Go‘zal Turkiston
0:00
/
Toshkent
temperature icon 9°C

“JADID” GAZETASINING YANGI SONIDA: ✏️Usmon NOSIR: BOĞIM ✏️Iqbol MIRZO: KELAJAK UÇUN MAS’ULIYAT ✏️Gulçehra UMAROVA: ASRNI BÖYLAGAN ADIB ✏️Komil SINDOROV: “JAVOHIR SINDOROVNING BOBOSI BÖLIB TANILDIM“ ✏️E’zozxon KARIMOVA: MILLIY YUKSALIŞ SARI ✏️Orif ODILOV: ÖZBEK-QOZOQ MADANIY HAMKORLIGI MUSTAHKAMLANMOQDA ✏️Nusratullo JUMAXÖJA: TADQIQOT-ROMAN ✏️Abbos ŞOYIMOV: XALQARO MEDIAFORUM ✏️Zikrilla MUHAMMAD: ANQARADA ADABIYOT BAYRAMI ✏️Ikrom BÖRIBOYEV: KEÇA VA BUGUN ✏️Muhayyo RUSTAMOVA: OG‘RIQ NUQTA ✏️Abdulhamid MUXTOROV: UYLAR SOYASIDA QOLAYOTGAN SAVOLLAR ✏️Jasmina ISROIL: SYUKURO MANABE – IQLIMŞUNOSLIK “OB-HAVOSI”NI ÖZGARTIRGAN NOBELÇI ✏️Rustambek ŞAMSUTDINOV: QONLI JILD ✏️Alişer SANDIBOYEV: SAMARQAND NEÇA YOŞDA? ✏️Nigina ISKANDAROVA: “KITOB, MENING DÖSTIMSAN” ✏️Jamoliddin BADALOV: “OLTIN QALAM” UMMON ORTIDA

TAVSIYA QILAMIZ


JADIDLAR


Kalit so'z: Asosiy

Asosiy

Nechta xotinga uylanish mumkin?

Albatta, ba’zi hurmatli o‘quvchilarimiz darrov bittadan to‘rttagacha xotin olish shariat bo‘yicha joiz deb javob beradilar. Biroz sabr qilinglar, deyman ularga. Bu savolning javobi unchalik ham oson emas. Yuqorida zikr etgan edimki, odamlar avval oila shaklida jam bo‘ladilar va bir necha oiladan bir qavm paydo bo‘ladi. Ma’lumki, bir qavmning har bir oilasi saodatli va baxtli bo‘lmasalar, […]

31.10.2024 | 14:43

img2409

Asosiy

“Sho‘royi islom” to‘y bilan bog‘liq ortiqcha marosimlar va karnay chalishni taqiqlagandi

“Sho‘royi islom” qarornomasi Muhtaram musulmonlar! Hozirg‘i qiymatchilik va oziqsizlik shul qadar qo‘rqinchiluq darajaga bordiki, ko‘p oilalar, faqir va bechoralar pulga ham ozuq topolmasdan, ko‘chaba-ko‘cha sargardon bo‘lib, necha kunlargacha och turmoqqa majburiyat ko‘rurlar. Hozirda davom etub turg‘on daxshatliq urush, bu yilg‘i suvsizliq va chogirdka balolari bu holni minba’d yana qo‘rqinchliroq darajag‘a olib boradirg‘ong‘a o‘xshab ko‘rinadur. Turkiston […]

30.10.2024 | 11:05

img379

Asosiy

“TARJIMON”NING XORAZMDAGI MUXBIRLARI

Matbuotning tarixni o‘rganishdagi ahamiyati katta. U boshqa manbalar – qo‘lyozma asarlar, arxiv hujjatlari, memuarlar bilan qiyosiy taqqoslash, tadqiq qilish orqali o‘tmishda yuz bergan jarayonlarni xolis, haqqoniy tasvirlashga, davr manzarasi qanday bo‘lganligini tasavvur qilishga imkon yaratadi. Aynan shu boisdan ham turkiy musulmon xalqlarida milliy uyg‘onishni yuzaga keltirgan Ismoil Gʻaspralining “Tarjimon” gazetasi ham g‘oyat katta ahamiyatga egadir. […]

29.10.2024 | 10:44

img901

Asosiy

ELBEK – O‘ZBEK TILI JONKUYARI

XX asr boshlarida barcha sohalarda katta islohotlarga bel bog‘lagan jadidlar o‘zbek tilini rivojlantirish va imlo qoidalarini yaratish borasida ham tizimli ishlarni amalga oshirdi. Bunda shoir, publitsist, pedagog va yozuvchi sifatida tanilgan Mashriq Yunusov (Elbek)ning jonboz­ligini ham alohida aytib o‘tish zarur. Filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori Shoira Bobomurodovaning ayni masaladagi tadqiqotlarini, o‘sha davr matbuotida tinimsiz chop […]

28.10.2024 | 13:55

img933

Asosiy

FIDOYI MA’RIFATPARVARNING ACHCHIQ QISMATI

Yunusjon Og‘aliqov 1884-yil 10-yanvarda Qo‘qon shahrida tavallud topgan. Uning otasi Ho‘qandi latifning taniqli do‘kondorlaridan biri edi. Og‘aliq atamasi esa bir vaqtlar xonlik zamonida bobolarining egallagan lavozimidan qolgandi. Yunusjon Qo‘qon shahridagi maktab va madrasalarda o‘qib, ilm tahsil qildi. So‘ng ota kasbi bo‘lgan savdo bilan shug‘ullanib, el nazaridagi saxiy boylar safidan joy oldi. Mintaqada jadid taraqqiyparvarlik g‘oyalarining […]

24.10.2024 | 10:36

img577

Asosiy

JADIDLIK HARAKATIDA TIL MASALALARI

Yosh avlodning qadriyatlarga sodiq, milliy g‘ururli bo‘lishida o‘zbek millati tarixi, tili, imlosi, urf-­odatlari haqida bilim beruvchi fanlarning ahamiyati katta. Shu ma’noda alifbo, imlo bo‘yicha darslar va darsliklar o‘quvchilarga milliy o‘ziga xosligimizni singdirishga yordam beradi. Buni to‘g‘ri anglagan jadidlar XX asrning boshidanoq Turkis­tonda to‘qqiz oylik maktablarni tashkil etgan. O‘sha davrdagi ilm-fan darajasi, milliy pedagogikaning saviyasiga mos […]

21.10.2024 | 14:06

img2853

Asosiy

Alixonto‘ra Sog‘uniyning “Turkiston qayg‘usi” asaridan iqtiboslar

Ushbu kitob ulug‘ bobokalonlarimizdan bo‘lgan alloma Alixonto‘ra Sog‘uniy qalamlariga mansub nodir bir asardir. Muallif “Turkiston qayg‘usi” (1966–1973) nomli bu asarida xalqimiz qanday qilib bosqinchilarga qaram bo‘lib qolgani va dinni, Vatanni, millatni asrash kerakligi, mustaqillikni qo‘lga kiritish uchun nimalar qilmoq zarur ekanligi to‘g‘risida o‘sha mustabid sovet tuzumi davrida yetuk siyosiy arbob sifatida chuqur siyosiy-ijtimoiy mantiq asosida […]

20.10.2024 | 16:18

img1833

Asosiy

Alisher Navoiyning “Hayrat ul-abror” dostonidan iqtiboslar

Hayrat ul-abror (Yaxshi kishilarning hayratlanishi) — Alisher Navoiy qalamiga mansub «Xamsa»ning birinchi dostoni boʻlib, pand-nasihat ruhidagi taʼlimiy-axloqiy, falsafiy doston hisoblanadi. Asar 3988 baytdan iborat boʻlib, 64 bob, 20 maqolatdan tashkil topgan. Aruzning sareʼ bahrida yozilgan. Asar anʼanaviy muqaddima — hamd va naʼt bilan boshlanadi. Navoiyning dunyo haqidagi qarashlari mana shu muqaddimada oʻz aksini topgan.  Kimki bu jahonga inson […]

18.10.2024 | 12:12

img2503

Asosiy

Biz kim va nimalardan qo‘rqamiz?

Har kimning o‘ziga yarasha qo‘rqaturg‘an narsasi bo‘ladir. “Ishtonsizning cho‘pdan hadugi bor”, degandek, shu vaqtda ishtonlik inson — haduksiz odam, ehtimol, yo‘qdir. Turkiston istatistiqa idorasining keyingi yiqg‘an hisobiga qarag‘anda, ishtonsizlar bana’ji1 ko‘payibdirlarki, biz ularni aynan quyida ko‘chiramiz: Mustamlakachi — achchig‘lang‘an chog‘ida sirining ochilishidan qo‘rqadir.Har turluk idora mudirlari — saylov yaqinlashsa mansabdan tushib qolishdan qo‘rqadirlar.Yangi ko‘z ochqan […]

17.10.2024 | 11:46

img629

Asosiy

ONA YURTIN SEVMAGAN CHIN IJODKOR BO‘LOLMAS

O‘zbekiston xalq rassomi Javlon Umarbekov bilan suhbat – Hurmatli Javlon aka, avvalo, qimmatli vaqtingizni ayamay, intervyuga rozi bo‘lganingiz uchun katta rahmat. Mana, siz bilan ijodiy ustaxonangizda suhbatlash­yapmiz. Adashmasam, tasviriy san’at muxlislariga olam-olam zavq bag‘ishlayotgan eng go‘zal asarlaringiz aynan mana shu maskanda yaratilgan. Shu top­da ko‘nglimda oldindan rejalashtirilmagan bir savol paydo bo‘ldi: xo‘sh, siz uchun ustaxona […]

16.10.2024 | 13:50

img958

Asosiy

Bizga nima kerak?

Dunyoda o‘zining hayotini himoya qilmoqchi va o‘z maishatini ta’min etmakchi bo‘lg‘on kishining tabiat qonunlari va hayot sharoitlari mujibincha qanday tadbirlar ko‘rarga va qanday choralar izlarga tugunmog‘i qancha lozim bo‘lsa, sarbastona va mas’udona bir suratda yashamakchi bo‘lg‘on bir millatning hay’at majmuasi ham ijtimoiy hayotindagi vazifalarini lozimincha ifo etmak yo‘linda harakat etishi o‘shancha lozimdir. Aks holda, ul […]

16.10.2024 | 10:24

img514

Asosiy

CHIN ZIYOLI GʻOYASI yoki jadidlarning xayriya jamiyatlari haqida

“Milliy g‘oya”ning falsafiy ma’nosi bir millatning birlashuvi va milliy o‘zlikni anglab yetishni bildiradi. Jadidlik harakati asoschilaridan biri Ismoil Gʻaspraliga ko‘ra, milliy g‘oya millat taraqqiyoti uchun zarur va eng muhim ishlarni hayotga tatbiq etishga qaratilgan dastlabki poydevorni yara­tish­ni anglatadi. Gʻaspralining Turkistonda­gi eng yaqin hammaslagi Mahmudxo‘ja Behbudiyning ta’kidlashicha, ta’lim maktablari va millatning isloh etilishi milliy g‘oya bo‘lib, […]

14.10.2024 | 11:51

img1222

Asosiy

MAXTUMQULI, XALQ YODIDAN AYRILMA!

KETSANG Dedim: “Yuzi tobonim”. Dedi: “Go‘yo Menglixon!”Dedim: “Qo‘yding armonga”. Dedi: “Ko‘ngildur vayron”.Dedim: “O‘larman endi”. Dedi: “Qolarsan omon”.Dedim: “Kipriklaring o‘q”. Dedi: “Qoshlarim kamon”.Dedimki: “Libos kiymish”. Dedi: “To‘ni zarafshon”. Dedim: “Yuzda xollar bor”. Dedi: “Yuzda gullar, hay”.Dedim: “Qumri zabondir”. Dedi: “Shahddir tillar, hay”.Dedim: “Kel, xabarlash”. Dedi: “Sezar ellar, hay”.Dedim: “Ul ne sarvdir”. Dedi: “Nozik bellar, hay”.Dedim: “Tovus […]

14.10.2024 | 11:12

img4246

Asosiy

JONIM VATAN, TANIM VATAN, KO‘ZIM VATAN yoxud bir tatabbu’ tafsiloti

Ma’rifatparvar shoir Sidqiy Xondayliqiy domlaning “Vatan nadir, tuqqon yerim, turg‘on yerim” satri bilan boshlanadigan ushbu g‘azalini birinchi bor o‘qishimdayoq, menga manzur kelib, xotiramga jo bo‘lganini aytib o‘tmoq joiz. Ilk taassurot shuki, qadrdon va tug‘ishgan og‘am bilan ko‘rishganday, ancha vaqtgacha shod va masrur holatda, jozib misralarni tak­rorlab yurdim. Gʻazaldagi “Ot-eshakda o‘rdan-qirdan bug‘doy tashib, O‘roq bilan xor-u […]

14.10.2024 | 10:34

img1841

Asosiy

KUZ ILHOMLARI

Yurtimiz bo‘ylab kuz manzaralari o‘z tarovatini kun sayin namoyon qilib bormoqda. Biz kuz kayfiyatidagi eng sara she’rlarni jamladik va e’tiboringizga havola etamiz. Abdulhamid CHO‘LPONKUZ Ko‘m-ko‘k ekan, sarg‘aydilar yaproqlarOg‘riq, mag‘lub, tutqun Sharqning yuzidek.Bo‘ronlarning ko‘zlarikim o‘ynoqlar,G‘olib G‘arbning qonga to‘lgan ko‘zidek. Qora bulut to‘dasikim ko‘klarniSharqni yopgan parda yanglig‘ yopmushdir.Kuz qo‘shini – og‘u to‘lug‘ o‘qlarniYoz bag‘riga hech sanoqsiz otmishdir. […]

13.10.2024 | 10:00

img1503

Asosiy

Sharof Boshbekovning “Temir xotin” pyesasidan iqtiboslar

Sharof Boshbekovning “Temir xotin” dramasini butun o‘zbek xalqi yaxshi biladi. O‘tgan asrning 80-yillarida yaratilgan, o‘z vaqtida shov-shuv bo‘lgan, 20 dan ortiq tilga tarjima qilingan bu asar hozirgacha sevib o‘qiladi. Asar asosida tasvirga olingan film miriqib tomosha qilinadi. Uning bu qadar mashhurlashishi va milliy dramamizning gultoji darajasiga ko‘tarilishining sababi esa asar zamirida yotadigan millat fojiasi, alamli […]

12.10.2024 | 13:29

img2125

Asosiy

Abdulla Qodiriyning “O‘tkan kunlar” romanidan iqtiboslar

Roman XIX asr voqealarini oʻz ichiga olgan. Murakkab tarixiy hodisalar romanning bosh qahramonlari Otabek va Kumushbibining fojiaviy sevgi qissasi atrofida ifodalangan. Voqealar rivoji mahalliy hukmdorlarning hokimiyat uchun qonli kurashlari muhitida kechadi. Boshqa yirik epik asarlardagi kabi “Oʻtkan kunlar”da ham hikoyanavislikning koʻp planliligi, ikkilamchi sujetlar mavjudligi, ketma-ket avj oluvchi va fojiali yakun topuvchi voqealar mavjud. Manimcha, […]

09.10.2024 | 13:05

img7191

Asosiy

AFGʻONISTON NAVOIYSHUNOSLIGI

Jahon xalqlari adabiyotida buyuk tafakkur sohibi sifatida maydonga chiqqan adiblar o‘zi tug‘ilib voyaga yetgan zaminni ham tarix sahifasiga muhrlaydilar. Ijodkorni kamolotga yetkazgan muhit, tuzum, sharoit shaxs bilan birga o‘rganilar ekan, o‘z davri va keyingi zamonlarda ham ular qoldirgan meros­ni saqlash, o‘rganish, ijodiy an’analarini davom ettirish mas’uliyati o‘sha xalq, millat zimmasiga katta vazifa yuklaydi. Dunyo adabiyotshunosligida […]

08.10.2024 | 12:28

img535

Asosiy

QORA QUYOSH

«Jondan aziz singlim Qumri!Maktubingga javob yozaman. Shuning uchun yozamanki, kechasi soat to’rtda eslab xat yozganing uchun yozaman, yana shuning uchunki, yosh qalbingni baxtsiz mahbus uchun ezib, shirin uyqungni bema’ni sarguzashtim bilan buzganim uchun yozaman. Ko’nglingni parishon qilib, uyqusiz tong ottirganing uchun yozaman… Xat yozmaganimga sabab umidsizlik emas, aksincha umidim porloq va yuksak. Ochig’ini aytsam, achchiq […]

08.10.2024 | 10:00

img1238

Asosiy

SHAHIDLAR XOTIRASI va tarixiy adolatning tiklanishi

Mustabid tuzum tomonidan sobiq ittifoqda, xususan, O‘zbekistonda amalga oshirilgan qatag‘on siyosati shu vaqtgacha insoniyat tarixida sodir etilgan qatliomning eng dahshatlisidir. Millionlab fuqarolarning qirib tashlanishi va turli azob-uqubatlarga giriftor etilishi, mamlakatda qo‘rquv, ta’qib va tazyiq muhitining qaror topishiga sabab bo‘lgan davlat miqyosidagi jinoyatdir. Sovet davri­dagi ma’muriy buy­ruqboz­lik tizimi manfaat­lariga bo‘ysundirilgan tarix­ni soxtalashtirish, noto‘g‘ri ­talqin etishga istiqlol […]

04.10.2024 | 17:33

img1178

Asosiy

4-oktyabr – tariximizning eng mash’um kunlaridan biri

4-oktyabr – tariximizning eng mash’um kunlaridan biri. Shu kuni bir guruh adabiyot namoyandalari, madaniyat, harbiy va davlat arboblari qatag‘on siyosati qurboniga aylandi.

04.10.2024 | 11:47

img628

JADID KUTUBXONASI