Go‘zal Turkiston
0:00
/
Toshkent
temperature icon 11°C

“JADID” GAZETASINING YANGI SONIDA: ✏️Usmon NOSIR: BOĞIM ✏️Iqbol MIRZO: KELAJAK UÇUN MAS’ULIYAT ✏️Gulçehra UMAROVA: ASRNI BÖYLAGAN ADIB ✏️Komil SINDOROV: “JAVOHIR SINDOROVNING BOBOSI BÖLIB TANILDIM“ ✏️E’zozxon KARIMOVA: MILLIY YUKSALIŞ SARI ✏️Orif ODILOV: ÖZBEK-QOZOQ MADANIY HAMKORLIGI MUSTAHKAMLANMOQDA ✏️Nusratullo JUMAXÖJA: TADQIQOT-ROMAN ✏️Abbos ŞOYIMOV: XALQARO MEDIAFORUM ✏️Zikrilla MUHAMMAD: ANQARADA ADABIYOT BAYRAMI ✏️Ikrom BÖRIBOYEV: KEÇA VA BUGUN ✏️Muhayyo RUSTAMOVA: OG‘RIQ NUQTA ✏️Abdulhamid MUXTOROV: UYLAR SOYASIDA QOLAYOTGAN SAVOLLAR ✏️Jasmina ISROIL: SYUKURO MANABE – IQLIMŞUNOSLIK “OB-HAVOSI”NI ÖZGARTIRGAN NOBELÇI ✏️Rustambek ŞAMSUTDINOV: QONLI JILD ✏️Alişer SANDIBOYEV: SAMARQAND NEÇA YOŞDA? ✏️Nigina ISKANDAROVA: “KITOB, MENING DÖSTIMSAN” ✏️Jamoliddin BADALOV: “OLTIN QALAM” UMMON ORTIDA

TAVSIYA QILAMIZ


JADIDLAR


Bo'lim: Maqolalar

Asosiy

SO‘NGGI DARS

1917–1922-yillarda Turkiyaning Istanbul universitetida o‘qib qaytgan muallim Shohid Eson Musayev shunday yozadi: “Eng issiq, qizg‘in va qumli bir cho‘lda tirikchilik qiladirg‘on kishiga suv, salqin havo qancha kerakli bo‘lsa, bu kungi millatlar orasida yashayturg‘on qavmlar uchun maktab va maorif ham shunchalik kerakdir… Bir zamonlar bashariyatning yo‘lboshchisi va rahbari edik. Butun dunyo bizning yoqqan mash’alalarimizdan yorug‘liq olar […]

27.04.2025 | 15:06

img614

Asosiy

TURKISTON VA OZARBAYJON JADIDLIK HARAKATI TAMSILCHISI

XX asrning boshlari ijtimoiy-siyosiy va adabiy-madaniy muhiti o‘zigacha kechgan davrlardan va hozirgi kundagi holatdan jiddiy farq qiladi. Dunyo o‘zining bir qator ilmiy va ijtimoiy sohadagi yutuqlari bilan modern zamonga qadam tashlagan kunlardan to oradan yuz yil o‘tib jadidlik harakati g‘oyalari endi demokratik bir muhitga ko‘chdi. Istiqlol davri erkinliklari tufayli barcha turkiy xalqlarning yaqinlashuvi aspektida madaniy […]

27.04.2025 | 11:33

img766

O‘ZBEK ZARGARINING OLTIN OVOZI

Prezidentimizning “O‘zbekiston xalq artisti Botir Zokirov tavalludining 85 yilligini keng nishonlash to‘g‘risida”gi qarorini estrada qo‘shiq san’ati muxlislari cheksiz quvonch va sevinch yoshlari bilan kutib olgani yodimizda. Chunki ushbu hujjat san’atimiz va madaniyatimiz olamida tarixiy hodisa bo‘ldi. Hamon esimda, Botir Zokirov hayotlik paytida 50 yillik yubileyini o‘tkazish arafasida “O‘zbekiston adabiyoti va san’ati” gazetasiga maqola tayyorlash uchun […]

26.04.2025 | 14:23

img890

SO‘M

Sovet davrida Ittifoq bo‘yicha yagona pul birligi – rubl bo‘lgan bo‘lsa-da, har bir respublikada u milliy nom bilan atalardi, deylik, ukraincha – karbovanes, ozarbayjon, turkman, no‘g‘ay tillarida – manat va hokazo. Shuni alohida ta’kidlash kerakki, o‘sha davrda “rubl”dan keyin eng keng tarqalgan nom – “so‘m” bo‘lib, sovet pulini o‘zbek va tojiklar – so‘m; qozoq, qirg‘iz, […]

25.04.2025 | 15:00

img1104

“MURUVVAT” ORTIDAGI TUZOQ

Firibgarlik, tovlamachilik jinoyati joy ham, vaqt ham tanlamas ekan. Sababi, bu yo‘lni tutganlarning nafsi yo‘ldami-cho‘ldami hakalak otib ketaverar, uning yo‘rig‘iga tushgan kimsalar harom bo‘lsa-da, osongina daromadga ega bo‘lishga intilaverar ekan. Eng yomoni, ular o‘zlarining bunday chirkin maqsadiga erishish uchun hatto og‘ir bemorlarni zor qaqshatishdan ham tap tortmaydi… Jinoyat ishlari bo‘yicha Angren shahar sudida ana shunday […]

25.04.2025 | 12:36

img504

HIDOYAT YO‘LBOSHCHISI

Buyuk vatandoshimiz, islomiy ilmlar rivojiga ulkan hissa qo‘shgan benazir alloma, kalom ilmining sultoni Imom Abu Mansur Moturidiyning ibratli hayot yo‘li va boy ilmiy-ma’naviy merosini har tomonlama chuqur o‘rganishni rag‘batlantirish maqsadida joriy yilning 14-mart kuni Prezidentimiz “Imom Moturidiy tavalludining 1155 yilligini keng nishonlash to‘g‘risida”gi qarorni imzoladi. Ushbu qaror moturidiylik ta’limotiga xos bag‘rikenglik va moʻtadillik tamoyillarini xalqimiz […]

24.04.2025 | 15:31

img516

OLIM BO‘LISH OSONMI?

“Olim bo‘lish oson, odam bo‘lish qiyin”, deyilmish otaso‘zimizdan kelib chiqadigan mazmun – ilm o‘rganishdan ko‘ra tarbiya olish qiyin ekanligidir. Yaxshi tarbiya olgan insondan ulug‘ olim yetishib chiqadi. Gʻalati xabarga ko‘zim tushdi: bir professor atigi bir yil davomida 56 (!) nafar falsafa bo‘yicha fan doktori tayyorlabdi. Bir yilda 52 hafta borligini inobatga olsak, professorning kuch-g‘ayratiga qoyil […]

24.04.2025 | 12:46

img1086

BOG‘LARIDA BAHOR BOR…

Paxtachi tumanidagi 1-maktabda yil-o‘n ikki oy bahor, desak mubolag‘a emas. Bunda fasllar almashmaydi, yam-yashil daraxtlar-u kamalakrang gullar ayozda ham ko‘rgan ko‘zga huzur, ko‘ngilga taft-harorat beradi. Xuddi botanika bog‘ini oralab yurganday bo‘ladi kishi. Boisi oddiy: hamma gap ustozlar jamoasining “Har bitiruvchi uchun bir daraxt” loyihasida. Ushbu ta’lim dargohini tugatib, katta yo‘lga qadam qo‘yayotgan navnihol yoshlar yaxshi […]

24.04.2025 | 09:13

img612

“FERUZA TOSH BO‘LSAM DARYOLARINGDA…”

Birovning shaxsiyati, ijodi haqida bir yaxshi gap aytilsa, darrov xayolimga “Odam bolasidagi kimlargadir manzur bo‘ladigan fazilatlar osmondan tushmaydi. Avvalo, oilasi, ota-onasining tarbiyasidan oladi. Qolaversa, o‘qigan, ishlagan muhitidan, ustozlik qilgan insonlardan, vaqtida to‘g‘ri yo‘lni ko‘rsatgan do‘stlaridan ibrat, namuna o‘tadi”, degan fikr keladi. Shu o‘y barobarida rahmatli otam, onam, maktabda, institutda, so‘ng ish joylarimda yo‘lchiroq bo‘lgan Matyoqub […]

23.04.2025 | 17:02

img700

TABARRUK OYDINLAR DUOSI

Ma’lumki, hamma zamonlarda ham millat taraqqiysi, davlat barqarorligi, jamiyat ravnaqida ziyoli ijodkorlarning ta’siri beqiyos bo‘lgan. Biz bu hodisani jadid bobolarimiz faoliyatida ro‘y-rost ko‘ramiz. Bugun ham ana shunday maqom tutgan ustoz adiblarimiz borki, ularning fikr-u zikrlari xalqimiz dunyoqarashining sayqallanishiga xizmat qiladi. Gazetxonlarimiz e’tiboriga havola etilayotgan mazkur suhbatda adabiyotimizning ko‘zga ko‘ringan vakillaridan biri, serqirra adib, filologiya fanlari […]

23.04.2025 | 12:54

img692

UCH O‘LCHAMLI OLAM OSHIG‘I

Yangiyer shahrida Norbo‘ta muallimni yaxshi tanishadi, kasbiga bo‘lgan fidoyiligi, halolligi ortidan el oldida doim yuzi yorug‘. O‘qituvchilik ortidan to‘rt farzandni boqib, munosib tarbiyalab, elga qo‘shdi. Qahramonimiz yosh matematik olim, fizika-matematika fanlari doktori, dotsent Otabek Hakimov muallim xonadonidagi uch og‘a-inining kenjasi. U ham akalari singari maktabga chiqmasdanoq o‘qish-yozishni o‘rganib olgandi. Tengdoshlaridan ancha ilg‘or Otabekka o‘zidan bir […]

23.04.2025 | 08:52

img1242

Asosiy

“KUMUSHNING O‘LDIRILGANINI KECHIRMAYMAN”

Otam Habibulla Qodiriyning aytishlaricha, “O‘tkan kunlar”ning ayrim boblari 1923–1924-yillarda “Inqilob” jurnalida bosilib turgan. Masalan, “Otabek Yusufbek hoji o‘g‘li”, “Xon qiziga loyiq bir yigit”, “Bek oshiq”, “Marg‘ilon havosi yoqmadi”, “Kiroyi kuyaving shundog‘ bo‘lsa”, “Majburiyat”, “Chaqimchilik” kabi boblar. 1925-yilga kelib esa asarning birinchi bo‘limi alohida kitob bo‘lib nashr etilgan ekan. Ushbu sana munosabati sabab, “O‘tkan kunlar” bilan […]

22.04.2025 | 12:31

img826

“TALMOVSIRASH”DAGI “TALMOV” NIMA?

Tilimizda dovdirash, o‘zini yo‘qotib qo‘yish, ataylab o‘zini shunday holatga solish talmovsirash so‘zi bilan ifodalanadi. Kimdir nimanidir bilib turib o‘zini bilmaslikka solsa ham talmovsirama, deymiz. Xo‘sh, bu so‘z o‘zagidagi talmov so‘zi qanday ma’noni anglatgan? “At-tuhfa” lug‘atida talmov so‘zi masxaralash mazmunida keladi. Mahmud Koshg‘ariyda aynan talmov so‘zini uchratmadim, lekin talu so‘zi telba ma’nosida izohlangan. Darhaqiqat, o‘zini ataylab […]

22.04.2025 | 09:12

img684

ENERGETIK ICHIMLIKLAR: KUCH BERADIMI, OLADIMI?

So‘nggi paytlarda g‘alati bir holatning ko‘p guvohi bo‘lyapmiz: aksar odamlar o‘zini sal behol, bemajol seza boshlasa, energetik ichimlik izlab qolyapti. Simirsa, go‘yoki kuch olib tetik-bardamlashadi. Aslida ham shundaymi? Mavzu yuzasidan oliy toifali kardiolog Odina Malikovaga yuzlandik. – Bu ichimlik ilk bor 1960-yili Yaponiyada dori vositasi sifatida yaratilgan. Keyinchalik ustomon tadbirkorlar mahsulotni ommalashtirish, pul qilish uchun […]

21.04.2025 | 17:24

img715

“SAMOLARGA TERMILTIRGAN OROMIJON…”

Valentina Goryacheva aviatsiya kursanti Yuriy Gagaringa turmushga chiqqanida hali nomi tarixda qolishini bilmagan edi. Oddiy raqs kechasida past bo‘yli, ozg‘in, taroshlangan kirpisoch, shalpangquloq yigitga sherik bo‘ldi‑yu, hayoti butkul o‘zgarib ketdi. Keling, bugun boshi osmonga yetsa ham odamiyligini saqlab qolgan kosmonavt va uning qahramon ayoli haqida gaplashamiz. Maxfiy topshiriq Bir oqshom Yuriy Moskvaga shoshilinch jo‘nab ketadi. […]

21.04.2025 | 16:57

img264

“HAQIQIY QAHRAMON KO‘ZDAN SAL CHETROQ”

Bilasiz, Rishton kulolchilik tajribasi bilan dong taratgan, ilm-u hunar hadisini olgan ko‘plab ziyolilarni tarbiyalagan zamin. Bu yerning ilmli, mehnatkash insonlaridan biri Qodirjon Qosimov ishbilgi odam: bir vaqtning o‘zida dehqon, bog‘bon, tadbirkor. Eron va Turkiyadan noyob pista navlarini keltirib, laboratoriya usulida yetishtirib, katta maydonda bog‘ yaratgan. Farg‘onaga safarimiz ular bilan hamsuhbatlikda yanada qizg‘in o‘tdi va taassurotlarimizni […]

21.04.2025 | 09:22

img653

GʻIJDUVONIY KIM EDI?

Yangicha e’tirof Bu yilgi Navro‘z umumxalq bayramini o‘tkazish yuzasidan ishlab chiqilgan konsepsiyada ushbu ayyomni xalqimizning ulug‘ namoyandalari tavallud ayyomlari bilan hamohang tarzda nishonlash katta ahamiyatga ega ekanligi alohida ta’kidlanib, bunday ulug‘ siymolar qatorida Xoja Abdulxoliq Gʻijduvoniyning tabarruk nomi ham qayd etilgan. Ochig‘ini aytganda, biz har yili ommaviy axborot vositalarida, turli ma’naviy-ma’rifiy tadbirlarda dunyoviy ruhda ijod […]

20.04.2025 | 16:01

img972

O‘NG QO‘LING BERGANNI… BUTUN DUNYO KO‘RSIN(MI?)

Ro‘zayi ramazon kunlarida oynayi jahon (ayniqsa, ijtimoiy tarmoqlar) saxovat tadbirlari targ‘iboti bilan to‘lib toshdi. Xalqimizda qadimdan Navro‘z va boshqa bayramlarda, ayniqsa, ro‘za oyida ehtiyojmand oilalar holidan xabar olish, fitr va zakotlarini kamdaromad oilalarga berish an’anasi mavjud. So‘nggi yillarda bu an’ana davlat siyosati o‘laroq tizimli tashkil qilinadigan tadbirlarga aylandi. Prezidentimiz tashabbusi bilan tashkil qilingan “Temir daftar” […]

18.04.2025 | 17:32

img514

KARVON YO‘LIDAGI “JAYRON” YOXUD SAYYOHLARGA BAG‘RINI OCHAYOTGAN PARVARISHXONA

Yo‘l ko‘rsatuvchi mayoq Buyuk Ipak yo‘li karvonlari qadimda Xitoydan Yevropaga Buxoro orqali o‘tgan. Biz bugun hikoya qilmoqchi bo‘lgan “Jayron” parvarishxonasi hududi ham ana shu yo‘l yoqasida. Bu yerdan XIII–XV asrlarga oid ko‘plab sopol idishlar topilgani ushbu manzil uzoq yillar davomida Gʻarb va Sharq o‘rtasida madaniy ko‘prik vazifasini o‘taganidan dalolat beradi. Parvarishxonadan 20 kilometr uzoqlikda qadimiy […]

18.04.2025 | 16:55

img3471

Asosiy

ADAB YOTLARDAN ADABIYOT QUTQARADI

Suhbatdoshimiz – Alisher Navoiy nomidagi Davlat adabiyot muzeyi direktori, filologiya fanlari doktori, professor Jabbor Eshonqul – Jabbor aka, Sizni folklorshunos olim, mohir tarjimon sifatida bilamiz. Sohada yuzlab ilmiy maqolalar muallifisiz. Bu raqam tagzamirida yotgan mehnatni biz bilan baham ko‘rsangiz. Bugungi shiddatli zamonda adabiyot va san’atning ahamiyati haqida fikrlaringiz bilan o‘rtoqlashsangiz. – Adabiyotga, so‘zga ehtiyoj qadim […]

18.04.2025 | 12:31

img795

BEHBUDIY VA JUG‘ROFIYA

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yilda “Turkiston jadidlik harakati asoschisi, atoqli adib va jamoat arbobi Mahmudxo‘ja Behbudiy tavalludining 150 yilligini keng nishonlash to‘g‘risida”gi qarori ma’rifatparvar bobomiz merosini har tomonlama o‘rganish uchun muhim asos vazifasini o‘taydi. O‘z zamonasining ilg‘or fikrli vakili sifatida Behbudiy nafaqat mamlakat yoki mintaqa, balki dunyo miqyosida fikrlay olgan, sayyoramizda yuz berayotgan ijobiy o‘zgarishlardan mamlakat […]

18.04.2025 | 09:35

img916

JADID KUTUBXONASI