KUTUBXONA
Muallif: admin
Abdulla Qodiriy asarlari bo‘yicha tanlov
Ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalari agentligi tizimidagi Abdulla Qodiriy nomidagi ijod maktabi Abdulla Qodiriy tavalludi munosabati bilan ijodiy ishlar tanlovini e’lon qiladi. Tanlov quyidagi yo‘nalishlar bo‘yicha o‘tkaziladi:🔹 “Qodiriy asarlari qahramonlariga maktub” – bu yo‘nalishda ishtirokchilar Abdulla Qodiriy asarlaridagi har qanday qahramonga xayoliy maktub yo‘llashlari mumkin. Maktubda o‘sha davr voqealari, qahramonning taqdiri, bugungi zamon bilan qiyosiy tahlil va […]
01.04.2025 | 15:30
1248
ZAMONA KINOSIGA CHIZGILAR
Ikrom Bo‘riboyevning “Ketdik, kinoga tushamiz!” sarlavhali maqolasini o‘qib Kino – shubhasiz, san’atlar ichida eng qudratlisi, chunki u bir vaqtning o‘zida millionlab insonlar tafakkuriga ta’sir etish imkoniga ega. Bugungi tezkor, global dunyoda xalqimiz, ayniqsa, yosh avlod ongini turli mafkuraviy tahdid-u buhronlardan himoya qilish, ularni ruhan va ma’nan barkamol avlod qilib tarbiyalash, shuningdek, boy o‘tmishimiz, asriy qadriyatlarimizni […]
01.04.2025 | 09:13
624
“NIDERLANDDA O‘T YOQSAM…” YOKI OVRO‘PANING ODMI TO‘YLARI
Necha yildirki O‘zbekistonda to‘ylarni kamchiqim va ixcham tarzda o‘tkazish lozimligi haqida jamoatchilik bong uradi. Qator-qator teleko‘rsatuvlar tayyorlanib, aksariyat ekspertlar bu dabdaba-yu as’asaga tish-tirnog‘i bilan qarshiligini bildiradi. To‘y va ma’rakalarni tartibga solish to‘g‘risida hatto maxsus qarorlar ham qabul qilingan, biroq bu borada aytarli natijalarga erishilmadi… Barchamiz to‘yga taklif qilinamiz, bunday tantanalarda ko‘p bora ishtirok etganmiz. To‘ylarimizdagi […]
30.03.2025 | 10:38
488
Asosiy
“MANA, BUGUN NAVRO‘ZI OLAM…”
Navro‘z ayyomida O‘zbekiston Qahramoni, O‘zbekiston Respublikasi Davlat madhiyasi muallifi, O‘zbekiston xalq shoiri Abdulla Oripov tavallud topgan. Shu munosabat ila aziz ustozimizning rafiqasi Hanifa aya bilan dildan suhbat qildik… Ulug‘ shoirimizning yorqin xotiralari, dil tubiga cho‘kkan orzu-armonlari, quvonchlari Hanifa aya tilida yana bir bor qog‘ozga to‘kildi. – Abdulla Oripov Navro‘z bayrami kuni tug‘ilgan. Bunda ham bir […]
29.03.2025 | 18:00
794
DIN
“Din” so‘zi lug‘atlarda arabcha deb izohlangan, hatto arab tilida “dayana” yoki “daana” fe’li ham mavjud bo‘lib, lug‘atda bu fe’lning: “bo‘ysunish”, “itoat etish”, “qarz olish”, “qarz berish”, “mahkamaga tortish” kabi ko‘plab ma’nolari keltirilgan. Shuningdek, bu fe’ldan: idaana – ayblov;day’in – qarz beruvchi, kreditor;dayyaan – hakam (sudya);diyonat – inonch, diniy ta’limot kabi ko‘plab masdarlar ham yasalgan. Ammo […]
29.03.2025 | 10:00
1169
ESKI ARAVA IZIDAN
Qirq yil avvalgi gap. O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasida yig‘ilishda bir olim “Ozod Sharafiddinov maktabda o‘zbek mumtoz adabiyoti kerak emas, uning o‘rniga hozirgi adabiyot o‘qitilsin, deyapti. Bu qanaqasi?” deb qoldi. Hamma hayron. Ozod aka esa izoh berish uchun so‘z oldi. – Men bunday demaganman, qanday qilib Navoiy, Muqimiy asarlari o‘qitilmasin, deyish mumkin?! Aksincha, klassik so‘z san’atimizni bolalar […]
28.03.2025 | 15:37
753
“IKI ZULF IKI LAYLAT UL-QADRDUR”
Bir xalqni yo‘qotish uchun unga mansub odamlarni qirib tashlash shart emas. Buning uchun uni o‘tmishidan ayirishning o‘zi kifoya. Yangicha jamiyat bayrog‘i-yu “jannatda ham topilmas” go‘zal hayot va’dasi ostida kechgan sovet zamonida xalq paydo bo‘lganidan bu yog‘iga misqollab yig‘gan, hali asrlar xizmat qilishi zarur madaniy boyliklarning ko‘pidan ayrildik-qoldik. Marhum ustozimiz, atoqli tarjimon, professor Gʻaybulla as-Salom o‘kinch […]
28.03.2025 | 12:48
378
TELEFONQARAMLIKDAN QUTULISH YO‘LI
Kunlar isib, atrof gul-u giyohlarga burkangan bir pallada elimiz shod-xurram Navro‘z bayramini nishonlashga chog‘langan. Dam shu damdir, deb qir-adirlarga chiqib har tomonga yugurging, ko‘ksingni bahor havosiga to‘ldirib-to‘ldirib nafas olging keladi. Bu istakni juda ko‘p yurtdoshlarimizning ko‘zidan o‘qib olish mumkin. Biroq, afsuski, aksariyat yoshlarga e’tibor bilan boqsangiz, olam shunday yashnab turgan pallada ham ularning ko‘zida telefon […]
28.03.2025 | 09:12
302
HUMO BO‘LIB BOSHIMGA QO‘NGIN!
Turkiy elatlar taqvimida bahoriy tengkunlik qadim-qadimdan ulkan bayram sifatida nishonlab kelinadi. Bugungi kun o‘lchovlarida esa ota-bobolarimizning o‘sha an’analari yanada sayqallanib, yanada joziba kasb etib, dunyo xalqlarining e’tiborini o‘ziga tortayotgan bayramlar qatoriga kirmoqda. Yaxshi narsa, yaxshi kunlar hech qachon xalq xotirasidan o‘chmaydi. Yaqin o‘tmishda qatag‘onga uchragan milliy bayramlarimizning mustaqillik sharofati bilan qaytadan qad rostlab, umumxalq bayramiga […]
27.03.2025 | 16:18
498
XO‘JAND MEHMONLARGA MUNTAZIR
Har yilgi Navro‘zdan ham bu gal yal-yal ochilib ketgan qadimiy va navqiron Xo‘jand oliymaqom mehmonlar poyiga anvoyi gullardan, oq, qirmizi, gunafsharang – turli tuslarda tovlanib turuvchi lolalardan poyandoz to‘shamoqda. Oppoq o‘rik gullari ulug‘ mehmonlar qadami ostiga bir-bir to‘kilmoqda. Salobatli Mevag‘ul tog‘i, azim Sirdaryo, ne-ne asrlardan so‘zlaydigan Xo‘jand qal’asi “Xush kelibsiz, aziz mehmonlar!” “Xush omaded, mehmononi […]
27.03.2025 | 09:18
234
LOLAZORGA BURDIM YUZIMNI
SEN BAHORNI SOGʻINMADINGMI? Uyg‘onguvchi bog‘larni kezdim,Topay dedim qirdan izingni.Yonog‘ingdan rang olgan dedim –Lolazorga burdim yuzimni,Uchratmadim ammo o‘zingni,– Sen bahorni sog‘inmadingmi? Uzoqlarda zalvorli tog‘larXayolimni keldilar bosib.Kechdi qancha intizor chog‘lar,Vasling menga bo‘lmadi nasib,Sensiz men ham, bahor ham g‘arib,– Sen bahorni sog‘inmadingmi? O‘ngirlarda sakraydi ohu,Na’matakda sa’va mittijon.Qorliklardan sipqarilgan suv,Daralarda uradi javlon.Nigohimdan faqat sen pinhon,– Sen bahorni sog‘inmadingmi? Mana, […]
26.03.2025 | 15:51
530
HAMJIHATLIK BAYRAMI
Juda olis tarixga ega bo‘lgan qadimiy Sharq xalqlari Navro‘zi BMT tomonidan bundan o‘n besh yil muqaddam xalqaro bayram sifatida e’lon qilingan edi. Bu, albatta, Markaziy Osiyoning qardosh xalqlari qalbida iftixor tuyg‘usini jo‘sh urdirgani shubhasiz. Negaki, Navro‘z bayramining mohiyati azaldan umuminsoniylik g‘oyalariga yo‘g‘rilganligi bilan ajralib turadi. “Bu bayram xalqning poklik va xursandchilik kunidir”, deganida haq edi […]
26.03.2025 | 11:22
383
SHOHONA TUHFA
12-mart kuni Yelisey saroyidagi oliy darajadagi uchrashuv chog‘ida Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev Fransiya Prezidenti Emmanuel Makronga buyuk fransuz yozuvchisi Viktor Gyugoning o‘zbek tiliga tarjima qilingan “Kulayotgan odam” romanining ilk nusxasini sovg‘a qildi. Tiklangan an’ana Bundan avval ham davlatimiz rahbari tomonidan Turkiya, Vengriya, Yaponiya, Belarus, Tojikiston, Qirg‘iziston, Turkmaniston, Qozog‘iston yetakchilariga o‘sha xalqlarning mumtoz siymolari qalamiga mansub kitoblarning […]
26.03.2025 | 09:09
494
MAQSADLARI BIR, UDUMLARI MUSHTARAK
Tojikiston Respublikasining O‘zbekistondagi Favqulodda va Muxtor elchisi Abdujabbor Rahmonzoda bilan suhbat – Hurmatli elchi janoblari, avvalo, siz orqali birodar tojik xalqini Navro‘z bayrami bilan qutlaymiz. Ushbu ayyom siz-u bizga ajdodlarimizdan meros ezgu qadriyat sanaladi. Biz bu kunning tantanalarini sumalak uchun bug‘doy ko‘kartirishdan boshlaymiz. Xo‘sh, Tojikistonda bayram qanday o‘ziga xoslik bilan boshlanadi? – Tashakkur. Men ham […]
25.03.2025 | 15:20
542
Insonlar qachon gapira boshlagan?
Massachusetts texnologiya instituti olimlarining yangi genetik tadqiqotlariga ko‘ra, insonlarning til orqali so‘zlasha boshlashi dastlab bundan taxminan 135 ming yil oldin shakllana boshlagan. Keyinchalik, taxminan 100 ming yil oldin tildan ijtimoiy miqyosda keng foydalanilgan. Hozirgi inson turi hisoblangan Homo sapiens, taxminan 230 000 yil avval paydo bo‘lgan. Homo sapiens paydo bo‘lgandan keyin, odamlar guruhlari geografik jihatdan […]
25.03.2025 | 11:50
516
Asosiy
RASULNING PATIMATI
Mashhurlarning ayollariga hamma havas qiladi. Go‘yoki ularning hayoti har tomonlama to‘kis, faqat baxtdan iboratday. Aslida-chi? Balki, el nazariga tushgan insonlarning rafiqalariga ikki karra og‘irroqdir? Agar uning turmush o‘rtog‘i millat qayg‘usi, she’r dardi bilan yashayotgan katta shoir bo‘lsa-chi? Ular avvalo turmush o‘rtog‘i uchun nafaqat yashashga, balki u kabi o‘ylab, u kabi sevib-nafratlanadigan, ayni paytda u bilan […]
25.03.2025 | 09:11
562
Betxoven soch tolalarining DNK tahlili deyarli 200 yildan so‘ng kutilmagan sirlarni oshkor qildi
Lyudvig van Betxovenning vafotidan deyarli 200 yil o‘tgach, uning so‘nggi iltimosi u hech tasavvur qila olmaydigan tarzda amalga oshirildi. Olimlar guruhi bastakorning haqiqiy soch tolalaridan olingan genetik materiallarni tahlil qildi. Bu tahlil natijasida uning sog‘lig‘i, vafoti sababi va hatto kutilmagan oilaviy siri haqida yangi ma’lumotlar aniqlandi. Oldingi tadqiqotlar Betxovenning sog‘lig‘i yomonlashishiga qo‘rg‘oshindan zaharlanish sabab bo‘lgan […]
24.03.2025 | 16:47
569
TO‘RT OYOQLI… BOLALAR
Bugun ijtimoiy tarmoqlarda urchiyotgan va jamoatchilikning qizg‘in muhokamasiga sabab bo‘layotgan mavzulardan biri – kvadrobika harakati. Kvadrobika hozir ayrim yoshlar orasida mashhurlashgan submadaniyat bo‘lib, mohiyati hayvonlarga taqlid qilishdan iborat. Kvadrobika izdoshlari, odatda, o‘zlari taqlid qilayotgan hayvon niqobini kiyib, to‘rt oyoqlab harakat qiladi. Ular it bo‘lib vovullashi, mushuk bo‘lib miyovlashi mumkin, ba’zan ular qutirgan hayvonga taqlid qilib […]
24.03.2025 | 15:55
1209
“MUJMAL” ASLI MUJMALMI?
Tilimizga arab tilidan kirgan mujmal so‘zini biz hozirgi paytda “lanj, mavhum, na u yoqlik, na bu yoqlik, tushunarsiz, tayinsiz” ma’nolarida ishlatamiz. Lanj, kesib gapirmaydigan, ezma kishilarga nisbatan “bu mujmal odam” deymiz. Holbuki, bu so‘zning tub ildizi “qisqa”, “lo‘nda” ma’nolarida keladi. Bu ma’no so‘zning hozirgi ma’nosiga mutlaqo qarama-qarshi. Alisher Navoiy asarlarida ham mujmal so‘zi “qisqa” ma’nosini […]
24.03.2025 | 11:01
626
Oʻzbekiston xalq yozuvchisi Shukur Xolmirzayev tavallud topgan kun
Shukur Xolmirzayev 1940-yil Surxondaryo viloyati Boysun tumanida tavallud topgan. 1991-yil O‘zbekiston xalq yozuvchisi faxriy unvoniga sazovor bo‘lgan. Uning dastlabki hikoya va ocherklari 1958-yildan nashr etila boshlagan. Yozuvchilar orasida birinchilardan bo‘lib o‘zbek xalqi tarixining “bosmachilik harakati” deb atab kelingan davrini o‘rgana boshladi. Yozuvchining “Qil ko‘prik” romani va “Qora kamar” pyesasida shu mavzu o‘z ifodasini topdi. Adib […]
24.03.2025 | 09:16
10388
BOQIY LAVHALAR
Bugungi avlod bir paytlar taniqli suratkash bo‘lgan Sodiq Mahkamovni deyarli bilmaydi. Ular butun umrini gazeta-jurnallarni noyob fotoasarlari bilan bezagan, qanchadan qancha tarixiy, madaniy-ma’rifiy voqealarni o‘z ko‘zi bilan ko‘rgan, suratlarga muhrlagan, bu kasbni ijodiy tafakkur darajasiga ko‘tara olgan bu iste’dod egasi bilan tanish emas. Nafaqat Sodiq Mahkamovni, Noʻmon Muhammadjonov, Ravil Albekov, Sirdaryo paxtazorlarida birinchi bo‘lib ochilgan […]
20.03.2025 | 16:30
458