KUTUBXONA
Bo'lim: Yangiliklar
ESIMIZNI KIM O‘GʻIRLADI?
Yoki yana TV mavzusida Ayrim iddaolarga ko‘ra, chinakam ma’rifiy eshittirish va ko‘rsatuvlarning muxlislari yengil-yelpi, ko‘cha-ko‘yning gapi sifatida olib chiqilayotgan ko‘rsatuvlarga nisbatan ancha kam emish. Boringki shundaydir, biroq bu teran so‘z, ezgu fikr oshuftalarining hafsalasini pir qilishga asos emas-ku. Shaxsan men ilmni boyitadigan, dunyoqarashni to‘g‘ri shakllantiradigan, ma’rifatni va odob-axloqni targ‘ib etadigan dasturlar tarafdoriman. Bir vaqtlar Nikolay […]
09.06.2025 | 15:07
968
NOMSIZ BARMOQNING NOMI BOR
Borliqda hamma narsa o‘z ismi bilan yaratilgan. Nimaningdir qanday atalishini bilmasligimiz uning nomsiz ekanini anglatmaydi. Masalan, barmoqlarimizni olaylik. Ularning ham o‘z oti bor: boshmaldoq, ya’ni boshbarmoq, keyingisi – ko‘rsatkich (shahodat) barmoq, o‘rta barmoq… jimjiloq (ba’zi shevalarimizda chinaqay, chinaqoch, chinchaloq, chinachoq). Ha, nomsiz barmog‘imiz ham bor-a. Shoshmang, nega nomsiz? Surishtirib ko‘rsak, manaman degan tillarda ham ahvol […]
06.06.2025 | 13:14
1940
OKEY
O‘ziga Ali Fonus (Alfons) deb nom qo‘yib olgan bir takasaltang o‘zini bozorga solib, onasiga qarata: “Onam, umr savdosi deysiz, har qanday savdoni soqqa gullatadi” deb irpayib turgan joyi ekan. Bu iddao “Lo‘m-lo‘m, Mamajon” qo‘shig‘i ohangida kuylanadi. Oq terakmi – ko‘k terak, demang, onam,Senga qanday qiz kerak, demang, onam.Kallami bu yo chelak, demang, onam,Chelagi bolga botgan […]
05.06.2025 | 16:52
669
DO‘ST…
Asqad Muxtor 1956-yillarning boshlarida yetimxonada birga o‘sgan tengdoshlaridan birini uchratib qoladi. Ular qariyb yigirma yildan buyon ko‘rishmagan bo‘lsa-da, adib do‘sti haqida uncha-muncha narsalarni eshitib yurgan ekan. U asli tarix muallimi edi. 1941-yilda urushga ketgan. Keyin ko‘p o‘tmay, bedarak yo‘qolgani haqida xabar kelgan. Urushdan keyin ma’lum bo‘ldiki, u asirlikda emish. To‘rt yil konslager dahshatlarini boshidan kechiribdi. […]
05.06.2025 | 15:05
576
“UNUTILGAN ASHULA”
Adabiyot – bu xalqning xotirasi, qalbi va ruhiyatining eng teran aksi. Paydo bo‘lgan chinakam asarlar esa vaqt sinoviga bardosh berib, avlodlar ongiga iz soladigan badiiy hodisalardir. Iste’dodli ijodkor Obid Qo‘ldoshning yaqinda kitobxonlar hukmiga havola etilgan “Unutilgan ashula”si ana shunday kitoblardan biridir. Mazkur to‘plamdagi hikoyalar bugungi o‘zbek nasrida o‘ziga xos badiiy ifoda vositalari, teran ma’naviy-falsafiy mushohadalari […]
04.06.2025 | 17:02
623
FIGARONING QAYTISHI
Taniqli fransuz dramaturgi Pyer Bomarshe tomonidan yozilgan “Sevilyalik sartarosh” komediyasi qahramoni Figaro ilk bor 1775-yili sahnada paydo bo‘lgandi. Shundan buyon mazkur komediya jahonning turli teatrlari talqinida dunyoning yetakchi sahnalarida namoyish etib kelinmoqda. Joakkino Rossinining betakror musiqasi asosida yaratilgan ushbu durdona opera bosh qahramoni Figaro ariyasida yangraydigan “Figaro shu yerda, Figaro u yerda” degan qanotli ibora […]
04.06.2025 | 09:13
366
TILDOSH-U DILDOSH QARDOSHIMIZ
Taniqli qrimtatar jurnalisti, Qrimdagi “Nenkajan” jurnali bosh muharriri Zera Bekirovaning qrimtatar tilida “Bekir Cho‘banzoda izlaridan” nomli kitobi chop etildi. XX asrning 20–30-yillarida sobiq Ittifoq bo‘ylab juda keng ko‘lamli ilmiy-adabiy faoliyat bilan mashg‘ul bo‘lgan qrimtatar ziyolisi Bekir Cho‘banzoda (1893–1937) hayoti va ijodining bir qirrasi O‘zbekiston bilan ham bog‘liq. Muallif o‘z kitobida olim, shoir, jamoat arbobi Bekir […]
03.06.2025 | 16:32
519
KITOBSEVAR TADBIRKOR
Yodimda, yulg‘unzorda mol, qo‘y boqib yurardim. Qo‘limda kitob. Fikr-u xayolim asar qahramonlarida. Ba’zan kitobga asir bo‘lib, mol yo qo‘y qayoqqa ketganini bilmay qolardim. Keyin… zir yugurib qidirardim. Shu alfozda yuzlab kitob o‘qidim. Bu o‘quvchilik paytimdagi gaplar. U vaqtlar kitob ko‘p bo‘lganmi yo hamma kitob o‘qirmidi, bilmadim. Bitta rayonda o‘rta hisobda 20 ta kolxoz, 80 ta […]
03.06.2025 | 09:02
617
MUDOFAA SANOATIDA INNOVATSIYA
Innovatsion loyihalar har qanday sohaning taraqqiyoti va barqaror rivojlanishida muhim kalit vazifasini o‘taydi. So‘nggi yillarda O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Oliy Bosh qo‘mondoni Shavkat Miromonovich Mirziyoyev rahbarligida mamlakatimizda mudofaa sohasini isloh qilish, milliy armiyamizning jangovar salohiyatini mustahkamlash, uni zamonaviy texnologiyalar asosida qayta shakllantirish bo‘yicha ulkan loyihalar amalga oshirilmoqda. Natijada qo‘shinlarimiz zamonaviy qurol-aslaha va harbiy texnikalar bilan […]
03.06.2025 | 08:58
356
SI bilan ishlaydigan ilmiy platforma ustida ish olib borilmoqda
Bugun ilm-fan rivojida anjumanlarning ahamiyati beqiyos. Bunday muhim konferensiyalarda aytilgan o‘tkir fikrlarni to‘plam holida chop etish orqaligina ko‘proq odamlarga yetkazish va saqlab qolish mumkin. Ammo bu ishni amalga oshirishda juda ko‘p mehnat talab etiladi. O‘zbekiston davlat san’at va madaniyat institutining bir guruh doktorantlari ish olib borayotgan platforma har bir tadbir uchun alohida link taqdim qiladi. […]
01.06.2025 | 15:46
363
“SALFETNITSA” EMAS – “SOCHIQDON”, “GRAFIN” EMAS – “TUNCHA”
Aziz mushtariy, nutqimizdagi har jumlaning birida qo‘llayotganimiz ajnabiy so‘zlar sizni ham bezovta qilayotgan bo‘lsa kerak. Ehtimol, ularning tilimizdagi muqobili bor-yo‘qligi haqida o‘yga ham tolgandirsiz. Biz ham shunday qilamiz: begona kalomlarga peshonamiz urilaverib, yo o‘zbekcha muqobilini topish, yo o‘sha ma’noni beradigan yangi so‘z yasash kerakligini ko‘p o‘ylaymiz. Holbuki, bu istakni kichik bo‘lsa-da amaliy harakatlargina ro‘yobga chiqara […]
30.05.2025 | 16:50
718
YETTI XAZINANING ASOSIYSI – MEHNAT
Kambag‘allikdan chiqish uchun tovuq, quyon, asalari boqinglar deyishganda ko‘p qatori men ham miyig‘imda kulib qo‘ygandim. Ammo adashgan ekanman. Kechiringlar… Hozir hovlida 10 ta tovuq boqyapman. Har kuni xonaki tuxum bor. Oilamiz bilan maza qilib yeyapmiz. Ortgan tuxumdan inkubatorda jo‘ja ochtirdim. Birinchi partiyada 30 dan ortiq jo‘ja chiqdi. Ayni paytda ikkinchi bor ochish arafasida. Tovuqni bekorga […]
26.05.2025 | 16:24
747
ABSURD DRAMALAR TAQDIMOTI
XX asr jahon adabiyotida absurdizm hayotning ayrim tomonlari bema’ni, mutlaqo mantiqsiz ekanini tasvirlaydigan oqim sifatida shakllangan. Uzoq vaqt mobaynida absurd dramalariga quruq safsata sifatida qarab kelingan. Lekin o‘tgan asrning 70-yillaridan bu oqim vakillari davr oldiga qo‘ygan muammolar dolzarbligi ayon bo‘ldi. Absurd dramaturgiya vakillarining asarlari kishilarning teatr va sahna haqidagi tasavvurlarini yangiladi, unga zamonaviylik baxsh etdi. […]
26.05.2025 | 15:57
1030
YANGI AVLOD TASHABBUSLARIGA DOIR ANJUMAN BO‘LIB O‘TDI
Bugun taraqqiyot yo‘lida yurtimiz yoshlariga bildirilayotgan ishonch, ularga yaratilayotgan imkoniyatlar va ilm-fan sohasiga bo‘lgan e’tibor bevosita kelajak bunyodkorlariga berilayotgan yuksak bahodir. Zero, innovatsion g‘oyalarga boy, startap loyihalarga ega, ekologik faol va axborot texnologiyalarini puxta egallagan yangi avlod vakillari – ertangi kunimiz poydevorini barpo etish yo‘lida o‘qib-o‘rganmoqda, izlanishlar olib bormoqda. Bunda ularga yanada qulay sharoitlar yaratib […]
23.05.2025 | 16:00
920
“ZED”AVLODNI YAXSHI KUTIB OLING!
Bugun dunyo sahnasida yangi qahramonlar paydo bo‘ldi. Ular raqamli olamda tug‘ildi, internet bilan birga ulg‘aydi. Ular voyaga yetganda YouTube allaqachon mavjud edi. Bu avlod boshqalar kabi telefonni faqatgina aloqa vositasi emas, balki shaxsiy yordamchisi, o‘z fikr va hissiyotlari, bilim va tajribasini ulashuvchi ijodiy maydon, vaqti-vaqti bilan terapevt, ko‘ngilochar, hatto daromad keltiruvchi vosita sifatida ham ko‘radi. […]
21.05.2025 | 15:42
1022
HAZIL ORTIDAGI HAQIQAT
Tasviriy san’at bu – sukutdagi so‘z, chizgidagi falsafa, rangdagi ruhiyat. Ayniqsa, illyustratsiya – bu xalq qalbiga kirib boruvchi chuqur tasvir tilidir. Yaqinda Pavel Benkov nomidagi Respublika ixtisoslashtirilgan rassomlik maktabida bo‘lib o‘tgan O‘zbekiston badiiy ijodkorlar uyushmasi a’zosi mohir rassom, karikaturachi Husan Sodiqovning “Turkum illyustratsiyalar” nomli shaxsiy ko‘rgazmasi ayni shu haqiqatni yana bir bor isbotladi. Ko‘rgazma yurtimizning […]
20.05.2025 | 09:51
1052
DENGIZLAR TUTASHGANDA
Ko‘hna Ko‘nyada Rumiy va Navoiy “diydorlashdi” Turkiyaning ma’naviy boshkenti – Ko‘nya shahrida yetti iqlimdan kelgan olim-u fozillar nafis majlis qurdilar. Nufuzli anjuman Sharqning ikki ulug‘ mutafakkiri, maoniy mulkining sohibqironlari – Mavlono Jaloliddin Rumiy hamda Hazrat Alisher Navoiyning bebaho merosiga bag‘ishlandi. Hurmatli Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev joriy yil 7-fevral kuni imzolagan “Buyuk shoir va mutafakkir Mir Alisher […]
19.05.2025 | 15:35
1031
Asosiy
JASORATNING TIRIK YODNOMASI
Poytaxtimizda qad rostlagan muhtasham “Gʻalaba bog‘i” o‘zining boy ma’naviy qimmati, tarixiy nafasi, yodgorlik va timsollari, shuningdek, xalqimizning Ikkinchi jahon urushidagi matonati va g‘alabaga qo‘shgan beqiyos hissasini mujassam etgani bilan aholi, ayniqsa, yoshlar orasida tobora ommalashib bormoqda. Xo‘sh, yangitdan bunyod etilgan ikki majmua haqida nimalarni bilamiz? Undagi nozik ramzlar va milliy qadriyatlar nimalarda aks etadi? Keling, […]
19.05.2025 | 09:51
849
IGNA BILAN YOZILGAN ROMAN
Adabiyot inson tafakkuri va qalbida kechmish ruhiy to‘lqinlar, zamon og‘riqlarini ifoda eta oladigan kuchli vositadir. Ikkinchi jahon urushi o‘zbek adabiyotida ham qalam ahlining ruhiy sinovlar oldidagi mavqeyini ko‘rsatib berdi. Bu davrdagi asarlar nafaqat urushning o‘zini, balki xalqning sabr-u matonati, fidokorona mehnati, orzu-umidlari, ajdodlarga sadoqat va istiqbolga ishonchini ham o‘zida mujassam etdi. O‘sha dahshatli yillarda xalq […]
16.05.2025 | 12:32
951
JONBAXSH KUY ORZUSIDA
Shoir she’r yozmaydi, ko‘ngil yozadi. Uning olamida: “Boshdan oyoq ho‘l bo‘lgan daraxtNovdasidan gul toshar bo‘rtib.Maysalarning ustidan oftobBarmoqlarin olar yugurtib”. Yana uning olamida “oy – siymtan”, “Yulduzlarning chanoqlari chaqilgan”, “Baxtning darvozasi gullar zangori”, “Quyosh qo‘llarini o‘pgan tunlarning Bag‘rida qayg‘ular yashamas, o‘lgan…” Chin shoirlar “Bir jonbaxsh kuy orzusida” “qamish poyasidan nay yasamoq” istaydi. “Va ilohiy borliq haqida […]
15.05.2025 | 09:32
506
BOR BO‘L, QOZOQ BOVURIM!
Olmaota shahrida bo‘lib o‘tgan X Xalqaro she’riyat va musiqa festivali turkiy tilli mamlakatlar adabiyot va san’at sohasi vakillarini o‘z bag‘riga chorladi. Bu galgi festival tashkilotchilari Turkiyaning Chukurova adabiy uyushmasi, Qozog‘istonning “Muqali” xalqaro xayriya fondi va “AR” nashriyot uyi bo‘ldi. Festivalda Turkiya, Ozarbayjon, Qirg‘iziston, O‘zbekiston, Turkmaniston, Tatariston, Boshqirdiston, Sharqiy Turkiston (XXR), Mo‘g‘uliston, Mojariston, Qorachoy, Dog‘iston, Oltoy, […]
14.05.2025 | 16:50
950