Go‘zal Turkiston
0:00
/
Toshkent
temperature icon 9°C

“JADID” GAZETASINING YANGI SONIDA: ✏️Usmon NOSIR: BOĞIM ✏️Iqbol MIRZO: KELAJAK UÇUN MAS’ULIYAT ✏️Gulçehra UMAROVA: ASRNI BÖYLAGAN ADIB ✏️Komil SINDOROV: “JAVOHIR SINDOROVNING BOBOSI BÖLIB TANILDIM“ ✏️E’zozxon KARIMOVA: MILLIY YUKSALIŞ SARI ✏️Orif ODILOV: ÖZBEK-QOZOQ MADANIY HAMKORLIGI MUSTAHKAMLANMOQDA ✏️Nusratullo JUMAXÖJA: TADQIQOT-ROMAN ✏️Abbos ŞOYIMOV: XALQARO MEDIAFORUM ✏️Zikrilla MUHAMMAD: ANQARADA ADABIYOT BAYRAMI ✏️Ikrom BÖRIBOYEV: KEÇA VA BUGUN ✏️Muhayyo RUSTAMOVA: OG‘RIQ NUQTA ✏️Abdulhamid MUXTOROV: UYLAR SOYASIDA QOLAYOTGAN SAVOLLAR ✏️Jasmina ISROIL: SYUKURO MANABE – IQLIMŞUNOSLIK “OB-HAVOSI”NI ÖZGARTIRGAN NOBELÇI ✏️Rustambek ŞAMSUTDINOV: QONLI JILD ✏️Alişer SANDIBOYEV: SAMARQAND NEÇA YOŞDA? ✏️Nigina ISKANDAROVA: “KITOB, MENING DÖSTIMSAN” ✏️Jamoliddin BADALOV: “OLTIN QALAM” UMMON ORTIDA

TAVSIYA QILAMIZ


JADIDLAR


Bo'lim: Maqolalar

HURRIYAT UCHQUNLARI

Toshkent shahri. 1938-yil 9-oktyabr.Harbiy kollegiyaning shu kuni ertalab soat 9:20 da bo‘lib o‘tgan sayyor yig‘ilishida o‘limga hukm etilgan 42 nafar mahbus O‘zSSR Ichki ishlar xalq komissarligi komendanti, davlat xavfsizlik xizmati katta leyte­nanti Shishkin, birinchi rangdagi bosh harbiy prokuror yordamchisi Shulsin va ­ma­yor Apressyan ishtirokida Toshkentdagi hukm ijro etiladigan maxsus joyda otib tashlanadi. Ular orasida bor-yo‘g‘i […]

11.09.2024 | 17:34

img588

O‘ZBEKISTON HAMKORLIKKA MUNOSIB MAMLAKATDIR

– O‘zbekiston bilan ko‘p yillardan buyon ishonchli va do‘stona hamkorlik olib borayot­ganimizdan juda mamnunman. Prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan mamlakatingizda keng qamrovli islohotlar amalga oshirilayotganining guvohi bo‘lmoqdamiz. Shaxsan o‘zim Saksoniya-Anhalt fede­ral o‘lkasi rahbari va hozirda “Germa­niya-­O‘z­be­kiston forumi” prezidenti sifatida ­ishonch bilan ayta olamanki, so‘nggi yillarda ko‘p­lab sohalarda samarali hamkorlikni yo‘lga qo‘yishga ­erishdik. O‘zbekiston bugun xalqaro miqyosda […]

11.09.2024 | 11:23

img183

KARGAPOLI VOQEASI yoxud Abdusalom akaning aytganlari

Bir kuni Chorsu bozorida joylashgan “Turon” kutubxonasining sobiq binosida “Zarafshon” gazetasining 20-yillar­dagi taxlamlarini varaqlab o‘tirgan edim. Tepamga bir kishi qiziqsinib keldi. Ko‘zida ko‘zildirik, qo‘ltig‘ida muallimlarning uniqib ketgan yelim papkasi, ko‘rinishidan ziyolinamo. Tanishib, bir-ikki og‘iz gaplashgan bo‘ldik. Abdusalom akaga yozayotgan tadqiqot mavzuimdan gapirdim. 20-yillarda ­yashab ijod qilgan munaqqidning 30-yillarda qamoqqa olinganidan so‘zladim. “Qamoq muddatini Kargapoli mahbusxonalarida […]

10.09.2024 | 15:10

img338

RAQAMLAR “GAPIRGAN”DA HAQIQAT YUZAGA CHIQADI

Xorijlik mutaxassislarning ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan Yer yuzi aholisi soni, yashash tarzi, umr ko‘rish muddati, ijtimoiy ahvoli haqidagi tahlillariga tasodifan ko‘zim tushib qoldi. Hozirda sayyoramizda sakkiz milliarddan oshiq aholi bor. Yer sharida oltita qit’a mavjud ayni holatda ushbu aholining 60 foizi Osiyoda yasharkan. Bu esa aynan ota­makonimiz bo‘lmish qit’ada aholi zichligini ko‘rsatadi. Aksar iqtisodiy, ijtimoiy muammolar […]

10.09.2024 | 13:30

img269

“HAR NE ISTARSEN…”

Kunlarimiz xushxabarlar bilan boshlanadi. Ne-ne mamlakatlar vakillari qay bir yo‘nalishda O‘zbekiston tajribasini o‘rga­nish uchun poytaxtimizda o‘tadigan nufuzli anjumanlarga yig‘iladi. Albatta, o‘zimizni o‘zimizga chiroyli ko‘rsatib, qalbimizda ajib bir g‘urur uyg‘otayotgan o‘zgarishlar zamo­namizning adolatli siyosati, inson omilini kuchaytirish, qadrini yuksaltirish uchun yaratilayotgan sharoitlar bilan bog‘liqligini yaxshi bilamiz. Lekin shu imkoniyatlardan hamma ham o‘zini tiklash, jamiyatda o‘rnini topish […]

09.09.2024 | 18:06

img415

MILLAT FIDOYILARI: MUHAMMADXON XO‘JAYEV

Qahramonimiz Muhammadxon Xo‘jayev 1898-yili Qo‘qon shahrida tikuvchi-hunarmand oilasida tug‘ilgan. Millati o‘zbek. Dastlab, Qo‘qon shahridagi tatar maktabida, so‘ngra rus-tuzem maktabida tahsil olgan. Tojik, rus tillarida erkin so‘zlashgan. 1908–1912-yillarda jadid maktabida o‘qigan. Maktabni tamomlagach, xonadonida jadid maktabi ochib, qo‘shnilariga saboq bergan. 1916–1918-yillarda Andijonda Ahmadbek hoji Temirbekovning paxta tozalash zavodida tarjimonlik qilgan. 1920-yildan boshlab Turkiston ASSR Adliya xalq […]

09.09.2024 | 16:56

img669

SAIDAHMAD SIDDIQIYNING BASHORATI

Shu kunlarda qadimiy va navqiron Samarqand afsonaviy ko‘rinishga kirgan. Ajib taronalar og‘ushida gullarga burkanib, favvoralardan billur shodalar taqib, yangicha qiyofada tovlanayotgan shahar kelinchakdek hammaning ko‘zini quvnatadi. Uning jamoliga boqib, bundan 112 yil muqaddam yozilgan Saidahmadxo‘ja Siddiqiy-Ajziyning “Mir’oti ibrat” dos­toni yodga tushadi. Xayoliy yo‘nalishda bitilgan asarda shoir orzusidagi Samarqand ta’rifi fantastik uslubda bo‘rttirib ko‘rsatilgan. Ammo bugungi […]

09.09.2024 | 15:24

img300

Sarvinoz BAHODIROVA: “KASBIMDAN HALOVAT TOPDIM”

Men, Sarvinoz Bahodirova – poliglot, ya’ni ko‘p til biluvchiman. Nechta deysizmi, hozircha o‘n bir tilda mukammal gaplashaman. Bunga qanday erishdim? Avvalo, oiladagi muhit sabab bo‘lgan. Uch-to‘rt yoshligimda mehmonga kelgan qarindoshlarimizning bolalariga televizordagi multfilmlarni taxminan qahramonlar harakatiga qarab “tarjima” qilib berardim. Bu mashg‘ulotimdan mamnun bo‘lgan kattalar keyinchalik bolakaylarning barchasini yonimga o‘tqazib qo‘yib, “Qani, o‘rtoq tarjimon, bo‘ri […]

09.09.2024 | 14:19

img407

PARALIMPIYACHILARIMIZ TARIX YARATMOQDA

Parijdagi Olimpiya o‘yinlarida sportchilarimiz erishgan natijalar xalqimiz ko‘ngliga iftixor tuyg‘usini baxsh etib, mamlakatimiz bayrog‘i bir necha bor ­baland ko‘tarilgan, madhiyamiz xalqaro maydonda yangragan edi. Bu g‘alabalarning shukuhi tark etmay turib, Paralimpiya o‘yinlarida ham sportchilarimiz ketma-ket oltin medallarni qo‘lga kiritib, yurtimiz sharafini himoya qilmoqda. Mamlakatimiz rahbarining sportga va yoshlar masalalariga qaratayotgan birday e’tiborining mahsuli sifatida bo‘y […]

06.09.2024 | 13:46

img270

Asosiy

“YURTNING KUCHI – BIRLIKDA, QADRI ESA TINCHLIKDADIR!”

Inson umri ulkan bir kitobga qiyoslansa, to‘g‘risi, mening hayotimni o‘zida jamlagan muhtasham kitobning ushbu kunlarga taalluqli sahifalari benihoya mazmunga to‘ladir. Men mo‘ysafid olimman, ammo yuragimda g‘ayrat-shijoatim jo‘sh uradi. O‘zimni yoshlar qatorida ko‘raman, ular bilan baravar fikrlashga urinaman. Istiqlolimizning o‘ttiz uchinchi yilini keng shodiyonalar bilan nishonladik. 31-avgust kuni shogirdlarim bilan baqamti o‘tganlar ruhiga duo qilish uchun […]

06.09.2024 | 12:19

img354

XALQ DARDINI KUYLAGAN AVAZ

Avaz O‘tar asarlarida jadidlik g‘oyalari aks etgan va u doimiy ravishda Xorazm jadidlarini qo‘llab-quvvatlagan. Shoir 1884-yilda Xivada tug‘ilgan. Avazning otasi Polvonniyoz Gadoniyoz o‘g‘lining ajdodlari, xususan, otasi xon saroyida O‘tar lavozimida faoliyat ko‘rsatgan va o‘z davrining mashhur ijodkorlaridan Ogahiy, Komil Xorazmiy, Bayoniylar bilan do‘st tutingan. Shu bois Avazda ham bolaligidan ilmga, adabiyotga havas ruhi erta uyg‘onadi…Til, […]

05.09.2024 | 12:57

img1564

Asosiy

OZAR QARDOSHLAR QUTLOVI

Professor Hamidulla Boltaboyevning 70 yoshi munosabati bilan Badirxon AHMADLI, filologiya fanlari doktori, professor   Agar o‘tmishdan ko‘r-ko‘rona voz kechib, ertangi kunga faqat bugunning nazari bilan qaralsa, uzoqqa borish dargumon. Umumturk kontekstida fikr yuri­tish va kelajakni shu yo‘na­lishda qurish bizni dunyo xalqlari orasida yetakchi o‘ringa olib chiqishi mumkin. Bu ma’noda turk xalqlarining siyosiy, iqtisodiy, madaniy va adabiy […]

05.09.2024 | 10:15

img393

YAXSHI DO‘STGA BERGIL NON-U SHAKARING

AJINIYOZURUGʻIM – QO‘NGʻIROT Urug‘im – qo‘ng‘irot, millatim – qalpoq,Kenagas, mang‘it-u xitoy-u qipchoq,Tug‘ishgan deydilar qalpog‘-u qozoq,O‘n to‘rtga bo‘lingan urug‘im bordir.Bir eli – Xorazm, bir eli – Turon,Urganch-u, Qo‘ng‘irot, shahri Samarqand,Karvonlari borur Buxor, Ashtarxon,Qancha suluv-suluv shaharim bordir.Ko‘pdan ko‘ra ko‘rkam yurtim dalasi,Qavat-qavat, baland shahr-u qal’asi,Ko‘pkari-uloqqa kengdir orasi,Ko‘pkar-uloq o‘ynar yigiti bordir.Bizning elni o‘n to‘rt urug‘ deyarlar,Qiz-juvoni qizil-yashil kiyarlar,Hayit-to‘yda ot-arvaga […]

04.09.2024 | 14:18

img411

Asosiy

MILLAT FIDOYILARI: ABDUQODIR QUSHBEGIYEV

Chinakam o‘tmishimizning mazmun-mohiyatini xolis va to‘la-to‘kis, bor bo‘y-basti bilan anglashda jadidlik harakati tadqiqoti muhim o‘rin tutadi. Ayniqsa, harakat yetakchilarining haligacha yetarlicha o‘rganilmagan Vatan ozodligi yo‘lidagi fidokorona kurashi, hayoti va achchiq qismatiga oid tarixiy hujjatlarni o‘rganish dolzarb ahamiyatga ega. Quyida farg‘onalik jadid Abduqodir Qushbegiyevning hozirgacha jamoatchilikka ma’lum bo‘lmagan hayoti va faoliyatiga oid tarixiy ma’lumotlarni e’tiboringizga havola […]

04.09.2024 | 13:37

img989

SABOT SINOVI

Kecha Yozuvchilar uyushmasida taniqli shoira, O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan madaniyat xodimi Sharifa Salimovaning “Qabohat saltanati yoxud qor qo‘ynida lolalar” nomli she’riy romani taqdimoti bo‘lib o‘tdi. Asar o‘tgan asrning mudhish qata­g‘oni qurbonlari xotirasiga bag‘ishlangan. Unda beayb jazoga tortilgan, tuhmatga uchragan yurtdoshlarimizning fojiali qismati tasvirlangan. Tadbirda taniqli yozuvchi-shoirlar, adabiyotshunos olimlar, madaniyat va san’at namoyandalari ishtirok etib, asar haqida […]

04.09.2024 | 10:15

img239

QABOHAT SALTANATI

SHE’RIY ROMANDAN PARCHA Kuni kecha O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan madaniyat xodimi, hassos shoira Sharifa Salimova shu munosabat bilan tahririyatimizga tashrif buyurib, O‘zbekiston Res­publikasi Prezidenti­ning “Siyosiy qatag‘on qurboni bo‘lgan yurtdoshlarimiz hayoti va faoliyatini o‘rganish, targ‘ib etish hamda ularning xotirasini abadiylashtirish borasidagi ishlarni kengaytirish to‘g‘risida”gi qarori haqida to‘lqinlanib so‘zladi va o‘zining mavzuda yaqinda yozib tamomlagan “Qabohat saltanati” she’riy romanidan […]

04.09.2024 | 10:03

img516

Asosiy

DAVLATLAR BIRLIGI – DIL YAQINLIGI

Almaz ULVI, turkolog olima Ozarbayjon Men o‘zimni ozarbayjonlik o‘zbekday his qilaman. Chunki O‘zbekistonga o‘z uyimga borganday boraman, begonalik his qilmayman. O‘zbekiston bilan bog‘liq bir yaxshi xabar eshitsam, vatanim haqida eshitgan mujdam kabi quvonaman. Yaqinda O‘zbekiston va Ozarbayjon Prezidentlari­ning Ittifoqchilik munosabatlari to‘g‘risidagi shartnomani imzolashi esa yuragimga nurday kirdi. Bu ishda qadrdon do‘stlarning quchoqlashib ko‘rishgani kabi samimiyat […]

31.08.2024 | 11:08

img462

SAMARQANDDA AHLI ILM ANJUMANI

Barchamiz uchun muqaddas va aziz bo‘lgan O‘zbekiston diyori azal-­azaldan olim-u fuzalo, oqin-u shuaro manzil-u makon tutgan moʻtabar maskan bo‘lgan. Qilichdan o‘tkir zehni, ilmtalab ong-u shuuri bilan yetti iqlimga dong‘i ketgan mutafakkirlari­ning ma’rifiy xazinasidan esa dunyo ziyolilari hamon bahramand. Boshqalar mudragan paytda uyg‘onib, jahon tamadduniga chiroq tutgan ajdodlari­miz merosini o‘rganish, asrab-ardoq­lash siz-u bizga berilgan tabarruk burch. […]

30.08.2024 | 18:01

img386

DARDINGNI OLAY… DEYOLMAYMAN

Tez-tez “ketmoni uchib” turadigan Erkin qozi ulfatlarni yig‘ib, “haq beradigan” bo‘lib qoldi. Ko‘rmaganimizga ancha bo‘lgan bir davradoshimiz (nafsoniyat vajhidan ismi sharifini aytmay qo‘ya qolay) davraning ko‘rki bo‘lib, qo‘r to‘kib o‘tirardi. Talabalik davrida chingilin gavdasiga atab qo‘yilgan chinachoq laqabi bugun eng semiz barmoq – boshmaldoqqa o‘zgartirilsa ham haqing ketadigan bo‘p qopti: musht, to‘garak musht deysiz. Qiziqib […]

28.08.2024 | 17:30

img414

Asosiy

35 MAMLAKATDAN 300 DAN ORTIQ OLIMLAR OʻZBEKISTONDAGI ISLOHOTLARNI QOʻLLAB-QUVVATLASHDI

Samarqanddagi Kongresslar markazida Oʻzbekiston madaniy merosini oʻrganish, saqlash va ommalashtirish boʻyicha Butunjahon jamiyati (WOSCU) VIII Xalqaro kongressining yopilish marosimi boʻlib oʻtdi. Dunyoning 35 davlatidan 300 dan ortiq ishtirokchi Samarqand deklaratsiyasini qabul qilishib, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga anʼanaviy Murojaatnoma bilan chiqishdi. Tadqiqotchilar Shavkat Mirziyoyevga joriy yil 24-avgust kuni boʻlib oʻtgan “Buyuk ajdodlar merosi – Uchinchi Renessans asosi” […]

28.08.2024 | 11:15

img416

QADDI TIK, QADRI BALAND QORAQALPOG‘IM!

Uchinchi Renessansning qudratli yelkanini ko‘targan Yangi O‘zbekiston g‘ururi Qoratov cho‘qqisidek yuksak, qalbi Qizilqum sahrosidek keng. Jayxun misol jo‘shqin qoraqalpoq xalqining asrlar davomida davom etgan zildek qaramlik yuki yoydek egib tashlagan qaddini tik, qadrini baland qildi. Ulug‘ Ajiniyoz Qo‘siboy o‘g‘li o‘z she’rida shior qilib yozgan “Bu dunyoning ko‘rki odam bolasi!” degan da’vat asl ma’nosini topdi. Buyuk […]

27.08.2024 | 18:14

img345

JADID KUTUBXONASI