KUTUBXONA
Muallif: admin
O‘ZBEK KUYLARINI QANDAY SAQLASH MUMKIN?
XX asrning 20-yillarida Moskva Davlat teatr san’ati institutida o‘qigan Qori Yoqubiy (Muhiddin Qori Yoqubov)ning mazkur maqolasida o‘zbek kuylarini kelajak uchun saqlab qolish, xususan, ularni notaga solishda fonograf – ovoz yozish uskunasidan foydalanish zarurati aytiladi. Gʻarb san’atidan farqli o‘laroq, Sharq musiqasi tabiatiga ko‘ra alohida yondashuvni talab etadi. Maqolada tilga olingan ayrim masalalar va tarixiy shaxslar bugungi kunda […]
18.04.2024 | 10:10
450
OBLIVION
HIKOYA Osmon ko‘m-ko‘k, yer yam-yashil edi. Bahorgi quyosh nurlari dam maysalar uzra yastanar, dam ariqdagi suvda jilvalanardi. Yer-u ko‘k orasida erka shabboda sarsari kezardi. Yaydoq daladagi yakka soyabon – marvartak tut ostida Saida yelkasiga skripka tirab mashq qilyapti. U yerga uzangan tut shoxlariga qistirilgan nota varaqlariga tez-tez ko‘z tashlagancha, o‘zini borliq sahnasidagi ijrochi-yu, tepada erinibgina […]
18.04.2024 | 10:06
325
QO‘YNIMDA MAKTUBING SAQLAB YURIBMAN
Menglixon qissasi (Maxtumqulidan ilhomlanib) G‘aribkim, Maxtumquli, Xiyla bilan yengdi Xon. Yulib ketdilar gulin, Bir guldurki, Menglixon. Dedim: – Mohitobonim, Dedi: – Go‘yo Menglixon. Ko‘zasi qalqib-qalqib, Daryoda oqib ketdi. Menglixonni yuz otliq Saroyga olib ketdi. Dedim: – Qo‘yding armonga, Dedi: – Ko‘ngildur vayron. Chirillab qoldi qizlar, Na dodga ulgurdilar. Sho‘rlik yigitni izlab, Qishloqqa yugurdilar. Dedim: – […]
18.04.2024 | 10:03
292
SAHRODAGI BOG‘BON
“Men osmondan pul tushishini kutmayman. Boylik ham, boylikning ortidan keladigan shon ham mehnat va mashaqqat bilan bo‘lgani yaxshi. Bekorga mehnatning noni shirin, deyilmaydi. Chunki zahmat chekib erishilgan muvaffaqiyatning qadri bo‘lak”, deydi surxondaryolik tadbirkor Islom Xudoyberdiyev. U bugun uyidan, oilasidan 1200 kilometr uzoqlikda, Orolbo‘yi mintaqasini obod qilish niyatida cho‘l kezib, nihol qadab yuribdi. Islom tadbirkorni u yerga borishga […]
18.04.2024 | 09:58
302
“ABU RAYHON BERUNIY” – TURKIYADA
Adabiyotda o‘qishli, badiiy yetuk bir asarning yozilishi, o‘quvchilar javoni-yu qalbidan o‘rin egallashi qanchalar quvonchli hodisa bo‘lsa, uning qardosh tilda chop etilib, boshqa mamlakat kutubxona-yu kitob do‘konlaridan joy olishi ming chandon quvonchlidir. O‘zbekiston xalq yozuvchisi Isajon Sultonning “Abu Rayhon Beruniy” romani “Beruniy: Abu Rayhonning siymolari” nomi bilan Turkiyada nashr etildi. Asarni “Zamonaviy o‘zbek hikoyalari” antologiyasi hamda […]
18.04.2024 | 09:55
481
Asosiy
SULAYMON MULKINING MUHRI
Yaqinda maktablardan biriga borgan Navoiy viloyati hokimi Normat Tursunov o‘zini sinfxonaga taklif qilgan mutasaddilarga “darsni buzishga hech kim, hatto hokimning ham haqqi yo‘q” deb aytgan gapi ijtimoiy tarmoqlarda ancha qizg‘in muhokama qilindi. Mas’ul shaxsning maktab, muallim va o‘quvchiga nisbatan bunday hurmati e’tiborga loyiq, albatta. | Bu o‘rinda gap Navoiy shahridagi 8-sonli umumta’lim maktabi haqida ketmoqda. O‘tgan […]
18.04.2024 | 09:43
399
Asosiy
MAHMUDXO‘JA BEHBUDIYNING YOSH AVLODGA MUROJAATI
Tarixdan ma’lumki, buyuk jadid bobolarimiz o‘z zamonasining fidoyisi, bo‘lg‘usi ozod jamiyatning faol targ‘ibotchisi bo‘lishlari barobarida, yosh avlod uchun ibrat namunasidir. Ana shunday jadidlarning yorqin namoyandasi, shubhasiz, Mahmudxo‘ja Behbudiy sanaladi. Taniqli jadidshunos olim Begali Qosimov o‘z davrida jadid bobomizni shunday tavsiflagan edi: “Mahmudxo‘ja Behbudiy XX asr bo‘sag‘asidagi Turkistonning orzu-armonlaridan biri sifatida maydonga keldi. U o‘z davrining ijtimoiy-siyosiy […]
18.04.2024 | 09:35
4696
YUSUFBEK HOJINING MARTABASI
Badiiy asar mukammal bo‘lsa, unda boqiy so‘z egasining pokiza tuyg‘ulari samimiy tarannum etilsa, nafosatga tashna ilm-ma’rifat ahli har vaqt bunday asarga qayta-qayta murojaat qilaveradi. Abdulla Qodiriyning “O‘tkan kunlar” romani shunday – doimiy murojaatga munosib durdona asardir. Bir asrdan beri qodiriyshunoslar bu roman haqida juda qimmatli adabiy talqinlar va maqolalar yozishdi. Bir tomondan qaraganda, roman hajmidan […]
18.04.2024 | 08:58
1684
Asosiy
ZAVOLSIZ ISHQ
Yoymachi ko‘klam ramazon oyi arafasida qut-barakotli qor-u yomg‘irlari bilan shitob kirib keldi. Ulug‘ ayyomlar arafasida ma’ruf odamlar bir-birlarini yo‘qlash, hol-ahvol so‘rashish, g‘amxo‘rlik ko‘rsatishga moyil bo‘ladilar. Milliy udumlarimiz ham doim odamgarchilikni yodga soladi. Shak yomg‘irlari ushbu insoniy tuyg‘ularni yanada kuchaytiradi. Eshigimda shoir Mahmud Toirning gulduragan tovushi eshitildi. – Diydor g‘animat, deb kelaverdim, Ibrohim aka, aybga buyurmang, […]
18.04.2024 | 08:52
367
O‘zbekistonlik yosh matematiklar xalqaro olimpiadada 9 ta medalni qoʻlga kiritishdi
Joriy yilning 25-30-mart kunlari Turkmaniston davlatining Arkadagʻ shahrida oʻtkazilgan xalqaro matematika olimpiadasida ishtirok etgan Oʻzbekiston jamoasi 2 ta oltin, 2 ta kumush va 5 ta bronza medalga sazovor boʻldi.
18.04.2024 | 08:36
404
UYG‘OTGAN HAM, UYG‘ONGAN HAM OMON BO‘LSIN
DA’VAT Uyg‘oq dilni uyg‘oq ruhlar xush ko‘rgaydir, Gʻaflat bosgan bo‘lar-bo‘lmas tush ko‘rgaydir, Imon hushyor yuragida nish urgaydir, Har millatda uyg‘otguvchi inson bo‘lsin, Uyg‘otgan ham, uyg‘ongan ham omon bo‘lsin. Vatanparvar vatan ichra bir vatandir, Oppoq guldek chaman ichra bir chamandir, Millat mardi millat uchun oliy sha’ndir, Ergashganlar mudom mardlar tomon bo‘lsin, Uyg‘otgan ham, uyg‘ongan ham omon […]
18.04.2024 | 08:34
469
Asosiy
Ijod maktablarida “Tasviriy sanʼat va chizmachilik” fani oʻrniga “Sanʼat” fani kiritish taklif etilmoqda.
Bunda faqat rasm chizish emas, balki rangtasvir, hunarmandchilik, kinematografiya, haykaltaroshlik va dizaynga oid koʻnikmalar oʻrgatiladi.
17.04.2024 | 13:26
424
TARAQQIYOT XURUJI
Nihoyat, O‘zbekiston ko‘chalarida ham elektromobillar ko‘payib qoldi. Xitoy tomondan shovqin-suronsiz, sassiz bostirib kelgan bu mashinalar bozorlarni zabt etgach, shahar bo‘ylab yoyilib ketdi. Bundan ikki yil avval ko‘chada onda-sonda ko‘zimiz tushgan elektromobilga hozir har qadamda duch kelamiz. Chunki Xitoyning yetakchi elektromobil ishlab chiqaruvchi BYD singari kompaniyalari dunyo bozorida Yevropa va Amerika kompaniyalarini ham dog‘da qoldirmoqda. Kompaniya […]
17.04.2024 | 12:03
237
NOBEL MUKOFOTI LAUREATINING MIRZO ULUG‘BEKKA MAKTUBI
Bu kun buyuk qomusiy olim, Amir Temurning nabirasi, “astronomiya shahzodasi” Mirzo Ulug‘bek tavalludining 630 yilligi jahon hamjamiyati tomonidan keng nishonlanmoqda. Ushbu muhim voqea arafasida “Samarkandiana” ensiklopedik loyihasiga dunyoning turli davlatlari tomonidan katta qiziqishlar bildirilyapti. Shveytsariyalik taniqli astrofizik, fizika bo‘yicha Nobel mukofoti sohibi Mishel Mayor Samarqand xalqaro texnologiya universiteti qoshida yangi tashkil etilgan “Inson. Madaniyat. Tinchlik” […]
17.04.2024 | 12:00
691
Asosiy
TURKISTONDAN RUHIY MADAD OLGAN JADID
Jadidlik harakati tarixi haqida so‘z borganda beixtiyor qrimlik Ismoil Gʻasprali tilga olinadi. Ta’kidlash lozimki, Turkistonning uyg‘onish yo‘liga chiqishida Ismoil Gʻasprali tashkil etgan “Tarjimon” (1883-yil 10-aprelda chiqa boshlagan) gazetasining o‘rni katta bo‘ldi. Uning o‘zi 1893 va 1908-yillarda ikki marta Turkistonga sayohat qildi. Ismoil Gʻasprali va uning “Tarjimon” gazetasi Turkiston jadidlari, umuman, butun o‘lkada jadidlik harakatining shakllanishida […]
13.04.2024 | 19:32
458
Binolar devorlarida ishlangan mozaika kompozitsiyalari madaniy meros roʻyxatiga kiritiladi
Bu haqda Vazirlar Mahkamasining tegishli qarori qabul qilingan. Bu roʻyxatga kiritilgan obyektlar mavjud boʻlgan turar joy va noturar joylardagi, ularning muhofaza tegralari va tutash hududlarida rejalashtirilgan qurilish ishlari bilan bogʻliq boʻlgan har qanday faoliyat turi Madaniy meros agentligining xulosasi olingandan soʻng amalga oshiriladi.
13.04.2024 | 19:13
380
“Xalqaro teatr kuni”da qaysi spektakllar namoyish etilishi maʼlum qilindi
Madaniyat vazirligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlar va Toshkent shahridagi teatrlarning 27-mart, chorshanba kungi repertuari eʼlon qildi.
13.04.2024 | 18:45
273
ALLA
Xalq orasida “alla” so‘zi “Alloh” ismidan, go‘dak qulog‘iga “Alloh” ismini singdirish uchun shunday aytilgan, degan qarash bor. Ammo Shavkat Rahmatullayevning “O‘zbek tilining etimologik lug‘ati”da “alla”ga shunday izoh berilgan: “Bu ot qadimgi turkiy tildagi “tinchlanish” ma’nosini bildirgan ala (ala-ala) undov so‘zidan o‘sib chiqqan; o‘zbek tilida “a” unlilari “ä” unlilariga almashgan, “l” undoshi qatlangan: ala-ala › alla […]
13.04.2024 | 18:05
1873
BUGUN AQLIY O‘YINLAR ZAMONIMI?
Bir paytlar keksalardan: “Odamning yoshi ulg‘aygan sayin bolaligiga tez-tez qaytadigan bo‘lib qolarkan”, degan gapni eshitsam hayron bo‘lardim. Endi shu holatni o‘zim boshdan kechiryapman. Ayniqsa, nevaralarimning o‘zaro munosabatlari, mashg‘ulotlari-yu o‘ynayotgan o‘yinlarini ko‘rganimda shunday holatga tushaman. Bolaligim kechgan davr ko‘z oldimdan o‘ta boshlaydi. Bugungi go‘daklarning nafaqat o‘yin va mashg‘ulotlari, o‘zaro gap-so‘zlari ham boshqacha. To‘g‘ri, davr o‘zgardi, fan-texnika […]
13.04.2024 | 17:40
446
XALQLARNI TUTASHTIRUVCHI NUQTA
Eron Islom Respublikasining O‘zbekistondagi Favqulodda va Muxtor elchisi Muhammadali ISKANDARIY bilan suhbat – Hurmatli elchi janoblari, avvalo, sizni va siz orqali butun Eron xalqini qadimiy va umumiy bayramimiz – Navro‘z ayyomi bilan tabriklaymiz. Xalqingizga shodiyona kunlar davomiyligini tilagan holda, keling, suhbatimizni Navro‘z haqidagi mulohazalar bilan boshlasak. Siz bu bayramning o‘ziga xosligini nimada deb bilasiz? – Navro‘zning ilk […]
13.04.2024 | 16:52
353
OLAM TAROZISINING SHAYINI
Sharq donishmandligi azal-azaldan yovuzlikdan ezgulik, qorong‘ilikdan yorug‘lik, yomonlikdan yaxshilik, qattiqdan yumshoq kuchli va sabotli ekani borasida saboq berib keladi. Ko‘p yillik mustahkam daraxt keksalikdan darak bersa, endi ko‘klayotgan navnihol, yoshlik tantanasi o‘laroq, dovul-u bo‘ronlarga bardoshli ekani ayni haqiqatdir. Ma’lumki, muvozanatini yo‘qotgan har bir narsa zavolga yuz tutishga mahkum. Tabiat ham shunga ko‘ra o‘z mutanosibligini saqlab, […]
13.04.2024 | 16:44
287