Go‘zal Turkiston
0:00
/
Toshkent
temperature icon 11°C

“JADID” GAZETASINING YANGI SONIDA: ✏️Usmon NOSIR: BOĞIM ✏️Iqbol MIRZO: KELAJAK UÇUN MAS’ULIYAT ✏️Gulçehra UMAROVA: ASRNI BÖYLAGAN ADIB ✏️Komil SINDOROV: “JAVOHIR SINDOROVNING BOBOSI BÖLIB TANILDIM“ ✏️E’zozxon KARIMOVA: MILLIY YUKSALIŞ SARI ✏️Orif ODILOV: ÖZBEK-QOZOQ MADANIY HAMKORLIGI MUSTAHKAMLANMOQDA ✏️Nusratullo JUMAXÖJA: TADQIQOT-ROMAN ✏️Abbos ŞOYIMOV: XALQARO MEDIAFORUM ✏️Zikrilla MUHAMMAD: ANQARADA ADABIYOT BAYRAMI ✏️Ikrom BÖRIBOYEV: KEÇA VA BUGUN ✏️Muhayyo RUSTAMOVA: OG‘RIQ NUQTA ✏️Abdulhamid MUXTOROV: UYLAR SOYASIDA QOLAYOTGAN SAVOLLAR ✏️Jasmina ISROIL: SYUKURO MANABE – IQLIMŞUNOSLIK “OB-HAVOSI”NI ÖZGARTIRGAN NOBELÇI ✏️Rustambek ŞAMSUTDINOV: QONLI JILD ✏️Alişer SANDIBOYEV: SAMARQAND NEÇA YOŞDA? ✏️Nigina ISKANDAROVA: “KITOB, MENING DÖSTIMSAN” ✏️Jamoliddin BADALOV: “OLTIN QALAM” UMMON ORTIDA

TAVSIYA QILAMIZ


JADIDLAR


Bo'lim: Maqolalar

Asosiy

ALISHER NAVOIY FENOMENI – JAHON AHLI NIGOHIDA

Buyuk shoir va mutafakkir, davlat arbobi, Sharq Uyg‘onish davrining yorqin namoyandasi Mir Alisher Navoiyning porloq nomi va bebaho merosi xalqimiz tarixida, milliy ma’naviyatimiz va adabiy-estetik tafakkurimiz rivojida g‘oyat muhim o‘rin tutadi. Ulug‘ ajdodimiz o‘zining o‘lmas asarlarida ona tilimizning so‘z boyligi va ifoda imkoniyatlarini butun jozibasi va latofati bilan namoyon etib, o‘zbek adabiy tiliga asos soldi. […]

09.02.2025 | 11:08

img1192

Asosiy

51- RAQAMLI MAHBUS

1937–1953-yillarda mustabid tuzum tomonidan xalqimizning yuz mingdan ziyod vakili qatag‘on siyosati qurboni bo‘lganini yaxshi bilasiz. Ularning otib tashlangani qancha, nohaq quloq qilingani-yu, surgunga jo‘natilgani qancha?! Ayni raqamlarga aniqlik kiritish borasida hamkasblarimiz tomonidan izchil tadqiqotlar olib borilmoqda. Bugungi kun tasavvuriga ham sig‘maydigan ayanchli taqdir egalari orasida atoqli arboblar, ilm-fan namoyandalari, ijodkor ziyolilar, harbiylar, sud-huquq tizimi xodimlari, […]

08.02.2025 | 12:00

img516

O‘ZINGGA O‘XSHA, QIZIM!

Quyi qavatimizdagi xonadonni yaqindagina ijaraga olib, yashayotgan ayolning ovozi o‘tkir ekan. Dam-badam shang‘illagani-shang‘illagan. Tong demaydi, tun demaydi, “ijro”sini boshlayveradi. “Avj”i ham uzoq davom etadi, avval chiyildoq ovozda “nola qiladi”, so‘ng qarg‘anadi, keyin o‘zining sho‘rpeshanaligidan yozg‘irib, faryod chekadi. Eshitmaslikka, e’tibor bermaslikka har qancha urinmay, befoyda – teshik quloq ekan-da. Men-ku, kun bo‘yi ishdaman, boshqa devordarmiyonlar bunga […]

07.02.2025 | 12:48

img348

TIL MASALASI

Hozirda bizlar uchun eng muhim masalalardan biri, shubhasiz, til masalasidir. Biz Turkiston turklari ona tilimiz bo‘lg‘on turkiy til bilan birga yasharg‘a va turkiy tilimizni o‘z hayotimiz va o‘z huquqimiz bilan barobar muhofaza etarga tevishmiz. Eski huqumat zamoninda biz turkistonlilar hukumatning rasmiy idora va maktablari nari tursin, o‘z maktablarimizda ham ona tilimizda ilm va fan o‘qumoqqa […]

06.02.2025 | 16:30

img611

GUGURT NARXIGA TENG QADR

Rahmatli ammam Halima Hasan qizi 1906-yil tug‘ilgan edi. 28 yoshida qishloqda tashkil qilingan ilk kolxozga kiradi va 32 yil ishlab, 6 so‘m bilan keksalik nafaqasiga chiqadi. Bu pulga o‘sha vaqtda – o‘tgan asrning oltmishinchi yillari boshlarida bir yarim kilo go‘sht bergan. “Kolxozda ish og‘ir edi – erkaklar qatori ishlardik. Brigadirlar boshimizda qamchi o‘qtalib turishardi. Qish […]

06.02.2025 | 15:05

img536

“SADOYI FARG‘ONA” GAZETASI

Farg‘ona viloyatida chiqqan ilk milliy gazetadir. Muharrir va noshiri – tog‘-kon mutaxassisligi bo‘yicha muhandis Obidjon Mahmudov (o‘z davrida laqabi Obid Chatoq bo‘lgan). Gazeta Qo‘qondagi O. Mahmudovning o‘z xususiy matbaasida bosilgan. 1-soni hijriy 1332-yilning 22 jimodulavvali, milodiy 1914-yilning 3-aprelida chop etilgan. Adadi 1500 – 1700 nusxa atrofida bo‘lgan. Uning maqsad va maslagi ilk sonida muharrir tomonidan […]

06.02.2025 | 12:40

img1247

“ONAMDEK E’ZOZLADIM, U MENI YUKSALTIRDI…”

– Men Jizzax viloyatining Zomin tumanida dunyoga keldim. Qirg‘izman. Yetti ota ajdodim ham Zominda tug‘ilgan. Ular: otam – Mamat, Mamatning otasi – Jabbor, Jabborning otasi – Qo‘jas, Qo‘jasning otasi – Rahmat, Rahmatning otasi – Navro‘z, Navro‘zning otasi – Doovlot, Doovlotning otasi – Ummet. Demakki, yetti otamning har biri o‘rta hisobda 70 yildan umr ko‘rgan, deb […]

06.02.2025 | 09:00

img448

Asosiy

MAQBUL QURBONLAR

Butun dunyodagi hurriyatchilar orasida bir so‘z bor: «Hurriyat berilmas, olinur. Hech narsa ila olub bo‘lmas, faqat qon va qurbon ilagina olub bo‘lur». Mana bu jumlalar haqiqatga shul qadar muvofiqdurki, hazrati Odamdan shul vaqtgacha hech bir davlat va mamlakatda hurriyatning berilgani, qon va qurbonsiz berilgani tarixlarda ko‘rilmaydur. Balki, har zamon va yerda hurriyat berilmagan, olingan ham […]

05.02.2025 | 15:00

img351

O‘LMAS ASARLAR YOZGAN BAXTLI ADIB

Kitobday sehrli, kitobday qudratli moʻjiza bo‘lmasa kerak bu olamda. Kitob bizni o‘tmishga, necha-necha asrlar oldin ro‘y bergan voqealar olamiga olib kiradi, kelajakda bo‘ladigan hodisalar bilan tanishtiradi. Kitob – Alloh tomonidan odam bolasiga berilgan buyuk va noyob ne’mat – tafakkur mahsuli. O‘lmas Umarbekovning “Sevgim, sevgilim” qissasini o‘qib, o‘quvchilik davrimni “boshimdan kechirdim”. Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijod […]

05.02.2025 | 12:49

img1160

OTAXONNING MAKTABI

Yozyovonda uni Mahmud hoji deb e’zoz va ehtirom bilan tilga olishadi. U kishi o‘n farzandli katta oilada tug‘ilib o‘sgan. Otasi Zokir hoji qishloqda nom qozongan imoratsoz usta bo‘lib, joyi kelsa, qo‘li qisqaroq odamlarga beminnat, tekinga xizmat ko‘rsatgan. Hatto ba’zi ehtiyojmand oilalarga qurilish ashyolarini o‘z hisobidan olib bergani, uyini butlab berganiga el guvoh. Otaning bunday serhimmatligini […]

05.02.2025 | 09:07

img230

Lev Tolstoyning “Anna Karenina” romanidan iqtiboslar

“Anna Karenina” Lev Tolstoy qalamiga mansub sevgi va baxt haqidagi fojiali jahon adabiyotining klassik asari hisoblanadi. Romanning bosh qahramoni Anna Karenina turmushga chiqqan ayol, uning turmush o‘rtog‘i esa u bilan birga o‘g‘lini tarbiyalayotgan nufuzli vazir hisoblanadi. Taqdir Anna va Vronskiyni uchrashturguncha oilaviy hayot odatdagidek davom etardi. Tasodifiy uchrashuv uning butun taqdirini o‘zgartiradi. Qahramonlar bir-birlarini sevib […]

04.02.2025 | 14:44

img2559

Asosiy

KELAJAK YOSHLAR QO‘LIDA. YOSHLAR-CHI?..

Ommaviy axborot vositalaridagi axborot oqimida tez-tez ko‘zga tashlanayotgan salbiy qarashlar, xudbin o‘y-fikrlar, ijtimoiy muhitda uchrayotgan ayrim muammolar xususidagi bo‘rttirishlar urchigandan urchib borayotgan bir pallada bu savol o‘ta keskin tuyular, ehtimol. Ammo xulosa chiqarishga shoshilmay, mavjud manzaraga xolis ko‘z bilan qarab, bir qancha savollarga javob izlab ko‘rish lozim. Aminmizki, shu yurt uchun befarq bo‘lmagan, o‘z xalqining […]

04.02.2025 | 12:40

img1005

KURRAYI QUTLUG‘NI ASRAMOQ KERAK!

O‘zbekiston xalqaro Islom akademiyasi professori, akademik Nurislom TO‘XLIYEV bilan suhbat – Hurmatli Nurislom aka, davlatimiz rahbarining tashabbusiga binoan 2025-yil mamlakatimizda “Atrof-muhitni asrash va “yashil” iqtisodiyot yili” deb e’lon qilindi. Yil nomida o‘z aksini topgan ikki katta muammo yechimiga qaratilgan davlat dasturi loyihasi ham jamoatchilik muhokamasiga qo‘yildi. Dastavval ana shu ikki tushuncha mohiyatiga to‘xtalib o‘tsangiz. – […]

04.02.2025 | 09:36

img543

Asosiy

“MENKIM, SUN’IY INTELLEKT…”

So‘nggi yillarda Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyevning tashabbusi bilan mamlakatimiz iqtisodiyotining barcha tarmoqlarida sun’iy intellekt texnologiyalarini joriy qilishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Xususan, sun’iy intellekt texnologiyalarini 2030-yilga qadar rivojlantirish strategiyasi tasdiqlangan. Unga ko‘ra, SI (sun’iy intellekt)ga tayyorlik bo‘yicha xalqaro indeksda O‘zbekistonni birinchi 50 ta davlat qatoriga kiritish ko‘zda tutilgan. Yurtimizda tashkil qilingan Raqamli texnologiyalar va sun’iy intellektni rivojlantirish […]

03.02.2025 | 17:28

img2164

Behbudiy ayollarning huquqlari borasida qanday masalalarni ilgari surgan?

Qayerda oila munosabati kuchli intizomga tayansa, mamlakat va millat ham shuncha kuchli va muazzam bo‘ladi. Jadid ajdodlarimiz oila masalasi haqida so‘z yuritar ekan, xotin-qizlarni jamiyatning teng va haqiqiy a’zosiga aylantirishning birdan-bir yo‘li ularning ma’naviy va ma’rifiy ravnaq etishidadir deb hisoblaganlar. Mahmudxo‘ja Behbudiy “Turkiston viloyatining gazeti”, “Samarqand” gazetalari, “Oyina” jurnali va bir qator matbuot sahifalarida o‘zining […]

03.02.2025 | 14:48

img839

“CHO‘LPON TARG‘IBOTCHISI”

Ozod Sharafiddinov adabiyotshunos, munaqqid sifatida ma’lum va mashhur. Lekin ular haqida gapirganda yana bir jihatga to‘xtalish kerakki, buni yodga olmaslik insofdan bo‘lmas. U “Cho‘lpon targ‘ibotchisi” hamdir. Vaqtida bu nom bilan qora ro‘yxatga kiritilgan, ammo hozir ularni aynan shu ta’rif bilan ulug‘laymiz. Muallif oltin qalami bilan yillar yashirgan sirni, yuziga qorakuya surtilgan millatparvarlar haqidagi barcha haqiqatlarni […]

03.02.2025 | 14:08

img828

Tog‘ay Murodning “Bu dunyoda o‘lib bo‘lmaydi” romanidan iqtiboslar

Adib “Bu dunyoda oʻlib boʻlmaydi” romanida oʻz ijodiy mezonlariga sodiq qolib, yolgʻon eʼtiqodlar, soxta shiorlarga aldanib, hayotini yelga sovurgan sobiqfirqa rahbarlarining majoziy obrazlarini hajviy boʻyoqlarda tasvirlagan. Tagi ko‘rmaganga gilam bitmasin. – Otangni ko‘rdim, ahmadi forig‘, enangni ko‘rdim, tovoni yoriq, deydilar. Otang shul, enang shul, nima qilasan, osmonga chiqib? Tush pastga, tush! 1934-yil oyoqladi. Non chuchukdan-da […]

03.02.2025 | 10:20

img1147

Asosiy

BIRINCHI MILLIY YURIST YOXUD O‘Z HUQUQINI HIMOYA QILOLMAGAN TOSHPO‘LATBEK NORBO‘TABEKOV

Hujjatlarga ko‘ra, O‘zbekistonda inqilobga qadar o‘zbeklar orasida yagona oliy ma’lumotli kishi Toshpo‘latbek Norbo‘tabekov bo‘lgan. Bu haqda O‘zbekistonning birinchi rahbarlaridan Akmal Ikromov o‘z ma’ruzalaridan birida ta’kidlab o‘tarkan, yig‘ilganlarda uning hayoti, faoliyatiga qiziqish uyg‘ongan. Chindan ham, u kim edi? Toshpo‘latbek Norbo‘tabekov 1898-yili Toshkentning Olmazor mahallasida kosib To‘raxon domla xonadonida tug‘ilgan. “Beshikdagi bolaning bek bo‘larin kim bilar?” deganlaridek […]

31.01.2025 | 16:46

img592

Arastuning “Poetika” asaridan iqtiboslar

Arastuning «Poetika» asari she’riyat haqida yozilgan eng ta’sirchan kitoblardan biri hisoblanadi. Yevropa estetikasi va adabiy tanqidchiligi asosi bo‘lgan mazkur asar yozuvchilik, jumladan, she’riyat, drama va nasrning yaratilishi hamda uning insoniyatga ta’siri to‘g‘risidagi zamonaviy tushunchamizning ko‘p qismini shakllantirgan. Arastu fikricha, tasvirlash san’ati tarix yoki falsafa saboqlaridan ko‘ra osonroq idrok etiladigan umumbashariy haqiqatlarni aks ettiradi. Qisqa risolasida […]

31.01.2025 | 13:57

img13406

“YER BU – ULKAN SIR”

Sayyoramizda yil davomida yuz minglab turli sezimdagi zilzilalar sodir bo‘ladi. Ularning aksari faqat seysmograflargina ilg‘aydigan tebranishda bo‘lib, oddiy aholi payqaydigan darajaga yetmaydi. Lekin har qanday yer silkinishi tirik mavjudotni tahlikaga solishi tayin. Eramizning 115-yilida 260 ming rimlik umriga zomin bo‘lgan Antioxiya; 856-yili 200 ming fors aholisining yostig‘ini quritgan Damg‘on, 1556-yili 830 mingdan ortiq xitoylikni hayotdan […]

31.01.2025 | 09:43

img455

YENGILTAKLIKNING OGʻIR OQIBATI

U tug‘ilganida ota-onasi juda baxtiyor edi. Ayniqsa, Bahodir akaning shodligi ichiga sig‘mas, naslining davomchisi, uyining chirog‘i dunyoga kelganidan o‘zini qo‘yarga joy topolmasdi. Katta orzular bilan chaqaloqqa Murodjon deb ism qo‘yishib, el oldida boshimizni ko‘klarga ko‘taruvchi murodimiz bo‘ladi, deya niyat qilishgandi. Ammo yolg‘iz o‘g‘il ota-onadan ko‘ra ko‘chadagi o‘rtoqlariga mehribon bo‘lib o‘sdi, ular uchun vaqtini ayamaydigan, ulfatchilik […]

30.01.2025 | 16:34

img351

JADID KUTUBXONASI