Go‘zal Turkiston
0:00
/
Toshkent
temperature icon 9°C

TAVSIYA QILAMIZ


JADIDLAR


Author: admin

ЖИДДИЙ КУЛГИ

Таниқли сўз устаси, “Шуҳрат” медали соҳиби Аваз ОХУН билан суҳбат Суҳбатдош: Зарнигор ИБРОҲИМОВА – Аваз ака, Сизни саҳнага таклиф қилишганда “сўз устаси” деб алоҳида эътироф этишади. Бунинг ўзига яраша масъулияти бор. Шу боис, гапни кулги санъатида, умуман, бугунги ўзбек санъатида давлат тилига бўлган муносабатдан бошласак.– Раҳмат. Жиддий нашрларнинг саволлари ҳам залворли бўлади.Тилга ҳурмат билан ёндашиш […]

03.11.2025 | 10:27

img93

“ВА ҲАММАДАН ҚОЛДИ ЖОЙ”

Асрор СУЛАЙМОНОВ Фото: Абдуманнон Муҳаммад Яна бир иш куни якунланди. Метро бекати гавжум. Поезд келиши билан уйига, ётоқхонасига, қўшимча дарсга ва дарсдан ташқари ишга ошиқаётган ёшлар вагонга селдай ёпирилди. Бизга ўхшаган кексалар бунақа издиҳомга ўзини ура олмайди. Қаерга ҳам шошардим, яхшиси, йўловчилар сийраклашишини кутаман.Ўриндиққа ўтирар эканман, катта мониторга кўзим тушди. Унда жамоат транспортларида тик туриб […]

31.10.2025 | 15:22

img138

ОҒИР ВА ОҒРИҚ

Эшқобил ШУКУР Meni doim og‘ir va og‘riq so‘zlarining uyqashligi o‘ylantirib keladi. Shakl jihatdan o‘xshash bu so‘zlarning ma’no tomondan uyg‘unligi yo‘qmikin? Bir qarashda og‘riq so‘zining o‘zida og‘irlik borday, og‘irlik so‘zida esa og‘riq borday tuyuladi. “Qutadg‘u bilig” mutolaasi vaqtida bu so‘zlarning qarindoshligi yanada sezilganday bo‘ladi. Muhtaram olimimiz Qayum Karimov tuzgan “Qadimgi turkiy til lug‘ati”da bu ikki so‘zga […]

31.10.2025 | 11:11

img306

АСРИЙ  ҲАСРАТ ёхуд тарихталашарлар талвасаси

Рўзимбой ҲАСАН …Талабалар билан бир учрашувда кутилмаган саволга жавоб бериш мажбуриятида қолдим. Бу саволни талаба эмас, уларга сабоқ бераётган, яна денг, тарих бўйича фалсафа доктори илмий даражасини олган домла бергани ғоят ташвишли, ачинарли эди. Савол жаҳон фанида инқилоб ясаган “буюк олимлар бешталиги”га кирган Муҳаммад Хоразмийнинг миллати ҳақида эди. Буюк олим яшаган даврда ҳали бугунги миллат […]

30.10.2025 | 09:58

img237

“ЧЎЗМА ЛАҒМОН” ёхуд миллий сериаллар мазмунига яна бир назар

Аҳмаджон МЕЛИБОЕВ Ўзбекистонда хизмат кўрсатган журналист Бундан ўн-ўн беш йил аввал, хорижий мамлакатларда ўзлари учун эмас, асосан хорижда намойиш этишга мўлжалланган узундан узоқ, адоғи йўқдай туюладиган телесериалларни кўрганимизда, қани энди, бизда ҳам шундай сериаллар ишланса, мириқиб томоша қилсак, деб ният қилгандик. Буни кутиб ўтирмай, сериал деганлари дунёнинг тўрт тарафидан биз томонга  цунамидай ёпирилиб кела бошлади. […]

29.10.2025 | 14:55

img452

“ДУО” ҳикояси

Абдулла АЪЗАМнинг рус тилидан эркин таржимаси – Ассалому алайкум, – телефонда боғчада тарбияланаётган болаларга хос овоз эшитилди, – бу йўқолган буюмларни топиб берадиган идорами?– Ҳа, кичкинтой. Нима йўқотдинг?– Ойимни.– Ойимни? – ажабсинди топилмалар бюросининг ходими. – Ойинг қанақа эди?– Жуда чиройли, жудаям меҳрибон. Ҳа, яна мушукларни яхши кўрарди.– Бўлди-бўлди. Кеча худди шундай ойи топган эдик. […]

29.10.2025 | 10:12

img233

ТАРИХ – ИБРАТ МАКТАБИ

Таниқли муаррих ва адиб, Қўқон давлат музей-қўриқхонаси илмий ходими Муҳаммад Яҳёхон ХЎҚАНДИЙ билан суҳбат Мусулмон дунёсида шариф шаҳарлар еттита бўлиб, улардан бири Бухоро экани бизга чексиз фахр ва ғурур бағишлайди. Дунёда латиф сифати қўшиб айтиладиган шаҳар эса битта – Хўқанди латиф, яъни бугунги Қўқондир. Гарчи “Бобурнома”да: “Рубъи маскунда Самарқандча латиф шаҳар камракдур”, дея баҳо берилган […]

28.10.2025 | 12:33

img350

НАВОИЙДА НАФИС МАЖЛИС

Президентимизнинг 2025 йил 7 февралдаги “Буюк шоир ва мутафаккир Мир Алишер Навоий ижодий меросини юртимиз ва жаҳон миқёсида кенг тарғиб қилиш ҳамда Навоий вилоятида “Алишер Навоий йили”ни юқори даражада ўтказиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарорига асосан Навоий шаҳрида куни кеча “Алишер Навоий илмий-адабий меросининг умумбашарият маънавий ва маърифий тараққиётидаги ўрни” мавзусида халқаро конференция ташкил этилди. Олий таълим, […]

28.10.2025 | 11:46

img433

МИЛЛАТНИНГ ЮРАГИ

Айни кунларда бутун халқимиз, тақдир тақозоси билан бошқа ўлкаларда қўним топган миллионлаб миллатдошларимиз учун том маънода қувончли айём – Ўзбек тили байрами шукуҳи кезиб юрибди. Тил масаласи миллат учун доимо кун тартибида туради. Бир пайтлар бу мавзу шунчаки тил учида муҳокама қилиниб, сўнг бир четга суриб қўйиларди. Фақат кейинги йиллардагина тил қадри миллат ва ватан […]

28.10.2025 | 09:32

img187

САРАТОН ЧЕКИНАДИ

Альфред Нобель васиятига кўра таъсис этилган нуфузли мукофот ҳар йили инсоният тараққиётига катта ҳисса қўшган шахсларга топширилади. 2025 йилги физиология ёки тиббиёт бўйича Нобель мукофоти ҳам айнан шундай буюк кашфиётга – иммунитет тизимининг ўз ҳужайраларига ҳужум қилишини тўхтатувчи механизмлар – “периферик иммунитет толерантлиги” бўйича фундаментал тадқиқотлар учун берилди. Мери Брунков, Фред Рамсделл (АҚШ) ва Шимон […]

27.10.2025 | 16:58

img130

ТАРАҚҚИЁТ ТАЯНЧИ

Бугунги кунда жаҳонда сунъий интеллект (СИ) кўплаб соҳаларда асосий таянч воситага – бошқарувда самарадорликни ошириш, ресурслардан тежаб фойдаланиш, хизматлар сифатини яхшилаш имконини бераётган реал воқеликка айланмоқда. Ўзбекистонда ҳам бу йўналишда тизимли ислоҳотлар амалга оширилиб, сунъий интеллектни жорий этиш бўйича муҳим натижаларга эришилмоқда. Давлатимиз раҳбарининг яқинда СИ технологияларини вазирлик ва идоралар фаолиятига ҳамда бошқа соҳаларга кенг […]

27.10.2025 | 15:20

img254

УТУК

Хўш, “утюг” туркий сўз экан, нега уни тилимизга қайтармаймиз? Нега адабий тилда “дазмол” деб ишлатамиз? (“дарзмол” – форсча: “дарз”(“чок”) + “молидан” (“суртмоқ, ишқаламоқ”) сўзларидан). Ваҳоланки, эронликларнинг ўзлари уни “дарзмол” эмас, турклар сингари, “утув” (туркча: “üтü”) деб аташади. Ҳозирда деярли барча туркий халқлар (турк, қозоқ, қирғиз, озарбайжон, татар, бошқирд…, қисман тожиклар ҳам) утукни – “утук” дейди […]

27.10.2025 | 09:03

img547

АБДУРАУФ ФИТРАТНИНГ “ҲИНД САЙЁҲИНИНГ ҚИССАСИ” АСАРИДАН ИҚТИБОСЛАР

“Ҳинд сайёҳи…”ни мутолаа қилар эканмиз, Фитратнинг юрт тақдири учун қанчалик қайғуриши, изтиробга тушишини равшан кўриб борамиз. Бухоро амирлиги ўша пайтда ҳозирги Қарши, Ғузор, Шаҳрисабз, ҳатто Ҳисор тоғларигача бўлган ҳудудда ҳукмронлик қилар эди. Ана шундай кенг сарҳадларда маърифат ва соғлиқни сақлаш, илм-фаннинг тараққиётдан ортда қолиши сабабини муллалар, муфти ва амирларнинг кенг маънодаги илм-фандан узоқлиги, мансаб-у бойликка […]

24.10.2025 | 11:08

img732

КЎНГИЛНИ РОМ АЙЛАБ

(Кутилмаганда Саттор Суробдан долзарб мавзу – тўй машмашаси ҳақида ғазалнамо SMS кепқолди. Телефон совумасдан Сиз, азиз ўқувчиларга узатяпмиз. Камоли эҳтиром ила Мулла Хунобингиз) Тўртелиш*да тўртта улпат эллик-эллик гиром айлаб,Тўйхонага кириб бордик мардонавор хиром айлаб. Дастурхонни ранги ўчди зумда, лаганлар анграйиб,Закускани бунда қилдик бир чеккадан қирон айлаб. Тўй эгаси Тўйчи алкаш ўз тўйида май улашмас,Қўл кўкисда, […]

23.10.2025 | 15:28

img234

МЕН ВАТАНДА ЭМАСМАН, ВАТАН МЕНИНГ ИЧИМДА

Темур ХЎЖА,таниқли олим, шоир Гўдаклик давримни эслай олмайман. Аммо баъзи эсдаликларим бор, уларни ҳам опамдан, онамдан эшитганман. Ота-онам опамдан аввал ҳам икки фарзанд кўрган. Аммо саргардон ҳаёт, касаллик туфайли болалар гўдак ёшларида вафот этган экан. Тўрт ёшимда Покистонга кўчиб борганмиз. Беш қаватли катта бир уйда турардик. Отам кундузи ишда бўларди, уйда онам Ўзой-Ҳалима опам билан […]

23.10.2025 | 12:44

img261

ОҚ ТЕРАКМИ, КЎК ТЕРАК?

Элатимизни ёқалаб оқиб ўтадиган Месит ариғи бўйлаб тош йўл бор. Қишлоқ марказига енгил уловлар асосан шу йўлдан қатнайди. Уч йиллар олдин ариқ бўйидаги йўл анчагина кенг эди, қарама-қарши келган енгил машиналар бемалол ўтиб кетарди. Ҳозир эса икки енгил машина рўпара келиб қолса, бир-бирига йўл беришга мажбур. Ундаям бир машина сал кенгроқ жойда четга чиқиб туриши […]

23.10.2025 | 09:10

img253

ТАНАСИ БОШҚА…

“Жадид” газетасининг шу йил 40-сонида Жамолиддин Бадаловнинг “Хуфиёна қотиллик қиссаси” мақоласини ўқигач, тиббий маданиятимизни ошириш йўлида ҳали кўп ишлар қилиниши зарурлигига амин бўлдим. Муаллифнинг фикрларига қўшимча равишда, турмушда тез-тез учраб турадиган яна бир оғриқли ҳолатга эътибор қаратмоқчиман. Чойхонада қадрдонлар билан ўтиргандик. Бир шеригимиз тиши қаттиқ оғриётганини айтиб қолди. Бошқа дўстимиз эртагаёқ стоматологга боришни тавсия берди. […]

22.10.2025 | 16:36

img200

ЖАВОБГАРЛИК ЖАСОРАТИ

Етмиш йиллик умримнинг учдан икки қисми шу таҳририятда ўтди. Мусаҳҳиҳдан бўлим мудиригача бўлган узун йўлда ўн уч нафар бош муҳаррир раҳбарлигида ишлаган бўлсам, улар орасида Ўзбекистон халқ ёзувчиси Одил Ёқубовнинг ўрни алоҳида. Таниқли адиб Хайриддин Султон “Навоий-30” китобида Одил ака билан бирга ишлаган давридаги таъсирли воқеаларни келтириб ўтган. Камина эса газета муҳаррири сифатидаги фаолияти ҳақида […]

22.10.2025 | 14:35

img433

ТИНЧЛИК НУРИ – ЎЗБЕКНИНГ НУРИ (ШЕЪРЛАР)

* * *Қадрим сўраганда, қароғим тилим,Кўксимни кўтарган сен – тоғим, тилим,Асрлар аждодлар руҳин ёритган,Туркий тиллар ичра чироғим тилим. Яссавий байтида туморим, тилим,Навоий назмида сен орим, тилим,Кумушнинг васфида бетакрор малак,Қодирийдан қолган ёдгорим, тилим. Тошлар тўфонида бағри тилимсан,Кўксин чангаллаган қонли қўлимсан,Ойга алмашмасман, кунга бермасман,Чўлпон юрагида унган гулимсан. Кўзларнинг гавҳари, кўнгил ойнаси,Изҳор иффатидир ёрнинг гинаси.Машраб қаламида девона тилим,Тинглаган, […]

22.10.2025 | 11:39

img363

ВИЖДОН КЎЗГУСИ

Сўнгги йилларда давлатимиз раҳбари Шавкат  Мирзиёев бошчилигида амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлар натижасида юртимизда маҳалла институтининг ваколатлари кенгайиб, унинг жамиятдаги ўрни тобора мустаҳкамланиб бормоқда. Бугун маҳаллага шунчаки ўзини ўзи бошқариш органи эмас, балки аҳолининг ҳаётий эҳтиёжларига жавоб берувчи, жамиятнинг ҳар бир бўғинида тараққиёт ва фаровонликни таъминловчи қудратли институт сифатида қараш одат тусига кирди. Маҳалла деганда, […]

22.10.2025 | 09:45

img259

“СУНБУЛИН ЛАЙЛО ОЧИПТУР…”

Навоий шаҳрида “Алишер Навоий илмий-адабий меросининг умумбашарият маънавий ва маърифий тараққиётидаги ўрни” мавзусида V халқаро илмий конференсия ўз ишини бошлади. Алишер Навоий аввалбошдан ўз олдига жуда катта ва ўта масъулиятли вазифа қўйган. Бу туркий, яъни ўзбек сўз санъатини форсий адабиётдан ҳеч ҳам кам бўлмаган юксакдан юксак даражага кўтариш мақсади эди. Очиғи, бу мақсад туркий адабиёт […]

21.10.2025 | 09:30

img234

JADID KUTUBXONASI