KUTUBXONA
Bo'lim: Maqolalar
QANOT QOQAYOTGAN QIZ
Faol va tashabbuskor yoshlar hamisha hukumatimiz ardog‘ida. Ularni qo‘llab-quvvatlash, iste’dodini yuzaga chiqarish, ijtimoiy faolligini oshirish bugun har doimgidan ham muhim. 30-iyun – Yoshlar kuni munosabati bilan mamlakatimiz rahbari bir qator faol va tashabbuskor yoshlarni mukofotladi. Ular qatorida Qoraqalpoq davlat universitetining 2-bosqich talabasi Gulayim Kuanishbayeva ham bor. Bu qizning shijoatiga, g‘ayratiga qarab odam o‘zi ulgurolmagan ishlar […]
25.07.2024 | 17:13
512
OTAXON KLINIKANING NAVQIRON AVLODI
Dunyoda yer kurrasidan-da og‘irroq bir yuk bor. U ham bo‘lsa – bemor norasidaning chekayotgan dardi. Yon-verimizda bola ingrog‘i eshitilar ekan, na ichgan choyimizdan, na yegan nonimizdan huzur tuyamiz. Bugun kelajagimiz davomchilari bo‘lgan farzandlarimizning salomatligini saqlash maqsadida sog‘liqni saqlash tizimida ulkan islohotlar amalga oshirilmoqda. Yurtimizda shu sohada, xususan, bolalar xirurgiyasi yo‘nalishida samarali faoliyat ko‘rsatayotgan shifo maskanlari […]
25.07.2024 | 17:09
361
Asosiy
SURAT
“O‘zbekiston madaniyati” gazetasida ish boshlaganimning dastlabki kunlari edi. Bir kuni ayollar biri olib, biri qo‘yib shu gazetada ishlaydigan Sodiq ismli yigitni maqtab ketishdi. Tabiiyki, hali ko‘pchilikni yaxshi tanimaganim uchun gap kim haqida ketayotgani bilan qiziqdim. Shunda gazeta muxbiri Munira opa Sobirova “Ertaga ko‘rasiz, juda kelishgan yigit, bizning suratkashimiz”, dedilar. Ertasi kuni ishga borganimda xodimlar kulib […]
25.07.2024 | 17:03
503
ARSLON YELKASIDAGI XAZINA
BUXORO AMIRINING TAHDIDI 1917-yil 7-aprel. Buxoro. Odamlarning yuz-ko‘zi qo‘rquv va tahlika tumaniga o‘ralgandi. Osmonni qoraga burkagan bulutlar hamda allaqayerlardadir burqsiyotgan tutun tez orada mudhish bir voqelik ro‘y berishini bashorat qilayotgandek. Shaharda qadimchilar va jadidlar o‘rtasida tortishuvlar, ixtilofiy ziddiyatlar xufyona avj olgan, amir ikki o‘t orasida nima qilarini bilolmay halak, kunora gunohkor deb topilganlar omma oldida […]
25.07.2024 | 16:59
393
MA’RIFATPARVAR FAYZULLA XO‘JAYEV
Mamlakatimizda XX asrning boshida millatimiz ravnaqi yo‘lida fidoyilik ko‘rsatgan taraqqiyparvar ajdodlarimizning ilg‘or g‘oya va qarashlarini tadqiq etish, Turkiston jadidlarining milliy davlatchilik rivojidagi o‘rni va rolini o‘rganish borasida keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda. Davlatimiz rahbari Shavkat Mirziyoyevning “Jadidlar merosi davlat muzeyini tashkil etish to‘g‘risida” qarori qabul qilindi. Aynan Buxoro shahridagi tarixiy maskan – Xo‘ja Gulrez ko‘chasida joylashgan […]
25.07.2024 | 16:56
2134
“CHIN SEVISH”
Fitratning adabiy faoliyatini sharaflagan, pyesalarini qadrlagan shaxslar 20-yillar adabiy jarayonida oz emas edi. O‘z davrida o‘zbek dramalari va teatrining ahvoli haqida Vadud Mahmud maxsus maqolalar yozdi. “Chin sevish” shulardan biri. Muallifning fikricha, teatrda madaniy hordiq chiqarish uchun shart-sharoit qoniqarli darajada emas, kelgan kishi undan kayfiyati tushkun bo‘lib chiqib ketadi. Bunga “Chin sevish” aybdormi? Yo‘q! Uni […]
25.07.2024 | 16:52
1181
ESKI O‘ZBEK TILI OBIDALARIDA MO‘G‘ULCHA SO‘ZLAR
Ko‘p asrlar mobaynida turkiy va mo‘g‘ul xalqlari ajdodlarining o‘zaro tinch va harbiy aloqada bo‘lishi natijasida turkiy tillar leksikasida mo‘g‘ulcha so‘zlar (va aksincha) yoki ikki til uchun umumiy hisoblangan leksik qatlam bunyodga keldi. Mo‘g‘ulcha leksik birliklar turkiy tillarga, shu jumladan, eski o‘zbek tiliga asosan XIII asrdan, ya’ni Chingizxon boshliq mo‘g‘ul istilochilarining Janubiy Sibir va O‘rta Osiyoni […]
25.07.2024 | 16:48
1781
ATAMALAR SHARHI
KAPSLOK – kompyuter klaviaturasidagi alohida vazifa bajaruvchi tugmalardan biri. Ushbu tugma vositasida matndagi yozuvlar shakliga o‘zgartirish kiritish, ya’ni so‘zlarni katta harflar bilan yozish imkoni mavjud. MEDIA – kuchli ta’sir doirasiga ega, xabarlar va boshqa turdagi ma’lumotlar tarqatuvchi vosita. Uning tarkibiga internet nashrlari, tele va radiokanallar hamda gazeta-jurnallarni kiritish mumkin. SKRINSHOT – ekransurat. U asosan telefon ekranidagi […]
25.07.2024 | 16:34
351
YANGI O‘ZBEKISTON: YETTI YILDA YETISHGANLARIMIZ
YANGI DAVR MOHIYATI 1991-yilning 31-avgustigacha Yer yuzidagi davlati yo‘q millatlarning biri edik. Davlatga ega bo‘ldik. Uni qurdik. Dunyoga o‘z so‘zimizni aytishga erishdik. Bizni olam tanidi, biz olamni tanidik. Haqiqatni aytganda, bu darajalarga erishish davlatga ham, xalqqa ham oson bo‘lmadi. 2016-yil sentyabridan O‘zbekistonimizda yangi davr boshlandi. Uzoq yillar oliy ta’lim tizimida ishlagan, bir tuman va ikki […]
23.07.2024 | 12:52
699
“NOMI QORAQALPOQ ELLARIM BORDIR…”
Xudo bergan har bir millatning ma’naviy borlig‘ini dunyoga tanitadigan so‘z san’atkorlari, alloma shoirlari bo‘ladi. Qoraqalpoq og‘zaki ijodini yozma adabiyoti bilan uyg‘unlashtirib, xalqona she’rlar yozgan Ajiniyoz Qo‘siboy o‘g‘li shunday adabiy siymolardan biridir. Qadim-qadimdan xalqimiz bilan qon-qardosh, qo‘ni-qo‘shni bo‘lib yashab kelayotgan qoraqalpoq xalqining ulkan shoiri barchamiz uchun birday aziz, albatta. Bundan qariyb ikki asr muqaddam qoraqalpoqlarning ko‘ngil […]
22.07.2024 | 15:05
1021
Asosiy
O‘ZBEKISTON VA QIRGʻIZISTON KO‘P QIRRALI HAMKORLIGIDA YANGI DAVR BOSHLANMOQDA
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning taklifiga binoan Qirg‘iz Respublikasi Prezidenti Sadir Japarov rafiqasi bilan birga 18-iyul kuni davlat tashrifi bilan mamlakatimizga keldi. Toshkent shahri xalqaro aeroportida ularni davlatimiz rahbari va rafiqasi kutib oldi. Oliy martabali mehmon sharafiga ikki mamlakat davlat bayroqlari ko‘tarilib, faxriy qorovul saf tortdi. Qo‘shnisiga yaxshilik sog‘inib, hamisha tinch bo‘lishini tilagan, yutug‘idan quvonadigan […]
22.07.2024 | 14:14
399
FARG‘ONA TASHRIFI: KELAJAK UCHUN DADIL QADAMLAR
Turkiy adabiyot quyoshi, ma’naviyat charog‘boni hazrat Alisher Navoiy o‘zining “Saddi Iskandariy” dostonida mamlakatni adolat ila boshqarishni saltanatning qudratini belgilovchi omil sifatida talqin etar ekan: “Kerak lutf-u ehson shior aylasang, Adolat yo‘lin ixtiyor aylasang…” deb ta’kidlagan edi. Darhaqiqat, xalqni rozi qilish maslagini bosh g‘oya qilib belgilab olgan insonparvar siyosatning tayanch ustuni adolat bo‘lmog‘i muqarrardir. Prezidentimiz Shavkat […]
22.07.2024 | 14:05
463
“ILMSIZ INSON MEVASIZ DARAXT KABIDUR…” yoxud Abdulla Avloniy ma’rifati
O‘zbek jadid allomalarining hayot yo‘li, ijtimoiy faoliyati ibratli, so‘zlari hikmatli. Millat va Vatan, ma’rifat va ma’naviyat ularning dardi, qayg‘usi, amali va a’moli edi. Ular shu el-yurt istiqboli uchun dard chekdi, qayg‘urdi, g‘amga botdi, o‘yga toldi. Ular yangi usul ta’lim maktablari ochib, farzandlarini savodli qildi, fikrini o‘stirdi, dunyoni tanitdi. Ular teatrda tomoshalar qo‘yib, ijtimoiy, maishiy muammolarni […]
21.07.2024 | 20:22
3155
Asosiy
MAQOM – RUH OZIG‘I
Keyingi vaqtlarda yurtimizda milliy maqom san’atini yanada rivojlantirish, uni xalqimiz, ayniqsa, yoshlar orasida keng targ‘ib qilishga katta e’tibor qaratilyapti. Asrlar davomida ne-ne atoqli nozimlar, olimlar-u hofizlar, sozandalar-u navozandalarning sermashaqqat mehnati, ijodiy tafakkuri tufayli ravnaq topib, bizning davrimizda ham ijro etib kelinayotgan bu noyob san’at faqatgina yurtimiz va mintaqa mamlakatlarida emas, balki dunyo qamrovida ham katta […]
21.07.2024 | 18:40
772
Asosiy
ADABIY DO‘STLIGIMIZ RAMZI EDI
Bir yigit qirq yilda bino bo‘ladi, deyishadi. Chin olim kamoloti uchun ham shuncha vaqt zarur. Olimning martabasini uning yozgan kitoblari, xolis dunyoqarashi, haqqoniy talqinlari, hamkasblarining e’tirofi belgilab beradi. Nazarimda, ozarbayjonlik atoqli adabiyotshunos va tarjimon Ramiz Asqar turkiyshunos olimlar orasida ana shunday yuksak martaba qozona olgan zahmatkash tadqiqotchi edi. Uning ozarbayjon va boshqa qardosh xalqlar adabiyoti […]
21.07.2024 | 15:54
542
QULLUQ VA QUTLUG‘
– Qulluq bo‘lsin! – Qulluq, qulluq, – deymiz qo‘limizni ko‘ksimizga qo‘yib. Lekin “qulluq”qa javoban nega “qulluq” deyilishini o‘ylab ham ko‘rmaymiz. Bir qarashda birinchi va ikkinchi jumladagi “qulluq” bir so‘zday, lekin birinchi “qulluq” aslida “qutlug‘”, singarmonizm ta’sirida keyinchalik “qulluq”qa aylangan, shevalarda bu so‘z “qulli”, “qullig‘” deb ham aytiladi, qozoq va qirg‘izlarda – “qutti”, uning o‘zagi qadimgi […]
21.07.2024 | 14:09
812
TARBIYANING VAQTI QACHON?
Bugungi globallashuv davrida o‘zining asl qiyofasini asrab qolish, ayniqsa, yosh avlodga to‘g‘ri ta’lim-tarbiya berib, ularni haqiqiy shaxs sifatida voyaga yetkazish insoniyat oldida turgan eng dolzarb masalalardan biri hisoblanadi. Har bir xalq o‘z farzandiga odob-axloq o‘rgatish va ma’naviy barkamol inson sifatida kamolga yetkazishda, avvalo, ajdodlaridan meros bo‘lgan an’ana va qadriyatlarga, o‘ziga xos usul va vositalarga suyanishi […]
20.07.2024 | 17:20
648
JADID LUG‘ATCHILIGI
O‘zbek lug‘atchiligi tarixida jadidlikkacha bo‘lgan davrda, asosan, izohli lug‘atlar tuzish, mumtoz adabiyot, xususan, Alisher Navoiy asarlarini tushunishni ta’minlash va yangi shakllanayotgan eski o‘zbek adabiy tilini targ‘ib qilish, uning o‘ziga xos jihatlarini ommaga singdirishga yordam beradigan lug‘atlarni yaratish yetakchilik qiladi. XIX asrning ikkinchi yarmidan lug‘atchilikda yangi yo‘nalishlar paydo bo‘lgani, lug‘at tartib berishda zamonaviy yondashuvlar yuzaga kelgani […]
20.07.2024 | 16:36
1814
Asosiy
“BIZNING ISMIMIZ – O‘ZBEKISTONLIK!”
Bundan bir asr avval, aniqrog‘i, 1922-yilda jadid yetakchilarining tashabbusi va homiyligida 70 nafar turkistonlik talaba Germaniyaga o‘qishga yuborilgan edi. Ularning keyingi taqdiri haqida ko‘plab maqolalar, badiiy asarlar, filmlar yaratilganki, biz bu xususda ko‘p to‘xtalmoqchi emasmiz. Bugun biz ayni paytda olis nemis diyorida ta’lim olayotgan, tadqiqot va amaliy izlanishlar olib borayotgan yoshlarimiz haqida, Prezidentimiz va davlatimiz […]
20.07.2024 | 13:33
423
O‘ZBEKISTONDAGI ISLOM SIVILIZATSIYASI MARKAZI – KELAJAKKA YUZLANGAN MASKAN
Insoniyat taraqqiyoti asosini, shubhasiz, ilm-fan, ma’rifat tashkil qiladi. Bizning ajdodlarimiz bu borada dunyoga o‘z so‘zini aytgan va bugun ham ularning munosib izdoshlari bor. Binobarin, Prezidentimiz tashabbusi va rahnamoligida barpo etilayotgan O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi bugungi kunda xalqimizning madaniy, ilmiy-ma’rifiy yuksak salohiyatining yaqqol ifodasidir. Umumiy maydoni 7,4 gektarni tashkil etadigan ushbu muhtasham markaz chin ma’noda Uchinchi Renessans – […]
15.07.2024 | 18:40
1232
Asosiy
MEN KO‘RGAN BIR TARIX KITOBI
Bundan ko‘p yillar avval, yanglishmasam, o‘tgan asrning 80-yillari qandaydir ish bilan Toshkentdagi bir shifoxonaga borib qoldim. Shifokor qabulida uzundan uzun navbat kutayotgan odamlar orasida o‘ttiz yoshlar chamasidagi horg‘in, eti suyagiga yopishgan, rangpar ayol bilan izma-iz navbatda turdik. Olis qishloqdan shaharga najot izlab kelgan bu ayol o‘ng qo‘lida kasalmand bolasini, chap qo‘lida bir jild kitob hajmidagi […]
15.07.2024 | 17:34
612