KUTUBXONA
Bo'lim: Yangiliklar
EZGULIK MAYOGʻI
Filologiya fanlari doktori, professor Bahodir Karimning “Abay ma’rifati” risolasi nashrdan chiqdi. Kitob qozoq xalqining buyuk adibi, umumturkiy adabiyotning yuksak cho‘qqilaridan biri Abay Qo‘nonboyev tavalludining 180 yilligiga bag‘ishlanadi. Bu risola yubileyga munosabat bildirib qo‘yish uchungina yozilmagan. Uning javharida Abayning “Kitobi tasdiq” tarjimasi va sharhini yetkazishdek ilmiy maqsad mujassam. Abay ijodi qiyomiga yetgan XIX asrning so‘nggi choragida […]
03.10.2025 | 14:40
2293
USTOZIMNI QUTLAGANI BORAMAN
Insho yozishni o‘quvchi-talabalar har xil qabul qiladi. Kimdir ensasini qotiradi, kimdir “mendan ketguncha…” qabilida topshiradi. O‘zining aqlini ko‘rsatish uchun hafsala bilan yozadiganlar ham yo‘q emas. Ana shu insho yozilgan uch-to‘rt varaq hayotimni mutlaqo o‘zgartirib yuborgan. …Maktabni tugatib, institutga kirolmadim. Xayolimda chetga ketish fikri aylanardi. Istanbulda tanish akalar ishlayotgani uchun mo‘ljalni Turkiyaga qarab oldim. Begona yurtda […]
02.10.2025 | 16:05
1757
O‘ZBEKISTON VA BMT: SAMARALI HAMKORLIK
Bugungi kunda O‘zbekiston tashqi siyosatini belgilovchi asosiy yo‘nalishlardan biri – Birlashgan Millatlar Tashkiloti bilan hamkorligimiz sifat jihatidan yangi bosqichga ko‘tarilganiga barchamiz guvohmiz. Ayniqsa, dunyoda kechayotgan globallashuv jarayonlari bashariyat taraqqiyotiga ijobiy ta’sir ko‘rsatish bilan birga, turli tahdid va xavf-xatarlarni ham namoyon etayotgan bir sharoitda jahondagi ushbu eng nufuzli xalqaro tuzilma bilan tinchlik va barqaror taraqqiyotni ta’minlash […]
29.09.2025 | 09:00
8388
QACHON TO‘G‘RI YOZAMIZ?
Tanishlarimdan biri aytib qoldi: “O‘g‘lim sinf ishida “xarid” so‘zini “harid” tarzida yozgan ekan, ustozidan tanbeh eshitib, past baho olibdi. Men ham uni xato yozganlikda ayblabman. Lekin dehqon bozorida “Haridingiz uchun rahmat” degan yozuvni ko‘rganimdan keyin o‘g‘limni nohaq ranjitganimni tushundim”. Avvallari “Bozor ko‘rgan echkidan qo‘rq” deyishardi. Bugun bozor-u do‘konlarni aylanib, tilimiz kelajagidan qo‘rquvga tusha boshladim. Xo‘p, […]
26.09.2025 | 14:01
11892
NOTIQLIK ILMIDAN MAHORAT DARSI
Tobora globallashib boryotgan dunyo, shunga ko‘ra davlatlar orasidagi munosabatlar murakkablashayotgan zamon va tobora taranglashib borayotgan hozirgi notinch davrda gegemon davlatlardan biri bo‘lmish Amerika Qo‘shma Shtatlari bilan do‘stona munosabatlar davlatlararo juda ko‘p muammolar yechimi uchun hal qiluvchi omil bo‘lishi hech kimga sir emas. Biroq bu ish osongina ko‘chmasligi ham ko‘pchilikka yaxshi ayon. Eng muhimi, bu munosabatlarda […]
26.09.2025 | 11:31
9371
INSON QADRI VA FAROVONLIGI USTUVOR YO‘NALISH
Siyosatchilarning mustaqil O‘zbekistonning dastlabki yillariga oid hazilomuz bir gapi bor: “Ozodlik, demokratiya, so‘z va vijdon erkinligi haqidagi bayonotlar, oliy minbarlarda aytiladigan fikrlar bu xalqaro kuzatuvchilar va tashqi siyosatning belgilari hisoblanadi. Ichki siyosatda esa biz o‘zimizga xos va mos demokratiya unsurlaridan foydalanishimiz kerak”. Bu esa, o‘z navbatida, tashqi va ichki siyosatdagi fikrlar, bayonotlarning ma’lum darajada so‘zda […]
25.09.2025 | 11:50
4897
EL-YURTIM MENGA “TANKA” BO‘LDI
Billura IKROMOVA,Romitan tumanidagi 38-umumta’lim maktabining ingliz tili fani o‘qituvchisi: Odatda, biz – o‘qituvchi va murabbiylar yilda bir kun – 1-oktyabrda kasb bayramini nishonlaymiz. Bu yil esa shodiyonalar 9-sentyabrdan boshlandi. Shu kuni Davlatimiz rahbari raisligida maktabgacha ta’lim va maktab ta’limi sohasidagi islohotlar ijrosi hamda kelgusidagi ustuvor vazifalar muhokamasi yuzasidan videoselektor yig‘ilishi o‘tkazildi. Oradan ikki kun o‘tib, […]
23.09.2025 | 09:24
2316
ENDI USTOZ QADRI HAM AVVALGILARGA O‘XSHAMAS
– Faxriy unvon nafaqat mening, balki Oltiariq tumanidagi ixtisoslashtirilgan maktab jamoasi, shogirdlar, ularning ota-onalari va hamkasblarimning umumiy yutug‘idir. Inson bir yoshga ulg‘aysa yoki hayotida muhim voqea sodir bo‘lsa, beixtiyor ortda qolgan umriga bir nazar tashlaydi. Prezidentimiz qo‘lidan mukofotni olar ekanman, men ham o‘zimning, umuman, o‘qituvchilarning o‘tgan kunlariga nazar tashladim. 53 yildan buyon ta’lim sohasida mehnat […]
22.09.2025 | 15:50
2672
NAQSH NIMA? PESHRAV-CHI?
“Musiqada ham yaxshi ohanglar yaratgan. Yaxshi naqshlari, peshravlari bor…” Bobur Mirzoning hazrat Navoiy ta’rifida aytgan ushbu gaplarini “umuman, tushungandek” o‘qib ketaverardim. Ya’ni, tushunishim bo‘yicha, Navoiy bobo musiqani ham yaxshi bilgan, hatto kuylar ham bastalagan. Xo‘sh, mazkur jumladagi “naqsh” va “peshrav” so‘zlari asli qanday ma’noni anglatadi? Bu savolga Abdurauf Fitratning “O‘zbek klassik musiqasi va uning tarixi” […]
19.09.2025 | 12:27
2496
“KAYF”NING AYBI NIMA?
Tilimizda kayf va kayfiyat so‘zlari bor. Qizig‘i shundaki, keyingi davrlarda kayf so‘zi aytilishi bilan salbiy ma’noda ko‘rinish beradi. Masalan: kayf qilib yotibdi, g‘irt kayfda, kayf qildik kabilar. Bu gaplarning birortasida yaxshilik alomatini sezmaysiz. Nuqul maishatparastlik, bema’nilik, harom-xarishlik mazmuni chiqib kelaveradi. Lekin, kayf so‘zidan paydo bo‘lgan kayfiyat so‘zi buning aksi. Kimni ko‘rsangiz avvalo uning kayfiyatini so‘raysiz. […]
16.09.2025 | 18:35
2208
BERUNIY NOMI BILAN ATALADIGAN OROL HAQIDA BILASIZMI?
Beruniy oroli Antarktidadagi Janubiy Shetland orollariga mansub Fil orolining shimoliy qirg‘og‘ida joylashgan qoyali orol hisoblanadi. U janubi-g‘arbdan shimoli-sharqqa 450 metr uzunlikda va 150 metr kenglikda bo‘lib, umumiy maydoni 3,59 gektarni tashkil etadi. Orol Fil orolidan ba’zi joylarda 70 metrgacha toraygan bo‘g‘oz orqali ajralgan. Orol XXI asr boshlarida Fil oroli muz qoplamasi chekinishi natijasida paydo bo‘lgan. […]
16.09.2025 | 17:28
1903
PALAG‘DA TUXUM HIDIDAN BILINADI
O‘z davrida yosh yozuvchilar yangi asarini Abdulla Qahhor nazaridan o‘tkazib olishni orzu qilgan. Ammo bu oson emasdi. Chunki so‘z zargari bo‘lgan adib yuzta asardan bitta yo ikkitasini tan olmasa, qolganini qaytarib bergan. Bir-ikki surbetlar esa adibni go‘yo yangi oqimlarni tushunmaslikda ayblab, qo‘lyozmalarini o‘tkazishga harakat qilar ekan: “Iltimos, yana bir qaytadan o‘qib chiqing, mening stilim shunaqaroq, […]
15.09.2025 | 16:52
1371
Asosiy
JADID BOBOMGA MAKTUB
Hurmatli yurtdoshlar, xabaringiz bor, maktab o‘quvchilarida “Dolzarb 90 kun” doirasida ijodiy fikrlash va badiiy tasavvurini rivojlantirish, bu orqali yangi avlodda Vatanga bo‘lgan mehr-u muhabbat va sadoqatni kuchaytirish, “O‘zbekiston–2030” strategiyasi g‘oyalarini maktab va maktabgacha ta’lim muassasalari tarbiyalanuvchilari o‘rtasida keng targ‘ib etish, milliy qadriyat va an’analar ruhini badiiy talqinda singdirish hamda jadid bobolarning ibratli faoliyatini tahlil va […]
12.09.2025 | 18:00
5141
Prezident o‘qituvchi va murabbiylar kuni munosabati bilan bir guruh xodimlarni mukofotladi
O‘qituvchi va murabbiylar kuni munosabati bilan ta’lim-tarbiya tizimida alohida o‘rnak ko‘rsatgan xodimlardan bir guruhini mukofotlash to‘g‘risida O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni Mamlakatimizda ta’lim-tarbiya sohasini xalqaro standartlar asosida rivojlantirish, ushbu yo‘nalishda islohotlar samaradorligini oshirish, o‘quv jarayoniga ilg‘or tajribalar, innovatsion pedagogik texnologiyalarni keng joriy etish borasidagi munosib hissasi, o‘quvchi yoshlarga zamonaviy bilim va kasb-hunarlarni o‘rgatish, ularning intellektual salohiyatini […]
11.09.2025 | 20:31
2152
AL-O‘ZBAKIYALIK SARKARDA
Necha asrlik ayovsiz istibdodga – mo‘g‘ullar bosqiniga qarshi kurash Jaloliddin Manguberdining bemisl jasorati bilan yakun topgan emasdi. Tarixning ajabtovur evrilishini qarangki, vaqti kelib mamlukiy Misr taxtini egallagan uning qondosh-jigarbandi Malik Muzaffar – Mahmud ibn Mamdud Sayfiddin Qutuz shavkatli sarkarda halokatidan 29 yil o‘tib, 1260-yilda Ayn Jolut yonidagi muhorabada mo‘g‘uliy lashkarni tamom yer tishlatdi. Misr taxtiga […]
09.09.2025 | 15:16
1853
BEKAT
Tilimizda ixcham va jozibali bir so‘z bor – “bekat”, biroq u Navoiy asarlari yoki undan oldingi bitiklarda uchramaydi, demak, bu so‘z keyingi davrlarda paydo bo‘lgan. Shunday bo‘lsa-da, “O‘zbek tilining izohli lug‘ati”da unga “tar”, ya’ni “tarixga oid” deb nisbat berilgan. Tilimizda uzoq o‘tmishdan yashab kelayotgan “bek-” o‘zagi mavjud, uni biz hatto eng qadimgi turkiy bitiklarda ham […]
08.09.2025 | 09:41
1869
“MUMKINMI?!”
O‘tgan asrning 20-yillari Abdurauf Fitratning ilmiy-adabiy faoliyatida sermahsul davr sanaladi. Ilmiy-ommaviy ocherk deya ta’riflangan “Bedil” risolasi ayni shu davrda e’lon qilingan. Asar 1923-yili Moskvada yozilib, bir yildan so‘ng Toshkentda chop etiladi. Kitob buxorolik Qutlug‘ otlig‘ ziyoli yigitning o‘qishdan ta’tilga chiqib, Moskvadan yurtga qaytishi, do‘sti Rustam bilan suhbat-munozarasi orqali boshlanadi. Do‘stona suhbat Hamid ismli yigitning uyidagi […]
05.09.2025 | 12:21
1216
“MANGU QUYOSH”: TARIXIY HAQIQAT VA BADIIY TAFAKKUR CHORRAHASIDA
O‘zbekiston xalq yozuvchisi Muhammad Ali tarixiy mavzularda teran va keng qamrovli asarlar yaratishda yetakchi adiblarimizdan biri sanaladi. Uning “Ulug‘ saltanat” roman-epopeyasi, “Sarbadorlar” dilogiyasi, “Kleopatra” va “Abadiy sog‘inchlar” singari tarixiy asarlari xalqimiz madaniy merosini o‘rganishda muhim o‘rin tutsa, yaqinda nashr etilgan “Mangu quyosh” romani adib ijodidagi yangi yutuqdir. Alisher Navoiy obrazini yaratish yozuvchidan katta mahorat talab […]
05.09.2025 | 09:33
988
“YOZARLAR ANI AHKOMIDAN AHKOM…”
Zahmatkash olim, pedagogika fanlari doktori, professor Ulug‘bek Dolimovning “O‘zbekiston maktablari tarixi” kitobi “Muharrir” nashriyotining “Asliyat” ruknida chop etildi. Muallif bu mavzuni bejiz tanlamagan. O‘zi ustozlar sulolasidan, jadid pedagogikasi bo‘yicha doktorlik dissertatsiyasi yoqlagan, qariyb oltmish yil oliy ta’lim dargohlarida dars bergan. O‘tgan asrning 70-yillarida Toshkent davlat universiteti (hozirgi O‘zMU) o‘zbek filologiyasi fakultetida salohiyatli ilmiy-pedagogik muhit shakllangan […]
04.09.2025 | 16:50
670
JONIMSAN, O‘ZBEKISTONIMSAN!
Tan og‘rib, qon ko‘pchib, ingranadi jonYalang oyog‘imga sanchilsa tikan.O‘zni sendan o‘zga sanamadim men,Tanimsan, qonimsan, jonimsan, Vatan! Tan – ko‘zga ko‘ringan savlatim mening,Qonim-chi, jonimga, ruhimga maskan.Alqovga so‘z yetmas vasfingni sening,Tanam ichindagi tanimsan, Vatan! Million yil sahroda chechaklar sochganSir, Surxon, Zarafshon, O‘kuzdaryosan.Momom jelagiga jig‘adek sanchganBinafsha gulimsan, dilimsan, Vatan! Jon – Alloh ne’mati: biz uchun iqbol,Erkin ruh – […]
03.09.2025 | 09:34
564
TAJRIBA QUYONI KIM?
Instagramda bir videoga ko‘zim tushdi. Ko‘rinishidan tuppa-tuzuk ayol uyqudagi yosh bolaning tepasida suv to‘ldirilgan pufakni igna bilan yordi. Uch-to‘rt yoshlardagi go‘dak qattiq qo‘rqib ketdi va chinqirib yubordi. Bola yig‘lagani sari videoga olayotgan ham, uyg‘otgan ayollar ham beo‘xshov qahqaha uradi. Shu narsa 16 mingta “layk” olib, 18 mingdan ortiq izohga sabab bo‘libdi. Xo‘sh, norasidaning sog‘lig‘i, psixologiyasi […]
28.08.2025 | 17:27
889