Go‘zal Turkiston
0:00
/
Toshkent
temperature icon 10°C

“JADID” GAZETASINING YANGI SONIDA: ✏️Usmon NOSIR: BOĞIM ✏️Iqbol MIRZO: KELAJAK UÇUN MAS’ULIYAT ✏️Gulçehra UMAROVA: ASRNI BÖYLAGAN ADIB ✏️Komil SINDOROV: “JAVOHIR SINDOROVNING BOBOSI BÖLIB TANILDIM“ ✏️E’zozxon KARIMOVA: MILLIY YUKSALIŞ SARI ✏️Orif ODILOV: ÖZBEK-QOZOQ MADANIY HAMKORLIGI MUSTAHKAMLANMOQDA ✏️Nusratullo JUMAXÖJA: TADQIQOT-ROMAN ✏️Abbos ŞOYIMOV: XALQARO MEDIAFORUM ✏️Zikrilla MUHAMMAD: ANQARADA ADABIYOT BAYRAMI ✏️Ikrom BÖRIBOYEV: KEÇA VA BUGUN ✏️Muhayyo RUSTAMOVA: OG‘RIQ NUQTA ✏️Abdulhamid MUXTOROV: UYLAR SOYASIDA QOLAYOTGAN SAVOLLAR ✏️Jasmina ISROIL: SYUKURO MANABE – IQLIMŞUNOSLIK “OB-HAVOSI”NI ÖZGARTIRGAN NOBELÇI ✏️Rustambek ŞAMSUTDINOV: QONLI JILD ✏️Alişer SANDIBOYEV: SAMARQAND NEÇA YOŞDA? ✏️Nigina ISKANDAROVA: “KITOB, MENING DÖSTIMSAN” ✏️Jamoliddin BADALOV: “OLTIN QALAM” UMMON ORTIDA

TAVSIYA QILAMIZ


JADIDLAR


Bo'lim: Maqolalar

Migel de Servantesning «Don Kixot» asaridan iqtiboslar

“Don Kixot” – buyuk ispan yozuvchisi Migel de Servantes Saavedra qalamiga mansub roman. Asar ikki jildda nashr etildi. Birinchisi 1605-yilda, ikkinchisi 1615-yilda dunyo yuzini ko‘rdi. Roman ritsarlar haqidagi asarlarga parodiya sifatida yaratildi. Keyinchalik juda ko‘p tillarga tarjima qilinib, dunyo adabiyotining eng mashhur asarlaridan biriga aylandi. Uxlayotganimda qo‘rqinchni ham, mehnatni ham, rohatni ham bilmayman, kishilar fikrini […]

29.09.2024 | 17:03

img2293

O‘ZBEKNING PIYOLASI

Bilmayman, qaydan kelib bizga ilash­gan odat – o‘zbeklarda ham nonush­ta qahvasiz tatimaydigan bo‘lgan. Qahva idishlardan foydala­nish esa xuddiki, ming yillardan davom etayotgandek yoki shu idishdan boshqasiga quyib ichsak, tomog‘imiz­dan o‘tmaydigandek go‘yo. Bir-biriga rasmlar tushirilgan qahva idishlari sovg‘a qilish urfi avj olgani sari, ko‘pchilik qatori biz ham eldan qolmaslikka tirishamiz. Mayli-da, nimasi yomon, yoqimli odat ekan-ku, […]

27.09.2024 | 15:12

img431

Asosiy

KITOBGA OTILGAN O‘Q

“O‘tkan kunlar” romani bunyod bo‘lganiga bir asr to‘ldi. Alloma buvamizning bu asari xususidagi yoqimli e’tiroflar, yangi davr qodiriy­shunoslarining talqin va tahlillari, ayni damda xalq orasidagi g‘aroyib xotiralar ham hamon og‘izdan og‘izga o‘tib kelayotir. Tarix fanlari doktori, professor ­Abdulaziz Muhammadkarimov shunday hikoya qilgan edi: “1956-yili Intelligensiyaning ikkinchi qurultoyida Nuriddin Akramovich Muhiddinov o‘z ma’ruzalari­da Abdulla Qodiriyni oqlash, […]

27.09.2024 | 15:06

img1321

SHARAFLI MAQOM

Inson zoti qaysi zamon va makonda yashamasin, qaysi kasbni tanlamasin, har vaqt ustozga muhtoj bo‘ladi. Haqiqiy ustozning maqom-martabasi bag‘oyat yuksak, unda ibratga loyiq fazilatlar mujassam bo‘lmog‘i darkor. Insonning pokiza qalbini bunyod qilish bilan mashg‘ul bo‘ladigan fidoyi muallimga ehtirom ko‘rsatish xususida hazrat Navoiy aytadiki: Haq yo‘lida kim senga bir harf o‘qitmish ranj ila,Aylamak bo‘lmas ado, oning […]

27.09.2024 | 14:32

img523

TURKIY MEROS VA TURIZM

MADANIY MEROS – TURIZM KO‘ZGUSIDA Turkiy dunyo mushtarak tarixiy ildiz­lar, til an’analari va madaniy qad­riyatlari bilan bog‘langan ko‘plab davlat va xalqlarni birlashtirgan noyob geosiyo­siy mintaqadir. Bu mintaqaga kirgan mamlakatlar milliy o‘ziga xosligi va tarixiy o‘z taqdirini belgilashda muhim rol o‘ynaydigan boy madaniy merosga ega. Turkiy dunyo­ning ­global aha­miyati uning Yevropa va Osiyoni bog‘lovchi geosiyosiy mavqeyi, […]

27.09.2024 | 12:59

img721

Akmal Ikromov nima uchun qatag‘on qilingan edi?

O‘g‘li Komil Ikromov xotiralari Akmal Ikromov O‘zbekiston tarixidagi bahsli va ziddiyatli shaxslardan biridir. Ilk ish faoliyatini 1918-yilda Toshkent va Namangan shaharlarida o‘qituvchilik qilishdan boshlagan Akmal Ikromov dastlab “Elxon” taxallusi ostida sovet tuzumiga qarshi she’rlar yozgan. Toshkent pedagogika kurslarida o‘qib yurgan kezlari u ilk bor sotsialistik g‘oyalar bilan yaqindan tanishgan. 1920–1922-yillarda Farg‘ona, Sirdaryo viloyatlarida turli lavozimlarda faoliyat ko‘rsatgach, […]

27.09.2024 | 12:18

img986

VODILNING JADID SHOIRI

Farg‘onada Vodiliy taxallusi bilan tanilgan ijodkorlardan biri – iste’dodli shoir Rauf Parfining ustozi Abdurahmon Vodiliy bo‘lsa, ikkinchisi – ulug‘ olim, mufaqqih, muarrix, shoir va adib Oxunjon qori Vodiliy (1872–1958, yana bir taxallusi Asiy)dir. Butun umrini ilm va ziyo tarqatishga sarf etib, 120 dan ortiq ilmiy-ma’rifiy asarlar yozib qoldirgan bu ulug‘ zot nafaqat Vodil xalqi, balki […]

25.09.2024 | 10:36

img450

MA’RIFATPARVAR MUALLIMLAR: RAHIMIYLAR

Rahimiylar oilasi o‘z vaqtida dehqonchilik bilan shug‘ullandi. Biroq bu oila eng olijanob kasb – muallimlik bilan juda katta e’tibor qozondi. Oilaning otasi Mulla Rahimjon domla muallim sifatida yangilikka qiziquvchan, maktablarga kirib kelayotgan texnika vositalariga, ilg‘or o‘quv usullariga, yangi darsliklarga befarq qaramaydigan o‘qituvchi edi. Shunga ko‘ra uni “qadimchilar” toifasiga kiritib bo‘lmasdi. Bu hol uning o‘g‘illari va […]

24.09.2024 | 16:10

img763

Asosiy

TADQIQOTLARDA YANGI BOSQICH

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 2024-yil 31-avgust kuni poytaxtimizdagi Shahidlar xotirasi xiyobonida davlat, jamoat tashkilotlari vakillari va nuroniylar bilan birgalikda har yildagidek qatag‘on qurbonlarini yod etish marosimida qatnashdi. Xiyobondagi ramziy qabr yonida ularning ruhiga bag‘ishlab Qur’on tilovat qilindi, tarixiy haqiqatni tiklash, yoshlarni Vatan ozodligi, mustaqilligi yo‘lida qahramonona kurash olib borgan, mustabid chorizm, sovet mustamlakachiligi qurboni […]

24.09.2024 | 15:52

img247

MANGULIK  SHU’LASI

Aslida o‘zining ilm-u amallari, vatanparvar hamda fidoyiligi bilan mangulikka kirish, toabad ziyo taratish hammaga ham nasib qiladigan ulug‘lik emas. Ammo turkiy xalqning xususan, o‘zbeklarning yaqin o‘tmishiga e’tibor qiladigan bo‘lsak, o‘zining ma’rifatparvarligi, zukkoligi va dunyoqarashi bilan dunyo tamadduniga munosib hissa qo‘sha olgan ziyolilarimizning sanog‘iga yetish qiyin. Ana shunday ulug‘ siymolardan biri, jadidlarning yetuk namoyandasi, samarqandlik Saidahmad […]

24.09.2024 | 15:04

img621

ZAMONAVIY MUTOLAA

Xalqaro tadqiqot instituti o‘tkazgan so‘rovnoma natijalariga ko‘ra, 2016-yili dunyoning eng kitobxon millati xitoyliklar bo‘lishdi. So‘rovnomaga javob bergan xitoyliklarning 70 foizi har kuni yoki har haftada aqalli bir marta kitob o‘qishini ta’kidlagan. Ikkinchi o‘rinni rossiyalik (59 foiz), uchinchi o‘rinni ispaniyalik (57 foiz) kitobxonlar egallashdi. Hozirgi kunda kitob o‘qishning turli xil usullari va vositalari keng tarqalgan. Kitob […]

24.09.2024 | 14:10

img554

NAFS, JISM VA RUH

HAR ODAMNING ENG YOVUZ DUSHMANI Inson, aslan olganda, jism va ruhdan tashkil topgan. Jism esa nafsga ega. Nafs va jism – hayvonlarda ham bor. Lekin ruh yo‘q ularda. Shu jihatlari bilan inson, bir tarafdan jonzotlarga, ikkinchi tarafdan farishtalarga o‘xshaydi. Chunki farishtalarda mutlaqo nafs bo‘lmaydi. Ular faqat Alloh ibodati bilan mashg‘ul. Endi savollar tug‘iladi: “Agar hayvoniy­lik […]

24.09.2024 | 12:50

img1548

Asosiy

ARMINIY VAMBERI O‘ZBEK DIYORI VA ALLOMALARI HAQIDA

Markaziy Osiyo mintaqasi, qadim Turon o‘lkasi dunyo ahlini, xususan, tarixchi olim va sayyohlarni azaldan o‘ziga maftun etib keladi. Yurtimiz haqida Sharqu Gʻarb olimlari, shoir-u adiblari tomonidan ko‘plab asarlar bitilgan. Biroq ular orasida vengriyalik mashhur sharqshunos olim, tilshunos, sayyoh va yozuvchi Arminiy Vamberining mintaqa­mizga qilgan safariga oid xotiralari (“O‘rta Osiyo bo‘ylab sayo­hat”, “O‘rta Osiyo ocherklari”, “Buxoro […]

24.09.2024 | 11:51

img1712

“QARS IKKI QO‘LDAN… QARZ-CHI?”

Yoxud qarmoqni ham ishtiyoqmand ovchiga berish kerak …Tog‘amning o‘g‘li harbiy xizmatdan keyin ma’lum muddat yo‘l qurilishi idorasida ishladi, ammo qatnab ishlash joniga tegdimi bir kunda bo‘shadi. Mana o‘n besh yillar bo‘ldi, biror korxona yoki tashkilotda ishlamaydi. Yaqinda kelin tushirdi, el qatori to‘y berdi. Besh yil oldin yangi rusumdagi yengil mashina ham olgandi. Yana uch nafar […]

24.09.2024 | 11:24

img556

O‘TMISH VA KELAJAK TUTASHGAN NUQTADA

Tarix fanlari doktori, professor, O‘zbekiston Fanlar akademiyasi akademigi, O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan fan arbobi Ahmadali Asqarov bilan ilk suhbatimiz gazetamizning avvalgi sonlaridan birida e’lon qilingan edi. Unda Namangan viloyatidagi Uchtepa qadimiy yodgorligida olib borilayotgan ishlar, Haylam yodgorligi tarixi, uning topilishi haqida so‘z yuritilgandi. Muhtaram olimimiz bilan bu galgi muloqotimiz turkiy davlatlarning shonli tarixi hamda ayni paytda xorijlik […]

24.09.2024 | 11:00

img515

“OTLANDI” VA “QUSHLANDI”

Avvalroq o‘zbek tilida qishloq so‘zi bormi, demak, mantiqqa ko‘ra, bu tilda qishlashning ziddi bo‘lgan, to‘g‘rirog‘i egizagi bo‘lgan yozloq so‘zi ham bo‘lishi kerak degan fikrda yaylov va chayla so‘zlari xususida mulohaza yuritgan edim. Bu mavzumiz ham shunga mosroq. Tilimizda yo‘lga tushish otlandi so‘zi bilan ifodalanadi. Otdami, avtomobildami, poyezddami, baribir, yo‘lga tushdingizmi, otlangan bo‘lasiz. Qadimgi tili­­mizda qanotlanish, […]

23.09.2024 | 17:06

img248

“MOYKA” MUAMMOSI

Mashina yuvish uchun “avto moyka”lar juda urf bo‘ldi. Ularda, odatda, faol kimyoviy vositalar ishlatiladi. Ushbu vositalar tarkibida, umumiy olinsa, anionli va kationli sirt faol moddalar (SFM), ETDA tuzlari, natriy ishqori va turli bo‘yoqlar mavjud. Asosiy moddalari anionli SMF hisoblanadi. Ayrim manbalarga ko‘ra ­15 foiz­gacha shunday birikmalar qo‘shiladi. Anionli SFM kimyoviy jihatdan o‘ta faol hisoblanadi. Qiyin […]

23.09.2024 | 16:28

img190

TINCH QULOG‘IM…

Nega ko‘rinmay qolding, deysanmi, oshna? Shu desang, birrov AQShga o‘tib keldim. Kalla bormi senda?! AYOQShmas, AQSh deyappan! AYOQShga borgani benzin quyish­ga tirillog‘im bo‘lmasa… Amerikani aytyapman. Qanaqqip deysanmi? Shunaqqip! Oqilboyni bilasan, turib-turib bitta savol tashlaydi-da, “Kim topsa yuz dollar” deb qo‘yadi. Qo‘yliq bozoriga qulpinayning “Viktoriya” so‘rti endi chiqqan, xotin xumorbostiga shu o‘lgurdan to‘rt donagina obering, deb […]

23.09.2024 | 15:47

img302

BOG‘ISTONGA AYLANAYOTGAN YURT

Muhtaram Prezidentimizning tashabbusi bilan hayotga tatbiq etilgan “Yashil makon” dasturi doirasida atrof-muhit obodligi, manzarali ko‘chatlar o‘tqazish masalalariga alohida e’tibor qaratilmoqda. Asrlar davomida sinalgan, mahalliy sharoitga mos bo‘lgan tut, gujum, eman, yong‘oq, qayrag‘och, jiyda, tol va shunga o‘xshash mevali va manzarali daraxtlarni ko‘paytirish va har bir xonadonda ko‘chat ekishni rag‘batlantirishga urg‘u berilayotgani bu ishga har bir […]

23.09.2024 | 15:29

img547

AFANDI KIMGA XIZMAT QILGAN?

Nasriddin Afandi haqidagi hikoya, rivoyat, multfilm yoki kinoni qo‘ya turing, hatto uning ismini eshitganimizda ham barchamizning yuzimizda tabassum, ruhiyatimizda iliqlik paydo bo‘ladi. Uning sarguzashtlari va ko‘rgan-kechirganlari haqidagi afsonalar xalqimizning qalbi to‘ridan joy olgan. Afandi obrazi nafaqat o‘zbeklar, balki qo‘shni va qardosh xalqlar, forslar, arablar folklorida ham uchraydi. Shu sababli Afandi haqidagi latifalar YUNESKOning nomoddiy madaniy […]

23.09.2024 | 15:14

img757

“MEN YOLG‘IZ KUYLARMAN YAGONA TILIMDA”

“…Adabiyot o‘qituvchisining: “Turkcha adabiyotga uyg‘un til emas. Fors va arab kalimalarisiz turkcha she’r yozish mushkul”, degan gapi Temur Xo‘jaga og‘ir botadi. Temur Xo‘ja bu alamli og‘riqni ko‘nglida olib yuradi. Va nihoyat, javob qaytaradi. Bu – “Sevgi so‘zlari”dir. To‘plamdan bir qatordan iborat she’rni aynan keltiraman: “Sochlarim oqardi, tong oqarmazmi?!” Bu she’r zulmat haqida. Zulmatning zamirida esa […]

23.09.2024 | 14:58

img430

JADID KUTUBXONASI