Go‘zal Turkiston
0:00
/
Toshkent
temperature icon 10°C

“JADID” GAZETASINING YANGI SONIDA: ✏️Usmon NOSIR: BOĞIM ✏️Iqbol MIRZO: KELAJAK UÇUN MAS’ULIYAT ✏️Gulçehra UMAROVA: ASRNI BÖYLAGAN ADIB ✏️Komil SINDOROV: “JAVOHIR SINDOROVNING BOBOSI BÖLIB TANILDIM“ ✏️E’zozxon KARIMOVA: MILLIY YUKSALIŞ SARI ✏️Orif ODILOV: ÖZBEK-QOZOQ MADANIY HAMKORLIGI MUSTAHKAMLANMOQDA ✏️Nusratullo JUMAXÖJA: TADQIQOT-ROMAN ✏️Abbos ŞOYIMOV: XALQARO MEDIAFORUM ✏️Zikrilla MUHAMMAD: ANQARADA ADABIYOT BAYRAMI ✏️Ikrom BÖRIBOYEV: KEÇA VA BUGUN ✏️Muhayyo RUSTAMOVA: OG‘RIQ NUQTA ✏️Abdulhamid MUXTOROV: UYLAR SOYASIDA QOLAYOTGAN SAVOLLAR ✏️Jasmina ISROIL: SYUKURO MANABE – IQLIMŞUNOSLIK “OB-HAVOSI”NI ÖZGARTIRGAN NOBELÇI ✏️Rustambek ŞAMSUTDINOV: QONLI JILD ✏️Alişer SANDIBOYEV: SAMARQAND NEÇA YOŞDA? ✏️Nigina ISKANDAROVA: “KITOB, MENING DÖSTIMSAN” ✏️Jamoliddin BADALOV: “OLTIN QALAM” UMMON ORTIDA

TAVSIYA QILAMIZ


JADIDLAR


Bo'lim: Maqolalar

Choʻlpon Gʻafur Gʻulomni sheʼr vaznini buzib yozgani uchun tanqid qilgani haqida bilasizmi?

“Biz koʻp shoirlarning sheʼrlarini olib qaraganimizda vazn masalasi chatoqligini koʻramiz. Hatto Gʻafur Gʻulomda ham vazn masalasida chatoqliklar uchraydi. U menga “…”* degan sheʼrini oʻqib berdi. Shunda vaznni qattiq buzaturgan narsalar bor. Men: “Shuni tuzatib chiqing”, – desam, “Bu toʻplamimni berib olay, 1937-yilda chiqaturgan toʻplamimni xatosiz chiqaraman”, – dedi. “Bu boʻlmaydi”, – desam, “Yoʻq, men buni […]

07.10.2024 | 15:32

img628

“MILLIY ITTIHOD”CHI MAHMUDXON AHMADXONOV

Xalqimiz ozodligi, haqiqat va adolat yo‘lida o‘z jonini qurbon qilgan millat fidoyilarini nomma-nom aniqlash, ular­ning ­hayoti, faoliyati, fojiali taqdiri haqida yurtdoshlarimizga ma’lumot berish faoliyatimiz mazmuniga aylanib ulgurgan. Qismat hikoyasi arxiv hujjatlari qatida o‘z tadqiqotchilarini kutib yotgan qatliom qurbonlari bo‘lgan yurtdoshlarimizdan biri Mahmudxon Ahmadxonovdir.  Mahmudxon Ahmadxonov 1896-yilda Qo‘qon shahrida sav­dogar oilasida tavallud topgan. Ma’lumoti o‘rta, avval […]

07.10.2024 | 14:08

img574

KO‘PGA KELGAN BALO yoxud yozuvchi Boris Cheprunov taqdiri

Qattol tuzum davrida yurtimizda mahalliy ziyolilar bilan bir qatorda, o‘zga millatlarga mansub bo‘lgan ko‘plab fidoyi insonlar ham zulm va haqsizlik qurboni bo‘lishgan. Bugungi kunda ularning ham nomlari birin-ketin oqlanib, xotirasi e’zozlanmoqda. O‘z asarlarida yurtimiz tarixini xolis va adolatli tarzda aks ettirish orqali taniqli ijodkorlar va kitobxonlar mehrini qozongan iste’dodli yozuvchi Boris Vasilevich Cheprunov ana shunday […]

07.10.2024 | 11:57

img492

KUNCHIQARGA YETAKLAGAN ILM

“Kunchiqar yurt”, “Samuraylar yurti”, “So‘g‘unlar mamlakati” kabi qadim ta’riflarga o‘tgan asr adog‘ida yana bir qator sifatlashlar qo‘shildi: “Nokia”,  “Xonda”, “Nissan” … Ayni shu yurt olimlari dunyo taraqqiyotini qisqa davrda bir necha asr ilgarilatib yuborgan eng yuqori texnologiyalarni kashf etishdi. Gap Yaponiya haqida keta­yot­ganini angladingiz. Bir qarash­da quruqlikda birorta davlat bilan qo‘shni bo‘lmagan, logistikasi faqat osmon-u suvdan […]

07.10.2024 | 09:29

img230

OZOD QALB

Shuhrat domla o‘zbek xalqining zabardast adibi, el sevgan shoiri va dramaturgidir. Shoir asarlari nafis lirizmi, qahramonlar ruhiy olamini yorqin ifodalaganligi, his-tuyg‘ulari­ning samimiyligi bilan o‘quvchilar qalbini rom etgan. Uning asarlari xalqimiz ma’naviyati va ma’rifatining ko‘zgusi sifatida ahamiyatlidir. “Ozod qalb”. Ushbu qissa orqali yozuvchi hibsda bo‘lsa-da kitob­xon ko‘z o‘ngida o‘zini mardona tutgan, g‘animlarga bo‘ysunmagan, ozod qalb sohibi […]

07.10.2024 | 09:04

img502

“VATAN! BOR QISMATIM SHU BIR SO‘ZDA HAL…”

Vatan va millat hayotining yuksak va jonli tasviri Gʻafur Gʻulom, Oybek, Hamid Olimjon, Shayxzoda, Mirtemir kabi ulug‘ shoirlarimizning she’rlarida ham mavjud. Lekin ustozlaridan farqli ravishda Abdulla Oripov mavzuning qaltis qirralari­ni cho‘chimasdan, sovet mafkurasining bir yoqlama­lik­ka rioya qilish talablaridan kechib, yangicha yo‘l tutdi. Bu esa haqiqatda she’riyatimizda hali ravshan ko‘rinmagan jasorat edi. Shoir “O‘yla­rim” nomli she’rida […]

06.10.2024 | 12:30

img774

“O‘QITUVCHILIK KASBLAR ORASIDA ENG ULUGʻIDIR”

Mamlakat ijtimoiy-ma’naviy hayo­tidagi o‘zgarishlarning, eng avvalo, ta’lim sohasida ko‘zga tashlanayot­gani sir emas. O‘qituvchisini qadr­lagan millatning kelajak hayoti farovon bo‘ladi. Biz, mo‘ysafid olim va muallimlar yaqin tarix voqeligiga guvohmiz, u davrlar bilan bugungi kun yangiliklarini taqqoslab, Yangi O‘zbekistonda kechayotgan hozirgi kunimizga shukronalar aytamiz. Zero, keyingi yillarda yurtimizda zahmatkash muallimlar, fidoyi murabbiylar­ning hurmatini joyiga qo‘yish, ularning faoliyatini […]

06.10.2024 | 11:47

img2047

Asosiy

SHAHIDLAR XOTIRASI va tarixiy adolatning tiklanishi

Mustabid tuzum tomonidan sobiq ittifoqda, xususan, O‘zbekistonda amalga oshirilgan qatag‘on siyosati shu vaqtgacha insoniyat tarixida sodir etilgan qatliomning eng dahshatlisidir. Millionlab fuqarolarning qirib tashlanishi va turli azob-uqubatlarga giriftor etilishi, mamlakatda qo‘rquv, ta’qib va tazyiq muhitining qaror topishiga sabab bo‘lgan davlat miqyosidagi jinoyatdir. Sovet davri­dagi ma’muriy buy­ruqboz­lik tizimi manfaat­lariga bo‘ysundirilgan tarix­ni soxtalashtirish, noto‘g‘ri ­talqin etishga istiqlol […]

04.10.2024 | 17:33

img1180

Choʻlpon bolta bilan chopib oʻldirilganmi?

Tarixchi Bahrom Irzayevni aytishicha, 1938-yilning 28-mart kuni Stalin, Molotov, Kagonovich, Voroshilovlar rahbarligida Oʻzbekistondagi siyosiy elitadan 165 kishini qatagʻon qilish haqidagi roʻyxatga qoʻl qoʻyiladi. Mana shu roʻyxat asosida 4-7-oktyabr kunidagi fojialar roʻy berdi. 155 kishi otuvga, 10 kishi mehnat tuzatish lageriga hukm qilinadi. Xudoybergan Devonov, Choʻlpon, Fitrat, Otajon Hoshim, Abdulla Qodiriy, Anqoboy, Akbar Islomov, Isroil Ortiqovlar […]

04.10.2024 | 12:55

img1470

LO‘KILLASH yoki TUYAYURISH

Bir oliy o‘quv yurtida magistrlardan imtihon olayot­ganimda nuqul aravani quruq olib qochadigan yigitga duch keldim. ­Nimani so‘rasam, tunukaning shaqir-shuquridan boshqa javob yo‘q. Oxiri, unga shunday bir savol berdim: – Mayli, bu oldi-qochdi gaplaringni qo‘ygin-da, juda oddiy bir savolimga javob ber. Familiyang Lukchayev ekan. Xo‘sh, bobongning ismini ma’nosi nima?– Bobomning ismi… – tap tortmasdan yana dadillik […]

03.10.2024 | 12:12

img449

“PSIXOLOGIK KINDIK”

yoxud bolalarning ota-onaga ko‘r-ko‘rona qaramligi maqbulmi? Tahririyatimizga murojaat qilgan qahramonimiz boshidan o‘tganlarini hikoya qilib, arzimagan gap-so‘zlar, maishiy muammolar bilan oilalar buzilayotgani, bolalar tirik yetim qolayotgani haqida yozishimizni iltimos qildi. Uning aytishicha, qaynonasi turmushlarini buzgan. Eri onasining qistoviga ko‘ra u bilan ajrashishga majbur bo‘lgan. Vaziyatni to‘liqroq tushunish, yoritish uchun qolgan ikkala tomon bilan telefon orqali bog‘landik. […]

02.10.2024 | 16:53

img286

KATTALAR IBRATI

Bugun bir yumush bilan ko‘chaga chiqdim. Manzilimga yetib olish uchun yo‘nalishli taksiga o‘tirdim. Avtomobil salonini yoqimli va qimmatbaho atir hidi tutib ketgan, shofyor yonida o‘rtayosh, chiroyli ayol o‘tirar, bir gapirib o‘n kulardi.  – Eh, uka, qarang, mana siz ham sezdingiz atirimning hidi shirinligini, do‘kondagi sotuvchi yigit ham rosa kompliment qildi. “Qo‘g‘irchoq­ni bepulga olib ketavering, nabirangiz, […]

02.10.2024 | 12:28

img376

Mahatma Gandi hikmatlari

Quyida Hindistonning Buyuk Britaniyadan mustaqilligi harakati g‘oyasi asoschilaridan biri, hind siyosiy va jamoat arbobi Mahatma Gandi aytib o‘tgan bir necha fikrlar keltirilgan. Dunyoni o‘zgartirishni istasangiz, o‘zingizdan boshlang. O‘z ustingizdan nazoratga ega bo‘ling. Mening roziligimsiz hech kim menga ziyon yetkaza olmaydi. Kechiring va esdan chiqaring. Kuchsiz hech qachon kechirmaydi. Kechirimli bo‘lish kuchlilarga xosdir. Qasdma-qasd tamoyili butun […]

02.10.2024 | 10:20

img886

Asosiy

MUALLIM SHAKURIY IZTIROBLARI

Asrimiz boshidagi Samarqand muhitining tarixi qiziqarli, ijtimoiy-siyosiy, ma’naviy-ma’rifiy iqlimi g‘oyatda fayzlidir. Zotan, “Turkiston ma’rifatchilarining otasi” nomini olgan Mahmudxo‘ja Behbudiy hazratlari ayni shu zamon va zamin farzandidir. Uning tegrasida yig‘ilgan ziyolilar esa Turkiston o‘lkasida qudratli ma’rifiy hara­katlarni boshlab bergan atoqli shaxslar edi. Shulardan biri mashhur jadid muallimi ­Abduqodir Shakuriydir. Abduqodir Shakuriy Samarqandning Rajabamin qishlog‘ida 1901-yili birinchi […]

01.10.2024 | 13:33

img998

Asosiy

Ustozlarga bag‘ishlangan she’rlar

1-oktyabr — Ustoz va murabbiylar kuni munosabati bilan taniqli va el suygan shoirlarning ushbu mavzudagi ijod namunalarini jamladik. Muallim Muallim haqida so‘zim ushbudir:Muallim kamolot ichra ko‘zgudir.O‘qidim Gerodot, tarixni ko‘p bor,Forobiy, Danteni takror va takror. Barini o‘qidim, lol qoldi aqlim,Bariga ustozsan o‘zing, muallim.Alisher qalbiga solgan sehr-fayzSensan,ey muallim, ustoz Abul-Lays. Qutlug‘ xonadonda qutlug‘ kalom bu,Hamid Olimjon bu, […]

30.09.2024 | 18:02

img233389

“AMIR TEMUR AVLODIMAN, XOH BO‘LSAM-DA OZARI”

“Menga Nizomiyning asarlarini Navoiyning ona tiliga, Navoiyning asarla­ri­ni Nizomiyning ona tiliga o‘girish baxti nasib etdi. Men baxtiyor emasmanmi? Qalamning ilohiy qudrati bilan yozgan asarlarim o‘zbek xalqiga manzur bo‘lsa, men o‘zimni baxtli deb hisob­lamaymanmi?” degan edi Maqsud Shayxzoda. Ozarbayjonda tug‘ilgan, Turkistonga sur­gun qilingan qahramonimiz aynan mana shu tuproqda izzat-hurmat, shon-shuhrat sohibi o‘laroq o‘zbek adabiyotining yetuk namoyandasiga […]

30.09.2024 | 16:37

img661

SOHIBJONGA BUYURGAN SARLAVHA

El orasida “Yaxshidan bog‘ qoladi” degan naql bor. Bu fikrni Milliy matbuot markazida marhum jurnalist Sohibjon Alijonov xotirasiga bag‘ishlangan “Bizni qaritolmas yillar, zamonlar…” kitobi taqdimotiga yig‘ilganlar ham tasdiqlashi shubhasiz. “Oltin meros press” nashriyotida chop etilgan mazkur kitob ikki qismdan iborat. Birinchi qismdan muallifning turli yillarda gazeta va jurnallarda chop etilgan, ko‘p o‘tmay omma e’tibori va […]

30.09.2024 | 15:32

img516

ADIBDAN QOLGAN ERTAKLAR MANZILI

1968-yil 2-may. Moskva. Palata shiftiga ko‘z tikib yotgan Abdulla Qahhor chuqur xo‘rsinib, sekin gap boshladi: – Alam qiladi, Kibriyoxon, alam qiladi. O‘z uying – o‘lan to‘sha­ging, deb bekorga aytishmagan. Shundog‘ hovlimiz qolib, shu yerda jon bersam-a… Afsus…  2024-yil. 20-sentyabr. Toshkent. Yakka­saroy tumani, Rajabiy ko‘chasi, 26/1-uy. O‘zbekning zabardast adibi mana shu uyda umrining so‘nggi 10 yilini […]

30.09.2024 | 13:56

img298

Asosiy

UYAT

Uyat faqat insonga xos tuyg‘udir. Hayvon uyat paydo qilolmagani uchun insonga yaqinlasholmaydi, lekin inson uyatini yo‘qotib hayvonga yaqinlashib qolishi mumkin.  Oyog‘i yoki tili bilan gandiraklab yurgan mast­ga, qo‘lga tushib yoki qo‘lga tushishdan qo‘rqib ­es-hushi­ni yo‘qotgan o‘g‘riga, hiyla-nayrangi fosh bo‘lib bezrayib turgan tovlamachiga, duch kelgan ayolga eshak tili bilan “muhabbat” izhor qilgan maxluqqa razm soling, bularning […]

30.09.2024 | 11:17

img1718

“MEDUZA” SOLI”

Parijda “Luvr” muzeyiga kirish uchun navbatda turarkanmiz, biz kabi boshqa minglab san’at shinavandalari ham o‘zlari havaslagan asarlar tomoshasiga orziqayotganini ko‘rib, “Muncha hamma bu joyga oshiqmasa!” deyman rafiqimga. Muzey yetti iqlimdan kelgan sayyohlar bilan tirband ekaniga qaramay, barchani barobar bag‘riga sig‘dira olganidan taajjublanaman. Kirish zali judayam tiqilinch, biroq ichkariga oralaganingiz sari odamlar ham sanjoblasha boradi. Anavi xitoylik […]

30.09.2024 | 10:36

img602

BULBUL TAN BERGAN

Xotiram pand bermasa, Mahmudjon Tojiboyev haqida o‘ttiz besh yillar oldin yozgan maqolamga shunday sarlavha qo‘ygan edim. Unda bir rivoyat keltirilgani esimda: qadimda mashhur bir xonanda va sozanda o‘tgan ekan. U kuyni shunday chalar, ashulani shunday kuylar ekanki, har qanday tinglovchi ko‘z yoshini tiyolmaskan. Bir kuni o‘sha xonanda sel bo‘lib qandaydir mumtoz kuyni chalib, ohangiga o‘zi […]

30.09.2024 | 10:22

img390

JADID KUTUBXONASI