KUTUBXONA
Muallif: admin
ISHQ O‘TINING DOG‘INI AHLI VAFODA ISTANGIZ
G‘AZALLAR Oshiq o‘ldum, bilmadim yor o‘zgalarga yor emish, Olloh-olloh, ishq aro mundoq balolar bor emish. Qaddig‘a el mayli bo‘lg‘ondin ko‘ngul ozurdadur, Ul alifdin zorlarning hosili ozor emish. Elga novak urdi, men o‘ldum, erur bas turfakim, Jonim etgan resh el bag‘rig‘a kirgan xor emish. Rishtakim, muhlik yaram og‘zig‘a tikti, angladim, Kim kafan jinsi qirog‘idin suvurg‘an tor […]
12.04.2024 | 21:58
887
“MASJID GUMBAZLARI…” KIMNING FILMI?
1916-yilgi Jizzax qo‘zg‘oloniga bag‘ishlangan “Masjid gumbazlari ostidan” nomli film 1927-yili suratga olingan. Filmdagi turli kadr-manzaralarni suratga olish jarayoni haqida “Yer yuzi” jurnalida B.H. imzosi bilan maxsus maqola hamda uchta surat e’lon qilingan. Maqola tarkibida ikki marta “Gertel” ismi tilga olingan. Xo‘sh, u kim? K.Gertel kinorejissyor, ssenariychi, rassom, siyosiy qatag‘on qurboni bo‘lgan. Kazimir Gertel (1889—1938) 1926—1928-yillarda Moskvadan Toshkentga […]
12.04.2024 | 21:13
465
“ADL ILA OLAM YUZIN OBOD QIL…”
O‘zbekiston taraqqiyotning yangi bosqichiga qadam qo‘yarkan, muhtaram Prezidentimiz Sh.M.Mirziyoyev adolat tamoyilini islohotlarning bosh mezoni sifatida tanladi. Mamlakatimizda insonning huquq va manfaatlarini eng oliy qadriyat sifatida ro‘yobga chiqarish borasida amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlar davrida mutafakkir shoirning xulosalari har qachongidan hayotiy va dolzarb bo‘lib qolmoqda. Ma’lum bo‘ladiki, jamiyatdagi ezgu niyatli kuchlarni yagona maqsad yo‘lida birlashtiruvchi ushbu […]
12.04.2024 | 21:07
559
“BADOYE’ UL-BIDOYA” TURK TILIDA
Hazrat Alisher Navoiy o‘z davridayoq olamshumul g‘oyalar tarannum etilgan go‘zal va bebaho asarlari bilan ellarni, uluslarni birlashtirib, Hirotdan to Xurosonga qadar yakqalam aylagan edi. E’tiborli jihati, oradan besh asrdan ko‘proq vaqt o‘tgan bo‘lsa-da, mutafakkir ajdodimizning ulkan ma’naviy merosi hamon o‘zining sehri va jozibasi bilan millionlab adabiyot muxlislarining ko‘nglini munavvar qilib kelmoqda. Shu bois ham Alisher […]
12.04.2024 | 21:03
1136
“NAVOIY YOMON BO‘LSA, SEN YAXSHI BO‘L…”
1. NAVO VA BENAVOLIK So‘z – o‘ta tilsimli hodisa. U juda jo‘n bo‘lishi ham, nihoyatda murakkab, qatma-qat ma’noli bo‘lishi ham mumkin. So‘zning keyingi xususiyati ibora va jumlalarning ma’nosini yana ham murakkablashtirishi tabiiy. Adabiyot so‘z san’ati sifatida nutqning bu xususiyatidan unumli foydalanadi, mo‘jizalar yaratadi. Ayniqsa, Navoiy she’riyati. Uning ijodiy merosida muhim o‘rin tutuvchi so‘zlardan biri – […]
12.04.2024 | 20:56
1675
SERIALLARNI KIMLAR KO‘RADI?
Televideniyening deyarli barcha kanallarida namoyish etilayotgan seriallarni muntazam kuzatib boraman, desam yolg‘on bo‘ladi. Lekin o‘zimizda va xorijda tasvirga olingan, televizorda ko‘rsatilayotgan seriallarning mazmun-mundarijasidan xabardorman, kasbim nuqtai nazaridan vaqt topib, bir-bir ko‘zdan kechirib turaman. Yana bu masalada tahririyatimizga kelayotgan maktublar ham seriallar borasida ko‘p holatlarni namoyon qiladi. Dastlabki muhim xulosa shuki, so‘nggi yillarda yurtimiz studiyalarida suratga […]
12.04.2024 | 20:15
316
“TARAQQIY” YO‘LI
XX asrning boshlarida Turkistonda vujudga kelgan jadidlik harakatiga hozirgi zamonda ham biz uchun o‘ziga xos ijtimoiy-ma’naviy yo‘l ko‘rsatuvchi bir yulduz sifatida qarash o‘rinlidir. Bu harakatga o‘sha davrning mashhur ziyolilari, mutafakkir arboblari bo‘lgan Munavvar qori Abdurashidxonov, Mahmudxo‘ja Behbudiy, Sadriddin Ayniy, Abdulla Avloniy, Hamza Hakimzoda Niyoziy va boshqalar bosh bo‘ldilar. Dastlabiga maktab-maorif sohasida yangicha o‘qitish usuli, o‘quvchilarga […]
12.04.2024 | 20:10
619
“VATAN MANZUMASI” DAVOM ETADI
“Parchagina bulut, cheksiz os(i)mon, Adir ortidagi yolg‘izoyoq yo‘l”ni ko‘p sog‘inaman. Qahramon shoirimiz tasvirlagan manzara men tug‘ilgan qishloqqa juda ham o‘xshaydi. Shuning uchunmi, bilmadim, shu she’r bo‘lakcha ta’sir qilgan. Shu she’r bor kitob ham javonimning qo‘l yetar joyida turibdi. Har gal bu kitobga ko‘zim tushganda, shu she’rni topib o‘qiyman. Ko‘p vaqt o‘qimay qo‘ysam, sog‘inaman. Odam ba’zan […]
12.04.2024 | 20:04
560
Alisher Navoiyning “Xamsa” asari arab tiliga tarjima qilinadi
Misrliklar tomonidan Navoiyning buyuk “Xamsa” asarini arab tiliga tarjima qilish taklifiilgari surildi.
12.04.2024 | 19:57
636
NAVOIYNING “TERMA DEVON”I
Hazrat Alisher Navoiy vafotidan to‘rt oy o‘tib, 1501-yil may oyida uning 130 she’ridan iborat bir to‘plam qo‘lyozma shaklida ko‘chirilgan. Biz surati orqali ayni devon bilan tanishish sharafiga muyassar bo‘ldik. Bu Navoiy ixlosmandlarining eng dastlabki to‘plami – “Terma devon”dir. Uni “Navoiyning 1501-yilgi “Terma devoni” nomi ostida navoiyshunoslikka olib kirish lozim deb hisoblaymiz.Hazrat Alisher Navoiy vafotidan to‘rt oy […]
12.04.2024 | 19:48
1535
“… KIM, DEGAYLAR DAHR ARO QOLDI FALONDIN YAXSHILIG‘…”
U maktabni qaytadan qurdi hisob. Yarim asrdan beri ta’mir ko‘rmagan ilm maskani yangi zamon jadidining himmati bilan nufuzli maktablar qatoriga kirdi. U naqd yetti milliard so‘m ajratdi maktab ta’miriga. Bunday saxovatning sababi — shu maktabda harf tanigani, shu dargohda ta’lim olgani. Qaniydi, o‘zi o‘qigan maktabini obod qilgan Isroil Yunusov kabi jo‘mardlar ko‘paysa, ma’rifat fidolari soni ortsa… […]
12.04.2024 | 19:15
316
BU AROBA…
(Ustozlar ohangida) Shoshning o‘n beshi qorong‘u, o‘n beshi yog‘du bilan, Umrini taksist “pitak”da o‘tkazar orzu bilan. To‘qson ikki deb quyilgan benzining sakson axir, Na ilojki, bu aroba yurmasa dog‘suv bilan. Odam-u avto dudidan bulg‘anib ketdi havo, Chekvol! Og‘uning shifosi deydilar og‘u bilan. Barcha zahr o‘pkamga to‘lsin, dud-g‘ubor ho‘plab yashay! Baribir, ko‘pga borolmam ishq degan qayg‘u […]
12.04.2024 | 18:57
401
BADNOM BO‘LISHGA BO‘LDIK…
(Hajviya) Xotinim qosh qo‘yaman deb ko‘z chiqarishga usta. Agar shu orqali daromad qilish mumkin bo‘lganida, bizning oilaga yetadigani bo‘lmasdi-ya!.. Afsuski, hozircha bu hunari ortidan quruq dilxiraliklar kelgani-kelgan. Yana desangiz, bundan faqat yaqinlar aziyat chekishadi. Begonalarga qilganidayam mayliydi. Buning sababi shuki, u haddan ziyod insonparvar. Qiynalayotgan erkaklarning, ayniqsa, mast-alastlarning yonidan beparvo o‘tib ketolmaydi. Yotgan joyidan turishiga yordam […]
12.04.2024 | 18:30
240
MADANIY DIPLOMATIYANING YORQIN MUVAFFAQIYATI
Ozarbayjon Respublikasining madaniyat va sport sohasidagi tashabbuslari, madaniy diplomatiyasining muvaffaqiyati xalqaro tadbirlar, madaniy hamkorliklar bilan mustahkamlangan boy tarix va merosga asoslangan. Bu butun dunyoda birdamlik munosabatlari jozibadorligini targ‘ib etish va ziyoli qatlam orasida xalqlararo do‘stlikni rivojlantirishga xizmat qiladi. Shu ma’noda o‘zbek va ozarbayjon xalqlarini asrlar mobaynida shakllangan mustahkam qardoshlik va birodarlik rishtalari, madaniyat, til, din […]
12.04.2024 | 18:15
327
KO‘NGILDOSHLIK
Ikki buyuk alloma, ikki benazir shoir va mutafakkir — hazrat Abdurahmon Jomiy bilan hazrat Alisher Navoiy o‘rtalaridagi pir-muridlik, ustoz-shogirdlik, do‘stlik va ilmiy-ijodiy hamkorlik munosabatlari butun olam ahliga saboq bo‘lgulik ulkan hodisadir. Bu ko‘ngildoshlik aloqalari ikki aziz zotning bir-birlariga yo‘llagan xatlari — munshaot va ruq’alarida ravshan namoyon bo‘ladi. Hazrat Navoiy o‘zlariga kelgan barcha maktublarni, xossatan, hazrat […]
12.04.2024 | 18:10
258
QISMAT SHAFQAT QILGANDA EDI…
Yozuvchi do‘stimiz Xurshid Do‘stmuhammadning “Yolg‘iz” deb nomlangan qissasini shifoxonada o‘qib chiqdim. Shifokorlar “Ko‘p o‘qimang, ko‘zingiz charchaydi” deyishgandi, ammo bu kitobda meni muallif emas, unga so‘zboshi yozgan Shuhrat Rizayev chalg‘itdi. Olim do‘stimiz mening shifoxonaga otlanayotib, “Yolg‘iz”ni portfelimga solib qo‘yishimni avvaldan bilganday, so‘zboshini nima deb boshlabdi deng: “Oktyabrning birinchi shanbasi. Tong. Yolg‘izman. “Yolg‘iz”ni o‘qiyapman. Italiyada — O‘zbekiston […]
12.04.2024 | 18:05
526
TO‘RTINCHI KO‘PRIK
Bu tadbirkorning kutubxonasida o‘zbek va jahon adabiyotining eng yaxshi namunalarini ko‘rasiz. Chunki uning o‘zi kitobxon. Kitobxon bo‘lganda ham asarni “hididan ajratadi”gan kitobxon. Bu haqda Farg‘onaning Qurbonqashqar mahallasida istiqomat qilib kelayotgan Arabboy Marahimovning o‘zidan eshiting. Kutubxona qurish fikri asli rahmatli otamizdan chiqqan. 2000–2004-yillar edi. Otam hammamizni yig‘ib shunday dedilar: “Qishlog‘imizda ma’rifat tarqatadigan maskanlar qolmadi. Sizlar mana […]
12.04.2024 | 17:51
364
NAVOIYNING OTINI OLTIN BILАN YOZАYLIK…
Jadid navoiyshunosligi haqida: XIX asr oxiri XX asr boshlarida yuzaga kelgan jadidlik harakatining faol ziyolilari o‘zbek mumtoz adabiyotiga doir turli masalalariga e’tibor qaratishdi. Xususan, mumtoz adiblar shaxsiyati, ijodi, asarlarining topilishi va ular ijodini maktablarda o‘qitishga ham befarq bo‘lmadilar. Turkiston jadidlari otasi Mahmudxo‘ja Behbudiy bir necha maqolasida Alisher Navoiy nomini tilga oladi. “Tujjor” gazetasining 1907-yil 10–11-sonlarida […]
12.04.2024 | 17:46
627
QADRDON SIYMOLAR TURK KINOIJODKORLARI NIGOHIDA
Millatning uyg‘onishi, yurtning ozodligi va taraqqiy etishi uchun o‘z jonidan kechgan ma’rifatparvar ajdodlarimiz nomlarini qayta tiklash, ularning asarlarini xalqimiz, xususan, yosh avlod vakillari orasida targ‘ib etish bugungi kundagi asosiy vazifalar qatoriga kiradi. Prezidentimiz tashabbusi bilan bu borada so‘nggi yillarda qamrovli ishlar amalga oshirilmoqda. Jumladan, 2020-yilda Toshkent shahrida “Adiblar xiyoboni”ning barpo etilishi, bu yerda o‘zbek adabiyotining […]
12.04.2024 | 17:39
357
SIRLAR-U SEHRLAR O‘RTADI MENI
Rivoyat 1 Payg‘ambar iltijo etdi: – Ey, Egam! Bu dam bandalaring kechmishi og‘ir! Sillamiz quridi qurg‘oqchilikdan – Rahmatingni to‘kkin! Ayt, yog‘sin yomg‘ir! Qavmimga qaragin – bari pokdomon! Tangrim, o‘tmay qoldi ammo kunlari. Tangrim, odamlarni qiynadi yomon – Nonga zor bo‘lishning cheksiz munglari! Dunyoda qolmadi bir barg yashillik, Yerdan qad uzmadi bir poya bug‘doy. Naqadar benajot bu tarz asirlik […]
12.04.2024 | 17:36
401
HIMMATI BORNING HURMATI BOR
Kimki qo‘liga mo‘may pul tushsa shaharning qoq markazidan dang‘illama imorat, hashamdor do‘kon yoki shohona oshxonalar qurayotgan bir zamonda karmanalik 74 yoshli Burhon bobo Jo‘rayev butunlay boshqacha yo‘l tutdi. 50 yil davomida tergan-tergilagan 10 mingdan ortiq kitoblarini bir joyga to‘plab, xonadonining bir qismini katta kutubxonaga aylantirdi. Bu ishi bilan Karmanadagi eng katta va saxiy boyga aylandi. Eng […]
12.04.2024 | 16:06
255