Go‘zal Turkiston
0:00
/
Toshkent
temperature icon 9°C

“JADID” GAZETASINING YANGI SONIDA: ✏️Usmon NOSIR: BOĞIM ✏️Iqbol MIRZO: KELAJAK UÇUN MAS’ULIYAT ✏️Gulçehra UMAROVA: ASRNI BÖYLAGAN ADIB ✏️Komil SINDOROV: “JAVOHIR SINDOROVNING BOBOSI BÖLIB TANILDIM“ ✏️E’zozxon KARIMOVA: MILLIY YUKSALIŞ SARI ✏️Orif ODILOV: ÖZBEK-QOZOQ MADANIY HAMKORLIGI MUSTAHKAMLANMOQDA ✏️Nusratullo JUMAXÖJA: TADQIQOT-ROMAN ✏️Abbos ŞOYIMOV: XALQARO MEDIAFORUM ✏️Zikrilla MUHAMMAD: ANQARADA ADABIYOT BAYRAMI ✏️Ikrom BÖRIBOYEV: KEÇA VA BUGUN ✏️Muhayyo RUSTAMOVA: OG‘RIQ NUQTA ✏️Abdulhamid MUXTOROV: UYLAR SOYASIDA QOLAYOTGAN SAVOLLAR ✏️Jasmina ISROIL: SYUKURO MANABE – IQLIMŞUNOSLIK “OB-HAVOSI”NI ÖZGARTIRGAN NOBELÇI ✏️Rustambek ŞAMSUTDINOV: QONLI JILD ✏️Alişer SANDIBOYEV: SAMARQAND NEÇA YOŞDA? ✏️Nigina ISKANDAROVA: “KITOB, MENING DÖSTIMSAN” ✏️Jamoliddin BADALOV: “OLTIN QALAM” UMMON ORTIDA

TAVSIYA QILAMIZ


JADIDLAR


Bo'lim: Maqolalar

Asosiy

QONDA BITILGAN MAKTUB

Qatag‘on mashinasi qurboni bo‘lganlar orasida toshkentlik A’zamxo‘ja Burhonxo‘jayev ham bor edi. Respublika miqyosidagi taniqli arboblardan bo‘lgan bu inson 1937-yili Fayzulla Xo‘jayev va Akmal Ikromovning “dumi” sifatida hibsga olinadi va shu ketganicha uyiga qaytmaydi… A’zamxo‘ja Burhonxo‘jayev qamalganidan so‘ng, uning hovlisi tortib olinadi, oila boshpanasiz qoladi. Olti nafar bola bilan xor-zor bo‘lgan ona “Otchopar” mahallasida buvilaridan meros […]

16.04.2026 | 10:01

img947

Asosiy

TUHMAT TOSHNI YORADI

1938-yil 5-oktyabr kuni Toshkentda navbatdagi hukm ijro etildi. SSSR prokurori Vishinskiy qarori bilan yana bir mahkum – endigina 35 yoshni qarshi olgan Andijon farzandi Komiljon Alimov qatlgohda otib tashlandi. U asli kim edi? Bu savolga javob izlash asnosida uning qisqa, biroq ziddiyatlarga to‘la hayot yo‘li va faoliyatiga yuzlanamiz. Komiljon Alimov 1903-yili Andijon shahri Eski Kapa […]

15.04.2026 | 17:07

img1083

YANGI ZAMON ILMI

O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi prezidenti, O‘zbekiston Qahramoni Shavkat AYUPOV bilan suhbat – Fanlar akademiyasi har bir davlatning yetakchi ilmiy-tajriba markazi, ilmiy salohiyati ko‘zgusidir. Garchi O‘zbekistonda Fanlar akademiyasi 1943-yilda tashkil etilgan bo‘lsa-da, uning ildizlari ming yilga borib taqalishiga tarix guvoh. Shunday emasmi, ustoz? – To‘g‘ri mulohaza yuritdingiz. Birinchi Sharq Renessansi (IX–XII asr) avvalida Muhammad Xorazmiy, Ahmad […]

15.04.2026 | 16:06

img1640

QALTIS “SVETOFOR”LAR

BU POYGADA HAMMAMIZ OT CHOPTIRIB KO‘RGANMIZ Ustoz Abdulla Orif: “Millat, bir qarasang, boboga o‘xshaydi, bir qarasang, yosh bolaga o‘xshaydi. Shuning uchun uni svetofordan o‘tayotganda, ehtiyot bo‘lib o‘tkazib qo‘yish kerak”, degandi hazil aralash. Farosat bilan qarasangiz, bizning chekimizga tushgan XXI asrning qaltis, chalg‘ituvchi “svetofor”lari ko‘p ekan. Ular har qadamda, har xil shaklda uchraydi. Bu svetoforlarning ba’zida […]

15.04.2026 | 13:52

img886

BIR KISHI O‘QIYOTGAN KITOBLAR

Kuzatilayotgan manzara Ustoz jurnalist Mahmud Sa’diy ayrim olimlarni kimgadir tanishtirganda, oshkora istehzo bilan shunday derdi: “Bu kishim juda mashhur olim, darsliklari, monografiyalari, hatto o‘quv qo‘llanmalarini ham kamida uch kishi yoppasiga o‘qiydi”. Gapning kesatiq ekanini anglamagan odamning xayoliga, ajablanganidan shunday savollar keladi: Nega uch kishi? Butun boshli kitobni-ya? Gʻalati emasmi? Unda bu kitobning nashr etilganidan nima […]

15.04.2026 | 10:36

img719

CHO‘QQILAR SARI

“Osmon ustuni” deb ta’riflangan Tibet tog‘lari yelkalaridagi maktablardan biri dengiz sathidan qariyb besh yarim ming kilometr balandlikda joylashgan ekan. O‘quvchilar sportchilar ham ko‘tarilishga qiynaladigan cho‘qqidagi ta’lim maskaniga har kuni bilim olish uchun chiqib-tushishi hech kimni hayratga solmaydi. Pxumachanglik bilimsevar bolalarning ishtiyoqini na issiq, na sovuq susaytira oladi. Rost, insonda qiziqish va ishtiyoq uyg‘otilsa, u har […]

15.04.2026 | 09:19

img736

DEVONIYNING DARAKSIZ DEVONI

Xiva xonligi saroyida nufuzli hunar egalaridan biri muhrkon hisoblangan. Bu kasb egasi xon, vaziri akbar, devonbegi, qozikalon, muftiy, qal’a hokimlari, raiyat qozilari uchun muhrlar yasagan. Muhrlar odatda qattiq yog‘ochdan, ko‘p hollarda hayvon suyaklaridan yasalgan. Fil suyagidan yasalgan muhrlar kamyob bo‘lib, bu ayni paytda muhr egasining ijtimoiy-iqtisodiy nufuzini ham belgilagan. Xiva xonligi taxtida eng ko‘p o‘tirgan […]

14.04.2026 | 15:38

img794

MIYADAGI GPS TIZIMI KASHSHOFLARI

2014-yilgi fiziologiya yoki tibbiyot bo‘yicha Nobel mukofoti ikkiga bo‘lindi, yarmi Jon Okifga, yarmi Mey-Britt Mozer va Edvard Mozerga “Miyada joylashuv tizimiga javob beruvchi hujayralarni kashf etganliklari uchun” berildi. Tadqiqot miyada “ichki GPS”, ya’ni joylashuv va harakatlanishni boshqaruvchi neyron tizim mavjudligining ilmiy  isboti bo‘ldi. Bu kashfiyot inson xotirasi, fikrlash va muhitni idrok etish mexanizmlarini tushunishda yangi […]

14.04.2026 | 12:24

img663

YIG‘I

Og‘zingga qon kelsayam, dushman oldida tupurma.Hikmat. O‘g‘lim JAMSHIDga Men rahmsiz emasman. Afg‘ondagi bosmachilargayam munosabatim aniq edi. Ammo, o‘sha yerda xizmat qilayotganimda bir voqea sodir bo‘ldiki, hali-hamon uning mag‘zini chaqolmas edim. Biz krepostda turardik. Toshdan yasalgan qo‘rg‘onda. Devoridan odamning boshi ko‘rinadi. Devor ortidagi maydonga vertolyotlar kelib qo‘nardi, biz kechasi ularni qo‘riqlardik. Kunduzi har xil topshiriqlarni bajarardik. […]

13.04.2026 | 17:02

img490

Asosiy

O‘T-ALANGA ICHIDA

Har gal arxiv hujjatlariga yuzlanar ekanmiz, mudhish qatag‘on yillaridagi tergov ishlari va ayblov xulosalarida bir xil manzara bot-bot ko‘zga tashlanadi. Turli qatlam, turli kasb egalari – u xoh ishchi, dehqon bo‘lsin, xoh savdogar yo hisobchi, xoh jamoat arbobi – kim bo‘lmasin, yoppasiga “xalq dushmani”ga chiqarilgan. Ular go‘yoki “aksilinqilobiy tashkilot”ga a’zo, “millatchi guruh” faoliyatida ishtirokchi yoki […]

13.04.2026 | 15:55

img726

“BIZ – O‘ZBEKNING YUZIMIZ”

Suhbatdoshimiz: Nodirjon FATXULLAYEV. Toshkentda tug‘ilib o‘sgan. Yevropadagi eng nufuzli, dunyo bo‘yicha top universitetlar qatoridan o‘rin olgan Karlov universiteti umumiy tibbiyot yo‘nalishi talabasi. Universitet hayotida faol: akademik senat a’zosi sifatida universitet darajasidagi qarorlarni qabul qilishda ishtirok etadi. Tibbiyot talabalari xalqaro uyushmasi koordinatori. Chexiyadagi o‘zbekistonlik talabalar va yoshlar assotsiatsiyasi a’zosi. Shuningdek, “Studensmedicus” blogini ham yuritadi. – Nodirjon, […]

13.04.2026 | 14:48

img627

“ADOLAT HAR BIR ISHDA HAMROHIMIZ VA DASTURIMIZ BO‘LSIN!”

Chin Istiqlol tufayli xalqimiz o‘z tarixini, o‘tmishini va ulug‘ ajdodlarini qaytadan kashf etish imkoniga ega bo‘ldi. Shunday buyuk shaxslardan biri – Amir Temur hazratlaridir. Kecha, 9-aprelda Sohibqiron tavallud kuni munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Toshkent shahridagi Amir Temur xiyoboniga tashrif buyurib, mashhur davlat arbobi, sarkarda, ilm-fan, madaniyat va san’at homiysi Amir Temur haykali […]

10.04.2026 | 14:02

img494

“SENDAN VATAN DEGAN BOG‘ QOLSIN, EY DO‘ST”

Davlatimiz rahbarining tabiatni, ekologiyani muhofaza qilishga qaratilgan sa’y-harakatlari zamirida xalqimizni iqlim inqirozidan himoyalash maqsadi yotibdi. Prezident Shavkat Mirziyoyevning kuni kecha “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida ko‘chat ekish tadbirida ishtirok etib, Milliy dendrologiya bog‘ini barpo etishga start berishi ortida ham ana shu ezgu maqsad mujassam. Yashirishning hojati yo‘q, dunyoning ko‘plab hududlarida insonlar ziroat va chorvachilikda foydalanib […]

07.04.2026 | 16:06

img1301

E’TIBORDAN KUCH OLDIM

Suhbatdoshimiz O‘zFA Polimerlar kimyosi va fizikasi institutining Interpolielektrolit komplekslar va metallopolimerlar laboratoriyasi mudiri, kimyo fanlari doktori, professor Noyira VOHIDOVA yaqinda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “8-mart – Xalqaro xotin-qizlar kuni munosabati bilan mukofotlash to‘g‘risida”gi Farmoniga binoan “Shuhrat” medali bilan taqdirlandi. – Noyira opa, avvalo, yuksak davlat mukofotiga loyiq ko‘rilganingiz bilan tabriklaymiz! Prezidentimiz imzolagan farmonda turli sohalarda alohida […]

02.04.2026 | 12:36

img1854

ZIYORAT

Falakning ishlari qiziq, umr yo‘llaringizni kutilmagan tomonlarga burib yuboradi. Talabalik davrimiz – Samarqand davlat universitetida o‘qib yurgan kezlarimiz har yili kuzda paxta terimiga chiqamiz. Borar manzilimiz asosan Oqdaryo tumanidagi “Dahbed” sovxozi dalalari bo‘lardi. Buni qarangki, 1983-yilda, banogoh, kamina tug‘ilib-o‘sgan Payariq tumaniga borib qoldik. Yana deng, o‘zim o‘n yil ta’lim olgan maktab, ne-ne go‘zal hissiyotlar-u xotiralar […]

01.04.2026 | 15:11

img635

FAOLLIK FAZILATI

Bu dunyoda nima oson? Birovning tarjimayi holini bayon qilish oson. Sanalar-u lavozimlarni shart-shart aytasan-qo‘yasan. Ammo bugun so‘z yuritmoqchi bo‘lgan qalam sohibining faoliyatini shu ma’lumotlarning o‘zi bilangina to‘la holda ko‘z oldimizga keltira olmaymiz. Ahmadjon Meliboyev – tug‘ma jurnalist, jamiyatda kechayotgan ijtimoiy-siyosiy hodisalarga befarq bo‘la olmaydigan publitsist. Kamina u kishining bir kunini ham sohadan ayri holda tasavvur […]

31.03.2026 | 14:43

img1529

SHOIR BILAN HAMNAFAS

1970-yillar boshida universitetda o‘tkazilgan yig‘inlar hamon xotiramda. O‘sha paytlar o‘zbek va rus filologiyasi bitta bo‘lim tarkibida edi. Talabalarning o‘zaro munosabatlari iliq, suhbatlari soz edi. Biz o‘zbek guruhidagilarga Aleksandr Faynberg she’rlarini o‘qib berardik, ular esa rusiyzabonlarga Abdulla Oripovdan o‘qishardi. Shunday mushoiralarning birida eshitganim – “O‘zbekiston – Vatanim manim” she’ri keyinchalik ijodim naqoratiga aylandi. O‘sha vaqtlardayoq bu […]

31.03.2026 | 12:26

img1108

BIR ASAR TAASSUROTI

Bobur nomidagi xalqaro ilmiy ekspeditsiya safarlari natijasida yaratilgan “Boburiynoma”, “Hind sorig‘a”, “Andijondan Dakkagacha”, “Asrlarni bo‘ylagan Bobur”, “Boburiylar izidan” singari o‘nlab asarlarni yaxshi bilamiz. Yaqinda iste’dodli shoir, “Jadid” gazetasi xodimi Shahriyor Shavkatning buyuk ajdodlarimiz qo‘nim topgan Afg‘oniston zaminiga, hazrat Navoiy aytganidek, “zod-u hamrohsiz” – yakka o‘zi amalga oshirgan g‘aroyib safari taassurotlarini qiziqib o‘qidik. Bu kabi safarnomalar […]

31.03.2026 | 10:09

img1106

UCHINCHI RENESSANS BUNYODKORLIGI

Zamon shiddatidan ba’zan aqlimiz lol qoladi. Zimmamizdagi vazifalar, uy-ro‘zg‘or, bola-chaqaning shirin tashvishlari bilan andarmon bo‘lib kunlar oyga, oylar yilga ulanadi. Shu orada yon-atrofga qarashga, mahallamiz, shahrimiz, umuman, yurtdagi o‘zgarishlar, yangilanishlarni ko‘rishga, idrok etishga doim ham vaqt topa olmasligimiz bor gap. Ustozlarimiz yozganday, “Chashma qoshida tiniq suv//Qadrini bilmas kishi”. Shunday chog‘larda yangi obyektlarning ochilgani haqida eshitsak, […]

30.03.2026 | 14:41

img1216

Asosiy

O‘LIMGA TENG HUKM

Xalqimiz keksalarni jamiyatning ma’naviy tayanchi, tarixiy xotirani saqlovchi avlod sifatida qadrlaydi. Totalitar tuzum hukmronlik qilgan mudhish davrda bu qadriyatlar inobatga olinmay, yoshi ulug‘, katta hayot tajribasiga ega insonlar ham siyosiy gumon va ayblovlar girdobiga tortilib ketdi. Qahramonimiz – Sharif Yusufboyev 1870-yili Toshkent shahrida tug‘ilgan, shaharning Samarqand darvoza ko‘chasida istiqomat qilgan. Jamiyatda obro‘ qozongan huquqshunos. Savdo […]

26.03.2026 | 16:14

img2127

“RAQAMLI HASHAMAT” TUZOGʻI

1788-yili Fransiyada kuchli qurg‘oqchilik va do‘l yog‘ishi natijasida hosil nobud bo‘ladi. Non narxi keskin ko‘tarilib, oddiy xalq ocharchilikka yuz tutadi. Ayni shu og‘ir pallada qirolicha Mariya-Antuanetta va saroy a’yonlarining Versaldagi dabdabali hayoti haqidagi xabarlar aksar varaqa va gazetalarda bo‘rttirilgan holda tarqala boshlaydi. Odamlarda kuchli norozilik kayfiyati uyg‘onadi. Mazkur inqilobda axborot odamlarni ko‘chaga olib chiqqan bo‘lsa, […]

26.03.2026 | 12:40

img1246

JADID KUTUBXONASI