Go‘zal Turkiston
0:00
/
Toshkent
temperature icon 9°C

“JADID” GAZETASINING YANGI SONIDA: ✏️Usmon NOSIR: BOĞIM ✏️Iqbol MIRZO: KELAJAK UÇUN MAS’ULIYAT ✏️Gulçehra UMAROVA: ASRNI BÖYLAGAN ADIB ✏️Komil SINDOROV: “JAVOHIR SINDOROVNING BOBOSI BÖLIB TANILDIM“ ✏️E’zozxon KARIMOVA: MILLIY YUKSALIŞ SARI ✏️Orif ODILOV: ÖZBEK-QOZOQ MADANIY HAMKORLIGI MUSTAHKAMLANMOQDA ✏️Nusratullo JUMAXÖJA: TADQIQOT-ROMAN ✏️Abbos ŞOYIMOV: XALQARO MEDIAFORUM ✏️Zikrilla MUHAMMAD: ANQARADA ADABIYOT BAYRAMI ✏️Ikrom BÖRIBOYEV: KEÇA VA BUGUN ✏️Muhayyo RUSTAMOVA: OG‘RIQ NUQTA ✏️Abdulhamid MUXTOROV: UYLAR SOYASIDA QOLAYOTGAN SAVOLLAR ✏️Jasmina ISROIL: SYUKURO MANABE – IQLIMŞUNOSLIK “OB-HAVOSI”NI ÖZGARTIRGAN NOBELÇI ✏️Rustambek ŞAMSUTDINOV: QONLI JILD ✏️Alişer SANDIBOYEV: SAMARQAND NEÇA YOŞDA? ✏️Nigina ISKANDAROVA: “KITOB, MENING DÖSTIMSAN” ✏️Jamoliddin BADALOV: “OLTIN QALAM” UMMON ORTIDA

TAVSIYA QILAMIZ


JADIDLAR


Bo'lim: Maqolalar

ZARRANING ZALVORI

Bu gal an’anamizdan biroz chekingan holda, akademiklar bilan emas, ilm-fan olamida yosh olimlardan hisoblangan yurtdoshimizni savolga tutdik. Suhbatdoshimiz – fizika-matematika fanlari bo‘yicha falsafa doktori, O‘zFA U.A.Arifov nomidagi Ion-plazma va lazer texnologiyalari institutining katta ilmiy xodimi Ilyos Abdisaidov. – “Uglerod nanonaychalarining past haroratdagi sintezi uchun nanokatalizatorlar va ularning xossalari” mavzusida ilmiy ish yoqlabsiz. Ma’lum bo‘lishicha, bu O‘zbekistonda […]

13.02.2026 | 16:12

img1357

USTOZLARNING USTOZI

Musiqa olamida har bir davr san’ati o‘z sarbonlariga, hofizlik an’analarini munosib davom ettirgan darg‘alariga, yoshlarga ibrat bo‘la oladigan ustozlariga ega. Ota Jalol, Ota G‘iyos, Xudoybergan Muhrkon, Hoji Abdulaziz Abdurasulov, Mulla To‘ychi Toshmuhamedov, Hamroqul Qori, Domla Halim Ibodov, Hojixon Boltayev, Yunus Rajabiy kabi zabardast san’atkorlar orasida beqiyos iste’dod egasi, xalq va mumtoz musiqamizning mohir ijrochisi, sohir […]

13.02.2026 | 10:51

img1413

Asosiy

XONZODA JADID BO‘LGANMI?

Jadid harakati haqida so‘z ketganida, ko‘pchilik asosan ziyolilarni tasavvur qiladi. To‘g‘ri, Turkistonda jadid harakati paydo bo‘lishi va mustahkam ildiz otishida ziyoli insonlar: shoir-yozuvchilar, muallimlar, ulamolar, matbuot xodimlari o‘z hayotlarini tahlikaga solib bo‘lsa-da, oldingi saflarda turgani ayni haqiqat. Ammo bu bilan jadidlik faqat davrning ma’lum bir qatlami vakillari harakati edi, degan xulosa chiqmaydi. Bilamizki, bu harakatga […]

12.02.2026 | 15:11

img1389

IMTIHON OLDIDAGI ODAM

El nazariga tushgan taniqli adabiyotshunos, filologiya fanlari doktori, professor Bahodir Karimni uning kitoblari orqali taniganman. Olimning kitoblaridan biriga so‘zboshi yozgan O‘zbekiston xalq yozuvchisi Tohir Malikning bir fikri e’tiborimni tortgan: “Kitobga jamlangan maqolalarni o‘qib chiqqach, men muallifning o‘zini “Imtihon oldidagi odam” deb atadim. Chunki o‘quvchiga bir gap aytmoqchi bo‘lgan har bir qalam ahli o‘zini imtihondagi talaba […]

11.02.2026 | 15:27

img1384

HALOLLIK VA ADOLAT ESKIRGAN TUSHUNCHAMI?

“Barqaror jamiyat” deganda, odatda, iqtisodiy o‘sish, siyosiy tizimning mustahkamligi yoki xavfsizlik masalalari tilga olinadi. Biroq tarixiy tajriba va ijtimoiy tahlillar shuni ko‘rsatadiki, bu omillar o‘z-o‘zidan barqarorlikni ta’minlamaydi. Iqtisodiy resurslar yetarli bo‘lgan, ammo ma’naviy me’yorlar zaiflashgan jamiyatlarda inqiroz, norozilik va ichki ziddiyatlar yuzaga kelgan holatlar kam emas. Shu nuqtayi nazardan qaraganda, barqarorlik faqat tashqi tizimlar bilan […]

11.02.2026 | 12:36

img1204

PASTЕRNAKKA MAKTUBLAR

Pasternak!Siz mening birinchi shoirimsiz. Tirik shoirim. Sizning ertangi kuningizga o‘zimnikiga ishonganday ishonaman. Beqiyossiz, shoirim. Pasternak men hayotimda ko‘p shoirlarni ko‘rdim: kattasini ham, kichigini ham. Ular she’r yozuvchilar edi, hatto ajoyib qilib yozib qo‘yishardi. Vassalom. Ularning birontasining manglayida shoirlik qismatini ko‘rmadim. Bu qismat, mashaqqat olis-olislarga borib yetguvchi, yondirguvchidir! Shoirlikni yorliq qilib olganlar ham ko‘p ekan, aytgancha […]

10.02.2026 | 21:00

img939

ZIYOLI KIM?

Tilimizda “Ziyoli” degan so‘z bor. Bu kalima qanday ma’nolarni tashiydi, u ifodalaydigan tushunchalar qatorida bugun dolzarb bo‘lib turgan masalalarga daxldorlik qirrasi bormi, umuman, ziyoli kim va uning jamiyatdagi vazifasi nimalardan iborat? Yaqin o‘tmishimizda shu so‘zga muqobil tarzda “Intelligent” kalimasi faol qo‘llangan, lekin o‘sha davr lug‘atlarida uning tarjimasi sifatida “Ziyoli” ma’nosi ko‘rsatilmagan ekan. Bu so‘z o‘tgan […]

10.02.2026 | 12:51

img1256

BIR ASHULA HAQIDA

Alisher Navoiyning “Badoye’ul vasat” devonidagi 615-g‘azal yor hijronidan yurakzada oshiqning dilidan kechayotgan o‘ylar, vahm-iztiroblari tasviriga bag‘ishlangan. Oshiq yorni ko‘zda tutib, “o‘lturgusi” der ekan, uning hajri – qotilvash, visoli – halokangiz ekanini aytadi. O‘tmish adabiyotimizda ko‘p shoirlar bu g‘azaldan ta’sirlanib, ayni vazn va “o‘lturg‘usi” radifida talay g‘azallar bunyod etganlar. Chunonchi, Andalibning bir va Uvaysiyning ikki g‘azali […]

10.02.2026 | 10:26

img1474

Asosiy

“BIR O‘CHIB SO‘NIB… YANA YONISH BOR”

XIX asr oxiri – XX asr boshlariga kelib Turkiston ijtimoiy-iqtisodiy, madaniy rivojlanish sur’ati jihatidan Yevropa davlatlaridan yaqqol ortda qolayotgani anglashila boshlandi. Sanoat, fan va ta’lim sohasidagi bu tafovut mahalliy ziyoli qatlam orasida jiddiy mulohazalarni keltirib chiqardi. O‘lkada an’anaviy musulmon ta’lim tizimini yangilash, Yevropa ilm-fani yutuqlarini o‘zlashtirish va ularni amaliyotga joriy etish zarurligi haqida bong uruvchi […]

06.02.2026 | 10:10

img1859

“AYOL UYGʻONMASA, UYGʻONMAS MILLAT”

O‘zbekiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qo‘mitasi huzuridagi “Oila va gender” ilmiy-tadqiqot instituti bo‘lim boshlig‘i, O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan yoshlar murabbiysi Farida ABDURAHIMOVA bilan suhbat Farida opa, bu yil yurtimizda “Mahallani rivojlantirish va jamiyatni yuksaltirish yili” deb e’lon qilindi. Bu ezgu maqsadga erishishda, albatta, xotin-qizlarning ishtiroki g‘oyat muhim. Suhbatimizni Yangi O‘zbekiston ayoli haqidagi mulohazalardan boshlasak. – Bugun […]

05.02.2026 | 15:16

img1527

JINLAR BAZMI (HIKOYA)

Otam bu hikoyasini boshlagan vaqtda mening vujudimni qo‘rquv o‘rab olar edi-da, ichimdan: «Meni ham shunday jinlarga yo‘liqtirma», deb tangriga yolborib qo‘yar edim. Kecha xolam bizning uyga mehmon bo‘lib kelgan edi. Kechasi oshdan keyin otam, oyim, xolam uchovlari choy ichishib o‘ltirar va o‘tgan-ketgandan so‘zlashar edilar. So‘z aylanib kelib yana o‘sha jinlar, parilar, devlar to‘g‘risida to‘xtadi. Otam […]

04.02.2026 | 21:00

img1580

TOSHKENTDAGI SAFEDBULON

Ahmadjon Meliboyev haqida gap ketganda, avvalo, bir narsani ta’kidlashim zarur. Uch-to‘rt kishilik mo‘jazgina qur bo‘ladimi yo uch yuz-to‘rt yuz kishilik katta davra bo‘ladimi, baribir, o‘sha joyda Ahmadjon akaning o‘rni, lafzi, fikri alohida ajralib turadi, so‘zlaganda atrofidagilarning diqqat-e’tiborini ba’zan bir voqea yo hangoma, ba’zan esa, hatto, bir jumla bilan tortib ketadi. Gapni o‘rniga qo‘yish katta farosat […]

04.02.2026 | 11:00

img1044

ER-XOTIN (HIKOYA)

Yo‘q, ular Anhor bo‘yida uchrashmadi. Uchrashuvda o‘ziniki qilib aytish uchun kitoblardan she’rlar ko‘chirib olmadi. O, men seni sevaman, sensiz yashay olmayman qabilidagi mavsumiy so‘zlarni so‘zlashmadi. Lablar topishganda qizning uzun tovoni yerdan sal ko‘tarilmadi. Yo‘q, yigit qizni bezorilardan qutqarib qolmadi… Yaxshi shoir O‘rolboy ko‘rpaga burkanib, ishqiy she’r bitdi. Misralarini farzandiday ardoqlab, voyaga yetkazdi. Beixtiyor o‘zining birinchi […]

03.02.2026 | 21:00

img1781

KO‘NGIL (HIKOYA)

Qor tushishi bilan bizga jon kirardi. Tong bo‘zarganda qarabsizki, miltiq yelkada, hali iz tushmagan bog‘ ko‘chadan g‘izillab ketib boryapmiz toqqa qarab. Goh o‘rtoqlar bilan chiqsak, goho… yakka o‘zim chiqardim. U yerda Nazrulla degan o‘rtog‘imning tomi – keksa tollarga ko‘milgan uylari bor. U yolg‘iz onasi bilan yashardi. Otasi urushda o‘lgan. Qiziq bola edi u. Kim, ovga […]

02.02.2026 | 21:00

img1391

FASLLARNING FARQI QOLMADI

Yarim asr ilgari bir “kuf-suf” bilan “ochil dasturxon”da qish oylarida yangi uzilgan meva-sabzavotlar paydo bo‘lishini ertaklarda o‘qirdik. Hatto chorak asr ilgari ham qish oylarida bozor peshtaxtalarida meva-chevalar narxi osmonga sapchir – bir kilo olmaning puliga shu miqdor go‘sht xarid qilish mumkin edi. Eslaymiz, o‘sha yillari qaysidir Sharq mamlakatidan keltirilgan, har biriga alohida tamg‘a taqilgan olmalar […]

02.02.2026 | 15:00

img1155

ENG KATTA BOYLIK

O‘zFA O.Sodiqov nomidagi Bioorganik kimyo instituti direktori, akademik Abbosxon TO‘RAYEV bilan suhbat – “Moziyg‘a qaytib ish ko‘rish xayrlik”, deb yozgandi Abdulla Qodiriy. Ushbu muassasa qariyb yarim asr avval tashkil etilgan ekan. Bunga qanday ehtiyoj tug‘ilgan edi? Bu dargohga nega aynan Obid Sodiqov nomi berilgan? – Juda o‘rinli savol berdingiz: bugungi yutuqlar, istiqboldagi rejalar kafolatining poydevorini […]

30.01.2026 | 14:25

img1649

TO‘Y IXCHAM – O‘Y IXCHAM

Biror xalq-u elatning farovonligi uning bozoridan ayon bo‘lishi qadimiy hikmatlarda naql qilinadi. Ayni biror millatning qadriyati esa oilaviy marosimlar, xususan, to‘y va ma’rakalarda zohir bo‘lsa, ajab emas. O‘zbekiston xalq shoiri Erkin Vohidov yozganidek, bir to‘y xarajatida bir boy yaponning bir kambag‘al o‘zbekka teng kela olmasligi chin. Shu ma’noda, donishmand olim Albert Eynshteynning ushbu so‘zlari xotirga […]

30.01.2026 | 10:17

img1677

BUGUNGI YEVROPA ADABIYOTIGA BIR NAZAR

Hozirgi zamon jahon adabiyoti olami, xususan, Yevropa adabiyoti bag‘rida kechayotgan jarayonlarni kuzatar ekanmiz, bir paytlar urf bo‘lgan “Adabiyot – adabiyot uchun”, “San’at – san’at uchun” qabilidagi tamoyillardan keskin chekinish yoki bu singari adabiy aqidalarni ortda qoldirib, yana ham ilgarilash manzarasiga guvoh bo‘lamiz. Garchand, zamonaviy Yevropa adabiyotida ham ommaviy did va iste’molga mo‘ljallangan ikkinchi, uchinchi va […]

29.01.2026 | 12:58

img1418

MAHALLA – KATTA OILA

Olmazor tumani “Orzu” MFY raisi Elmira UMAROVA bilan suhbat – Elmira Abdumannopovna, mahalla – katta bir oila ekanini bilamiz. Hamma oilalarda bo‘lgani kabi bu “ro‘zg‘or”ning ham o‘ziga yarasha past-balandi, yutuq-muammolari bo‘lishi tabiiy. Shu ma’noda, katta hovlining bekasi bo‘lish qiyin emasmi? – Juda chiroyli o‘xshatish qildingiz. Men 16 yildan buyon mahalla tizimida ishlayman. O‘tgan vaqt mobaynida […]

28.01.2026 | 10:06

img1471

MЕNING O‘G‘RIGINA BOLAM (HIKOYA)

Otamizning o‘lganiga anchagina yil o‘tib ketdi. Bu yil – o‘n yettinchi yilning ko‘klamida onamizdan ham ajralib, shum yetim bo‘lib qoldik. Biz to‘rt yetimdan xabar olib turishga katta onam – onamning onalari Roqiyabibi kelib turibdilar. Bu kishini biz erkalab «qora buvi» deb ataymiz. Oqshomlari buvim boshliq hammamiz oldi ochiq ayvonda uvun-to‘da ko‘rpa-yostiqlarga o‘ralib, bittagina O‘ratepaning kir […]

27.01.2026 | 21:00

img1791

Asosiy

SANGTAROSH VA TUHMAT TOSHI

“Qatag‘on qurbonlari” kitobini varaqlar ekansiz, sovet tuzumining qonli objuvozi ming-minglab begunoh insonlarning hayotini barbod qilganiga amin bo‘lasiz. Kitobdagi Navoiy viloyatiga oid ro‘yxatda g‘ozg‘onlik  to‘rt nafar yurtdoshimiz nomi qayd etilgan. Zoirov Juma, Kamolov Karim, Musayev Ismoil, Turdiyev Abdurahimlar soliq komissiyasining yig‘ilish qarori bilan 1930-yillarda quloq qilinib, mol-mulki davlat foydasiga musodara qilinadi. Lekin sovet yuhosi shu bilan […]

27.01.2026 | 10:00

img1548

JADID KUTUBXONASI