Go‘zal Turkiston
0:00
/
Toshkent
temperature icon 9°C

“JADID” GAZETASINING YANGI SONIDA: ✏️Usmon NOSIR: BOĞIM ✏️Iqbol MIRZO: KELAJAK UÇUN MAS’ULIYAT ✏️Gulçehra UMAROVA: ASRNI BÖYLAGAN ADIB ✏️Komil SINDOROV: “JAVOHIR SINDOROVNING BOBOSI BÖLIB TANILDIM“ ✏️E’zozxon KARIMOVA: MILLIY YUKSALIŞ SARI ✏️Orif ODILOV: ÖZBEK-QOZOQ MADANIY HAMKORLIGI MUSTAHKAMLANMOQDA ✏️Nusratullo JUMAXÖJA: TADQIQOT-ROMAN ✏️Abbos ŞOYIMOV: XALQARO MEDIAFORUM ✏️Zikrilla MUHAMMAD: ANQARADA ADABIYOT BAYRAMI ✏️Ikrom BÖRIBOYEV: KEÇA VA BUGUN ✏️Muhayyo RUSTAMOVA: OG‘RIQ NUQTA ✏️Abdulhamid MUXTOROV: UYLAR SOYASIDA QOLAYOTGAN SAVOLLAR ✏️Jasmina ISROIL: SYUKURO MANABE – IQLIMŞUNOSLIK “OB-HAVOSI”NI ÖZGARTIRGAN NOBELÇI ✏️Rustambek ŞAMSUTDINOV: QONLI JILD ✏️Alişer SANDIBOYEV: SAMARQAND NEÇA YOŞDA? ✏️Nigina ISKANDAROVA: “KITOB, MENING DÖSTIMSAN” ✏️Jamoliddin BADALOV: “OLTIN QALAM” UMMON ORTIDA

TAVSIYA QILAMIZ


JADIDLAR


Muallif: admin

“SENDAN VATAN DEGAN BOG‘ QOLSIN, EY DO‘ST”

Davlatimiz rahbarining tabiatni, ekologiyani muhofaza qilishga qaratilgan sa’y-harakatlari zamirida xalqimizni iqlim inqirozidan himoyalash maqsadi yotibdi. Prezident Shavkat Mirziyoyevning kuni kecha “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida ko‘chat ekish tadbirida ishtirok etib, Milliy dendrologiya bog‘ini barpo etishga start berishi ortida ham ana shu ezgu maqsad mujassam. Yashirishning hojati yo‘q, dunyoning ko‘plab hududlarida insonlar ziroat va chorvachilikda foydalanib […]

07.04.2026 | 16:06

img1301

SUMALAK

Sumalak – fors va turk xalqlarining mashhur bahor yemagi, o‘zbekcha – sumalak, tojikcha – sumanak, turkcha – samanu, forscha – samanak, qirg‘izcha – sүmөlөk, ozarbayjoncha – səməni halvasi, turkmancha – semeni, uyg‘urcha – o‘ndurma. “Sumalak” so‘zi etimologiyasi haqida gap ketganda uning forscha shu ma’nodagi “samanu” so‘zidan ekanligi va Islomdan oldin ham mavjud bo‘lganligi aytiladi. Mahmud […]

07.04.2026 | 14:12

img816

G’IYBAT EMAS, IBRAT KERAK

Hazrat Alisher Navoiy ogohlikni shohlik darajasiga ko‘targan. Ogohlik – bu faqat axborotga ega bo‘lish emas. Ogohlik – mas’uliyat. Ogohlik – harakat. Ogohlik – jim turmaslik. Bugun bizda axborot ko‘p, lekin jasorat kam. Gap ko‘p, amal oz. Tanqid bor, tashabbus yo‘q. Demak, ogohlik bu ham vafodorlik, ham mas’uliyat, ham amal. – Eshitdingizmi?– Nimani?..– Falonchi boyning o‘g‘li […]

07.04.2026 | 10:10

img1659

UYUSHMA TUHFALARI

O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi nafaqat ijodkorlarimizni yangi asarlar yozishga ilhomlantirish, balki yurtimizdagi davlat kutubxonalarini, shaxsiy kitob xazinalarini doimiy boyitib borish, sermazmun asarlarni o‘quvchilarga yetkazib berishga ham alohida ahamiyat qaratayotgani e’tiborlidir. Bu xayrli ish ko‘plab adiblarimizni kitob chiqarish “mashmasha”sidan xalos qilayotgani ham bor gap. Uyushma homiyligida nashr etilayotgan asarlar maktab va mahallalarga sovg‘a qilinmoqda, keng jamoatchilik vakillari […]

07.04.2026 | 10:05

img1471

SUBRAHMANYAN CHANDRASEKHAR – YULDUZLAR HADDINI ANIQLAGAN NOBELCHI

Mirzo Ulug‘bek XV asrda o‘z davri va keyingi asrlar uchun yulduzlar joylashuvi va harakatini misli ko‘rilmagan aniqlikda o‘rganadi. Astronomiyaning murakkab masalalariga yechimlar beradi. Shu tariqa bu soha rivoji bir necha yuz yilga ilgarilab, XX asrda olimlar yulduzlarning tuzilishi, evolyutsiyasini o‘rganish darajasiga erishadi. Bu yo‘nalishda ko‘zga ko‘ringan shaxslardan biri hindistonlik Subrahmanyan Chandrasekhardir. BIOGRAFIYA U 1910-yil 19-oktyabrda […]

03.04.2026 | 12:24

img2495

E’TIBORDAN KUCH OLDIM

Suhbatdoshimiz O‘zFA Polimerlar kimyosi va fizikasi institutining Interpolielektrolit komplekslar va metallopolimerlar laboratoriyasi mudiri, kimyo fanlari doktori, professor Noyira VOHIDOVA yaqinda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “8-mart – Xalqaro xotin-qizlar kuni munosabati bilan mukofotlash to‘g‘risida”gi Farmoniga binoan “Shuhrat” medali bilan taqdirlandi. – Noyira opa, avvalo, yuksak davlat mukofotiga loyiq ko‘rilganingiz bilan tabriklaymiz! Prezidentimiz imzolagan farmonda turli sohalarda alohida […]

02.04.2026 | 12:36

img1854

ZIYORAT

Falakning ishlari qiziq, umr yo‘llaringizni kutilmagan tomonlarga burib yuboradi. Talabalik davrimiz – Samarqand davlat universitetida o‘qib yurgan kezlarimiz har yili kuzda paxta terimiga chiqamiz. Borar manzilimiz asosan Oqdaryo tumanidagi “Dahbed” sovxozi dalalari bo‘lardi. Buni qarangki, 1983-yilda, banogoh, kamina tug‘ilib-o‘sgan Payariq tumaniga borib qoldik. Yana deng, o‘zim o‘n yil ta’lim olgan maktab, ne-ne go‘zal hissiyotlar-u xotiralar […]

01.04.2026 | 15:11

img635

FAOLLIK FAZILATI

Bu dunyoda nima oson? Birovning tarjimayi holini bayon qilish oson. Sanalar-u lavozimlarni shart-shart aytasan-qo‘yasan. Ammo bugun so‘z yuritmoqchi bo‘lgan qalam sohibining faoliyatini shu ma’lumotlarning o‘zi bilangina to‘la holda ko‘z oldimizga keltira olmaymiz. Ahmadjon Meliboyev – tug‘ma jurnalist, jamiyatda kechayotgan ijtimoiy-siyosiy hodisalarga befarq bo‘la olmaydigan publitsist. Kamina u kishining bir kunini ham sohadan ayri holda tasavvur […]

31.03.2026 | 14:43

img1529

SHOIR BILAN HAMNAFAS

1970-yillar boshida universitetda o‘tkazilgan yig‘inlar hamon xotiramda. O‘sha paytlar o‘zbek va rus filologiyasi bitta bo‘lim tarkibida edi. Talabalarning o‘zaro munosabatlari iliq, suhbatlari soz edi. Biz o‘zbek guruhidagilarga Aleksandr Faynberg she’rlarini o‘qib berardik, ular esa rusiyzabonlarga Abdulla Oripovdan o‘qishardi. Shunday mushoiralarning birida eshitganim – “O‘zbekiston – Vatanim manim” she’ri keyinchalik ijodim naqoratiga aylandi. O‘sha vaqtlardayoq bu […]

31.03.2026 | 12:26

img1108

BIR ASAR TAASSUROTI

Bobur nomidagi xalqaro ilmiy ekspeditsiya safarlari natijasida yaratilgan “Boburiynoma”, “Hind sorig‘a”, “Andijondan Dakkagacha”, “Asrlarni bo‘ylagan Bobur”, “Boburiylar izidan” singari o‘nlab asarlarni yaxshi bilamiz. Yaqinda iste’dodli shoir, “Jadid” gazetasi xodimi Shahriyor Shavkatning buyuk ajdodlarimiz qo‘nim topgan Afg‘oniston zaminiga, hazrat Navoiy aytganidek, “zod-u hamrohsiz” – yakka o‘zi amalga oshirgan g‘aroyib safari taassurotlarini qiziqib o‘qidik. Bu kabi safarnomalar […]

31.03.2026 | 10:09

img1106

UCHINCHI RENESSANS BUNYODKORLIGI

Zamon shiddatidan ba’zan aqlimiz lol qoladi. Zimmamizdagi vazifalar, uy-ro‘zg‘or, bola-chaqaning shirin tashvishlari bilan andarmon bo‘lib kunlar oyga, oylar yilga ulanadi. Shu orada yon-atrofga qarashga, mahallamiz, shahrimiz, umuman, yurtdagi o‘zgarishlar, yangilanishlarni ko‘rishga, idrok etishga doim ham vaqt topa olmasligimiz bor gap. Ustozlarimiz yozganday, “Chashma qoshida tiniq suv//Qadrini bilmas kishi”. Shunday chog‘larda yangi obyektlarning ochilgani haqida eshitsak, […]

30.03.2026 | 14:41

img1215

QODIRIYNING “MING BIR KECHA”SI

“Jinlar bazmi” – Abdulla Qodiriyning jiddiy proza bilan shug‘ullanish yo‘lidagi ilk urinishi. Bungacha ko‘proq hajv, luqma, xabarlar yozish bilan tajriba orttirgan adib prozada o‘zini jiddiy sinab ko‘ra boshlagan. Voqelikning jozibali talqinini topish maqsadida adib o‘z hikoyasini mistik uslubda bayon etadi. Lekin bu hikoya biz uchun mavzusiga ko‘ra emas, shirali ifodasi bilan qimmatli. Hikoyada qo‘llangan “barda”, […]

30.03.2026 | 13:14

img2304

MIJJA QOQMOQ

“Mijja” (mija, muja; forscha: mo‘je) so‘zi fors-tojik tilida – “kiprik”, uni o‘zbek tilida asosan – “mijja qoqmoq” iborasida qo‘llaymiz. Ammo unga mumtoz adabiyotda, she’riyatda nisbatan ko‘proq duch kelamiz. Masalan, Alisher Navoiy “Saddi Iskandariy” dostonidagi bir baytda shunday yozadi: “Mengizlari gul-gul, mijalari xor,Qabog‘lari keng-keng, og‘izlari tor”. Bundan tashqari, she’riy asarlarda “mija”ning ko‘pligi – “mijgon” (“mujgon”) ham […]

29.03.2026 | 12:40

img2471

TAZYIQQA UCHRAGAN CHASHMA

Nurota o‘zining Chashmasi bilan aziz va tabarrukdir. Shu obi hayot sababidan Nur (Nurota) bunyod bo‘lgan. Muhammad Ja’far Narshaxiy “Tarixi Buxoro” asarida: “Hali Buxoro shahri vujudga kelmagan, lekin qishloqlardan ba’zilari paydo bo‘lgan edi. Nur, Xarqonrud, Vardona, Tarovcha, Safna va Isvonalar o‘sha qishloqlar jumlasidandir”, deb yozadi. Buxoro shakllanib, shahar martabasiga yetganidan keyin ham Nurga bo‘lgan ehtirom davom […]

28.03.2026 | 13:33

img2133

Asosiy

O‘LIMGA TENG HUKM

Xalqimiz keksalarni jamiyatning ma’naviy tayanchi, tarixiy xotirani saqlovchi avlod sifatida qadrlaydi. Totalitar tuzum hukmronlik qilgan mudhish davrda bu qadriyatlar inobatga olinmay, yoshi ulug‘, katta hayot tajribasiga ega insonlar ham siyosiy gumon va ayblovlar girdobiga tortilib ketdi. Qahramonimiz – Sharif Yusufboyev 1870-yili Toshkent shahrida tug‘ilgan, shaharning Samarqand darvoza ko‘chasida istiqomat qilgan. Jamiyatda obro‘ qozongan huquqshunos. Savdo […]

26.03.2026 | 16:14

img2127

JEFFRI XINTON – SUN’IY INTELLEKT “OTASI” SIFATIDA TANILGAN NOBELCHI

BIOGRAFIYASI 1947-yil 6-dekabrda Londonda tug‘ilgan. Buyuk Britaniya va Kanada fuqarosi. Kembrij va Edinburg universitetida o‘qigan. U o‘tgan asrning 80-yillaridayoq ko‘pchilik shubha bilan qaragan neyron tarmoqlari g‘oyasiga ishongan. Olim o‘z faoliyati davomida sun’iy intellekt (SI), neyron tarmoqlar sohalarida ilmiy izlanishlar olib borib, bu sohadagi eng mashhur tadqiqotchilardan biriga aylandi. Noodatiy algoritmni ommalashtirib, zamonaviy sun’iy intellekt (masalan, […]

26.03.2026 | 14:37

img1856

“RAQAMLI HASHAMAT” TUZOGʻI

1788-yili Fransiyada kuchli qurg‘oqchilik va do‘l yog‘ishi natijasida hosil nobud bo‘ladi. Non narxi keskin ko‘tarilib, oddiy xalq ocharchilikka yuz tutadi. Ayni shu og‘ir pallada qirolicha Mariya-Antuanetta va saroy a’yonlarining Versaldagi dabdabali hayoti haqidagi xabarlar aksar varaqa va gazetalarda bo‘rttirilgan holda tarqala boshlaydi. Odamlarda kuchli norozilik kayfiyati uyg‘onadi. Mazkur inqilobda axborot odamlarni ko‘chaga olib chiqqan bo‘lsa, […]

26.03.2026 | 12:40

img1246

Asosiy

IMPERATOR QASIDASI

Biz yetti asr muqaddam yozilgan “Yuz so‘z” she’riy asari haqida so‘z yuritmoqchimiz. Ushbu qasidani 1368–1398-yillardagi Xitoy imperatori Chju Yuanchjan (1328–1398) yozgan. U islom diniga xayrixoh nazar bilan qaragan hukmdor bo‘lgan. Shoyoni hayratki, shu borada olib borgan ozgina izlanish davomida Chju Yuanchjan bilan deyarli tengdosh bo‘lgan Amir Temur orasida juda ko‘p mushtarakliklar borligini aniqladik. Chunonchi, Amir […]

25.03.2026 | 17:12

img1396

TARIXGA YANGICHA NAZAR

O‘zbek adabiyoti tarixida hukmdor-shoirlar sezilarli iz qoldirgan. Yaqin o‘tmishda ularning ijodi mafkura talablariga ko‘ra o‘rganilmadi yoxud bir yoqlama tadqiq qilindi. Bugun esa vaziyat tubdan o‘zgardi, bu merosni to‘laqonli o‘rganish uchun barcha imkoniyatlar eshigi ochiq. Manbashunos Otabek Jo‘raboyevning “Said Muhammad Alixon. Devon” kitobi ana shu bo‘shliqlarni to‘ldirishga qaratilgan. Kitobda “Xon” taxallusi bilan ijod qilgan Qo‘qon xoni […]

25.03.2026 | 14:21

img1145

ILMGA AYLANGAN UMR

Hayotda shunday insonlar bo‘ladiki, hayot yo‘liga havas qilib, o‘gitlariga yo‘lchi yulduzga talpingandek intilasan. Filologiya fanlari doktori, professor, akademik, O‘zbekiston Respublikasi fan arbobi To‘ra Mirzayev ana shunday o‘z ismiga munosib, aytar so‘zi bilan ishi bir bo‘lgan, shaxsiyati va ilmi bilan ibrat maktabini yaratgan olim edi. Ustoz hayot bo‘lganida bu yil to‘qson yoshga to‘lgan bo‘lardi.  To‘ra Mirzayev […]

25.03.2026 | 12:34

img1150

KITOBXONLIK SHAXSIY MASALA EMAS

Prezidentimizning 2026-yil 15-yanvardagi “Kitobxonlik madaniyatini rivojlantirish va aholi o‘rtasida kitob o‘qishga qiziqishni oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori mamlakatimizda ma’naviy taraqqiyot va fikrlash madaniyatini mustahkamlash yo‘lida muhim siyosiy yo‘nalishni, tashkiliy va huquqiy mexanizmlarni belgilab berdi. Bu vazifalarni bajarish jarayonida kitob targ‘ibotini qanday shaklda amalga oshirish masalasi alohida ahamiyat kasb etadi. Chunki kitobxonlikni rivojlantirish uchun qaror qabul qilishning […]

24.03.2026 | 17:38

img1545

JADID KUTUBXONASI