KUTUBXONA
Bo'lim: Maqolalar
HURRIYAT UCHQUNLARI
Toshkent shahri. 1938-yil 9-oktyabr.Harbiy kollegiyaning shu kuni ertalab soat 9:20 da bo‘lib o‘tgan sayyor yig‘ilishida o‘limga hukm etilgan 42 nafar mahbus O‘zSSR Ichki ishlar xalq komissarligi komendanti, davlat xavfsizlik xizmati katta leytenanti Shishkin, birinchi rangdagi bosh harbiy prokuror yordamchisi Shulsin va mayor Apressyan ishtirokida Toshkentdagi hukm ijro etiladigan maxsus joyda otib tashlanadi. Ular orasida bor-yo‘g‘i […]
11.09.2024 | 17:34
588
O‘ZBEKISTON HAMKORLIKKA MUNOSIB MAMLAKATDIR
– O‘zbekiston bilan ko‘p yillardan buyon ishonchli va do‘stona hamkorlik olib borayotganimizdan juda mamnunman. Prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan mamlakatingizda keng qamrovli islohotlar amalga oshirilayotganining guvohi bo‘lmoqdamiz. Shaxsan o‘zim Saksoniya-Anhalt federal o‘lkasi rahbari va hozirda “Germaniya-O‘zbekiston forumi” prezidenti sifatida ishonch bilan ayta olamanki, so‘nggi yillarda ko‘plab sohalarda samarali hamkorlikni yo‘lga qo‘yishga erishdik. O‘zbekiston bugun xalqaro miqyosda […]
11.09.2024 | 11:23
183
KARGAPOLI VOQEASI yoxud Abdusalom akaning aytganlari
Bir kuni Chorsu bozorida joylashgan “Turon” kutubxonasining sobiq binosida “Zarafshon” gazetasining 20-yillardagi taxlamlarini varaqlab o‘tirgan edim. Tepamga bir kishi qiziqsinib keldi. Ko‘zida ko‘zildirik, qo‘ltig‘ida muallimlarning uniqib ketgan yelim papkasi, ko‘rinishidan ziyolinamo. Tanishib, bir-ikki og‘iz gaplashgan bo‘ldik. Abdusalom akaga yozayotgan tadqiqot mavzuimdan gapirdim. 20-yillarda yashab ijod qilgan munaqqidning 30-yillarda qamoqqa olinganidan so‘zladim. “Qamoq muddatini Kargapoli mahbusxonalarida […]
10.09.2024 | 15:10
338
RAQAMLAR “GAPIRGAN”DA HAQIQAT YUZAGA CHIQADI
Xorijlik mutaxassislarning ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan Yer yuzi aholisi soni, yashash tarzi, umr ko‘rish muddati, ijtimoiy ahvoli haqidagi tahlillariga tasodifan ko‘zim tushib qoldi. Hozirda sayyoramizda sakkiz milliarddan oshiq aholi bor. Yer sharida oltita qit’a mavjud ayni holatda ushbu aholining 60 foizi Osiyoda yasharkan. Bu esa aynan otamakonimiz bo‘lmish qit’ada aholi zichligini ko‘rsatadi. Aksar iqtisodiy, ijtimoiy muammolar […]
10.09.2024 | 13:30
269
“HAR NE ISTARSEN…”
Kunlarimiz xushxabarlar bilan boshlanadi. Ne-ne mamlakatlar vakillari qay bir yo‘nalishda O‘zbekiston tajribasini o‘rganish uchun poytaxtimizda o‘tadigan nufuzli anjumanlarga yig‘iladi. Albatta, o‘zimizni o‘zimizga chiroyli ko‘rsatib, qalbimizda ajib bir g‘urur uyg‘otayotgan o‘zgarishlar zamonamizning adolatli siyosati, inson omilini kuchaytirish, qadrini yuksaltirish uchun yaratilayotgan sharoitlar bilan bog‘liqligini yaxshi bilamiz. Lekin shu imkoniyatlardan hamma ham o‘zini tiklash, jamiyatda o‘rnini topish […]
09.09.2024 | 18:06
415
MILLAT FIDOYILARI: MUHAMMADXON XO‘JAYEV
Qahramonimiz Muhammadxon Xo‘jayev 1898-yili Qo‘qon shahrida tikuvchi-hunarmand oilasida tug‘ilgan. Millati o‘zbek. Dastlab, Qo‘qon shahridagi tatar maktabida, so‘ngra rus-tuzem maktabida tahsil olgan. Tojik, rus tillarida erkin so‘zlashgan. 1908–1912-yillarda jadid maktabida o‘qigan. Maktabni tamomlagach, xonadonida jadid maktabi ochib, qo‘shnilariga saboq bergan. 1916–1918-yillarda Andijonda Ahmadbek hoji Temirbekovning paxta tozalash zavodida tarjimonlik qilgan. 1920-yildan boshlab Turkiston ASSR Adliya xalq […]
09.09.2024 | 16:56
669
SAIDAHMAD SIDDIQIYNING BASHORATI
Shu kunlarda qadimiy va navqiron Samarqand afsonaviy ko‘rinishga kirgan. Ajib taronalar og‘ushida gullarga burkanib, favvoralardan billur shodalar taqib, yangicha qiyofada tovlanayotgan shahar kelinchakdek hammaning ko‘zini quvnatadi. Uning jamoliga boqib, bundan 112 yil muqaddam yozilgan Saidahmadxo‘ja Siddiqiy-Ajziyning “Mir’oti ibrat” dostoni yodga tushadi. Xayoliy yo‘nalishda bitilgan asarda shoir orzusidagi Samarqand ta’rifi fantastik uslubda bo‘rttirib ko‘rsatilgan. Ammo bugungi […]
09.09.2024 | 15:24
300
Sarvinoz BAHODIROVA: “KASBIMDAN HALOVAT TOPDIM”
Men, Sarvinoz Bahodirova – poliglot, ya’ni ko‘p til biluvchiman. Nechta deysizmi, hozircha o‘n bir tilda mukammal gaplashaman. Bunga qanday erishdim? Avvalo, oiladagi muhit sabab bo‘lgan. Uch-to‘rt yoshligimda mehmonga kelgan qarindoshlarimizning bolalariga televizordagi multfilmlarni taxminan qahramonlar harakatiga qarab “tarjima” qilib berardim. Bu mashg‘ulotimdan mamnun bo‘lgan kattalar keyinchalik bolakaylarning barchasini yonimga o‘tqazib qo‘yib, “Qani, o‘rtoq tarjimon, bo‘ri […]
09.09.2024 | 14:19
407
PARALIMPIYACHILARIMIZ TARIX YARATMOQDA
Parijdagi Olimpiya o‘yinlarida sportchilarimiz erishgan natijalar xalqimiz ko‘ngliga iftixor tuyg‘usini baxsh etib, mamlakatimiz bayrog‘i bir necha bor baland ko‘tarilgan, madhiyamiz xalqaro maydonda yangragan edi. Bu g‘alabalarning shukuhi tark etmay turib, Paralimpiya o‘yinlarida ham sportchilarimiz ketma-ket oltin medallarni qo‘lga kiritib, yurtimiz sharafini himoya qilmoqda. Mamlakatimiz rahbarining sportga va yoshlar masalalariga qaratayotgan birday e’tiborining mahsuli sifatida bo‘y […]
06.09.2024 | 13:46
270
Asosiy
“YURTNING KUCHI – BIRLIKDA, QADRI ESA TINCHLIKDADIR!”
Inson umri ulkan bir kitobga qiyoslansa, to‘g‘risi, mening hayotimni o‘zida jamlagan muhtasham kitobning ushbu kunlarga taalluqli sahifalari benihoya mazmunga to‘ladir. Men mo‘ysafid olimman, ammo yuragimda g‘ayrat-shijoatim jo‘sh uradi. O‘zimni yoshlar qatorida ko‘raman, ular bilan baravar fikrlashga urinaman. Istiqlolimizning o‘ttiz uchinchi yilini keng shodiyonalar bilan nishonladik. 31-avgust kuni shogirdlarim bilan baqamti o‘tganlar ruhiga duo qilish uchun […]
06.09.2024 | 12:19
354
XALQ DARDINI KUYLAGAN AVAZ
Avaz O‘tar asarlarida jadidlik g‘oyalari aks etgan va u doimiy ravishda Xorazm jadidlarini qo‘llab-quvvatlagan. Shoir 1884-yilda Xivada tug‘ilgan. Avazning otasi Polvonniyoz Gadoniyoz o‘g‘lining ajdodlari, xususan, otasi xon saroyida O‘tar lavozimida faoliyat ko‘rsatgan va o‘z davrining mashhur ijodkorlaridan Ogahiy, Komil Xorazmiy, Bayoniylar bilan do‘st tutingan. Shu bois Avazda ham bolaligidan ilmga, adabiyotga havas ruhi erta uyg‘onadi…Til, […]
05.09.2024 | 12:57
1564
Asosiy
OZAR QARDOSHLAR QUTLOVI
Professor Hamidulla Boltaboyevning 70 yoshi munosabati bilan Badirxon AHMADLI, filologiya fanlari doktori, professor Agar o‘tmishdan ko‘r-ko‘rona voz kechib, ertangi kunga faqat bugunning nazari bilan qaralsa, uzoqqa borish dargumon. Umumturk kontekstida fikr yuritish va kelajakni shu yo‘nalishda qurish bizni dunyo xalqlari orasida yetakchi o‘ringa olib chiqishi mumkin. Bu ma’noda turk xalqlarining siyosiy, iqtisodiy, madaniy va adabiy […]
05.09.2024 | 10:15
393
YAXSHI DO‘STGA BERGIL NON-U SHAKARING
AJINIYOZURUGʻIM – QO‘NGʻIROT Urug‘im – qo‘ng‘irot, millatim – qalpoq,Kenagas, mang‘it-u xitoy-u qipchoq,Tug‘ishgan deydilar qalpog‘-u qozoq,O‘n to‘rtga bo‘lingan urug‘im bordir.Bir eli – Xorazm, bir eli – Turon,Urganch-u, Qo‘ng‘irot, shahri Samarqand,Karvonlari borur Buxor, Ashtarxon,Qancha suluv-suluv shaharim bordir.Ko‘pdan ko‘ra ko‘rkam yurtim dalasi,Qavat-qavat, baland shahr-u qal’asi,Ko‘pkari-uloqqa kengdir orasi,Ko‘pkar-uloq o‘ynar yigiti bordir.Bizning elni o‘n to‘rt urug‘ deyarlar,Qiz-juvoni qizil-yashil kiyarlar,Hayit-to‘yda ot-arvaga […]
04.09.2024 | 14:18
411
Asosiy
MILLAT FIDOYILARI: ABDUQODIR QUSHBEGIYEV
Chinakam o‘tmishimizning mazmun-mohiyatini xolis va to‘la-to‘kis, bor bo‘y-basti bilan anglashda jadidlik harakati tadqiqoti muhim o‘rin tutadi. Ayniqsa, harakat yetakchilarining haligacha yetarlicha o‘rganilmagan Vatan ozodligi yo‘lidagi fidokorona kurashi, hayoti va achchiq qismatiga oid tarixiy hujjatlarni o‘rganish dolzarb ahamiyatga ega. Quyida farg‘onalik jadid Abduqodir Qushbegiyevning hozirgacha jamoatchilikka ma’lum bo‘lmagan hayoti va faoliyatiga oid tarixiy ma’lumotlarni e’tiboringizga havola […]
04.09.2024 | 13:37
989
SABOT SINOVI
Kecha Yozuvchilar uyushmasida taniqli shoira, O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan madaniyat xodimi Sharifa Salimovaning “Qabohat saltanati yoxud qor qo‘ynida lolalar” nomli she’riy romani taqdimoti bo‘lib o‘tdi. Asar o‘tgan asrning mudhish qatag‘oni qurbonlari xotirasiga bag‘ishlangan. Unda beayb jazoga tortilgan, tuhmatga uchragan yurtdoshlarimizning fojiali qismati tasvirlangan. Tadbirda taniqli yozuvchi-shoirlar, adabiyotshunos olimlar, madaniyat va san’at namoyandalari ishtirok etib, asar haqida […]
04.09.2024 | 10:15
239
QABOHAT SALTANATI
SHE’RIY ROMANDAN PARCHA Kuni kecha O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan madaniyat xodimi, hassos shoira Sharifa Salimova shu munosabat bilan tahririyatimizga tashrif buyurib, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Siyosiy qatag‘on qurboni bo‘lgan yurtdoshlarimiz hayoti va faoliyatini o‘rganish, targ‘ib etish hamda ularning xotirasini abadiylashtirish borasidagi ishlarni kengaytirish to‘g‘risida”gi qarori haqida to‘lqinlanib so‘zladi va o‘zining mavzuda yaqinda yozib tamomlagan “Qabohat saltanati” she’riy romanidan […]
04.09.2024 | 10:03
516
Asosiy
DAVLATLAR BIRLIGI – DIL YAQINLIGI
Almaz ULVI, turkolog olima Ozarbayjon Men o‘zimni ozarbayjonlik o‘zbekday his qilaman. Chunki O‘zbekistonga o‘z uyimga borganday boraman, begonalik his qilmayman. O‘zbekiston bilan bog‘liq bir yaxshi xabar eshitsam, vatanim haqida eshitgan mujdam kabi quvonaman. Yaqinda O‘zbekiston va Ozarbayjon Prezidentlarining Ittifoqchilik munosabatlari to‘g‘risidagi shartnomani imzolashi esa yuragimga nurday kirdi. Bu ishda qadrdon do‘stlarning quchoqlashib ko‘rishgani kabi samimiyat […]
31.08.2024 | 11:08
462
SAMARQANDDA AHLI ILM ANJUMANI
Barchamiz uchun muqaddas va aziz bo‘lgan O‘zbekiston diyori azal-azaldan olim-u fuzalo, oqin-u shuaro manzil-u makon tutgan moʻtabar maskan bo‘lgan. Qilichdan o‘tkir zehni, ilmtalab ong-u shuuri bilan yetti iqlimga dong‘i ketgan mutafakkirlarining ma’rifiy xazinasidan esa dunyo ziyolilari hamon bahramand. Boshqalar mudragan paytda uyg‘onib, jahon tamadduniga chiroq tutgan ajdodlarimiz merosini o‘rganish, asrab-ardoqlash siz-u bizga berilgan tabarruk burch. […]
30.08.2024 | 18:01
386
DARDINGNI OLAY… DEYOLMAYMAN
Tez-tez “ketmoni uchib” turadigan Erkin qozi ulfatlarni yig‘ib, “haq beradigan” bo‘lib qoldi. Ko‘rmaganimizga ancha bo‘lgan bir davradoshimiz (nafsoniyat vajhidan ismi sharifini aytmay qo‘ya qolay) davraning ko‘rki bo‘lib, qo‘r to‘kib o‘tirardi. Talabalik davrida chingilin gavdasiga atab qo‘yilgan chinachoq laqabi bugun eng semiz barmoq – boshmaldoqqa o‘zgartirilsa ham haqing ketadigan bo‘p qopti: musht, to‘garak musht deysiz. Qiziqib […]
28.08.2024 | 17:30
414
Asosiy
35 MAMLAKATDAN 300 DAN ORTIQ OLIMLAR OʻZBEKISTONDAGI ISLOHOTLARNI QOʻLLAB-QUVVATLASHDI
Samarqanddagi Kongresslar markazida Oʻzbekiston madaniy merosini oʻrganish, saqlash va ommalashtirish boʻyicha Butunjahon jamiyati (WOSCU) VIII Xalqaro kongressining yopilish marosimi boʻlib oʻtdi. Dunyoning 35 davlatidan 300 dan ortiq ishtirokchi Samarqand deklaratsiyasini qabul qilishib, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga anʼanaviy Murojaatnoma bilan chiqishdi. Tadqiqotchilar Shavkat Mirziyoyevga joriy yil 24-avgust kuni boʻlib oʻtgan “Buyuk ajdodlar merosi – Uchinchi Renessans asosi” […]
28.08.2024 | 11:15
416
QADDI TIK, QADRI BALAND QORAQALPOG‘IM!
Uchinchi Renessansning qudratli yelkanini ko‘targan Yangi O‘zbekiston g‘ururi Qoratov cho‘qqisidek yuksak, qalbi Qizilqum sahrosidek keng. Jayxun misol jo‘shqin qoraqalpoq xalqining asrlar davomida davom etgan zildek qaramlik yuki yoydek egib tashlagan qaddini tik, qadrini baland qildi. Ulug‘ Ajiniyoz Qo‘siboy o‘g‘li o‘z she’rida shior qilib yozgan “Bu dunyoning ko‘rki odam bolasi!” degan da’vat asl ma’nosini topdi. Buyuk […]
27.08.2024 | 18:14
345