Go‘zal Turkiston
0:00
/
Toshkent
temperature icon 10°C

“JADID” GAZETASINING YANGI SONIDA: ✏️Usmon NOSIR: BOĞIM ✏️Iqbol MIRZO: KELAJAK UÇUN MAS’ULIYAT ✏️Gulçehra UMAROVA: ASRNI BÖYLAGAN ADIB ✏️Komil SINDOROV: “JAVOHIR SINDOROVNING BOBOSI BÖLIB TANILDIM“ ✏️E’zozxon KARIMOVA: MILLIY YUKSALIŞ SARI ✏️Orif ODILOV: ÖZBEK-QOZOQ MADANIY HAMKORLIGI MUSTAHKAMLANMOQDA ✏️Nusratullo JUMAXÖJA: TADQIQOT-ROMAN ✏️Abbos ŞOYIMOV: XALQARO MEDIAFORUM ✏️Zikrilla MUHAMMAD: ANQARADA ADABIYOT BAYRAMI ✏️Ikrom BÖRIBOYEV: KEÇA VA BUGUN ✏️Muhayyo RUSTAMOVA: OG‘RIQ NUQTA ✏️Abdulhamid MUXTOROV: UYLAR SOYASIDA QOLAYOTGAN SAVOLLAR ✏️Jasmina ISROIL: SYUKURO MANABE – IQLIMŞUNOSLIK “OB-HAVOSI”NI ÖZGARTIRGAN NOBELÇI ✏️Rustambek ŞAMSUTDINOV: QONLI JILD ✏️Alişer SANDIBOYEV: SAMARQAND NEÇA YOŞDA? ✏️Nigina ISKANDAROVA: “KITOB, MENING DÖSTIMSAN” ✏️Jamoliddin BADALOV: “OLTIN QALAM” UMMON ORTIDA

TAVSIYA QILAMIZ


JADIDLAR


Muallif: admin

Butunjahon Islom uyushmasi rahbari: “Oʻzbekiston Prezidentining madaniyat va maʼrifatga qaratgan eʼtibori barcha musulmon mamlakatlari uchun namuna”

Saudiya Arabistonining Makka shahrida Oʻzbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi rahbari Firdavs Abduxoliqov hamda Butunjahon Islom uyushmasi Bosh kotibi Shayx Muhammad bin Abdulkarim al-Issa  ishtirokida uchrashuv boʻlib oʻtdi. Ushbu uchrashuv va tashrif Butunjahon Islom uyushmasi taklifiga binoan amalga oshirildi. Unda Oʻzbekistonning Saudiya Arabistonidagi favqulodda va muxtor elchisi Nodir Turgʻunov ham qatnashdi. Doʻstona va samimiy ruhda oʻtgan uchrashuvda […]

16.07.2025 | 17:00

img1695

Asosiy

BEHBUDIYNING XO‘JANDLIK MUHIBLARI

Nu’monjon Gʻafforiy,tarix fanlari doktori, professor(Tojikiston Respublikasi): – Xo‘jandlik Said Boboxon Ahroriy Turkiston jadidlari sarvari bo‘lmish Mahmudxo‘ja Behbudiyning shogirdlari va tarafdorlaridan biridir. U kishi 1910-yilda Xistevarz qishlog‘i va yon-atrofdagi hudud bolalari uchun yangi usul maktabini ochadi. Ta’lim muassasasining ilk o‘quvchilaridan biri bobom Abdug‘affor Hasanov bo‘lgan. Ahroriy domla vafotidan oldin bobomga “Oyina” jurnalining 68 ta sonini ishonib […]

16.07.2025 | 12:43

img758

“O‘Z YURTIDA ONA TILIN UNUTGANLAR…”

Svetlana KIM: – Men O‘zbekistonda tug‘ilib-o‘sdim. Yurtimni juda yaxshi ko‘raman. Kimyogarman. Moskvada o‘qir ekanmiz, kursdoshlarim o‘sha yerda qolishga yoki yaxshi yo‘llanma olishga intilishardi. Menga Belorusdagi yirik kimyo zavodiga yo‘llanma berishdi, ammo undan voz kechdim. Chunki uyga – O‘zbekistonga qaytishni istadim. Rosti, boshqa joyda yashashni tasavvur qilolmayman. Toshkentga qaytib, ishga joylashdim. Millatim koreys, rus tilida ta’lim […]

16.07.2025 | 08:34

img1025

SABZ – YASHIL, SABZIRANG-CHI?

“Sabz” so‘zi fors tilidan kirib kelgan o‘zlashma so‘z bo‘lib, uning o‘zagidan yasalgan bir qancha so‘zlar o‘zbek tilida faol ishlatiladi. Masalan: sabzi, sabza, sabzirang, sabzavot, sabz urmoq kabi so‘zlar tilimizda keng qo‘llaniladi. “Sabz” – asosan yashil, yashil rangli, g‘o‘r, yangi, yosh ma’nolarini bildiradi. Ba’zi hollarda bu so‘z bug‘doyrang yoki qoramag‘iz tusni ifodalashda ham ishlatilgan. Adabiy manbalarda […]

15.07.2025 | 16:16

img2394

ADABIYOTGA YO‘L ZOMINDAN BOSHLANADI

“…Biz Zomin yoshlari kelgusida hayot va ijodda ulkan muvaffaqiyatlarga erishishiga ishonamiz. Zero, ularga shaxsan Davlat rahbarining o‘zi “Yosh ijodkorlarning mustaqil Vatan adabiyotiga Jizzax diyoridan qo‘yayotgan qadamlari qutlug‘ bo‘lsin!”, deya ezgu tilaklarini bildirgan edi. Seminar shioriga aylangan bu so‘zlar zamirida esa davlatning adabiyot va adabiyot ahliga, kitobxonlikka berayotgan bemisl e’tibori va g‘amxo‘rligi mujassam…” An’analar etadi davom… […]

15.07.2025 | 11:52

img1081

JIGARLARIMIZDAN JIGARIMIZNI AYAMAYLIK

Inson hayoti davomiyligi va salomatligi uchun eng muhim a’zolardan biri jigardir. U hech qachon og‘riq bermaydi. Chunki jigarda nerv tolalari yo‘q. Afsuski, ana shu “beozor”lik ko‘pincha qimmatga tushadi. Jigar kasalliklarining eng og‘ir turlarida ham inson o‘zida xastalik kechayotganini sezmay qolishi mumkin. Ko‘p hollarda bu so‘nggi chora – boshqa organizmdan jigar ko‘chirish amaliyotini o‘tkazishga olib keladi. […]

15.07.2025 | 08:49

img676

TARIX ILMINING RUSTAMI DOSTONI

Bayoniy “Xorazm tarixi” asarida keltiradi: “Tarix kitobi yozishning bir sharti bor. Tarixiy voqealarni yozuvchi tarafdorlik etmasdan, bo‘lgan voqealarni rostlik bilan bayon etishi kerak. Agar rostlik bilan bayon etmasa, uning so‘zlari hech bir odamga ma’qul bo‘lmaydi”. Chindan, tarixiy mavzuda tadqiqotlar olib borayotgan muarrix xolis bo‘lsagina moziydagi jarayonlarni haqqoniy tahlil eta oladi. Tabiiyki, buning uchun tarixchi siyratida […]

14.07.2025 | 16:34

img755

QO‘LDA TO‘QILGAN “UCHAR GILAM”LAR

Tog‘li Oltoy o‘lkasining “Beshinchi Pazirik” qo‘rg‘onidan eramizdan oldingi V-VI asrlarga oid deb taxmin qilingan gilam topilgan. Abadiy muzliklar ichida qolib ketgan nodir ashyoning chirimaganiga faqat past havo harorat sababmikin? Abadiy merosga aylanajak gilamlar bugun ham to‘qilyaptimi? Bu savolga javob beradigan odamni Samarqanddan topdik. “Samarqand – Buxoro ipak gilami” kompaniyasi rahbari Furqat Niyozov ana shunday moʻjizakor […]

14.07.2025 | 09:30

img969

Asosiy

MA’RIFAT LIBOSIDAGI OZODLIK

Behbudiyning 1907-yilda Rossiya dumasiga yoki Musulmonlar fraksiyasiga topshirgan “Turkiston madaniy muxtoriyati” deb nomlangan loyihasini o‘qib, moziydagi muhim voqeliklarga sababchi bo‘lgan ijtimoiy-siyosiy vaziyatlardan xabardor bo‘lamiz. Loyihaning bir bandida shunday yoziladi: “Turkistonga ko‘chmanchilarning olib kirilishi to‘xtatilsin”. Har gal uni o‘qiganimda, bu o‘ta yirik loyiha uchun Behbudiy qancha izlangan, fikrlagan, maslahatlashgan ekan, deb o‘ylab qolaman. Madaniy muxtoriyat deyilgani […]

13.07.2025 | 12:41

img1131

IKKI O‘ZBEK YOSH IJODKORI XALQARO FESTIVALDA TAQDIRLANDI

Qozog‘istonning Oqtov shahrida joriy yil 7–9-iyul kunlari “Oqtov – 2025 Turkiy dunyo madaniy poytaxti” dasturi va Abay Qo‘nonboyev tavalludining 180 yilligi munosabati bilan o‘tkazilgan “Turkiy dunyo yosh qalamkashlari” xalqaro festivali turkiy tilli davlatlar qamrovida muhim adabiy voqelikka aylandi. Festival TURKSOY xalqaro tashkiloti, Qozog‘iston Yozuvchilar uyushmasi va Oqtov shahar hokimligi hamkorligida tashkil etildi. Unda turkiy xalqlarning […]

11.07.2025 | 14:34

img1829

ADABIY TIL MAKTABI QAYERDA?

O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan madaniyat xodimi, taniqli yozuvchi Nazar Eshonqul bilan suhbat – Haqiqiy ijodkor faqat o‘z davri va davrasi uchun yozmaydi. Asarlari asrlar davomida yashashini, millionlab qalblarni zabt etishini istamagan yozuvchi bo‘lmasa kerak. Nazar aka, bu istakning ijobati siri nimada? – To‘g‘ri aytdingiz, har bir yozuvchi umid bilan yozadi. Yozish asnosida shu ko‘hna olam, […]

11.07.2025 | 13:17

img1129

KIMNING USTIDAN KULYAPSIZ?

Turli hajviy guruhlarning konsertlarida, ijtimoiy tarmoqlardagi vaynlarda milliy tariximiz, adabiyotimiz va madaniyatimiz masxaralanishi odat tusiga kirib bormoqda. Shu paytgacha ham katta-kichik qiziqchilarning chiqishlarida “beldan pastga” e’tibor qaratilgan hazil-huzullar uchrab turardi. Ammo endi bu hazillar to‘g‘ridan to‘g‘ri milliylik fonida ko‘rsatilmoqda. Ayrim vaynlarda ishtirokchilar o‘zbekona libosda, milliylik aks etgan dekoratsiya fonida turli bachkana gap-so‘zlarni aytib, sog‘lom odamga […]

11.07.2025 | 10:45

img924

AFANDINING QARINDOSHLARI

“Jadid” gazetasining 25-sonida taniqli olim Sultonmurod Olimning “Asl Afandi” nomli maqolasini o‘qib, zavqlandim. “Afandimijoz bu odam”, “E, Afandiga o‘xshamay ket”, kabi gaplarni o‘zimiz ham tez-tez takrorlaymiz. Hatto, o‘qituvchi va adib Abdivoy Rahim qishlog‘imizda yashagan o‘ndan ortiq afandife’l odamlarning tesha tegmagan, qiziq gap-so‘zlarini yig‘ib “Nasriddin Afandining nabiralari” nom bilan chop ettirganda, kitobi qo‘lma-qo‘l bo‘lib ketgandi. Mutolaa […]

11.07.2025 | 09:26

img595

Buyuk Britaniyada Qur’on qo‘lyozmalari namoyish etildi

Londonda muhim madaniy voqea bo‘lib o‘tdi: Buyuk Britaniyada ilk bor O‘zbekiston tarixi bilan bog‘liq, Islom sivilizatsiyasining oltin davrlariga oid noyob Qur’on qo‘lyozmalari va tarixiy artefaktlardan iborat kolleksiya namoyish etildi. Ushbu muqaddas yodgorliklar yillar davomida xususiy kolleksiyalar va muzeylarda saqlangan, endilikda ular o‘z diyori – O‘zbekistonga qaytmoqda. Dunyoning mashhur Sotheby’s va Christie’s auksion uylari mezbonligida tashkil […]

10.07.2025 | 13:57

img772

VORONKANING O‘ZBEKCHASI NIMA?

Men tilimizga rus tilidan kirgan voronka so‘zining o‘zbekchasini topishga qiynalardim. Voronka so‘zi hatto “O‘zbek tilining izohli lug‘ati”ga ham kirgan: “ichi teshik narsa, naycha” deb izohlangan.  “Ichi teshik narsa” degani aniq bir buyumni ifodalovchi so‘z emas, ya’ni ot emas. Naycha esa, voronkaning mohiyatini ifodalab berolmaydi. Chunki   naycha boshqa narsa. Shuning uchunmi, salkam yuz yillik til tarixida […]

10.07.2025 | 12:11

img1430

OZAR OLIMASINING QO‘SH TUHFASI

Ozarbayjon zaminida tavallud topib, XX asr o‘zbek mumtoz adiblari yonidan o‘rin olgan Maqsud Shayxzoda hech shubhasiz ikki millatga birdek daxldor adabiy shaxsiyatdir. Uning asarlari ikki millat o‘rtasidagi do‘stlik aloqalarining kuchayishiga, adabiy hamkorlikning yangidan yangi ufqlari ochilishiga ulkan hissa bo‘lib qo‘shildi. Shayxzodaning: “Umrlar bo‘ladiki,Tirigida o‘likdir.O‘limlar bo‘ladiki,O‘lgan odam tirikdir”, kabi she’riy misralari aforizm holiga keldi. Bir qancha […]

10.07.2025 | 09:47

img617

IKKIMIZNING ERTAKLARIMIZ

“Qanot” loyihasi o‘nga yaqin yosh va umidli qalamkashlar ijodini targ‘ib qilish va ularning kitoblarini chop etish borasida jonbozlik ko‘rsatib, adabiy jamoatchilik e’tirofiga sazovor bo‘layotir. Poytaxtimizdagi Milliy matbuot markazida mazkur loyiha doirasida chop etilgan navbatdagi kitob taqdimoti ham avvalgilari kabi ko‘tarinki ruhda o‘tdi. Iste’dodli shoir Mansur Jumayev va uning turmush o‘rtog‘i, shoira Shohsanam Nishonova qalamiga mansub […]

10.07.2025 | 09:00

img619

YURT ISHQI

RAVOJ O‘TAR (Rao‘aj Otarbayev) – 1980-yil 14-fevralda Chimboy tumani “Kenges” ovul fuqarolar yig‘inida tug‘ilgan.O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi qoshidagi Oliy adabiyot kursida tahsil olgan. Qoraqalpoq davlat universitetini jurnalistika bo‘limini tugatgan.“Jayhun jilvalari”, “Vatan mehri” she’riy to‘plamlari muallifi.O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi. TEATR O‘spirin bolangning ushlab qo‘lidan,Qaytarib noma’lum manzil yo‘lidan,Aktyor uchun olib gulning zo‘ridan,Kel, do‘stim, xizmatga tayyor teatr. Hayotning lazzatin, […]

09.07.2025 | 15:57

img693

JAVONDA “QARIYOTGAN” TO‘NLAR

Yetti yil oldingi gap. Qo‘shni elatdagi o‘rta maktabning yuqori sinf o‘quvchi yigitlari iltimos bilan kelishdi: “Maktabimizda hazrat Navoiy va Bobur Mirzo tavalludlari kuniga sahna ko‘rinishi tayyorlayapmiz. Sizda zarto‘n bor deyishdi… Berib tursangiz”. Haqiqatdan ham kiyim javonimda turli sana, tadbir, to‘ylarda yelkamga tashlangan zar choponlar bor edi. Ozmas – naq o‘n ikkita. Hazrat Navoiy hamda shoh […]

09.07.2025 | 12:06

img892

OLIM BO‘LSANG, OLAM SENIKI

O‘ttiz yildan ziyod umri dunyoning eng mashhur ilmiy markazlaridan biri – Dubna birlashgan yadro tadqiqotlari institutida (Rossiya) o‘tayotgan o‘zbek olimi, fizika-matematika fanlari doktori Avazbek Nosirovni olim sifatida emas, inson sifatida kashf etishga harakat qildik. Avazbek Nosirov 1982-yildan buyon yadro-yadro to‘qnashuvidagi jarayonlar mexanizmi bo‘yicha ilmiy faoliyat olib boradi. 1987-yili Dubnada Birlashgan yadro tadqiqotlari institutida “Og‘ir ionlar […]

09.07.2025 | 09:22

img763

KREMNIY VODIYSIGA YETAKLAGAN INTIZOM. SARDORXON TURSUNXODJAYEVNING MUVAFFAQIYAT HIKOYASI

2025-yil uning uchun juda omadli boshlandi. 2000dan ortiq nomzod orasidan tanlanib, AT innovatsiyalarining yuragi – Kremniy vodiysidagi startapga qabul qilindi. So‘z 23 yoshli muvaffaqiyatli dasturchi Sardorxon Tursunxodjayev haqida. U joriy yil boshidan beri sun’iy idrok yechimlari ishlab chiqaruvchi kompaniyada faoliyat olib bormoqda. Buni nafaqat uning hayotidagi, balki O‘zbekiston AT sohasi uchun faxrlanarli yutuq deyish mumkin. […]

08.07.2025 | 17:15

img204

JADID KUTUBXONASI