Go‘zal Turkiston
0:00
/
Toshkent
temperature icon 9°C

TAVSIYA QILAMIZ


JADIDLAR


Category: Uncategorized

ЎЗБЕКИСТОН–ЯПОНИЯ: ХАЛҚЛАРНИ МАЪНАВИЯТ БИРЛАШТИРАДИ

Мамлакатимиз раҳбари Шавкат Мирзиёев жорий йил 27 август куни Япония ташқи ишлар вазири Такеши Иваяни расман қабул қилиши, аслида, протоколдан кенгроқ маъно касб этди. Унда Ўзбекистон–Япония стратегик шериклик муносабатларини янада мустаҳкамлаш ва кўп қиррали ҳамкорликни кенгайтириш масалалари муҳокама қилинди. Ўзбекистон–Япония маркази фаолиятини кенгайтириш ва келгусида унинг негизида Япониянинг етакчи университетлари иштирокида қўшма университет ташкил этиш […]

09.09.2025 | 12:49

img201

ЎЗБЕКИСТОН ТАШАББУСЛАРИ ШҲТ ТАЪСИРИ ВА ЖОЗИБАДОРЛИГИНИ ОШИРИШГА ХИЗМАТ ҚИЛАДИ

Яқинда Хитой Халқ Республикасининг йирик порт шаҳри – Тянцзинда бўлиб ўтган Шанхай Ҳамкорлик Ташкилоти саммити халқаро миқёсда ушбу тузилманинг сиёсий ва иқтисодий вазни тобора ортиб бораётганини намоён этди, десак, адашмаган бўламиз. 2001 йил июнь ойида олтита давлат томонидан асос солинган ва минтақавий хавфсизлик гуруҳи сифатида иш бошлаган ушбу бирлашма бугунги кунда дунё аҳолисининг деярли ярмини, […]

09.09.2025 | 09:22

img169

АЛЛОМАНИНГ БОҚИЙ ТИМСОЛИ

Туркистонда бир неча йиллар давомида совет большевиклари томонидан “Босмачилик ҳаракати” деб абольшевикларда эса миллий истиқлолчилик руҳидаги ҳаракатлар ҳамда “Миллий иттиҳод” деб номланган айблов ишлари натижасида – 1917–1924 йиллар оралиғида Усмон Хўжа (1878–1968), Садриддинхон МуфтиБольшевикларев (1878–1946), Закий Валидий Тўғон (1890–1970), Тоҳир Чиғатой (1902–1987), Абдулваҳоб Ўқтой (1904–1962) ва бошқа зиёлилар ватанни тарк этиб, хорижда ҳам ижтимоий-сиёсий фаолият […]

08.09.2025 | 16:16

img209

БЕКАТ

Тилимизда ихчам ва жозибали бир сўз бор – “бекат”, бироқ у Навоий асарлари ёки ундан олдинги битикларда учрамайди, демак, бу сўз кейинги даврларда пайдо бўлган. Шундай бўлса-да, “Ўзбек тилининг изоҳли луғати”да унга “тар”, яъни “тарихга оид” деб нисбат берилган. Тилимизда узоқ ўтмишдан яшаб келаётган “бек-” ўзаги мавжуд, уни биз ҳатто энг қадимги туркий битикларда ҳам […]

08.09.2025 | 09:41

img288

“УНИ САРСОН ЭТДИ РАСВО ЗАМОНА”

“Падаркуш” драмасидаги бадавлат, аммо маънавий қашшоқ ота образи орқали Маҳмудхўжа Беҳбудий замона бойларининг типик образини яратган. Аммо истиснолар ҳам йўқ эмасди. XX аср бошларида минтақада маърифатли зодагонлар ҳам топиларди. Улардан бири нуроталик Қозоқбой бўлиб, етти авлодига етадиган хазиналарга кўмилиб яшар эди. Шунга қарамай, ўғли Болтанинг эркатой, ялқов ва ишратпараст бўлиб улғайишини истамайди. Эрта кундан илмга […]

07.09.2025 | 15:51

img236

ИНСОНИЙ ИШДАН ЧЕТДА ҚОЛМА!

Менимча, одамзоднинг чекига тушган энг даҳшатли фожиа Ватанни ҳимоя қила билмасликдир. Бундай кўргилик ҳеч бир банданинг бошига тушмасин. Аллоҳга шукр, бизда чегараси мустаҳкам, манзиллари обод она Ватан бор. Барчамиз унинг меҳри, тафти, ардоғи ва сийлови билан хушвақтмиз. Пешонамизнинг олти қаричлиги ҳам шундан. Дунёда ҳамма учун ўз ватанидан яхши жой топилмайди. Ватан йиқилганингда тоғдек елкасини тутади, […]

05.09.2025 | 15:35

img269

“МУМКИНМИ?!”

Ўтган асрнинг 20-йиллари Абдурауф Фитратнинг илмий-адабий фаолиятида сермаҳсул давр саналади. Илмий-оммавий очерк дея таърифланган “Бедил” рисоласи айни шу даврда эълон қилинган. Асар 1923 йили Москвада ёзилиб, бир йилдан сўнг Тошкентда чоп этилади. Китоб бухоролик Қутлуғ отлиғ зиёли йигитнинг ўқишдан таътилга чиқиб, Москвадан юртга қайтиши, дўсти Рустам билан суҳбат-мунозараси орқали  бошланади. Дўстона суҳбат Ҳамид исмли йигитнинг […]

05.09.2025 | 12:21

img289

“МАНГУ ҚУЁШ”: ТАРИХИЙ ҲАҚИҚАТ ВА БАДИИЙ ТАФАККУР ЧОРРАҲАСИДА

Ўзбекистон халқ ёзувчиси Муҳаммад Али тарихий мавзуларда теран ва кенг қамровли асарлар яратишда етакчи адибларимиздан бири саналади. Унинг “Улуғ салтанат” роман-эпопеяси, “Сарбадорлар” дилогияси, “Клеопатра” ва “Абадий соғинчлар” сингари тарихий асарлари халқимиз маданий меросини ўрганишда муҳим ўрин тутса, яқинда нашр этилган “Мангу қуёш” романи адиб ижодидаги янги ютуқдир. Алишер Навоий образини яратиш ёзувчидан катта маҳорат талаб […]

05.09.2025 | 09:37

img294

“ЁЗАРЛАР АНИ АҲКОМИДАН АҲКОМ…”

Заҳматкаш олим, педагогика фанлари доктори, профессор Улуғбек Долимовнинг “Ўзбекистон мактаблари тарихи” китоби “Муҳаррир” нашриётининг “Аслият” рукнида чоп этилди. Муаллиф бу мавзуни бежиз танламаган. Ўзи устозлар сулоласидан, жадид педагогикаси бўйича докторлик диссертацияси ёқлаган, қарийб олтмиш йил олий таълим даргоҳларида дарс берган. Ўтган асрнинг 70-йилларида Тошкент давлат университети (ҳозирги ЎзМУ) ўзбек филологияси факултетида салоҳиятли илмий-педагогик муҳит шаклланган […]

04.09.2025 | 16:50

img140

“ЎТЛОВИ УЗОҚ БЎЛСИН!”

Хоразмда биров енгил машина олса, қутлаб борганда айтиладиган “Ўтлови узоқ бўлсин!” ибораси мазмуни уловнинг ўзига ва эгасига узоқ умр тиламоқдир. Қадим боболаримизга от ҳам улов, ҳам йўлдош вазифасини бажарган бўлса, техника тараққиёти замонасида унинг ўрнини енгил машиналар эгаллади. Инсон боласи борки, ўзига улов олмоқни орзу қилади. Имкони бори ҳам, йўғи ҳам. Ёдимда, 1966 йили отам […]

04.09.2025 | 12:21

img251

ОТАМ ҲАЁТИНИНГ МАЗМУНИ

Мен профессор Бегали Қосимовнинг кенжа фарзандиман. Отамнинг ўзбек адабиёти олдидаги, хусусан, жадидлик тадқиқоти борасидаги хизматларини аста-секин англаб бормоқдаман. Чунки Бегали Қосимовнинг айнан ўзбек матбуотидаги адабий-ижтимоий мақолалари юзасидан тадқиқот олиб бориб, диссертация ҳимоя қилдим. Отам 60-йиллар аввалида ҳали атрофлича ўрганилмаган, жуда чигал бўлган даврдаги бир адабий сиймо, яъни Сиддиқий-Ажзий ҳаёти ва ижоди бўйича диплом ишини ёзади. […]

04.09.2025 | 09:17

img312

ЭЛ-ЮРТ ФАРОВОНЛИГИ ЙЎЛИДА БИРДАММИЗ!

Серикбай УСЕНОВ,Ўзбекистон қозоқ миллий маданий маркази раиси: – Муҳтарам Президентимиз Халқлар дўстлиги куни муносабати билан йўллаган байрам табригида “Дунёнинг турли минтақаларида миллий ва диний асосда турли низолар давом этаётган ҳозирги ўта таҳликали шароитда ягона Ўзбекистон ғояси асосида энг катта бойлигимиз – юртимиздаги осойишталик ва барқарорлик, ўзаро ҳурмат ва тотувлик муҳитини янада мустаҳкамлаш, ёшларни миллий ва […]

03.09.2025 | 15:40

img253

АНВАР ОБИДЖОН МАКТУБИ

Уч йиллик ҳарбий хизматни машҳур Бойқўнғир космодромида ўтаганман. Синов ракетасини парвозга тайёрлаш осон иш эмасди. Ҳарбий қўмондонлик штабида ишлаганим учун қўшни қисмлар билан ҳам алоқа қилиб турардим. Бир куни шу ерда олтиариқлик Абдусалом исмли йигит билан танишиб қолдим. Адабиётга қизиқадиган, мусиқани яхши тушунадиган, рубоб чалишга қўли келиб қолган йигит экан, суҳбатимиз тез қовушди. Бўш пайтлари […]

03.09.2025 | 12:26

img350

ЖОНИМСАН, ЎЗБЕКИСТОНИМСАН!

Тан оғриб, қон кўпчиб, ингранади жонЯланг оёғимга санчилса тикан.Ўзни сендан ўзга санамадим мен,Танимсан, қонимсан, жонимсан, Ватан! Тан – кўзга кўринган савлатим менинг,Қоним-чи, жонимга, руҳимга маскан.Алқовга сўз етмас васфингни сенинг,Танам ичиндаги танимсан, Ватан! Миллион йил саҳрода чечаклар сочганСир, Сурхон, Зарафшон, Ўкуздарёсан.Момом желагига жиғадек санчганБинафша гулимсан, дилимсан, Ватан! Жон – Аллоҳ неъмати: биз учун иқбол,Эркин руҳ – […]

03.09.2025 | 09:36

img293

“АВАЗА”НИНГ ОВОЗАСИ

Бугун дунё қалқиб турибди. Муштдек заминнинг турли пучмоқларида гоҳи нотинчлик, гоҳи тортишув ва жанжалларни эшитиб, телевидениеда кўриб, тўғриси, бошидан қаттиқ кунларни ўтказган, қаҳатчилик замонларни кўрган биздек мўйсафидлар юрак ҳовучлаб ўтиради. Инсоният учун бу оламда тинчлик ва хотиржамликдан кўра буюкроқ неъмат йўқ. Хотиржам одам бунёдкорлик ишлари, ижод ва санъат билан машғул бўлади. Эл-юртида, оиласида тинчлиги бўлган […]

02.09.2025 | 15:48

img412

ТУРКИСТОН ТАРИХИНИ ЁЗИШ ОРЗУСИ

Тарих миллий ўзликни англаш ва тарғиб этиш учун энг муҳим воситалардан бири саналади. Шу боис XX асрнинг бошларида жадидлар орасида Туркистон тарихини ёзиш масаласи майдонга чиқа бошлади. Бу хонликларнинг хонадон тарихидан бутунлай фарқли ўлароқ, миллий тарих хусусиятига эга бўлиши лозим эди. Туркистон тарихи ёзма лойиҳасининг режасини Исмоил Ғаспрали “Тарихи жадидий Туркистон” асари а тақдим этган […]

02.09.2025 | 09:20

img294

ТУЯ ЙИЛДАН ҚОЛСА ҲАМ, ЭЛДАН ҚОЛМАГАН

Халқимизда “йилдан қолган туя” дея нақл бор. Бу нақл иши унмайдиган, зарур ишларга кечикиб қоладиган, эътибордан четда турадиган одамларга нисбатан қўлланади. Бу нақлнинг пайдо бўлиши қадимда йил номлари ҳайвонларга тақсим қилинаётганда, туя тадбирга кечикиб борганлиги билан боғланади. Гап шундаки, жимитдай бўлган сичқоннинг номида мучал йили бор, лекин тоғдай туя бу насибадан қуруқ қолган. Шундай бўлса-да, […]

29.08.2025 | 09:00

img335

ТАЖРИБА ҚУЁНИ КИМ?

Instagram’да бир видеога кўзим тушди. Кўринишидан туппа-тузук аёл уйқудаги ёш боланинг тепасида сув тўлдирилган пуфакни игна билан ёрди. Уч-тўрт ёшлардаги гўдак қаттиқ қўрқиб кетди ва чинқириб юборди. Бола йиғлагани сари видеога олаётган ҳам, уйғотган аёллар ҳам беўхшов қаҳқаҳа уради. Шу нарса 16 мингта “лайк” олиб, 18 мингдан ортиқ изоҳга сабаб бўлибди. Хўш, норасиданинг соғлиғи, психологияси […]

28.08.2025 | 17:27

img502

БОШБУРТСИЗ БЕВАТАНЛАР

Эсимда, ўрта мактабнинг юқори синфида таълим олаётганимизда адабиёт муаллимимиз пролетар куйчиси Маяковскийнинг “Совет паспорти ҳақида шеър”ини баланд пардаларда ўқиган ва ёдлаб келишни топширганди. Шеър хийла катта ва сарбаст жанрида ёзилгани учунми, ёдлаш осон кечмаган. Ўшанда “Паспорт дегани қандай нарса? Сиз кўрганмисиз?” деб сўраганимда қишлоғимиздан чиққан биринчи олий маълумотли муаллим саволимни кутгандек костюми ён чўнтагидан қип-қизил […]

28.08.2025 | 12:20

img325

ИБРАТ БАЁЗИ

Илмий жамоатчилик орасида бобомиз Исъҳоқхон тўра Ибрат асарлари ва уларн нг адади борасида турлича қарашлар бор. Ху усан, аБолшоймСоймони чуқур ўрганган Ҳайдарбек Бобобеков “Ибрат шеърий девонидан ташқари,  4 та тилшунослик ва илмий тарихий асар яратган”, дейди. Бошқа олимл р Исъҳоқхон тўра Ибратнинг жами 20 та асари топилгарайонларидаади. Бизнингча, улар сони бундан ҳам кўп. Масалан,кооперацияфатпарварнинг номаълум […]

28.08.2025 | 09:13

img246

ИНТЕРНЕТ ХУМОРИ ЁХУД АСАЛНИНГ ҲАМ ОЗИ ШИРИН

Бугун бутун жамият, айниқса, ёш авлод қўлида, ўнг-у сўлида телефон: реал ҳаёт қолиб, виртуал оламга шўнғиб кетган. Кўча-кўйга разм солсангиз, деярли бир хил манзара: юриб бораётгани ҳам, ўриндиққа чўккани ҳам, бозор растасида харид қилаётгани, машинада кетаётгани, савдода навбатда тургани, шифохонада ётгани-ю, ошхонада луқмага қўл чўзаётгани… қай вазиятда бўлмасин, қўлда телефон. Шундай, кўплар интернетдан кўзини узолмай […]

27.08.2025 | 16:10

img349

JADID KUTUBXONASI