Go‘zal Turkiston
0:00
/
Toshkent
temperature icon 10°C

“JADID” GAZETASINING YANGI SONIDA: ✏️Usmon NOSIR: BOĞIM ✏️Iqbol MIRZO: KELAJAK UÇUN MAS’ULIYAT ✏️Gulçehra UMAROVA: ASRNI BÖYLAGAN ADIB ✏️Komil SINDOROV: “JAVOHIR SINDOROVNING BOBOSI BÖLIB TANILDIM“ ✏️E’zozxon KARIMOVA: MILLIY YUKSALIŞ SARI ✏️Orif ODILOV: ÖZBEK-QOZOQ MADANIY HAMKORLIGI MUSTAHKAMLANMOQDA ✏️Nusratullo JUMAXÖJA: TADQIQOT-ROMAN ✏️Abbos ŞOYIMOV: XALQARO MEDIAFORUM ✏️Zikrilla MUHAMMAD: ANQARADA ADABIYOT BAYRAMI ✏️Ikrom BÖRIBOYEV: KEÇA VA BUGUN ✏️Muhayyo RUSTAMOVA: OG‘RIQ NUQTA ✏️Abdulhamid MUXTOROV: UYLAR SOYASIDA QOLAYOTGAN SAVOLLAR ✏️Jasmina ISROIL: SYUKURO MANABE – IQLIMŞUNOSLIK “OB-HAVOSI”NI ÖZGARTIRGAN NOBELÇI ✏️Rustambek ŞAMSUTDINOV: QONLI JILD ✏️Alişer SANDIBOYEV: SAMARQAND NEÇA YOŞDA? ✏️Nigina ISKANDAROVA: “KITOB, MENING DÖSTIMSAN” ✏️Jamoliddin BADALOV: “OLTIN QALAM” UMMON ORTIDA

TAVSIYA QILAMIZ


JADIDLAR


Bo'lim: Yangiliklar

KLAUDIYA GOLDIN – AYOLLAR MEHNAT BOZORI TARIXINI YANGI OQIMGA BURGAN NOBELCHI

UMR YO‘LI Klaudiya Deyl Goldin 1946-yil 14-mayda AQSHning Nyu-York shahrida tug‘ilgan. 1967-yilda Kornell universitetida iqtisodiyot bo‘yicha bakalavr darajasini olgan. Keyinchalik Chikago universitetida tahsil olib, 1969-yilda magistrlik va 1972-yilda doktorlik darajasini qo‘lga kiritgan. Pedagoglik faoliyati davomida Viskonsin, Prinston va Pensilvaniya universitetlarida dars bergan. 1990-yilda Garvard universiteti iqtisodiyot fakultetida doimiy professor maqomini olgan birinchi ayol sifatida tarixga […]

17.06.2026 | 15:48

img3150

XAYRLI MANBA

O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasida ko‘p jildli Islom ensiklopediyasini yaratish barobarida tayyorlangan bir jildli muxtasar “Islom ensiklopediyasi” nashrdan chiqdi. Ma’lumki, har qanday ensiklopediya o‘z davri va jamiyatining in’ikosi hisoblanib, tegishli mamlakat va hududlarda ustuvor bo‘lgan qadriyat va an’analarni o‘zida aks ettiradi. “Islom ensiklopediyasi” ham bu qoidadan mustasno emas, albatta. Qolaversa, ushbu ensiklopediya uzluksiz jarayon, ya’ni, davomli […]

16.06.2026 | 14:28

img2949

SAMIMIY IZHORLAR

Agar sen Quyoshim bo‘lsang mabodo,Shunday yozning issiq kunidaJuda-juda sovqotdim, Nechun?* * *Nega o‘zi chiqdim ko‘chaga?Nega buncha bashang kiyinib oldim?Qo‘limda gul buning ustiga?..* * *Bayram oqshomida oppoq qor yog‘di.Onamning sochlari kabi oppoq qor…Xotinim sovg‘amdan ko‘p xursand bo‘ldi… Turfa kayfiyatlarni xuddi suratga muhrlagandek tasavvur uyg‘otuvchi bu dilgir va falsafiy satrlar zamonaviy she’riyatimizda Abdurasul Jumaqul otli o‘ziga xos […]

10.06.2026 | 16:11

img3383

SHIMON SAKAGUCHI – IMMUN TIZIMINI O‘RGANISHDAGI INQILOBIY NOBELCHI

2025-yilgi fiziologiya yoki tibbiyot bo‘yicha Nobel mukofoti “periferik immunitet tolerantligi” sohasidagi fundamental tadqiqotlari uchun Meri Brunkov, Fred Ramsdell va Shimon Sakaguchiga topshirildi. Quyida ushbu sovrindorlardan biri – yapon olimi Shimon Sakaguchining ilmiy faoliyati va uning tibbiyot rivojiga qo‘shgan hissasi xususida so‘z yuritiladi. BIOGRAFIYA Shimon Sakaguchi 1951-yil 19-yanvarda Yaponiyaning Nagahama shahrida tug‘ilgan. U 1976-yilda Kioto universitetining […]

10.06.2026 | 09:00

img3120

TAFAKKUR LAZZATI

Respublika ma’naviyat va ma’rifat markazi tasarrufidagi “Ma’naviyat” nashriyoti tomonidan shoir Eshqobil Shukurning “Megapolisdan Himolay cho‘qqisigacha” deb nomlangan yangi kitobi nashr etildi. Ushbu kitobda muallifning sara maqola va esselari jamlangan. Har birimizning o‘z ko‘zqarashimiz, o‘z hayot yo‘limiz bor. Siz bilan men bir vaziyatga turlicha baho berishimiz mumkin, yondashuvda farq bo‘ladi. Bu tabiiy. Sog‘lom jamiyatda turfa xil […]

09.06.2026 | 15:17

img3020

STENLI PRUZINER – MASHAQQATLARDA MUVAFFAQIYAT KO‘RGAN NOBELCHI

Zamonaviy nevrologiya va molekulyar tibbiyot sohasida taniqli olim, Nobel mukofoti sohibi Stenli Pruzinerning o‘rni beqiyosdir. Uning prionlar deb ataluvchi yangi yuqumli biologik omilni kashf etishi neyrodegenerativ kasalliklar haqidagi tasavvurlarni tubdan o‘zgartirdi. TARJIMAYI HOL Stenli Pruziner 1942-yil 28-may kuni AQSHning Ayova shtatidagi Des-Moyns shahrida tug‘ilgan. Kaliforniya universitetida tibbiyot sohasida tahsil olgan va nevrologiya yo‘nalishida ilmiy faoliyat […]

08.06.2026 | 09:00

img2588

GAP SHAROITDA EMAS, SHAHDDA

O‘zbekiston davlat Yoshlar teatri “Qasamyod” spektaklining premyerasini O‘zbekiston davlat yosh tomoshabinlar teatri sahnasida namoyish etdi. 22-may oqshomi tomoshabinlar Turkiston yoshlarining taqdiri va hayotiy voqealarga asoslangan chuqur dramatik hikoyaning guvohiga aylandi. O‘tgan asrning 20-yillarida jadidlar tashkil qilgan “Ko‘mak” fondi orqali Germaniyaga ilm olish uchun yuborilgan yoshlarning orzulari, ichki kurashi va fojeali taqdiri sahnada ta’sirchan ifoda etildi. […]

03.06.2026 | 09:40

img2979

BEFARQLIK HAM AFYUNDIR

O‘zbekistonda giyohvandlik va narkojinoyatlarga qarshi kurashish masalasi umummilliy harakatga aylanib, buning uchun barcha kuch va vositalar safarbar qilinmoqda. 2024-yilda narkotiklarga qarshi kurashish bo‘yicha milliy strategiya qabul qilingani, yaqinda Samarqand shahrida “Jamoat salomatligi va xavfsizligini ta’minlash maqsadida transmilliy narkotahdidlarga qarshi kurashish” mavzusida xalqaro forum o‘tkazilgani bu borada muhim qadamlardan bo‘ldi. Lekin deyarli har kuni “fosh etilgan […]

02.06.2026 | 16:16

img2913

BIR ERTAKKA IKKI YAKUN

Ko‘p yillar burun, “Gulxan” jurnalida zamonaviy eston yozuvchisining ertagi mening tarjimamda e’lon qilingach, tahririyatga yoshi ulug‘ bir kishi xuddi shu mazmunda ertak olib keldi. Ammo yakuniy xulosa bir-biriga zid edi. Biz u kishiga yaqinda jurnalda chop etilgan ertakni ko‘rsatdik. Chol yon cho‘ntagidan arab imlosidagi ertak-rivoyatlarning 1915-yillardagi toshbosmasini olib ko‘rsatdi: “Buni shaxsan Behbudiy o‘qish kitobi qilib […]

02.06.2026 | 10:23

img2819

ARAFA

Arafa kuni aslida Ro‘za hayitidan oldingi kun emas. Lug‘atda: “arafa – Zulhijja oyining 9-kuni, bu kunni hajga borgan ziyoratchilar Arafot tog‘ida o‘tkazishadi”, deb izohlangan. Ma’lumki, Ramazon hayitidan keyin ikki oy-u o‘n kun yoki 70 kun o‘tib, Zulhijja oyining 10-kunida Qurbon hayiti nishonlanadi. Arafa kuni aynan Qurbon hayitidan oldingi kundir. “Arafa” so‘zi arabcha “bilmoq, tanimoq” ma’nosidagi […]

26.05.2026 | 12:42

img1125

BRYUSSELDA HISORNI KO‘RDIM

11 soatlik yo‘ldan so‘ng Bryusseldagi mehmonxonada xonamda TV kanallarini almashtirib o‘tirgandim. Birdaniga tanish tog‘larni ko‘rib qoldim. TVda ovoz past edi, ishonasizmi, odam o‘zining tog‘larini izohsiz ham tanirkan. “BBC News”da Michayela Strachanning O‘zbekiston qor qoplonini tasvirga olish uchun Hisor qo‘riqxonasidan tayyorlagan hujjatli filmi ketayotgan ekan. O‘zim uchun juda ko‘p yangi ma’lumotlar oldim. Masalan, Hisor qo‘riqxonasi Nyu-York […]

26.05.2026 | 09:10

img3051

“KURASHMOQ” VA “KURAMOQ”

Dushmanga qarshi kurash, hayotda kurashib yashash va qorni kurash ma’nolari bor. Umuman, kurash so‘zining kuramoq fe’liga aloqasi bormi? Yoki bular shunchaki shakldosh so‘zlarmi? “Turkiy tillar etimologik lug‘ati”da “kurash” so‘zi kurash, bahs, jang ma’nolarini anglatishi haqida aytilgan. Uyg‘ur tilida gura “belbog‘li kurash” ma’nosini ifodalagan. M.Resenen kurash so‘zining ildizini “sindirish”, “talon-toroj qilish”, “qazish” ma’nolarida kura fe’liga taqaydi. […]

22.05.2026 | 12:01

img3357

HOJI BOBONING TAKYAXONASI

Abdulla Qodiriyning “O‘tkan kunlar” romani o‘zbek adabiyoti uchun qanchalik qadrli bo‘lsa, G‘afur G‘ulomning “Shum bola” qissasi ham shunchalar sevimli. Ma’lumki, ushbu asarda 1900-yillar boshidagi Toshkent shahri va uning atrofidagi ijtimoiy hayot tarzi qiziqarli tilda hikoya qilinadi. Ayniqsa, Hoji boboning takyaxonasiga oid qismda Birinchi jahon urushi va afsonaviy Abo Muslim jangnomalari birga qiyoslanadi. Jadidlar olib borayotgan […]

21.05.2026 | 12:01

img3154

JAJJI ADABIYOT

Bolalikda bobo va buvilarimizdan eshitgan ertaklarning nash’u namosi yodingizdadir? Xalqning mulki bo‘lmish afsona va rivoyatlar bola qalbimizda hayrat uyg‘otishi bilan birga,  ezgulik bilan yovuzlik o‘rtasidagi chegarani chizib ko‘rsatgan, odamiylik ruhida tarbiyat qilgan ekan. Barkamol avlodni voyaga yetkazishda ta’lim va tarbiyaning beqiyos o‘rnini bugun o‘zimiz ham teran tushunib yetdik. Jadid bobolarning yangi usul maktablarini ochishda, o‘qish […]

20.05.2026 | 15:02

img2944

“AYTAY YURAGIMDA BORINI”

O‘zbekiston xalq shoiri Husniddin Sharipovning Yozuvchilar uyushmasi homiyligida “Tanlangan asarlar” seriyasida nashr etilgan yangi kitobida shunday satr bor: “Do‘stlar, aytay yuragimda borini”. Darhaqiqat, ushbu salmoqli to‘plam bilan tanishgan o‘quvchi unda muallif yuragida bor tuyg‘ularini samimiy ifoda etganiga amin bo‘ladi. Xususan, ko‘pchilikka yod bo‘lib ketgan she’rlar, qo‘shiqqa aylangan misralar, o‘ziga xos uslubda bitilgan dostonlar va pyesalarda […]

19.05.2026 | 16:29

img2662

MANGULIK MUHRI

Bu yil mamlakatimizda norasmiy muzeylar yili bo‘ldi, desak adashmaymiz. Muhtaram Prezidentimiz tashabbusi bilan bunyod etilgan Islom sivilizatsiyasi markazi hamda Imom Buxoriy ziyoratgohi majmualari tarkibida yangi muzeylar ishga tushirildi. Sohibqiron Amir Temur tavalludining 690 yilligi munosabati bilan Temuriylar tarixi davlat muzeyi rekonstruksiya qilindi. Nodir qo‘lyozmalarni raqamlashtirib, kitobxonlarga taqdim etayotgan Alisher Navoiy nomidagi Davlat adabiyot muzeyiga ham […]

18.05.2026 | 16:17

img2677

TURKIY DUNYO VA TURKISTON SAMMITI

Turkiy davlatlar tashkiloti faoliyatida yangi burilish nuqtasi sifatida Prezident Shavkat Mirziyoyevning 2018-yil 3-sentyabr kuni Qirg‘izistonning Cho‘lpon-Ota shahrida bo‘lib o‘tgan turkiy tilli davlatlar VI sammitida faxriy mehmon sifatida ishtirok etganini qayd etish mumkin. Bu qadam tashkilot rivojiga yangi turtki berdi. 2019-yilda respublika Naxichevan bitimini ratifikatsiya qilib, TDT faoliyatidagi to‘laqonli ishtirokini rasman mustahkamladi. Bu tashkilot faoliyatiga yangi […]

15.05.2026 | 14:31

img3001

UNUTILMAS DARD

“Tarixda insoniyat boshiga tushgan kulfatlarning hisobi yo‘q. Biroq yigirmanchi asrda yuz bergan Ikkinchi Jahon urushi g‘am-u kulfatlarning eng dahshatlisi bo‘ldi. Minglab qishloq va shaharlar yer bilan yakson qilindi. Insoniyat necha o‘n millionlab qurbon berdi. Taqdir taqozosi bilan men ham ana shu urush qatnashchisi bo‘ldim. Aql bovar qilmaydigan ko‘rgiliklarga duch keldim, mudhish jinoyatlarga guvoh bo‘ldim, yovuz […]

14.05.2026 | 14:45

img2440

SERJ AROSH – KVANT FIZIKASIDA INQILOBIY TADQIQOTLAR OLIB BORAYOTGAN NOBELCHI

Uzoq vaqt davomida ko‘plab kvant hodisalarini faqat nazariy jihatdan o‘rganish mumkin edi. Serj Aroshning kvant tizimlarini aniq nazorat qilish va o‘lchash bo‘yicha olib borgan tadqiqotlari mikrodunyodagi jarayonlarni chuqur tushunish uchun yo‘l ochdi. Olimning ishlari kvant informatikasi, kvant hisoblash va yuqori aniqlikdagi o‘lchash texnologiyalarining rivojlanishiga muhim asos bo‘lib xizmat qilmoqda. Muvaffaqiyat sari Serj Arosh 1944-yil 11-sentyabrda […]

14.05.2026 | 09:24

img2486

G‘ALABANING “O‘GAY” OTALARI

Inson unutuvchidir. Afsuski, u unutmaslik shart bo‘lgan narsalarni ham unutib qo‘yadi. Ammo butun-butun millatlar, xalqlar unutsa olam tartiboti buziladigan, tarixiy adolat oyoqosti bo‘ladigan masalalar bor. Ularni o‘ylaganda shoiraning “unutganning kuysin ikki dunyosi” satri xayolga keladi. Ikkinchi Jahon urushining dunyo xalqlariga, shu qatori, xalqimiz boshiga solgan og‘ir musibatlari, mislsiz kulfat va yo‘qotishlari, fashizm ustidan qozonilgan g‘alabaga […]

13.05.2026 | 09:26

img2165

BOKUDAGI “VAQT HAYKALI”

O‘zbek-ozarbayjon adabiy aloqalari qadimiy va mushtarak ildizlarga ega bo‘lgani uchun ham bugun chinakam yuksalish bosqichiga kirdi. O‘tgan zamonlarda bu ikki qondosh va jondosh el adabiy do‘stligi alohida shoir-u adiblar faoliyati misolida rivojlanib kelgan bo‘lsa, ayni kezda o‘zaro munosabatlar, ayniqsa, adabiy do‘stligimiz har qachongidan ham kengroq ko‘lamda ravnaq topmoqda. Yaqinda Boku shahrida O‘zbekiston xalq shoiri Sirojiddin […]

12.05.2026 | 09:46

img2144

JADID KUTUBXONASI