Go‘zal Turkiston
0:00
/
Toshkent
temperature icon 9°C

TAVSIYA QILAMIZ


JADIDLAR


Category: Uncategorized

ВАҚФ – ИЛМДАН ВОҚИФЛИК

Муштдек бола вақтимиздан кузда пахта теримига мажбуран ҳайдалган авлод вакилимиз. 1-сентябрда ўқиш бошланар, ҳафта ўтмай мактаблар ёпилар ва қора қишгача отиздан чиқмасдик. Шундай замонлар эди. Ҳозир гап бу ҳақда эмас. Элатимиздаги бригадага тегишли ер майдонларининг ўз атамалари бўларди: “Човдур карта”, “Трактор сурган отиз”, “Шавак”, “Чўплик” каби. Яна икки ерда “Вақф карта” аталмиш отизлар бўлиб, у […]

17.09.2025 | 09:33

img228

“КАЙФ”НИНГ АЙБИ НИМА?

Тилимизда кайф ва кайфият сўзлари бор. Қизиғи шундаки, кейинги даврларда кайф сўзи айтилиши билан салбий маънода кўриниш беради. Масалан: кайф қилиб ётибди, ғирт кайфда, кайф қилдик кабилар. Бу гапларнинг бирортасида яхшилик аломатини сезмайсиз. Нуқул маишатпарастлик, бемаънилик, ҳаром-харишлик мазмуни чиқиб келаверади. Лекин, кайф сўзидан пайдо бўлган кайфият сўзи бунинг акси. Кимни кўрсангиз аввало унинг кайфиятини сўрайсиз. […]

16.09.2025 | 18:35

img429

БЕРУНИЙ ОРОЛИ ҲАҚИДА БИЛАСИЗМИ?

Беруний ороли Антарктидадаги Жанубий Шетланд оролларига мансуб Фил оролининг шимолий қирғоғида жойлашган қояли орол ҳисобланади. У жануби-ғарбдан шимоли-шарққа 450 метр узунликда ва 150 метр кенгликда бўлиб, умумий майдони 3,59 гектарни ташкил этади. Орол Фил оролидан баъзи жойларда 70 метргача торайган бўғоз орқали ажралган. Орол XXI аср бошларида Фил ороли муз қопламаси чекиниши натижасида пайдо бўлган. […]

16.09.2025 | 17:28

img233

СИФАТЛИ ТАЪЛИМ КАФОЛАТИ

2025 йил бошидан буён Давлатимиз раҳбари таълим соҳаси вакиллари билан ўн марта учрашди. Уларда олий, касбий, мактабгача ва мактаб таълими, нодавлат таълим, спорт ва ҳарбий таълим, хориждаги таълимни қўллаб-қувватлашга оид тақдимотлар билан танишди ҳамда видеоселектор йиғилишлари ўтказди. Бу тадбирлар аллақачон ўз мевасини бера бошлади. Ўқитувчиларнинг ойлик маошига 10 дан ортиқ устамалар жорий қилинди. Бугун ўз […]

16.09.2025 | 16:41

img224

ЎЗБЕК ФУТБОЛИ МЎЪЖИЗАСИ

Футбол бўйича миллий терма жамоамиз мамлакатимиз тарихида илк бор жаҳон чемпионати йўлланмасини қўлга киритиб, кўп йиллик орзу-умидимизни рўёбга чиқарди. Куни кеча Ўзбекистон терма жамоаси “CАФА Nations Cup 2025” ўйинларида Эрон терма жамоасини мағлуб этиб, Осиёда тенгсиз жамоалардан бирига айланганини кўрсатди. 2024 йилдан бошлаб ўзбек футболи ривожида янги саҳифа очилди – 23 ёшгача бўлган терма жамоамиз […]

16.09.2025 | 12:20

img233

“ЮТСАМ ЮТДИМКИ, КАМ БЎЛМАДИМ…”

Эмма АН:Бундан 33 йил олдин менда ўзбек тилини ўрганиш фикри туғилганди. Бу, албатта, Ўзбекистоннинг ўз мустақиллигини қўлга киритиши билан боғлиқ. 1991 йилдан сўнг юртимизда ўзбек тили курслари фаолияти сезиларли даражада ривожланди. Бу курсларда асосан бошқа миллат вакиллари тил ўрганишарди. Бошқа корейс миллатдошларим қаторида мен ҳам ўзбек тилини мукаммал ўрганишга киришгандим. Бироқ ўша пайтлар ўтиш даври […]

16.09.2025 | 09:36

img335

ПАЛАҒДА ТУХУМ ҲИДИДАН БИЛИНАДИ

Ўз даврида ёш ёзувчилар янги асарини Абдулла Қаҳҳор назаридан ўтказиб олишни орзу қилган. Аммо бу осон эмасди. Чунки сўз заргари бўлган адиб юзта асардан битта ё иккитасини тан олмаса, қолганини қайтариб берган. Бир-икки сурбетлар эса адибни гўё янги оқимларни тушунмасликда айблаб, қўлёзмаларини ўтказишга ҳаракат қилар экан: “Илтимос, яна бир қайтадан ўқиб чиқинг, менинг стилим шунақароқ, […]

15.09.2025 | 16:52

img250

ҚАРМОҚҚА КИМ ИЛИНДИ?

Одамзод тафаккури ўсиб, аждодларидан кўра кенгроқ фикрлашга ўтгани ҳақида бонг уради олимлар. Замонавий дунёдаги улкан ўзгаришлар бунга далил бўлади. Лекин баъзи масалаларда юртдошларимиз тутумларини кўриб, эшитиб “Наҳотки, шу XXI аср одами бўлса?!” деб ҳайрон қоламан. Навбатдаги суд жараёнидан чиқар эканман, шу ўйлар онгимни банд этди. Воқеа бундай бўлган эди… * * * Судланувчи Бахтиёр Қўзибоев […]

15.09.2025 | 15:45

img197

ЧЎЛПОННИНГ ХИТОЙЛИК САНЪАТКОРГА БАҲОСИ

Тарихдан маълумки, жадид боболаримиз жаҳон илм-фани янгиликлари қаторида дунё адабиётини ҳам ўқиб, кузатиб борган. Сара асарларни таржима қилиб, адабий мақолалар ёзган. Бундай кенг қамровли адабий ишларнинг бир қирраси бевосита хитой адабиёти ва санъатига тегишлидир. Бу жабҳада ҳам Маҳмудхўжа Беҳбудий етакчилик қилганини таъкидлаш жоиз. Аллома аслан хитойча бўлган “Тасодуф” ҳикоясини 1909 йилда “Туркистон вилоятининг газети”да эркин […]

15.09.2025 | 12:30

img302

ХЎШ, ЎЗИМИЗ-ЧИ?..

Инсон ўз феълидан кўрмайди-да, ҳаётнинг бешафқатлигидан нолийди, ўз дангасалиги, уқувсизлигини ҳисобга олмайди-да, тузумдан, тизимдан шикоят қилади. Ўзининг худбинлигидан қутулиш хусусида бош қотирмайди-да, омад кулиб боқмаётганидан, қуёш унинг елкасига кўпроқ нур ёғдирмаётганидан ўкинади. Ўзгаларга меҳр қўйиш, наф етказиш борасида қайғурмайди-да, унга илтифот-у мурувват кўрсатишмаётганидан ғижинади. Ё шундай эмасми?.. Ҳа, ҳасратга, нолишга, зорланишга, домангирликка мойиллик аксарият кишиларга […]

15.09.2025 | 08:59

img138

ЖАДИД БОБОМГА МАКТУБ

Ҳурматли юртдошлар, хабарингиз бор, мактаб ўқувчиларида “Долзарб 90 кун” доирасида ижодий фикрлаш ва бадиий тасаввурини ривожлантириш, бу орқали янги авлодда Ватанга бўлган меҳр-у муҳаббат ва садоқатни кучайти­риш, “Ўзбекистон–2030” стратегияси ғоя­­ларини мактаб ва мактабгача таълим муассасалари тарбияланувчилари ўрта­сида кенг тарғиб этиш, миллий қадрият ва анъаналар руҳини бадиий талқинда сингдириш ҳамда жадид боболарнинг ибратли фаолиятини таҳлил ва […]

12.09.2025 | 18:00

img1512

УЧ УЧРАШУВ

1970 йил. Журналистика факултетига ўқишга киролмагач, Ўшга қайтиб, вилоят газетаси таҳририятида мусаҳҳиҳ бўлиб иш бошладим. Шавкат Раҳмон номини дастлаб ўша ерда эшитганман. Шоир, чамаси бирон йил шу даргоҳда мусаҳҳиҳ бўлиб ишлабди, бу орада ёзган шеърларини русчага таржима қилдириб, Москвага юборган экан, Олий адабиёт курсидан ўқишга қабул қилингани тўғрисида хат келибди – шеърлари шунчалик яхши экан. […]

12.09.2025 | 16:42

img596

УМРИМ КЎЧКИЛАРДАЙ ЖИМЖИТ, ШИДДАТЛИ

* * *Ҳали бирор ишни уддаламадим,ҳали ҳеч кимсани қилмадим рози,беҳуда ўтибди гўзал умримнингқанчалаб чиройли баҳори, ёзи.Фароғат борлигин унутиб қўйдим,бағримга чақинлар тегди дафъатан,Сендан-да улуғроқ нарса йўқлигинсочим оқарганда англадим, Ватан!Бунча кеч англадим,нега мунча кеч…Англасам лоақал ўттиз йил аввал,лоақал туғилмай туриб англасам…Кўрган бўлармидим сени мукаммал.Ҳали асл Ватан бўлмоғинг учуновози тошларни ёрар куйчилар,қанчалаб сеҳргар шоирлар керак,қанча билим керак,қанча куч-чидам.Умрим […]

12.09.2025 | 12:38

img621

ЭРКСЕВАР МУҲАРРИР

Бугун ўзбек жадид зиёлилари билан елкадош бўлиб, халқнинг маънавий уйғониши ва миллий озодлиги йўлида бор кучини аямаган атоқли шахслардан бири – татар зиёлиси Содиқ Абдусатторов ҳақида сўз юритмоқчимиз. Содиқ Абдусатторов 1884 йили Уфа губернияси, Сентовский қишлоғида савдогар оиласида таваллуд топган. Бошланғич таълимни дастлаб рус мактабида, сўнгра Оренбург шаҳридаги машҳур жадид мактаби – “Ҳусайния”да олган. Бу […]

11.09.2025 | 16:35

img581

ҒУРБАТ ЭЛИ

Янги Ўзбекистонда олиб борилаётган инсонпарвар сиёсат натижасида дунёнинг турли нуқталарида яшаб, ижод қилаётган ватандошлар олдига қўйилган тўсиқлар олиб ташланди. Энди улар ота юртларига эркин келиб-кетиши, ижодини ўқувчиларга етказиши мумкин. Агар ўзи оламдан ўтган бўлса, уларнинг хотирасига ҳурмат кўрсатиш учун ҳам юртимизда барча шароитлар яратилган. Бугун киндик қони Андижон тупроғига тўкилган, тақдир тақозоси билан Саудия Арабистонининг […]

11.09.2025 | 15:58

img236

ИЛМ ТОҒИНИНГ УЧ ЧЎҚҚИСИ

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг 2025 йил 23 августда имзолаган “Ўзбекистонда илм-фан, адабиёт, маданият ва санъат соҳаларини ривожлантиришга улкан ҳисса қўшган бир гуруҳ марҳум олим ва ижодкорларни мукофотлаш тўғрисида”ги Фармони халқимиз томонидан кўзда ёш, қалбда қувонч билан кутиб олинди. Тақдирланганлар рўйхатини ўқир эканмиз, зодагоний ифтихор туямиз. Бу эзгу ишнинг моҳиятини одамларга етказиш биз – зиёлиларнинг […]

11.09.2025 | 12:47

img400

ОЛИМЛИК УМРБОДДИР

Муҳаддислар султони Имом Бухорийнинг “Дунёда илмдан бошқа нажот йўқ ва бўлмагай” деган ҳикмати, мана, орадан 12 аср ўтган бўлса ҳам, ўз долзарблигини йўқотмади. Саксон йиллик умрим давомида бу сўзлар ҳақиқат эканига гувоҳ бўлдим. Президентимиз фармонига биноан “Имом Бухорий” ордени билан тақдирланган кунларимда ортда қолаётган умр ва илм йўлим ҳақида кўп ўйладим. Бу манзилга олиб келган […]

11.09.2025 | 09:23

img206

ЁЗИШГА ЭМАС… САНАШГА-ДА УЛГУРМАЙМИЗ

Ҳув ўша замонларда – ўтган асрнинг 80 йиллари адоғида уч йилча туман газетасида ишлаганман. Бош муҳаррир ўринбосари ўлароқ, ҳар ой учун режа тузиш зиммамда эди. Газетанинг доимий рукнларидан бири “Долзарб қурилиш иншоотларида” деб аталар ва ҳар ойда қайсидир қурилишнинг бориши тўғрисида лавҳа, репортаж тайёрлаш мажбурияти юкланганди бизга. Ёдимда, ўша вақтда туманда шундай икки иншоот: 640 […]

10.09.2025 | 17:15

img147

БУГУН БИЗГА ЖАДИДЧА РУҲ КЕРАК

Г.В.Плеханов номидаги Россия иқтисодиёт университетининг Тошкент шаҳридаги филиали ректори, академик Қаландар Абдураҳмоновни юртдошларимиз яхши билади. Инсон капитали ва меҳнат иқтисодиёти йўналишида илмий мактаб яратган таниқли олим билан суҳбатимизнинг асосий мавзуси мамлакатимизда амалга оширилаётган кенг қамровли ислоҳотлар доирасида кечди. – Устоз, Янги Ўзбекистон ғояси мамлакатимиз тараққиётида янги босқични бошлаб берди. Олим сифатида бу ислоҳотларнинг асосий йўналишларини […]

10.09.2025 | 12:24

img165

ҲАР БИР  СЎЗИ САБОҚ, ҲАРАКАТИ ДАСТУР ЭДИ

Рустам Қосимов ҳақида сўз борса, суюкли адибимиз Ўткир Ҳошимовнинг қуйидаги гаплари йодимга тушади. Ёзувчи мактаби ёнидаги чархпалакни эслаб ёзади: “Чархпалак кафтида сув кўтариб, юқорига олиб чиқади… тепага чиқиб олган сув ортига қайтмайди… Чархпалак ҳам бундан ранжимайди. Янгидан-янги сув томчиларини юқорига кўтариб бераверади… Сўнг… бир ҳақиқатни англадим. Мен чархпалакни эмас, устозларимни қўмсар эканман. Сув – сув […]

10.09.2025 | 09:50

img231

АЛ-ЎЗБАКИЯЛИК САРКАРДА

Неча асрлик аёвсиз истибдодга – мўғуллар босқинига қарши кураш Жалолиддин Мангубердининг бемисл жасорати билан якун топган эмасди. Тарихнинг ажабтовур эврилишини қарангки, вақти келиб мамлукий Миср тахтини эгаллаган унинг қондош-жигарбанди Малик Музаффар – Маҳмуд ибн Мамдуд Сайфиддин Қутуз шавкатли саркарда ҳалокатидан 29 йил ўтиб, 1260 йилда Айн Жолут ёнидаги муҳорабада мўғулий лашкарни тамом ер тишлатди. Миср […]

09.09.2025 | 15:16

img213

JADID KUTUBXONASI