KUTUBXONA
Muallif: admin
“MEDUZA” SOLI”
Parijda “Luvr” muzeyiga kirish uchun navbatda turarkanmiz, biz kabi boshqa minglab san’at shinavandalari ham o‘zlari havaslagan asarlar tomoshasiga orziqayotganini ko‘rib, “Muncha hamma bu joyga oshiqmasa!” deyman rafiqimga. Muzey yetti iqlimdan kelgan sayyohlar bilan tirband ekaniga qaramay, barchani barobar bag‘riga sig‘dira olganidan taajjublanaman. Kirish zali judayam tiqilinch, biroq ichkariga oralaganingiz sari odamlar ham sanjoblasha boradi. Anavi xitoylik […]
30.09.2024 | 10:36
602
BULBUL TAN BERGAN
Xotiram pand bermasa, Mahmudjon Tojiboyev haqida o‘ttiz besh yillar oldin yozgan maqolamga shunday sarlavha qo‘ygan edim. Unda bir rivoyat keltirilgani esimda: qadimda mashhur bir xonanda va sozanda o‘tgan ekan. U kuyni shunday chalar, ashulani shunday kuylar ekanki, har qanday tinglovchi ko‘z yoshini tiyolmaskan. Bir kuni o‘sha xonanda sel bo‘lib qandaydir mumtoz kuyni chalib, ohangiga o‘zi […]
30.09.2024 | 10:22
390
Migel de Servantesning «Don Kixot» asaridan iqtiboslar
“Don Kixot” – buyuk ispan yozuvchisi Migel de Servantes Saavedra qalamiga mansub roman. Asar ikki jildda nashr etildi. Birinchisi 1605-yilda, ikkinchisi 1615-yilda dunyo yuzini ko‘rdi. Roman ritsarlar haqidagi asarlarga parodiya sifatida yaratildi. Keyinchalik juda ko‘p tillarga tarjima qilinib, dunyo adabiyotining eng mashhur asarlaridan biriga aylandi. Uxlayotganimda qo‘rqinchni ham, mehnatni ham, rohatni ham bilmayman, kishilar fikrini […]
29.09.2024 | 17:03
2293
Rauf Parfi hayoti va ijodiga bag‘ishlangan videomateriallar
O‘zbekiston xalq shoiri Rauf Parfi 1943-yil 27-sentyabrda Toshkent viloyati Yangiyo‘l tumanining Sho‘ralisoy qishlog‘ida dunyoga keldi. Uning “Karvon yo‘li” (1969), “Aks-sado” (1970), “Tasvir” (1973), “Xotirot” (1975), “Ko‘zlar” (1977), “Qaytish” (1978), “Sabr daraxti” (1986), “Sukunat” (1989) va “Tavba” kabi o‘nlab she’riy to‘plamlari nashr etilgan. O‘z qo‘li bilan tartib bergan “So‘nggi vido” (o‘limidan so‘ng, 2006-yili chop etilgan), “Hukmnoma” […]
27.09.2024 | 16:03
8091
HOZIRJAVOBLIK NAMUNASI
Joriy yilda O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi tomonidan yosh ijodkorlar-u talaba-yoshlar o‘rtasida kitobxonlikni keng targ‘ib qilish va ommalashtirish maqsadida talay ilmiy, badiiy, publitsistik ruhdagi o‘qishli kitoblar chop etildi. Xususan, yaqinda Parijda o‘tkazilgan XVII yozgi Paralimpiya o‘yinlarida rekord natija ko‘rsatgan paralimpiyachilarimizning tarixiy g‘alabasiga bag‘ishlangan “Olimp uzra hilpirar O‘zbekiston bayrog‘i” to‘plamining ikkinchi nashri chop etildi. Xabaringiz bor, kitobning ilk […]
27.09.2024 | 15:44
333
O‘ZBEKNING PIYOLASI
Bilmayman, qaydan kelib bizga ilashgan odat – o‘zbeklarda ham nonushta qahvasiz tatimaydigan bo‘lgan. Qahva idishlardan foydalanish esa xuddiki, ming yillardan davom etayotgandek yoki shu idishdan boshqasiga quyib ichsak, tomog‘imizdan o‘tmaydigandek go‘yo. Bir-biriga rasmlar tushirilgan qahva idishlari sovg‘a qilish urfi avj olgani sari, ko‘pchilik qatori biz ham eldan qolmaslikka tirishamiz. Mayli-da, nimasi yomon, yoqimli odat ekan-ku, […]
27.09.2024 | 15:12
431
Asosiy
KITOBGA OTILGAN O‘Q
“O‘tkan kunlar” romani bunyod bo‘lganiga bir asr to‘ldi. Alloma buvamizning bu asari xususidagi yoqimli e’tiroflar, yangi davr qodiriyshunoslarining talqin va tahlillari, ayni damda xalq orasidagi g‘aroyib xotiralar ham hamon og‘izdan og‘izga o‘tib kelayotir. Tarix fanlari doktori, professor Abdulaziz Muhammadkarimov shunday hikoya qilgan edi: “1956-yili Intelligensiyaning ikkinchi qurultoyida Nuriddin Akramovich Muhiddinov o‘z ma’ruzalarida Abdulla Qodiriyni oqlash, […]
27.09.2024 | 15:06
1321
SHARAFLI MAQOM
Inson zoti qaysi zamon va makonda yashamasin, qaysi kasbni tanlamasin, har vaqt ustozga muhtoj bo‘ladi. Haqiqiy ustozning maqom-martabasi bag‘oyat yuksak, unda ibratga loyiq fazilatlar mujassam bo‘lmog‘i darkor. Insonning pokiza qalbini bunyod qilish bilan mashg‘ul bo‘ladigan fidoyi muallimga ehtirom ko‘rsatish xususida hazrat Navoiy aytadiki: Haq yo‘lida kim senga bir harf o‘qitmish ranj ila,Aylamak bo‘lmas ado, oning […]
27.09.2024 | 14:32
523
TURKIY MEROS VA TURIZM
MADANIY MEROS – TURIZM KO‘ZGUSIDA Turkiy dunyo mushtarak tarixiy ildizlar, til an’analari va madaniy qadriyatlari bilan bog‘langan ko‘plab davlat va xalqlarni birlashtirgan noyob geosiyosiy mintaqadir. Bu mintaqaga kirgan mamlakatlar milliy o‘ziga xosligi va tarixiy o‘z taqdirini belgilashda muhim rol o‘ynaydigan boy madaniy merosga ega. Turkiy dunyoning global ahamiyati uning Yevropa va Osiyoni bog‘lovchi geosiyosiy mavqeyi, […]
27.09.2024 | 12:59
721
Akmal Ikromov nima uchun qatag‘on qilingan edi?
O‘g‘li Komil Ikromov xotiralari Akmal Ikromov O‘zbekiston tarixidagi bahsli va ziddiyatli shaxslardan biridir. Ilk ish faoliyatini 1918-yilda Toshkent va Namangan shaharlarida o‘qituvchilik qilishdan boshlagan Akmal Ikromov dastlab “Elxon” taxallusi ostida sovet tuzumiga qarshi she’rlar yozgan. Toshkent pedagogika kurslarida o‘qib yurgan kezlari u ilk bor sotsialistik g‘oyalar bilan yaqindan tanishgan. 1920–1922-yillarda Farg‘ona, Sirdaryo viloyatlarida turli lavozimlarda faoliyat ko‘rsatgach, […]
27.09.2024 | 12:18
986
VODILNING JADID SHOIRI
Farg‘onada Vodiliy taxallusi bilan tanilgan ijodkorlardan biri – iste’dodli shoir Rauf Parfining ustozi Abdurahmon Vodiliy bo‘lsa, ikkinchisi – ulug‘ olim, mufaqqih, muarrix, shoir va adib Oxunjon qori Vodiliy (1872–1958, yana bir taxallusi Asiy)dir. Butun umrini ilm va ziyo tarqatishga sarf etib, 120 dan ortiq ilmiy-ma’rifiy asarlar yozib qoldirgan bu ulug‘ zot nafaqat Vodil xalqi, balki […]
25.09.2024 | 10:36
450
Uilyam Folkner tavallud topgan kun
Adabiyot yoʻnalishida Nobel mukofoti sovrindori (1949) Uilyam Folknerning “Askar mukofoti” (1926) va “Chivinlar” (1927) romani chop etilgan, biroq, bu asarlar muvaffaqiyat qozonmagan. Folkner umidsizlanmay, “Sartoris” (1929) romanini yozgan. Asar voqealari Amerika janubida joylashgan xayoliy Yoknapatora shahrida kechadi. Ushbu roman tanqidchilar eʼtiborini tortgan boʻlishiga qaramay, Folkner “Shovqin va gʻazab” (1929) romanidan keyingina tan olingan. Davrimizning fojiasi […]
25.09.2024 | 09:53
440
MA’RIFATPARVAR MUALLIMLAR: RAHIMIYLAR
Rahimiylar oilasi o‘z vaqtida dehqonchilik bilan shug‘ullandi. Biroq bu oila eng olijanob kasb – muallimlik bilan juda katta e’tibor qozondi. Oilaning otasi Mulla Rahimjon domla muallim sifatida yangilikka qiziquvchan, maktablarga kirib kelayotgan texnika vositalariga, ilg‘or o‘quv usullariga, yangi darsliklarga befarq qaramaydigan o‘qituvchi edi. Shunga ko‘ra uni “qadimchilar” toifasiga kiritib bo‘lmasdi. Bu hol uning o‘g‘illari va […]
24.09.2024 | 16:10
763
Asosiy
TADQIQOTLARDA YANGI BOSQICH
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 2024-yil 31-avgust kuni poytaxtimizdagi Shahidlar xotirasi xiyobonida davlat, jamoat tashkilotlari vakillari va nuroniylar bilan birgalikda har yildagidek qatag‘on qurbonlarini yod etish marosimida qatnashdi. Xiyobondagi ramziy qabr yonida ularning ruhiga bag‘ishlab Qur’on tilovat qilindi, tarixiy haqiqatni tiklash, yoshlarni Vatan ozodligi, mustaqilligi yo‘lida qahramonona kurash olib borgan, mustabid chorizm, sovet mustamlakachiligi qurboni […]
24.09.2024 | 15:52
247
MANGULIK SHU’LASI
Aslida o‘zining ilm-u amallari, vatanparvar hamda fidoyiligi bilan mangulikka kirish, toabad ziyo taratish hammaga ham nasib qiladigan ulug‘lik emas. Ammo turkiy xalqning xususan, o‘zbeklarning yaqin o‘tmishiga e’tibor qiladigan bo‘lsak, o‘zining ma’rifatparvarligi, zukkoligi va dunyoqarashi bilan dunyo tamadduniga munosib hissa qo‘sha olgan ziyolilarimizning sanog‘iga yetish qiyin. Ana shunday ulug‘ siymolardan biri, jadidlarning yetuk namoyandasi, samarqandlik Saidahmad […]
24.09.2024 | 15:04
621
ZAMONAVIY MUTOLAA
Xalqaro tadqiqot instituti o‘tkazgan so‘rovnoma natijalariga ko‘ra, 2016-yili dunyoning eng kitobxon millati xitoyliklar bo‘lishdi. So‘rovnomaga javob bergan xitoyliklarning 70 foizi har kuni yoki har haftada aqalli bir marta kitob o‘qishini ta’kidlagan. Ikkinchi o‘rinni rossiyalik (59 foiz), uchinchi o‘rinni ispaniyalik (57 foiz) kitobxonlar egallashdi. Hozirgi kunda kitob o‘qishning turli xil usullari va vositalari keng tarqalgan. Kitob […]
24.09.2024 | 14:10
554
NAFS, JISM VA RUH
HAR ODAMNING ENG YOVUZ DUSHMANI Inson, aslan olganda, jism va ruhdan tashkil topgan. Jism esa nafsga ega. Nafs va jism – hayvonlarda ham bor. Lekin ruh yo‘q ularda. Shu jihatlari bilan inson, bir tarafdan jonzotlarga, ikkinchi tarafdan farishtalarga o‘xshaydi. Chunki farishtalarda mutlaqo nafs bo‘lmaydi. Ular faqat Alloh ibodati bilan mashg‘ul. Endi savollar tug‘iladi: “Agar hayvoniylik […]
24.09.2024 | 12:50
1548
Asosiy
ARMINIY VAMBERI O‘ZBEK DIYORI VA ALLOMALARI HAQIDA
Markaziy Osiyo mintaqasi, qadim Turon o‘lkasi dunyo ahlini, xususan, tarixchi olim va sayyohlarni azaldan o‘ziga maftun etib keladi. Yurtimiz haqida Sharqu Gʻarb olimlari, shoir-u adiblari tomonidan ko‘plab asarlar bitilgan. Biroq ular orasida vengriyalik mashhur sharqshunos olim, tilshunos, sayyoh va yozuvchi Arminiy Vamberining mintaqamizga qilgan safariga oid xotiralari (“O‘rta Osiyo bo‘ylab sayohat”, “O‘rta Osiyo ocherklari”, “Buxoro […]
24.09.2024 | 11:51
1712
“QARS IKKI QO‘LDAN… QARZ-CHI?”
Yoxud qarmoqni ham ishtiyoqmand ovchiga berish kerak …Tog‘amning o‘g‘li harbiy xizmatdan keyin ma’lum muddat yo‘l qurilishi idorasida ishladi, ammo qatnab ishlash joniga tegdimi bir kunda bo‘shadi. Mana o‘n besh yillar bo‘ldi, biror korxona yoki tashkilotda ishlamaydi. Yaqinda kelin tushirdi, el qatori to‘y berdi. Besh yil oldin yangi rusumdagi yengil mashina ham olgandi. Yana uch nafar […]
24.09.2024 | 11:24
556
O‘TMISH VA KELAJAK TUTASHGAN NUQTADA
Tarix fanlari doktori, professor, O‘zbekiston Fanlar akademiyasi akademigi, O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan fan arbobi Ahmadali Asqarov bilan ilk suhbatimiz gazetamizning avvalgi sonlaridan birida e’lon qilingan edi. Unda Namangan viloyatidagi Uchtepa qadimiy yodgorligida olib borilayotgan ishlar, Haylam yodgorligi tarixi, uning topilishi haqida so‘z yuritilgandi. Muhtaram olimimiz bilan bu galgi muloqotimiz turkiy davlatlarning shonli tarixi hamda ayni paytda xorijlik […]
24.09.2024 | 11:00
515
“OTLANDI” VA “QUSHLANDI”
Avvalroq o‘zbek tilida qishloq so‘zi bormi, demak, mantiqqa ko‘ra, bu tilda qishlashning ziddi bo‘lgan, to‘g‘rirog‘i egizagi bo‘lgan yozloq so‘zi ham bo‘lishi kerak degan fikrda yaylov va chayla so‘zlari xususida mulohaza yuritgan edim. Bu mavzumiz ham shunga mosroq. Tilimizda yo‘lga tushish otlandi so‘zi bilan ifodalanadi. Otdami, avtomobildami, poyezddami, baribir, yo‘lga tushdingizmi, otlangan bo‘lasiz. Qadimgi tilimizda qanotlanish, […]
23.09.2024 | 17:06
248