KUTUBXONA
Bo'lim: Maqolalar
BOLALAR ADABIYOTI TO‘G‘RISIDA…
BIR OGʻIZ SO‘Z XX asrning boshlarida barcha adabiy sohalarda yangilanishlar kuzatildi. Jumladan, matbuot nashrlarida badiiy adabiyotning ijtimoiy, ma’naviy hayotdagi o‘rni, xususan, bolalar adabiyotining qadr-qiymati, tarbiyadagi ta’siri to‘g‘risida ham jiddiy maqolalar nashr bo‘ldi. “Maorif va o‘qituvchi” jurnalida bosilgan quyidagi maqolada bir asr oldin ko‘tarib chiqilgan bolalar adabiyoti masalasi bugun ham o‘z dolzarbligini yo‘qotgan emas. Zero, bolalarning ruhiy-psixologik kayfiyatiga […]
31.05.2024 | 20:28
1279
SOHIBQIRON HAQIDA ENG BIRINCHI KITOB
Sohibqiron Amir Temur hayotlik chog‘ida yozilgan kitoblar ko‘p emas. Rasmiy tarixda ular ikkita hisoblanadi: birinchisi – Gʻiyosuddin Ali qalamiga mansub “Hindiston yurishi kundaligi”, ikkinchisi – Nizomiddin Shomiyning “Zafarnoma” asari. Lekin birinchisiga qaraganda ikkinchisi o‘quvchilarga avvalroq va kengroq ma’lum bo‘lgan. “Hindiston yurishi kundaligi” haqida birinchi marta rus sharqshunos olimi, akademik V.V.Bartold o‘zining 1902-yilda Turkistonga qilgan ilmiy safari […]
28.05.2024 | 18:56
2328
FITRAT — FIDOYI TILSHUNOS
Elni erkka eltmoqni, yurtning yorug‘ yo‘lini ochmoqni o‘zlarining aziz umrlariga abadul-oxir badal deb bilgan jadid bobolarimiz mashaqqatli va muntazam faoliyati davomida ma’rifatni, ma’naviyatni va madaniyatni madadkor qudrat, qiyossiz qurol deb hisobladilar. Shuning uchun ham ular alifbo, yozuv, imlo va umuman, til masalalariga favqulodda e’tibor bilan qaradilar. Zotan, o‘lkamizda o‘tgan asrning boshlarida mazkur masalalar yechimisiz ma’rifat […]
28.05.2024 | 16:20
2463
TOJIKISTONNING URGUTLIK FARZANDI
“Chor devon” sohibi”, “Zullisonayn shoir”, “Ikki chaman bulbuli”, “Tojikistonning urgutlik ardoqli farzandi…”. Bu kabi ta’rif va e’tiroflar yaqinda Samarqandning so‘lim Urgut shahrida bo‘lib o‘tgan adabiy-ma’rifiy tadbirda qayta-qayta tilga olindi. U bundan 90 yil muqaddam – 1934-yilning 17-may sanasida Urgut shahrida tug‘ildi. Oilada dastlab ko‘p yo‘qotishlar bo‘lgani sabab bolaga O‘lmas deb ism berishdi. Otasi Jamol nonvoy, […]
28.05.2024 | 15:39
543
DOVYURAK VAZIRI AKBAR
“…Men shaharlik hunarmandning o‘g‘liman – otam izidan bormoqchi edim. Lekin xudo menga aql bergan va madrasada mening qobiliyatim ko‘zga tashlandi – ruhoniylik xizmatiga tayyorlana boshladim. Ammo bir hodisa taqdirimni boshqa yo‘lga solib yubordi. 13 yashar bolalik vaqtim qishloqda tog‘amning uyida mehmon bo‘lib turardim. Bir kuni shu joyga soliq yig‘uvchilar keldi. Ular kelishi bilan shunday hodisalar […]
28.05.2024 | 14:39
284
MA’NAVIYAT – INSON BO‘LIB YASHASH DEGANI
Respublika Ma’naviyat va ma’rifat markazi rahbari Otabek HASANOV bilan suhbat – So‘nggi yillarda ma’naviyat haqida ko‘p va xo‘b gapirdik. Oqibatda bu so‘zni eshitgan kishining g‘ashi keladigan, ensasi qotadigan bo‘lib qoldi. Siz bu holatga qanday munosabat bildirasiz? – Ma’naviyat tushunchasi atrofida doim bahs-munozaralar ko‘p bo‘lgan. Har kim o‘zicha fikr bildirgan, qarashlarini ilgari surgan. Hatto, ma’naviyat kerak […]
28.05.2024 | 14:05
1224
INSONIYAT TAQDIRINI BELGILOVCHI FAN
Shubhasiz, mikrobiologiya – insoniyatning kelajagi va taqdiri bevosita bog‘liq bo‘lgan xos ilm sohalaridan biri hisoblanadi. Keyingi yillarda yurtimizda ushbu tarmoq rivojiga ham alohida e’tibor qaratilmoqda. O‘zbekiston Fanlar akademiyasi Mikrobiologiya instituti direktori, akademik Qahramon Davronov bilan shu haqda suhbatlashdik. – Domla, suhbatimiz avvalida Mikrobiologiya institutining, mikroorganizmlar tadqiqining ahamiyati haqida to‘xtalsangiz. – O‘tgan asrning oxirlarigacha umumiy biologiya […]
27.05.2024 | 19:24
574
Asosiy
“VATAN MANZUMASI” VILOYATLARDA
Vatanparvarlik tuyg‘usini yoshlarimiz qalbida yanada kamol toptirish yo‘lida adabiy, ma’naviy-ma’rifiy kechalarning o‘z o‘rni bor. Barcha jabhada yakdillik, maqsadlar mushtarakligi, ezgu ishlar yo‘lida birlashish har birimizning oldimizdagi zaruriy vazifalardan biriga aylanib bormoqda. 2023-yilda Prezidentimiz tashabbusi bilan tinchlik va osoyishtalikni asrab-avaylash, el-yurt farovonligi uchun safarbarlik, vatanparvarlik, mardlik va jasorat singari ezgu fazilatlar aks ettirilgan “Vatan manzumasi” nomli […]
27.05.2024 | 18:11
607
DO‘STLAR DIYDORI
Kuni kecha O‘zbekistonning Tojikistondagi elchixonasida bir guruh ziyolilarimiz ishtirokida o‘tkazilgan tadbir “Vatandoshlar” jamoat fondi, O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi hamda “Zakovat” intellektual o‘yini tashkilotchilari hamkorligida tashkil etildi. Muhtasham elchixonamiz binosida tashkil etilgan “Zakovat” intellektual o‘yinida faol qatnashgan olti jamoa orasidan Tojikistonda o‘zbek tilida nashr etilayotgan “Xalq ovozi” gazetasining yosh xodimlari g‘olib bo‘ldi. – Biz bu o‘yinni O‘zbekiston […]
27.05.2024 | 17:56
309
TEKIN BO‘LSA… GULMIX YUTAMIZMI?
Taxminan bir oy oldin ijtimoiy tarmoqlarda qardosh qozoq yigiti o‘zbek xalqining olijanob va mardligi chegara hududlarimizni suv bosgan chog‘i ko‘rsatgan amaliy ko‘magida yaqqol bilindi, degan e’tirofidan faxr-iftixor tuyg‘ularini tuygan edik… Ammo, misqollab yig‘ib, botmonlab sochasan, deganlaridek bag‘rikeng elimizning ana shunday insoniy fazilati baxsh etgan sururni kuni kecha bir to‘da lattaparast xotinlar olomoni ko‘rsatgan tomosha seldek […]
27.05.2024 | 12:50
339
NURLI YOG‘DU
Yaqinda, aniqrog‘i, 16-may kuni Alisher Navoiy nomidagi kinochilar uyida muhtaram Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev ishtirokida o‘tkazilgan samimiy muloqot soha rivojida g‘oyat muhim bir hodisa bo‘lganini alohida qayd etmoq joiz. Bu – davlatimiz rahbarining kinematografiya muassasalariga ikkinchi tashrifi. Dastlab koronavirus pandemiyasi avjiga chiqqan 2020-yilning 20-noyabrida to‘liq rekonstruksiya qilinib, qayta ta’mirlangan “O‘zbekfilm” kinostudiyasi faoliyati bilan tanishib, bir guruh […]
26.05.2024 | 16:45
355
BOLALARNING BOBO NASHRI
Bolalarning sevimli nashri “Tong yulduzi” gazetasi bu yil 95 yoshga to‘ladi. 1929-yil 1-avgustda Samarqand shahrida “Lenin uchquni” nomi bilan chop etilgan mazkur gazeta 1992-yilga kelib “Tong yulduzi” nomi bilan chiqa boshlagan. Bu mo‘ysafid nashr qariyb bir asrlik tarixga ega. Poytaxtimizdagi Milliy kutubxonada “Tong yulduzi” gazetasining 95 yilligi munosabati bilan chop etilgan “Tong yulduzi” yoritgan olam” […]
25.05.2024 | 14:57
372
BURUNGI VA BUGUNGI JURNALISTIKA
Ommaviy axborot vositalari so‘zda emas, amalda “to‘rtinchi hokimiyat” darajasiga ko‘tarilishi zarur, bu – zamon talabi, islohotlarimiz talabi. Shavkat MIRZIYOYEV Prezident Shavkat Mirziyoyevning “O‘zbekiston jurnalistika va ommaviy kommunikatsiyalar universitetini tashkil etish to‘g‘risida”gi tarixiy qarori imzolanganiga shu yil 24-mayda 6 yil to‘ladi. Buyuk jadid bobomiz Abdulla Qodiriy ta’kidlaganiday, “moziyga qaytub ish ko‘rish xayrlikdir”. Biz ham so‘zni qaror […]
24.05.2024 | 20:29
541
KATTA HAYOT OSTONASIDA•
Ertaga, 25-may kuni mamlakatimiz bo‘ylab 2023-2024-o‘quv yilining so‘nggi qo‘ng‘irog‘i jaranglaydi. Bu yil yurtimizdagi 10163 ta maktabda 992 213 nafar o‘quvchi 9 va 11-sinfni bitiradi. Yil bo‘yi maktab ta’lim-tarbiyasini olgan bolalar bir yoshga ulg‘ayib, yuqori sinfga o‘tishadi va yangi o‘quv yili oldidan kuch yig‘ish uchun yozgi ta’tilga chiqishadi. 11-sinf o‘quvchilari esa, bu yil yozgi ta’tilga emas, […]
24.05.2024 | 20:14
747
“YURTDOSHIM, BOG‘INGGA BIR NIHOL QADA…”•
O‘zbekiston Qahramoni, O‘zbekiston xalq shoiri Erkin Vohidov shoir, dramaturg, publitsist, tarjimon va jamoat arbobi sifatida xalqimiz qalbidan chuqur joy olgan. Bo‘stonliq tumanida shoir ijodiga bag‘ishlab o‘tkazilgan adabiy festival qatnashchilariga O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning tabrik yo‘llagani ham Erkin Vohidov fenomeni ijtimoiy-ma’naviy hayotimizda naqadar muhim o‘ringa egaligini yaqqol ko‘rsatadi. U mumtoz adabiyotimiz an’analarini davom ettirib, betakror […]
24.05.2024 | 19:06
703
Asosiy
ERKIN VOHIDOV IJODIGA BAG‘ISHLANGAN ADABIY FESTIVAL QATNASHCHILARIGA
Aziz yurtdoshlar! Muhtaram adiblar, qadrli yoshlarimiz! Avvalo, barchangizni elimizning suyukli farzandi, Oʻzbekiston Qahramoni, Oʻzbekiston xalq shoiri Erkin Vohidovning betakror ijodiga bagʻishlangan bugungi festival – oʻziga xos adabiyot va sanʼat bayrami bilan chin qalbimdan tabriklayman. Maʼlumki, xalqimizning aql-zakovati va azmu shijoati bilan barpo etilayotgan Yangi Oʻzbekistonda milliy adabiyot, madaniyat va sanʼatni rivojlantirish mamlakatimizda olib borilayotgan davlat […]
24.05.2024 | 11:18
8179
CHO‘LPONNI ANGLASH YOXUD “QIZIL” TEGIRMON
Cho‘lponni shoir sifatida yaxshi taniymiz, ammo uning hayot yo‘li, shaxsiyati borasida nimalarni bilamiz? “Go‘zal” she’rining qaysi “go‘zal”ga atalganini-chi? Yoki Turkistonning qanday qilib bosqinchilar oyog‘i ostida toptalgani, kimlar Toshkentni ikki million rublga sotgani haqidagi manbalar bilan tanishmisiz? Agar sizni bu borada asl haqiqatlar qiziqtirsa, taniqli yozuvchi Nabi Jaloliddinning “Cho‘lpon” roman-dilogiyasini o‘qib chiqishni tavsiya qilgan bo‘lardim. To‘g‘risi, […]
22.05.2024 | 19:27
827
JADIDLARNING MILLIY QO‘SHIN HAQIDAGI ORZUSI
So‘nggi yillarda O‘zbekistonda milliy armiyani isloh qilish, harbiy kadrlarni tayyorlash borasida keng ko‘lamli ishlar amalga oshirildi. Yoshlarni harbiy-vatanparvarlik ruhida tarbiyalash hamda armiya va xalq birligini ta’minlash bo‘yicha olib borilayotgan sa’y-harakatlar mamlakatimiz Qurolli Kuchlari tizimini faol fuqarolik pozitsiyasiga ega bo‘lgan mustahkam irodali yoshlar bilan to‘ldirish imkonini bermoqda. Ayni paytda mazkur yo‘nalishdagi ishlar samaradorligiga bog‘liq bo‘lgan ko‘plab […]
22.05.2024 | 13:29
710
MA’NAVIY TARBIYA NAMUNASI
Atoqli adib Chingiz Aytmatov o‘z davrida iste’molga kiritgan “manqurt” obrazi o‘tmishini unutishga mahkum qilingan sovet mustamlaka xalqlarining ayrim toifasiga ishora bo‘lib, zamonning eng mudhish fojiasi sifatida talqin etilgan edi. O‘zining Jo‘lamon, otasi Do‘nanboy, aymog‘i naymanligini unutgan qahramonda qandoq qilib el-u yurt mehri, Vatanga sadoqat hissi bo‘lishi mumkin? U bor-yo‘g‘i xo‘jayini kabi boshiga kokil qo‘yishni-yu, to‘yib […]
22.05.2024 | 13:08
497
YER MASALASIGA DOIR UCH VASIQA
Abdurauf Abdurahim o‘g‘li Fitrat 1932-yili Toshkentda tashkil etilgan O‘zbekiston Fanlar qo‘mitasining til va adabiyot bo‘limida professor vazifasida ishlayotganida bu ilm dargohining nufuzini ko‘tarish uchun filologiya sohasida kadrlar tayyorlashga katta ahamiyat berdi. Akademik Izzat Sultonning qayd etishicha, Fitrat uning “Navoiy “Mezonul-avzon” asarining kritik teksti” mavzusidagi nomzodlik dissertatsiyasiga ilmiy rahbarlik qilgan. Shuningdek, u 1936-yili “Aruz haqida” ilmiy […]
21.05.2024 | 20:01
462
MUSAVVIRONA IDROK
O‘zbekiston xalq rassomi Alisher Mirzo zamonaviy o‘zbek tasviriy san’atida badiiy merosimizni faol o‘zlashtirib, yangi ifodaviy uslublar ustida ish olib borayotgan izlanuvchan ijodkorlarimizdan biri hisoblanadi. Ustoz musavvirning grafika san’ati va rangtasvir sohasidagi izlanishlari bir-biri bilan chambarchas bog‘liq. Ijodkor grafikaning o‘ziga xos jihatlarini juda nozik idrok etadi, chizgilar yordamida murakkab badiiy yechimlarga boy mustaqil asarlar yaratadi. Bunday […]
21.05.2024 | 11:56
279