KUTUBXONA
Muallif: admin
“NEKI TOPGAN BO‘LSAM, TEATRDA TOPDIM”
O‘zbekiston xalq artisti Rixsi IBROHIMOVA bilan suhbat – Ayajon, “Shoh Edip” – buyuk Shukur Burhon (Edip) hamda Sora Eshonto‘rayeva (Iokasta) bosh rolda bo‘lgan spektaklda Rimma Ahmedova ikkingiz ham sahnaga chiqqansiz. Yozib olingan tasvirlarni ko‘rib, odamni hayajon bosadi. Buyuklar bilan rol o‘ynash oson bo‘lmagandir, to‘g‘rimi? – 71 yildan beri sahnadaman – bir inson umri. O‘zi 17 […]
30.12.2025 | 12:24
2078
Asosiy
HISOBOT QURBONI
1930-yillar qatag‘onining qonli tig‘iga duchor bo‘lgan insonlardan biri Abdukarim To‘xtaboyev edi. U 1898-yili Namangan viloyatining G‘alcha qishlog‘ida dehqon oilasida dunyoga keladi. Bolaligidanoq yer haydab, dehqonchilik hadisini olib ulg‘ayadi. Dastlab Namangan shahrida eski usuldagi Abdulahad Maxsum maktabida uch yil tahsil oladi. So‘ngra To‘raqo‘rg‘ondagi rus maktabida besh yil o‘qiydi. Navbatdagi bosqichda Namangan gimnaziyasida bir yil ta’lim oladi. […]
30.12.2025 | 10:20
1556
O‘ZBЕGIMNING SO‘Z ZARGARI
Xalqimizning ardoqli shoiri Erkin Vohidov inson qalbini, tili va dilini teran bilgichi bo‘lgan ulug‘ ijodkordir. Chin shoirlik – yuksak martaba, komillik darajasiga yetishmak, demak. Uning yuksak she’riyati qalblarni zavqlantiradi, ruhni yuksaltirib, tasavvurlarni ravshan qiladi. Bu she’rlarda surur va dard, zavq va iztirob, safo va jafo uyg‘unlashadi. Ruhi baland, qalbi toshqin, bilimi daryo insonning inja tuyg‘ulari […]
29.12.2025 | 15:39
1778
QO‘G‘IRCHOQ
Turkiy xalqlarning madaniy hayotida qo‘g‘irchoqlar nafaqat bolalar o‘yinchog‘i sifatida, balki marosimlar va xalq tomoshalarida ham muhim o‘rin tutgan. Qo‘g‘irchoq so‘zi qadimgi yozma manbalardan biri “Devoni lug‘atit turk” asarida quzurchuq shaklida berilgan bo‘lib, hozirgi qo‘g‘irchoq ma’nosini to‘la aks ettiradi. Oltoy tillarining etimologik lug‘atida so‘z ildizi kàkú so‘zi bilan bog‘lanadi. Kàkú “kesilgan, ajratilgan jonzot” ma’nosini bildirgan. Yanada […]
29.12.2025 | 14:09
2761
TOGʻLARNI QULASHDAN ASRAGAN ADIB
Chingiz Aytmatov salkam sakson yillik, mazmunan asrga tatigulik umrni yashab o‘tdi. Butun ijodi davomida nainki bugunning, ayni chog‘da ertaning, yaqin kelajakning ham muhim, boshqalar aytishga jur’at eta olmagan muammolarini o‘ziga xos jasorat bilan tadqiq etdi. Muxlislarini bu muammolar to‘g‘risida o‘ylashga, fikr qilishga, xulosa chiqarishga chorladi. Xalqning tilida va dilida turgan, pishib yetilgan, aytmasa bo‘lmaydigan muammolarni […]
26.12.2025 | 12:03
1681
SOG‘LOM AQL
Pedagogika fanlari doktori, professor, I darajali “Sog‘lom avlod uchun” ordeni sohibi Tal’at Usmonxo‘jayev respublikamizda jismoniy tarbiya va sportning fidoyi nazariyotchisi, milliy harakatli o‘yinlarimizning faol targ‘ibotchisidir. U kishi 1932-yilda Toshkent shahrining Beshyog‘och dahasida, ziyolilar oilasida tavallud topgan. Jismoniy tarbiya texnikumini imtiyozli tugatgach, Moskvadagi Markaziy jismoniy tarbiya institutida o‘qigan. Faoliyatini Toshkentda yangi ochilgan O‘zbekiston davlat jismoniy tarbiya […]
25.12.2025 | 15:17
1510
Asosiy
“MILLATGA XIZMAT ILMSIZ BO‘LMAS…”
Atoqli ma’rifatparvar Mahmudxo‘ja Behbudiyning 1899-yilda amalga oshirgan haj safari uning siyosiy tafakkuri o‘zgarishiga olib kelgan muhim bosqichlardan sanaladi. Safar chog‘ida u Istanbul va Qohira kabi musulmon dunyosining yirik ilmiy-madaniy markazlarida bo‘lib, u yerdagi ta’lim muassasalari – maktab va universitetlarning faoliyati bilan tanishadi, zamonaviy pedagogik faoliyatni yaqindan kuzatadi. Shu bilan birga, Turkistonga ilg‘or Yevropa va Sharq […]
25.12.2025 | 12:00
1432
IKKI XALQNING ARDOQLI FARZANDI
Alloh yo‘lida olamni va odamni sevish, olam va odamga aloqador barcha tuyg‘ularni qadrlash, ularga samimiy va abadiy muhabbat bog‘lash hamda umr bo‘yi shu e’tiqodga sodiq qolish oson emas. Serqirra iste’dod sohibi Akif Azalp vatan, ilm-fan va adabiyot ravnaqi, ozarbayjon – o‘zbek do‘stligi yanada mustahkamlanishi uchun ixlos va sadoqat bilan xizmat qilayotgan zamondoshlarimizdan biridir. Akif Azalpning […]
24.12.2025 | 15:58
1315
ODAMLAR NIMA DEYDI?
Ko‘p yillik tajribamdan kelib chiqib aytsam, mana shu savol xalqimiz xatti-harakatlarini belgilashda ustunlik qilar ekan. Bu ustunlik ijobiy ahamiyat kasb etsa-ku, yaxshi. Ko‘chaga chiqindi uloqtirayotganda, pora olishga qo‘l cho‘zayotganda, xayrli ishlarga bosh qo‘shmay turganda, “Odamlar nima deydi?” deya vijdonimiz so‘roqqa tutsa, ayni muddao. Ammo bu savol salbiy oqibatlarga boshlasa-chi? Uyimning tomini qo‘shnimnikidan ko‘tarmasam, bojamdan o‘tkazib […]
24.12.2025 | 12:26
1837
…OQIB BORAR OY
YURT MANZARALARI Marg‘ilonda, tong shivirida,Yuragimga tegib o‘tdi kuz.Potirladi ko‘ksimda qushlar –Oqi – oppoq, qorasi – qunduz. Tubigacha ko‘rinar suvlar,Bog‘lar sog‘inch rangiga kirgan.Ro‘mol uchin tishlar suluvlarYuzga hayo upasin urgan. Hovlilardan anqiydi hayot,Sarishtalar Kumush, Zebilar.Engashmasang boshingga tegarUsta bog‘bon ekkan behilar. Soqolini yillar kuzagan,Bomdod o‘qib qaytishar chollar.Shirmoy nonday balqqanda quyoshQaymoq suzar aziz ayollar. Bedanalar payrov qilganchaAyvonlarda qutlaydi tongni.Sezdirmasdan […]
23.12.2025 | 15:36
1422
QALOVINI TOPIB…
Qish kelib, havo haroratining keskin pasayishi dehqonlarning asosiy o‘yloviga aylanadi. Ayniqsa, keyingi yillarda iqlim o‘zgarishi sababli anomal sovuqlar qish oylaridan tashqari, bahorning ilk kunlarida ham kuzatilayotgani issiqsevar sabzavotlar, ko‘chat-u daraxtlar uchun jiddiy xavf tug‘dirmoqda. Shunday sharoitda el qatori bizni ham bir savol qiziqtiradi: ekinlarni sovuqdan qanday asrash mumkin? Bahodir IBROHIMOV,Sabzavot, poliz ekinlari va kartoshkachilik ilmiy-tadqiqot […]
23.12.2025 | 11:19
3675
DO‘LTA VA QARI BO‘RI
Do‘lta so‘zi bolaligimda eshitgan ertak va afsonalar ta’sirida hamon tasavvurimda beo‘xshov, bahaybat, devsifat maxluq suratini namoyon qiladi. Hozir ham tilimizda beo‘xshov, gavdasi xunuk, suyagi qo‘pol, juda semiz odamlarga nisbatan “Do‘ltaday bo‘lmay o‘l” degan ibora qo‘llanib turadi. Bolalikning uzun kechalarida uxlamaydigan biz o‘yinqaroqlarni onalarimiz “Uxlamasanglar, hozir do‘lta kelib senlarni obketib qoladi” deb qo‘rqitganlarida ko‘rpaga burkanib olardik. […]
22.12.2025 | 16:10
3682
NAZM TA’RIFINDA
Ayrim qiziqqan va qiziqqon muxlislarim tomonidan beriladurg‘on “nazm siz uchun nedur?” degan saqich savolga juvobim bul turur: Nazm kimga inja hunar, kimga kasbtur,Anovinga cho‘zma lag‘mon, bunga hasibtur. Hayla ko‘rsichqon aftiga shoirlik niqob,Qalam birla “qitir-qitir” chohlar qazibtur. Eh, qadimda na pechka bor, na-da to‘pliy pol,Baytbarakdan ham ko‘ngil, ham kulba isibtur. Unda ash’or ila erdi rasmiy aloqa,Norasmiy […]
22.12.2025 | 13:58
3355
Asosiy
ILM OLISH JINOYATMIDI?
Siyosiy va iqtisodiy qaramlik botqog‘iga botgan qadim Turkiston xalqini uyg‘otish va yurt ozodligiga erishishni eng oliy maqsad deb bilgan jadid bobolarimiz o‘z faoliyatlarini maktablar ochishdan, vaqtli nashrlar orqali ma’rifat tarqatishdan boshlaganlari bejiz emas. Bu ishlar jadid harakatida birlamchi bosqich bo‘lsa, ikkinchi bosqich yangi maktablarda o‘qigan, ilmga tashna yoshlarni xorijga o‘qishga yuborish, ularni moddiy jihatdan qo‘llab-quvvatlash […]
22.12.2025 | 10:52
1364
JADIDSHUNOSLAR SARDORI
Dunyo olimlari umumjadid harakati yuzasidan mulohaza yuritadigan, ilmiy tadqiqotlar olib boradigan bo‘lsa, Begali Qosimov nomini, asarlarini aslo chetlab o‘ta olmaydi. U jadid harakatini keng ko‘lamda, butun ta’sirlanuv omillari, yo‘lboshchilari, asosiy g‘oyalari, geografik ko‘lami, mashhur shaxslarigacha tadqiq qilishga ilmiy quvvati yetadigan benazir olim edi. Begali Qosimov sovet zamonida ilm uchun eng murakkab va qaltis mavzuni – […]
19.12.2025 | 15:19
1922
QUYOSH SANDONI
Suhbatdoshimiz – O‘zFA Materialshunoslik instituti direktori, akademik Odilxo‘ja PARPIYEV 1965-yil 30-sentyabrda tavallud topgan. 1990-yilda Toshkent davlat universitetini tamomlagan. O‘zFA Issiqlik fizikasi bo‘limi kichik ilmiy xodimi, O‘zbekiston Fan va texnika davlat komitetida boshqarma boshlig‘i, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Fan va texnologiyalarni rivojlantirishni muvofiqlashtirish qo‘mitasi raisi o‘rinbosari – Ijro apparati rahbari, Fan va texnologiya agentligi bosh direktorining birinchi […]
19.12.2025 | 11:41
1710
Asosiy
ZULFIQORNING ZAHMATLI UMRI
Abdurahmonning bolaligi sovet tuzumining eng og‘ir paytlariga to‘g‘ri keldi. Bir tarafda Birinchi Jahon urushi va uning og‘ir oqibatlari, ocharchilik, qonli qatag‘onlar, so‘ng Ikkinchi Jahon urushi har bir insonning qalbiga qo‘rquv, dahshatli hadik, sarosima solgan kezlar edi. Abdurahmon shunday muhitda maktabga qatnab ilm oldi, o‘qishdan bo‘sh vaqtlarida otasi usta Rahim Muhammadjonovning sartaroshxonasiga kelib, ishlab pul topishga […]
18.12.2025 | 16:13
1485
JUR’AT SABOG‘I
Iste’dodli olim, izzatli adabiyotshunos Izzat Sultonning “Navoiyning qalb daftari” kitobi o‘z vaqtida juda katta izlanishlar va olimning tinimsiz mashaqqatli mehnati evaziga maydonga kelgan. Asar bugungi kunda qayta nashr etilib, o‘quvchilar qo‘liga yetib bordi. Kitobda bir qator o‘ziga xosliklar bor. Unda olim buyuk shoir diliga kotiblik qiladi, Navoiyni so‘zlatadi – o‘zi xususida shoirning o‘zi so‘zlaydi. Kitob […]
18.12.2025 | 13:28
1179
“BOBURNOMA” QIRGʻIZ TILIDA
2023-yili buyuk shoir va mutafakkir Zahiriddin Muhammad Bobur tavalludining 540 yilligiga bag‘ishlangan anjumanda o‘zbek olimlari tomonidan “Boburnoma” asarini qirg‘iz tiliga tarjima qilish taklifi bildirildi. So‘nggi yillarda “Boburnoma” qoraqalpoq, qozoq va italyan tillariga tarjima qilingani ham mening bu bebaho asarni qirg‘izzabon o‘quvchilarga yetkazish niyatimni mustahkamladi. Shundan so‘ng, o‘tgan ikki yil davomida “Boburnoma”ning Porso Shamsiyev, Sodiq Mirzayev […]
18.12.2025 | 09:28
3431
QARZ BERISHGA SHOSHILMANG!
UZCERT xizmati tomonidan olib borilgan o‘rganishlar natijasida, so‘nggi paytlarda “Telegram” orqali amalga oshirilayotgan firibgarlik holatlari keskin o‘syapti ekan. Firibgarlar ochiq guruhlarga qo‘shilmasdan turib, undagi a’zolarni kuzatmoqda. Ular guruh a’zolaridan birining profilini to‘liq o‘rganib, ko‘chirib va quyidagi ma’lumotlarni nusxalamoqda: profil rasmi, ism-sharifi, @username, bio va boshqa elementlar. Keyinchalik firibgarlar ushbu profildan foydalanib, guruhdagi boshqa ishtirokchilarga shaxsiy […]
17.12.2025 | 16:52
3110
NAQD HAM, VAQT HAM TEJALADI
TO‘LOVLARDAGI YANGI TARTIB HAQIDA O‘zbekistonda keyingi yillarda iqtisodiyotni shaffoflashtirish, zamonaviy to‘lov tizimlarini keng joriy etish, eng muhimi, odamlar uchun qulay va xavfsiz moliyaviy muhit yaratish yo‘lida izchil islohotlar amalga oshirilmoqda. Biroq, afsuski, bozorda hamon naqd pul aylanmasining yuqoriligi, turli sohalarda to‘lovlarning hisob-kitobga to‘liq kirmasligi, yashirin iqtisodiyotning saqlanib qolishi kabi muammolar yo‘q emas. Do‘kon yoki xizmat […]
17.12.2025 | 14:47
2824