KUTUBXONA
Bo'lim: Maqolalar
O‘TMISH HAQIQATI – KELAJAK KO‘ZGUSI
Turkiston chor Rossiyasi tomonidan bosib olinganidan to 1991-yili O‘zbekiston o‘zining mustaqilligini e’lon qilgungacha bo‘lgan davrni tariximizning eng og‘ir sahifalari desak, mubolag‘a bo‘lmaydi. Chor hukumati ham, mustabid sovet tuzumi ham bu davrda mahalliy millatlarning yuksalishi u yoqda tursin, ularning savodli bo‘lishidan ham qo‘rqdi. Chunki savodli millat o‘z haq-huquqini taniydi va talab qiladi. Bu esa hukmron tuzumning […]
12.08.2024 | 12:15
415
GENOFONDDAGI KO‘RINMAS XATAR
Suhbatimiz Toshkent pediatriya tibbiyot instituti dotsenti, tibbiyot fanlari nomzodi Bahodir Shertoyev bilan genetik kasalliklar, qarindoshlar o‘rtasidagi nikohning salbiy oqibatlari to‘g‘risida bo‘ldi. – Mutaxassislar qarindoshlar o‘rtasidagi nikoh kelajak avlod uchun xavfli ekanini ta’kidlashadi. Odamlar bunday nikohning salbiy oqibatlarini yaxshi bilishsa-da, qayta-qayta tushuntirishlar olib borilsa-da, baribir, ularning soni kamaymayapti. Irsiy kasalliklarning sababi, oqibatlarini tibbiyot tilida to‘liqroq tushuntirib […]
12.08.2024 | 11:58
542
MEHRINGIZNI QIZG‘ANMANG BIR-BIRINGIZDAN
Sirojiddin SAYYID, O‘zbekiston xalq shoiri DIYORA KELDIYOROVA. PARIJ – 2024 Ismingda Vatan bordir, nasabingda ham – Vatan. Ichdan qasd qilib ichgan qasamingda ham – Vatan. Bu qanday yuksak sharaf, qanday buyuk tan olish, Millat Rahnamosining qutlovi senga bolish. Keldiyor bobolarning shahd-u shakar dilbandi, Bir nomingdan namoyon yor-u diyor payvandi. Ey, nopisand dunyoni bir hamlada yenggan […]
12.08.2024 | 11:39
540
QADRLI NARSA TEJALADI
Mana, bir necha oydirki ijtimoiy tarmoqlarda asosiy mavzu – elektr energiyasi to‘lovida o‘rnatilgan limitdan nolish. Limit o‘rnatilgani adolatsizlik, deb baqirganlar, limitni 500 KvTga ko‘tarishni talab qilganlar qancha… Avvalo, shuni aytish kerakki, so‘nggi yillarda aholining elektr energiyasiga bo‘lgan talabi keskin oshdi – har bir xonadonda elektr bilan ishlaydigan turli maishiy uskunalar ko‘paydi. Yana bir tomondan elektr […]
12.08.2024 | 10:52
321
UYUSHTIRILGAN “KO‘RSATMA” SIYOSATI QURBONLARI
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Siyosiy qatag‘on qurboni bo‘lgan yurtdoshlarimiz hayoti va faoliyatini o‘rganish, targ‘ib etish hamda ularning xotirasini abadiylashtirish borasidagi ishlarini kengaytirish to‘g‘risida”gi qarorida “Tashqi ishlar vazirligi qatag‘on qurbonlarining hayoti va faoliyatiga doir chet ellardagi mavjud manbalarni izlab topish va o‘rganishda xorijdagi ilmiy-tadqiqot markazlari, nufuzli universitet va fondlar hamda soha mutaxassislari bilan yaqindan hamkorlikni yo‘lga qo‘yishda […]
11.08.2024 | 10:29
453
TANGRINING TOSHI
Bir hikoya tegrasidagi o‘ylar CHIN IXLOS Bu hikoya haqida ko‘nglimdan kechgan o‘y-fikrlarni anchadan beri yozgim kelardi. Tunov kuni uni qaytadan o‘qidim-u qanday qilib yozishga kirishganimni bilmay qoldim. Asar “O‘zbekiston adabiyoti va san’ati” gazetasining 2009-yil 13-noyabr sonida chop etilgan. Esimda, uning uchinchi sahifasini ochib, “Stupka”ga ko‘zim tushgan: “Vah! O‘zbekchasini topolmabdilarmi? Erkin aka-ya?!” Bilaman, Erkin A’zam yozgan […]
10.08.2024 | 12:44
427
Asosiy
FAXRIYA
O‘g‘lonlari sher bo‘lib maydonga chiqqan xalqim, Qizi atirgul bo‘lib maydonga chiqqan xalqim. Olimp bellashuvida “o‘zbek” degan g‘ururni Tomchi-tomchi ter bilan, shon bilan yig‘gan xalqim. Bahodir, Hasanboyim, Lazizjon, Abdumalik, Murodjon, Muzaffarjon qorako‘z, bug‘doyrangim. Bari sherlar yurtidan, Polvon Pirlar yurtidan, Ey, nomlari jarangim, el sha’nidir har jangim. Diyora Keldiyorova keldi kurashga, debon, Parij o‘ylanib qoldi, osmonning yulduzi […]
09.08.2024 | 11:48
302
MILLAT MAS’ULIYATI YO‘LIDA HAMFIKR BO‘LSAK…
Ijtimoiy tarmoqlarda hindlar bobokalonimiz Zahiriddin Muhammad Bobur haqida film olayotgani va nomi “Buyuk mo‘g‘ul imperatori Bobur” ekani aytilayotgan xabarlar tarqaldi. Hatto film tizerlari ham tarmoqlarga yoyila boshladi. Buyuk bobokalonimiz bilan bog‘liq tarix haqida dunyo ahlini chalg‘itish kabi bu holat mamlakatimiz jamoatchiligini, ziyolilarni tashvishga solib, keskin munosabatlarga sabab bo‘ldi.Shu qatori meni ham bu holat qattiq tashvishga […]
02.08.2024 | 13:14
478
Asosiy
ADOLAT – ROZI-RIZOLIKNING YAGONA YO‘LI
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining yaqinda dunyoga kelgan “Siyosiy qatag‘on qurboni bo‘lgan yurtdoshlarimiz hayoti va faoliyatini o‘rganish, targ‘ib etish hamda ularning xotirasini abadiylashtirish borasidagi ishlarni kengaytirish to‘g‘risida”gi qarori Vatanimizda izchil qat’iyat bilan keng sur’atda olib borilayotgan adolatparvarlik, insonparvarlik, islohparvarlikka yangi, juda katta to‘lqin bag‘ishlaydi. Bular erkin demokratik taraqqiyotning yo‘llari-yo‘nalishlarini mamlakatimizda miqyosan yangicha bosqichga olib chiqadi. Qaror boshdan […]
02.08.2024 | 12:41
436
ATAMALAR SHARHI
SMARTFON – telefonning murakkab vazifalarni bajarishga qodir EHM qismlari bilan jihozlangan turi. Uning yordamida nafaqat qo‘ng‘iroq qilish, balki boshqa ko‘plab amallarni bajarish imkoni mavjud. KOLLABORATSIYA – ma’lum bir ko‘zlangan maqsadga yetishmoq yo‘lida harakat qilayotgan qatnashchilarning g‘oya atrofida birlashishi va imkoniyatlar hamohangligidir. PRANK – ijtimoiy tarmoqlarda ommalashgan hazil yoki o‘yin. Aksar hollarda ijtimoiy mavzularda ham pranklar […]
02.08.2024 | 11:49
208
DARVOZABON
Darvozabon desam, darrov kallangga kecha ispaniyalik Gomes tepgan o‘n bir metrlik jarima to‘pini o‘ng oyog‘i bilan qaytargan Ne’matov keldi, a? Adashding. Men o‘zimizni darvoza ustasi haqida hasratimni ag‘darmoqchiman. Hamma zamon va makonlarda bo‘lgani kabi mojaroni doyasi xotinakam bo‘ldi. Nimaymish, bor-yo‘g‘i yigirma yillik quyma darvozamiz modadan qopti, u kishim shu rangi o‘chgan ravotni deb mahallada yer […]
01.08.2024 | 16:45
397
AJRIMLAR AJRI
Raqamlar haqiqatni belgilovchi mezon. O‘sish-u pasayishlarni raqamlarni taqqoslash orqali bilamiz.Endi ushbu ikki raqamga e’tibor qarating:2022-yil – 2550…2023-yil – 2694…Ushbu ikki raqamga ko‘zi tushgan odam beixtiyor quvonishi aniq: “E, zo‘r-ku! Bir yilda shuncha o‘sishga erishilibdi. Bardavom bo‘laversin!” So‘nggi tilakni aytishga shoshmay turing! Ming bora afsuslar bo‘lsinkim, bu yerda keltirilgan raqamlar Xorazmda so‘nggi ikki yilda nikohdan ajralish […]
01.08.2024 | 16:01
417
QARZXOH ILA QARZDOR
Qarzxoh qarzdor eshigini taq-taq qilar. Qarzdor panjare (deraza)dan boshini chiqarib, ani ko‘rib pisinur. Xizmatkori chiqib derki: – Xo‘jayin uyda yo‘q! Tashqari ketdi. Qarzxoh der: – Ko‘b yaxshi. Kelsa deginki: yana tashqari chiqsa, boshini panjara oldig‘a unutib ketmasunki, ko‘rganlar uyda gumon qilurlar. “Oyina” 1915-yil, 9-son. ORZU YOKI XAYOL Agar man boy bo‘lsa edim, zakot […]
01.08.2024 | 11:41
408
IZLANISH ISTE’DODNI CHARXLAYDI
Eski suratlarni, yoshlik yillarimda yozilgan maqola-yu hikoyalarni varaqlab turaman ba’zan. Bilmadim, bu yoshlikni qo‘msashmi yoki bosib o‘tilgan umrni tahlil qilishmi… Har qalay ko‘p voqealar esga tushadi, turli odamlar siymosi ko‘z o‘ngimda gavdalanadi. Bulardan zavq olaman, ba’zilaridan mahzun tortaman, ishonasizmi, vujudimga go‘yo kuch-quvvat enadi. Nima bo‘lganda ham qachonlardir izim qolgan so‘qmoqlar, yo‘llar – mening hayotim. Shu […]
01.08.2024 | 11:13
421
Asosiy
UMUMMILLAT FUQAROSI
Aslida chin ijodkorning geografik chiziqlar bilan belgilangan aniq bir vatani bo‘lmaydi. Ona Vatani – dunyo, u umummillat fuqarosi. Buyuk adiblarning asarlari qayerda, qanday sharoitda yozilmasin, umumbasharning orzu-umidlarini, baxt-u fojialarini qamragan holda oqqa tushadi. Kichkinagina ijodxonada qog‘oz qoralayotgan qalamning ko‘lami sarhadsiz hududlarning azaliy orzularini, o‘y-qarashlarini, qadriyatlarini yalpi qamrab oladi. Badiiy matnni har kim turlicha tushungani, yangi […]
31.07.2024 | 11:28
584
“JADIDLAR. TURKISTONGA MAKTUBLAR” multimedia ko‘rgazmasi ish boshladi
Poytaxtimizda tashkil etilgan ko‘rgazma 5 ta alohida bo‘lmadan iborat bo‘lib, ilk zal “Erk va taraqqiyot orzusi” deb nomlangan, unda XX asr boshlaridagi Turkiston shaharlari va xalq turmushi aks etgan. Shuningdek, jadidlik harakati rahnamolari siymolari, yangi usul maktablari, ma’rifiy jamiyatlar faoliyati bilan bog‘liq surat va hujjatlar bilan birgalikda maktublar qismida Ahmadjon Shukriyning “Harakatda barakat”, Ahmadjon Ibrohim […]
31.07.2024 | 11:11
1996
SHONLI TARIX UYGʻONMOQDA!
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Siyosiy qatag‘on qurboni bo‘lgan yurtdoshlarimiz hayoti va faoliyatini o‘rganish, targ‘ib etish hamda ularning xotirasini abadiylashtirish borasidagi ishlarni kengaytirish to‘g‘risida”gi qarori qabul qilinishi haqiqatan ham ma’naviy hayotimizda muhim voqea bo‘ldi. Chunki o‘z davrida Vatanimiz milliy istiqloli va xalqimiz ozodligi uchun kurashib, bunday sharafli yo‘lda o‘z jonini ham ayamagan fidoyi ota-bobolarimizning xotirasini e’zozlash, ularning […]
31.07.2024 | 10:42
589
SAN’ATDA ETIKA MASALASI
Facebookda bir videodan parcha ko‘rib qoldim. Sergelida uch farzandi bilan o‘zini 9-qavatdan tashlagan ayol voqeasi videofilm qilinibdi. Parchada aynan o‘sha bolalarni bitta-bitta derazadan uloqtirish sahnasi aks etgan. Dahshat! San’atda ham etika degan narsa bor. Lekin unga tupurib qo‘yilibdi. Chinakamiga o‘sha holatni tafsilotlari bilan aynan sahnalashtirishdan maqsad nima? Maqsad agar ezgu bo‘lgan deb ishontirmoqchi bo‘lishsa, ishonmadim, […]
30.07.2024 | 14:10
375
MANIM “PADKAS”IM
Landavurboy, shu desang, kamina kuchayadurg‘on, sanga o‘xshag‘on besh-olti kallakning keti lovullaydurg‘on bo‘lib turibdi. Sababi shulkim, kaminani Yutibida padkas degich bir azim muhorabag‘a, qonli mubohasag‘a chaqirdilar. Mana, bir hafta bo‘ldikim, naq qirq yetti marta ko‘rilibdi. San bo‘lsa yuribsan, o‘tganning o‘rog‘iga, ketganning ketmoniga kammintariy yozib. Tarixi qandog‘ bo‘ldi, de? Mana bundog‘ bo‘ldi. Shanba kuni peshindan keyin uyda […]
29.07.2024 | 12:17
349
“CHAYON” VA “CHO‘L CHAYONI”NING NISHTARI
Ilk hajviy nashrlar xususida Jadid matbuoti nashrlari orasida 1917-1918-yillarda “Chayan” shirkati tomonidan Toshkentda nashr etilgan “Chayon” hajviy jurnali alohida o‘rin tutadi. Turkistondagi ilk bu hajviy nashr 1917-yil iyul oyidan chiqa boshlagan. “O‘n besh kunda bir marta chiqaturg‘on adabiy, siyosiy, hajviy, kulgi va rasmli jurnal”ning mas’ul rahbarlari tataristonlik taraqqiyparvar jurnalistlar Ibrohim Tohiriy va Xalaf To‘lakov edi. […]
28.07.2024 | 14:56
764
INSON VA VATAN HURRIYATI
Yurtning har bir fuqarosini e’zozlagan, inson xotirasiga ehtirom ko‘rsatgan mamlakatda adolat hukmron bo‘ladi. Zero, har qanday odam tabiatan odil hukmga, yaxshi so‘zga hamisha zarurat sezadi. Erkin yashash qadim-qadimdan to hanuz zamin ahlining orzusidir. Bashariyat tarixida, xususan, biz guvohi bo‘lgan XX asrda shunday qabohatlar, xunrezlik va adolatsizliklar bo‘lgan ediki, unga nom topish mushkul. Xususan, 30-yillar qatlidan yuraklarda qolgan zaxm yaralari […]
28.07.2024 | 13:37
476