVA: OG‘RIQ NUQTA ✏️Abdulhamid MUXTOROV: UYLAR SOYASIDA QOLAYOTGAN SAVOLLAR ✏️Jasmina ISROIL: SYUKURO MANABE – IQLIMŞUNOSLIK “OB-HAVOSI”NI ÖZGARTIRGAN NOBELÇI ✏️Rustambek ŞAMSUTDINOV: QONLI JILD ✏️Alişer SANDIBOYEV: SAMARQAND NEÇA YOŞDA? ✏️Nigina ISKANDAROVA: “KITOB, MENING DÖSTIMSAN” ✏️Jamoliddin BADALOV: “OLTIN QALAM” UMMON ORTIDA

TAVSIYA QILAMIZ


JADIDLAR


Bo'lim: Maqolalar

TILIMIZNING ILK IMLO QOIDASI

Jadidlar millatning mavjudligini tasdiqlaydigan bebaho javohir ona tili ekanini anglagan holda, xalqning milliy ruhini uyg‘otish va ongini o‘stirish uchun tilga alohida ahamiyat qaratdi. Ular rivojlangan davlatlar kabi o‘z qonun-qoidalariga ega adabiy til yaratishni maqsad qilib qo‘ydi. Shu bois, barcha choralarni ishga solib, o‘zbek tilining qonun-qoidalarini ishlab chiqish va adabiy til sifatida mavqeyini oshirishga intildi. Zero, […]

15.05.2026 | 10:00

img1401

KIM JINOYATCHI?

Yaqinda davlat xavfsizlik xizmatlari arxivida jadid harakatiga doir yangi hujjatlarni o‘rgandik. Tarixiy qiymati nihoyatda katta ushbu ma’lumotlarni gazetxonlar e’tiboriga havola etishni lozim topdik. Tergov hujjatlarida ikki shaxs nomi diqqatimizni tortdi: Yunusjon hoji va Ne’matjon Og‘aliqovlar. Ularning kechmishi o‘sha qaltis va tahlikali palladagi qatag‘on suroni, taloto‘plar, ayblov-u tuhmatlar mohiyatini ochib berishda muhim manba sifatida namoyon bo‘ladi. […]

14.05.2026 | 12:36

img1197

Asosiy

TIRIK QOLISH BUYURILGAN

UVB-76: Kod: “NJTI 97281 NOOSFERA 5176 3559” Sarlavhaga ajablanmang. So‘zlar dunyosi tobora raqamli olamga o‘rin bo‘shatib berayotgan davrda “Jadid”ning yuqori badiiy did va keng akademik bilimga ega, gazetadan yuksak estetik zavq hamda yangi g‘oyalar kutuvchi mushtariylari e’tiborini quruq hisobot-maqolalar bilan tortishning imkoni yo‘q. Bu g‘alati belgilar texnologik sirlar, konspirologiya, futuristika va geosiyosatda qanday ma’no anglatishiga […]

13.05.2026 | 14:36

img1375

SO‘ROQ OSTIDAGI NUQTA

Esse 1.DNK “ISITMA”SI Genetika qiziq narsa-da, qirov yegan qovunday ichidan pishgan bo‘lsamam, bir qarashda meni xom deb o‘ylashardi. Yozganimni o‘qib, o‘zimni ko‘rmaganlar bilan tanishib qolsam, xuddi chegarada buvasining boshputini ko‘rsatgan bolaga qaraganday qarashar edi. Ayniqsa, endi ish boshlagan kezlarim bunday almoyi ishlar ko‘p bo‘lgan. Yunus Qambardinovich ana shundan pand yedi. Gazetaning “qo‘li” bilan poyidagi gilamni […]

12.05.2026 | 16:40

img1131

KINODAN MUHIMROQ ISH

Hotam Fayziyev. Ukpardek oppoq sochlari o‘ziga yarashgan, qotma gavdali, yuzida mudom nim tabassum akslanib turadigan bu qadrdon siymo xotiramda muhrlanib qolgan. O‘sha kezlarda kino sohasida muharrir vazifasida ishlaganim bois, rejissyor, operator va aktyorlar bilan tez-tez uchrashib turardim. Garchi bu insonlarning fe’l-atvori turlicha, dunyoqarashi farqli bo‘lsa-da, barchasi o‘z kasbining chin fidoyilari edi. Ba’zilari hatto dunyoda kinodan […]

12.05.2026 | 12:03

img1354

URUSHNING YAXSHISI BO‘LMAYDI

Ikkinchi Jahon urushi qatnashchisi, I-darajali mehnat faxriysi Akmal AKROMOV bilan suhbat – Assalomu alaykum, Akmal ota! Bilasiz, har yili Xotira va qadrlash kunini umumxalq bayrami sifatida nishonlab kelamiz. O‘zbekiston Prezidenti, Qurolli Kuchlar Oliy Bosh Qo‘mondoni Shavkat Mirziyoyev bu yil ham Vatan ozodligi yo‘lida qurbon bo‘lganlar xotirasini yod etish, urush va mehnat faxriylariga g‘amxo‘rlik ko‘rsatish bo‘yicha […]

09.05.2026 | 09:42

img1367

EGIZ QAHRAMON

May oyining boshlanishida nafaqat qoraqalpoq va o‘zbek, balki turkiy dunyo adabiyotining ulug‘ namoyandalari, O‘zbekiston Qahramonlari Ibroyim Yusupov va To‘lepbergen Qaipbergenov tavallud topgan. Ikkalasi ham bir yilda – 1929-yili beshinchi va yettinchi may sanasida dunyoga kelgan. Xalqimizning ardoqli farzandlariga aylangan bu ikki ulug‘ ijodkorning unutilmas xotirasi va adabiy merosi muhtaram Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyevning yuksak e’tibori tufayli […]

08.05.2026 | 16:04

img1312

EZGULIK MUDOFAASI

Insoniyat tarixida ilk kashfiyot qanday qurol bo‘lgan? Ov qurolimi yoki  jang qurolimi? Qaydam… Har holda o‘quv quroli bo‘lmasa kerak… Zilzila, to‘fon, epidemiyalar kamdek, odamzod ibtidodan buyon bir-biriga qasdi jon qilgani qiziq. Xudoning biror kuni bormikin sho‘rlik ona sayyora osoyishta tin olgan bo‘lsa? Ha, urushdan urushning farqi bor. Bosqinchilik boshqa masala, Vatan yoki ezgulik mudofaasining mohiyati […]

08.05.2026 | 14:32

img1190

DADAMNING IKKINCHI OILASI…

Bolaligimda ko‘proq dadam yonimda bo‘lishini xohlardim. Chunki nima istasam muhayyo edi-da. Ayamdan sho‘xliklarim uchun dakki eshitgan paytlarda himoyachim – dadamning oldiga chopardim. Ayam dadamning oldida ovozini balandlatib gapirmasdi. Menga maza, ayamga g‘oyibona jilmayib qo‘yardim. Qanday yaxshi. Har qancha erkalik qilsam ham birov urishmaydi. Shuning uchun dadamning uzoqqa ketishlarini yoqtirmasdim. Ammo ne iloj, ro‘zg‘or tebratish oson […]

07.05.2026 | 09:33

img1196

Asosiy

QABRGA QO‘YILGAN QORAXAT

Sakson yetti yil oldin boshlangan Ikkinchi Jahon urushi oqibatlari raqamlarda aks ettirilsa, eng diydasi qattiq odamning ham badani jimirlab ketadi – 50 million qurbon, 32 million nogiron.  Urush janggohlaridan besh ming chaqirim uzoqda joylashgan yurtimiz ko‘rgan talofat izdihom ichida qolgan Yevropa davlatlaridan kam emas. Raqamlarga yuzlanamiz: urush arafasida respublikamizda6 million kishi yashagan. Bevosita va bilvosita […]

06.05.2026 | 12:28

img1313

ZIYOLI KIM?

Joriy yilning 21-aprel kuni O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi mas’ul xodimlari, Madaniyat vaziri Ozodbek Nazarbekov, Yozuvchilar uyushmasi raisi Sirojiddin Sayyid va taniqli ijodkor ziyolilar ishtirokida davra suhbati bo‘lib o‘tdi. Suhbatning asosiy mavzusi ziyolilarni tashvishga solayotgan, adabiyot va san’at rivojiga to‘g‘anoq bo‘layotgan muammolar atrofida aylandi. Insoniyat tarixidagi har bir davrni ta’rif-tavsif etmoq uchun odatda ikki savol beriladi: […]

06.05.2026 | 09:32

img1265

OLIVER SMITIS – INSON GENOMI SIRLARIGA KALIT TOPGAN NOBELCHI

PESHQADAM Zamonaviy molekulyar biologiya va biotibbiyot rivojida genetik olim Oliver Smitisning (1925–2017) xizmatlari beqiyos. U genetik muhandislik poydevori hisoblangan “gene targeting” (genlarni nishonga olish/yo‘naltirilgan mutatsiya) texnologiyasini ishlab chiqqan ilk olimlardan biri sifatida irsiy kasalliklarning molekulyar tabiatini o‘rganish va ularni gen terapiyasi orqali davolashda yangi davrni boshlab berdi. HAYOT VA TA’LIM Oliver Smitis 1925-yil 23-iyunda Angliyaning […]

05.05.2026 | 14:43

img1258

AJAB HANGOMALAR

NEGA BIZDAN SHOIR CHIQMAYDI? Hamqishlog‘im Abdukarim boboning ajabtovur odati bor. Har oy nafaqa pulini olgach, tuman markaziga tushib o‘zi yoqtirgan kitoblarni (nevaralarga bolaboplaridan) xarid qilib, mamnun kayfiyatda qaytadi. Bir kuni bobomiz hasratidan chang chiqib, gapirib qoldi. “Qishloqqa yo‘lovchi taksida qaytdim. Yonimda Boboqul muallim. Bir payt qo‘limdagi xaltaga qarab gap boshladi: – Bozorlikni katta qilibsiz-ku, otaxon! […]

05.05.2026 | 12:36

img1028

YURAK G‘AMGIN BO‘YLI QIRMIZ OLMADIR!

* * *Bulut siyoq uchibBoryapman, laylim,Tund havolar ixtiyorida.Qayerda yog‘dirsa, O‘zining mayli,O‘zining erkidir, yog‘dirmasayam…Qayerda bo‘lsa ham, yog‘dirsin, mayli!.. OmadSenga ko‘p kulib boqdi,Yo‘llaringda bo‘ldi u tashna.Biroq senda kulmadi taqdir,Tanimading Hizrni, oshna! * * *Havo…O‘z hovriga dimlanib oldi,Bo‘g‘riqadi atrof-javonib.Nabototi behol, shamoli behol,Borliq yonib yotar, bu axir Janub! Jazirama otdi yana bitta tong,Taft tashlaydi faqat ko‘rshomga borib.Ah, mening otam-a, […]

04.05.2026 | 16:24

img1037

ULUG‘BEKNI ARDOQLAGAN CHEX ASTRONOMI

1873-yilda tashkil topgan Toshkent astronomiya observatoriyasi nafaqat O‘zbekistonda, balki butun Markaziy Osiyoda ko‘hna ilm maskani hisoblanadi. Dastlab Turkiston o‘lkasi meteorologiyasini o‘rganish va o‘lka hududining xaritasini tuzish maqsadida barpo etilgan vaqtdan boshlaboq, mazkur observatoriyada kuzatishlar yo‘lga qo‘yilgan. Biroq 1894-yilda osmon xaritasini tuzish dasturi doirasida osmon jismlarini suratga olish uchun normal astrograf o‘rnatilganidan keyingina jiddiy astronomik kuzatishlar […]

04.05.2026 | 10:02

img853

Asosiy

SHOD KETIB, IZTIROB BILAN QAYTMANG!

Haj yoki Umra ziyorati har bir mo‘min uchun orzu, umri davomida intilib yashaydigan buyuk maqsadlardan biridir. Bu amallar nafaqat insonning diniy burchini ado etishga, balki ma’naviy poklanishi, qalban yangilanishiga ham xizmat qiladi. Shu bois, ziyorat umidida yo‘lga chiqqan har bir inson pok niyat, katta ishonch va o‘zgacha ishtiyoq bilan qadam tashlaydi. Biroq so‘nggi yillarda aynan […]

01.05.2026 | 15:30

img1154

FARG‘ONA TONGI

“Farg‘ona tong otguncha” qo‘shig‘ini yaxshi bilasiz. Bir tomondan mahalliy to‘ralar, ikkinchi tarafdan chor bosqinchilari kun bermagan Xaziniy bobo jabrdiyda xalq nomidan mazkur g‘azalni jigar qoni bilan bitgan deydilar: Hijron o‘tig‘a bag‘rim so‘zonatong otquncha,O‘rtab yuragim, jismim biryonatong otquncha… “Hijron o‘ti” oddiy odamiy firoq haqida emasligi aniq. Yo‘qsa, g‘azal intihosida shoir “Tor o‘ldi Xaziniyga Farg‘ona tong otquncha” […]

01.05.2026 | 12:19

img890

XONISH (YOKI TONISH)

Shinavanda ulpatlarimdan biri san’atchilarni uchiga chiqqan hozirjavob deb alqaganini eshitganim bor. Kecha Abbos qotma nikoh to‘yini qaytarma qilganida ITda tarqagan shou-shuvli soliq dahmazasiga javoban bir o‘lan eshitdim-u, bir qo‘lim bilan o‘z yoqamni, bunisi bilan yallachini yoqasidan tutdim. Barhaq, zang‘arni shikoyati o‘ta poyintar va beparda edi. Harna, bul yuvuqsizga taskin bo‘lar deb, ushbu qaltis mavzuni qog‘ozga […]

30.04.2026 | 16:22

img1053

Asosiy

ISKANJA

Qanchadan qancha bilimli, el koriga yaray deb o‘zini o‘qqa-cho‘qqa urgan insonlar, fidoyilar zamonning shafqatsiz bo‘ron-u to‘fonlari ichida qolib ketgani tarixdan ayon. Bu to‘fonlar ne bir taqdirlarni sovurib, butun umrlarni izdan chiqargan. Kechagina orzu va ulkan maqsadlar bilan yashagan, yurtiga naf keltirishni o‘ylagan insonlar bir zumda ana shu siyosiy girdob qurboniga aylangan. Temurbek Kazbekovning taqdiri ham […]

30.04.2026 | 12:36

img395

“BAXTSIZ KUYOV”DAN 100 YILLIK SABOQ

XX asr Turkiston o‘lkasiga kirib kelgan yangiliklardan biri, bu – teatr edi. Mintaqada garchi ommaviy tomoshalar bundan avval ham qo‘yilgan, odamlar gavjum joylarda, sayil va boshqa tadbirlarda bu kabi chiqishlar namoyish etilgan bo‘lsa-da, professional teatrlarning shakllanishi aynan jadidlar nomi va ularning serqirra faoliyati bilan bog‘liq. Mahmudxo‘ja Behbudiyning “Padarkush” nomli birinchi milliy pyesasiga havas bilan Abdulla […]

30.04.2026 | 09:22

img946

QUDRATLI TO‘LQIN

O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan fan arbobi, akademik Fathulla ABDULLAYEV bilan suhbat – Domla, suhbatga tayyorgarlik chog‘ida nozik va ahamiyatli ta’rifga duch keldik. Bu bizga g‘urur bag‘ishladi. Unda Siz “nochiziqli fizika bo‘yicha jahon miqyosida tan olingan ilmiy maktab asoschisi” sifatida e’tirof etilgansiz. Bu soha murakkabligi uchun ilm ahli orasida ham kam yoyilgan ekan. Nochiziqli fizika va […]

29.04.2026 | 12:35

img841

JADID KUTUBXONASI