KUTUBXONA
Muallif: admin
QALIN PULI
Qalin puli – uch ming. Ming – qizi uchun.Yana ming – sandig‘i, kiygizi uchun.Xo‘sh, yana ming nega? Har lahza sengaSanchib turadigan bigizi uchun. Erkin Vohidovning hazil tariqasida yozilgan ushbu to‘rtligi ming yillik tarixga ega bo‘lgan bir an’anani eslatadi. Qalin puli, ya’ni nikoh marosimida qiz uchun kuyov tomonidan beriladigan mol-mulk yoki pul. Qalin puli qadimiy turkiy […]
04.12.2025 | 16:32
2946
“YALDO KECHASI”NI KUTING VA O‘QING!
Jamoatchilik orasida tarqalgan xabarlarga ko‘ra, yaqinda poytaxtimizda “Xaybar–25” nomli yangi nashriyot ish boshlabdi. Muxbirimiz Shahriyor SHAVKAT ushbu nashriyot bosh muharriri Shuhrat SOHIBOV bilan suhbatda bo‘ldi. Muxbir: Avvalo, sizni va jamoangizni nashriyotingiz o‘z faoliyatini boshlagani bilan tabriklaymiz. Tabiiyki, mushtariylarimizni “xaybar” so‘zi qanday ma’noni bildiradi, degan savol qiziqtiradi… Shuhrat SOHIBOV: Ma’lumki, “xaybar” jo‘g‘rofiy ma’noda Osiyo qit’asidagi baland […]
04.12.2025 | 12:42
9987
KONSTITUTSIYA: XALQ IRODASI, ADOLAT VA TARAQQIYOT KAFOLATI
Konstitutsiya mamlakat hayotining siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy yo‘nalishlarini belgilab beruvchi bosh mezon, davlat va jamiyat taraqqiyotining ishonchli huquqiy tayanchidir. U fuqarolarning huquq va erkinliklarini kafolatlaydi, davlat hokimiyati tizimi va uning faoliyat yo‘nalishlarini belgilab beradi. O‘zbekiston taraqqiyotining bugungi bosqichida Konstitutsiyaning ahamiyati yanada ortmoqda. Zero, unda belgilangan normalar jamiyatni yangilash, inson manfaatlarini ustuvor qo‘yish, fuqarolarning farovon hayotini […]
04.12.2025 | 11:34
208
“JARAYON” SHUNCHALIK ZO‘R ASARMI?
Avstriyalik adib, modernizm yo‘nalishining taniqli vakili Frans Kafkaning “Jarayon” romanini o‘qir ekanman, uning qahramonlarni shuncha gap-so‘z, nutq va va’zxonlik maqomidagi uzundan uzoq savol-javoblar bilan ta’minlash mahoratiga qoyil qoldim. Asarda tasvir tiniq, jumlalar pishiq-puxta, so‘zlar zanjiri mustahkam, dramatizm, psixologizm kuchliligini ham tan olmasdan iloj yo‘q. Roman yozuvchining ashaddiy muxlisi Vafo Fayzulloh tomonidan o‘zbek tiliga qoyilmaqom o‘girilgan, […]
03.12.2025 | 15:35
547
Asosiy
FITRATNING SEVAR GULI
Birinchi o‘zbek professorining qizi Sevargul KAROMATILLAXO‘JAYEVA xotiralari Qismatga qasdlashuv Buxoroda tug‘ilgan bo‘lsam ham, juda kichkinaligimda Toshkentga ko‘chib kelganmiz. Avval bizga berilgan xonadonda yashadik, keyin katta hovli sotib oldik. Hovli to‘la gullar, daraxtlar edi. Afsuski, bu gulzor bizga nasib qilmagan ekan. 37-yilda otam qatag‘on qilindi, uch oy o‘tib-o‘tmay onamni ham qamashdi. Meni yetimxonaga tashlashdi. Aslida, bu […]
03.12.2025 | 10:12
825
Asosiy
TARIXIY TA’RIX
Tarixdan ma’lumki, XX asr boshida bolsheviklar Rossiyada hokimiyatni qo‘lga olgach, Xalq komissarlari sovetining dastlabki hujjatlari – Sulh va Yer haqidagi dekretlardan so‘ng, “Rossiya xalqlari huquqlari deklaratsiyasi” e’lon qilingan va unda “Rossiya xalqlarining ajralib chiqish va mustaqil davlat tashkil etishgacha bo‘lgan o‘z taqdirini o‘zi belgilash huquqi” ham belgilangan edi. Xo‘sh, bu hujjatga ishonish mumkinmidi? O‘sha davrda […]
02.12.2025 | 16:32
471
BIZDAN HARAKAT…
Kimyo fanlari doktori, professor Rashid QULMATOV bilan suhbat – Xabaringiz bor, Prezidentimizning “Toshkent shahrida ekologik vaziyatni yaxshilash bo‘yicha kechiktirib bo‘lmaydigan chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi Farmoni e’lon qilindi. Atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi malakali olim sifatida suhbatni ushbu hujjatga munosabatingizdan boshlasak. – Farmon nafaqat Toshkent shahri, balki respublikamizdagi ekologik muammolarni yechishga qaratilgan tizimli ishlarning […]
02.12.2025 | 15:00
347
KONSTITUTSIYA – MAMLAKAT TARAQQIYOTI VA FUQAROLIK JAMIYATINING MUSTAHKAM POYDEVORI
Har yili 8-dekabr yurtimizda keng nishonlanadigan O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi kuni – nafaqat yuridik hujjat qabul qilingan sana, balki mustaqillikning mustahkam poydevori, davlatimizning eng oliy qadriyatlari mujassam bo‘lgan hujjat hayotga kirgan tarixiy kun sifatida alohida ahamiyatga ega. Konstitutsiya Vatanimiz taraqqiyoti, jamiyatimiz barqarorligi va xalqimiz farovonligi uchun xizmat qiladigan bosh qomusdir. Unda davlat boshqaruvi tizimi, fuqarolarning huquq […]
02.12.2025 | 11:23
234
OGOHLIK QO‘NGʻIROGʻI
Bugun jahon hamjamiyati iqlim o‘zgarishini insoniyat oldida turgan eng jiddiy muammolardan biri deb tan olgani bejiz emas. Buning oqibatida oxirgi 20 yil ichida yer yuzida 4,5 milliardga yaqin odam yirik tabiiy ofatlardan jabr chekkani, 1,2 million kishi halok bo‘lgani, iqtisodiy zarar esa qariyb 3 trillion dollarni tashkil etganini tasdiqlovchi ma’lumotlar bor. Mutaxassislarning fikricha, Markaziy Osiyo […]
02.12.2025 | 09:44
2497
QALIN PULI
Iroda RAHMONALIYEVA Qalin puli – uch ming. Ming – qizi uchun.Yana ming – sandig‘i, kiygizi uchun.Xo‘sh, yana ming nega? Har lahza sengaSanchib turadigan bigizi uchun. Erkin Vohidovning hazil tariqasida yozilgan ushbu to‘rtligi ming yillik tarixga ega bo‘lgan bir an’anani eslatadi. Qalin puli, ya’ni nikoh marosimida qiz uchun kuyov tomonidan beriladigan mol-mulk yoki pul. Qalin puli […]
01.12.2025 | 16:46
554
JAZOLANGAN JASORAT
Rustambek SHAMSUTDINOV Buxorodagi jadid harakati ham murakkab va mashaqqatli yo‘lni bosib o‘tdi. O‘sha damlarda bu ko‘hna zaminda tashkil etilgan ilk usuli jadid maktabi o‘quvchilarining bilimidan ta’sirlangan keksa ziyolilardan biri ko‘ziga yosh olib shunday deydi: “Men umidvormanki, o‘n yilgacha Buxoroda inqilob voqe’ bo‘lur, vatan avlodi bu kuni razolat va safolatdan qutulur, esizki, u kunni men ko‘ra […]
01.12.2025 | 10:18
357
YOZIQLAR YOZUVI
Otabek MAXSUDJONOV So‘nggi yillarda O‘zbekiston o‘z tarixining murakkab va fojiali sahifalarini qayta anglash, mustabid tuzum davrida nohaq jabr ko‘rgan millionlab vatandoshlar xotirasini tiklash yo‘lida muhim qadamlar tashlamoqda. Ushbu keng ko‘lamli jarayonning yorqin namunasi sifatida Namangan viloyati hududida yashab, turli davr qatag‘onlari iskanjasiga tushgan yurtdoshlarga bag‘ishlab “Xotira kitobi” chop etildi.Ushbu asar o‘tmishimizga munosabat, milliy o‘zlikni anglash […]
28.11.2025 | 15:52
778
YURAGI O‘ZBEKKA AYLANGAN DUGONAM
Shohsanam NISHONOVA OQ O‘RIKBu ayol bilan o‘rik soyasida tanishganmiz. U to‘kilgan mevalarni terayotgan paytda qizimning o‘rik yegisi keldi. Aravachadagi ukasining yiqilib ketishidan xavfsirab, daraxtga yaqinlasholmay turgan edim, qiyiqko‘z, nimtabassumli ayol mevalarini biz tomon uzatdi. Kiyinish uslubini hisobga olmaganda, o‘zimizning ayollarga o‘xshab ketadi. Bir dona o‘rikni qizimga uzatib, unga “spasibo” dedim. O‘zing uchun olmading-ku, degandek qo‘yarda-qo‘ymay […]
28.11.2025 | 12:49
759
ATOMDAN KUCHLI…
O‘zFA Yadro fizikasi instituti direktori, akademik Ilhom SODIQOV bilan suhbatSuhbatdosh: Zarnigor IBROHIMOVA – Domla, kelgusi yil yadro fizikasi tarixi boshlanganiga 130 yil, institut tashkil etilganiga esa 70 yil to‘ladi. Ammo hamon “yadro”, “atom” so‘zlarini harbiy qurol turi sifatida bilib, hadiksiraydigan odamlar yo‘q emas. Suhbatni murakkab fan sohasi bilan shug‘ullanuvchi ushbu dargoh faoliyati bilan tanishishdan boshlasak.– […]
28.11.2025 | 10:20
588
ME’YORINI BILMAGAN memuarbozlik
Ro‘zimboy HASAN Memuar – jahon adabiyotida mashhur janrlardan bo‘lib, bu turdagi asarda muallif o‘zi boshdan kechirgan voqealarni qalamga oladi va e’tiborli jihati, muallif yozuvchi yoki shoir bo‘lishi talab qilinmaydi. Hayotning achchiq-chuchugini totgan banda umri nihoyasida farzandlariga va albatta, boshqa o‘qirmanlarga ibrat bo‘lsin uchun nimalarnidir qoralashga ma’nan haqli. Memuar – insonning boshqalar oldidagi hisoboti ham, yanada […]
27.11.2025 | 10:25
475
“JIGI-JIGI” NIMA DEGANI?
Eshqobil SHUKUR Bolaligimda xotinlarning echki bolasini erkalab “jigi-jigi” deb chaqirganini ko‘p eshitganman. Bundan sal ilgariroq xalq artisti Ozodbek Nazarbekov ham “jigi-jigi” degan qo‘shiq aytib chiqdi. Hazrat Lutfiy g‘azali bilan aytiladigan bu qo‘shiqda shunday quyma misralar bor:Furqating o‘lturur meni tutma ravo, jigi-jigi,Ko‘nglum olib yoshunmag‘il, bahri Xudo, jigi-jigi.Qush tili andalibidek Lutfiyi xasta yolborur,Gul kibi chehradin oni tutma […]
26.11.2025 | 14:31
1243
“NEGA YAPON YUZ YIL YASHAR-U…”
Yaponiyaning “TOHO SERVICE” aksiyadorlik kompaniyasi bosh direktori vazifasida faoliyat yuritayotgan millatdoshimiz Bahodir Iskandarov bilan suhbat Suhbatdosh: Iqbol MIRZO – Har bir davrning o‘z tosh-tarozisi, o‘lchovi bo‘ladi. Yoshi ulug‘ avlod doimo yoshlarga nisbatan talabchanroq bo‘lib boradi. Bu tabiiy holat – taraqqiyotning o‘zi shunday jarayon. Ustoz Erkin Vohidovning “Eh, hozirgi yoshlar” degan mashhur she’rining umrboqiyligi shundaki, avlodlar […]
26.11.2025 | 10:20
617
MASLAHATLI TO‘Y TARQAMAS
Jamoliddin BADALOV Markaziy Osiyo davlatlari rahbarlarining Maslahat uchrashuvlari bir-biriga birodar bo‘lgan mintaqamiz ulkan va qudratli salohiyatga ega markaz ekanligini amalda isbotladi.2017-yilda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tomonidan Markaziy Osiyo davlatlari rahbarlarining Maslahat uchrashuvlarini tashkil etish g‘oyasi qo‘shni davlatlar tomonidan qizg‘in qo‘llab-quvvatlangan edi. 2018-yildan boshlab Markaziy Osiyo davlatlari rahbarlarining uchrashuvlari muntazam o‘tkazila boshlandi. Bunday uchrashuvlar doirasida […]
25.11.2025 | 16:16
433
SO‘Z – OLOV
Ahmadjon MELIBOYEV Kitob deb atalmish beqiyos xazina insoniyatning buyuk ixtirolaridan biri sifatida e’tirof etilgan. Uning qudratini ramziy ma’noda quyosh taftiga qiyoslash mumkin. Shunda ham, inson qalbini yoritish faqat kitobning qo‘lidan keladi, xolos. Shunday kitoblar borki, ular seni ohanraboday o‘ziga tortadi, umring yo‘llarida beminnat hamrohingga aylanadi, qayta-qayta o‘qiysan, o‘qiganing sari aql-shuuring to‘lishib boradi va bu jarayon […]
25.11.2025 | 10:10
536
YASHIL KELAJAK SARI
Islomjon QO‘CHQOROV Bugun yurtimizdagi afkor omma jadal rivojlanishlar va iqtisodiy o‘sishlarni e’tirof eta turib, ekologik muammolar tahdidiga ham o‘z qat’iy munosabatini bildirib kelmoqda. Sir emaski, atmosfera ifloslanishi, global iqlim o‘zgarishlari, o‘rmon yong‘inlari, muzliklarning tez sur’atlarda erib borishi va quruqlikning chekinayotgani dunyo aholisi salomatligi, biologik xilma-xillik, umuman, ekologik barqarorlikka xavf solyapti. Mazkur ekologik masalalarning oqibatlarini yumshatish […]
24.11.2025 | 16:16
666
OLU
Abduvohid HAYIT Hozirgi o‘zbek tilidagi olxo‘ri, olcha, shaftoli kabi meva nomlari “olu” so‘zi ishtirokida yasalgan. Qadimgi turkiyda “olu” ma’nosida “ӭro‘k” (“o‘rik”) so‘zi ishlatilgan. “Devonu lug‘atit turk”da “ӭro‘k” so‘ziga: “shaftoli, o‘rik, olxo‘ri kabi mevalarning umumiy nomi” deb izoh berilgan Ammo keyinchalik, afsuski, “ӭro‘k” ko‘p holatlarda o‘z o‘rnini “olu”ga bo‘shatib berdi.“Boburnoma”da “olu” mustaqil holatda hozirgi tilimizdagi “olxo‘ri” […]
24.11.2025 | 10:00
479