Go‘zal Turkiston
0:00
/
Toshkent
temperature icon 10°C

TAVSIYA QILAMIZ


JADIDLAR


Category: Uncategorized

СУКУНАТДА “СЎЗЛАЙДИГАН” САНЪАТ

Санъатнинг турлари кўп. Инсоннинг улар орасидан ўзига кераклисини топиб олиши ҳам бир санъат. Менинг ҳайкалтарошлик йўналишида ижод қилишим бевосита рассомлик, ранг-тасвир билан боғлиқ. Ҳар бир ҳайкал муайян бир тарих, дунёқараш ва руҳият ҳақида сўзловчи бадиий ҳужжатдир. Кўпчилик, айниқса сайёҳлар ҳайкаллар пойида суратга тушишни, уларнинг маҳобати олдида завқ ва ҳайрат туйишни хуш кўради. Бу табиий, чунки […]

28.07.2025 | 09:10

img188

АЙБИН БИЛМАЙ КЕТГАН ФУЗАЙЛ ШЕРАҲМЕДОВ

Ўтган асрнинг 20 йилларида Германияда таҳсил олган туркистонлик талабалар мавзуси кейинги вақтда кенг ёритилган. Бу изланишларни қўллаб-қувватлаган ҳолда, ушбу мавзудаги дастлабки илмий тадқиқотлар заҳматкаш олим Шерали Турдиевнинг “Улар Германияда ўқиган эдилар” китоби (1992 йили)да, марҳум устозларимиз – Бегали Қосимов, Наим Каримов, Бойбўта Дўстқораевнинг мақолаларида ўз ифодасини топганини адолат юзасидан таъкидлаш лозим. Шунингдек, 1998 йили “Ўзбеккино” […]

27.07.2025 | 15:30

img285

АНГЛАШ ИЗТИРОБИ

Кўрдим бу оламда турфа қиёфат,Кўрдим бу ҳаётда ҳар сон бўрини.Сизни учратгунча ва лекин фақатКўрмагандим сиздек Луқмон Бўрини…Мансур ЖУМАЕВ Эрка инсон эди Луқмон Бўрихон. Қадрини билар, иззатини жойига қўймаган ерга қадам босмасди. Баъзида кеккайган, баъзида хоксор, хуллас, ўз дунёси билан яшаётган ўспиринга ўхшаб кетарди. Ҳамиша ожизларни ҳимоя этар, заифларнинг тарафида турар, ҳатто футболда ҳам, атайлаб кучсиз […]

25.07.2025 | 15:47

img304

МЕҲР-У ИХЛОСИМГА БОИС…

Ваҳоб Раҳмон билан мени бир-биримизга яқинлаштирган воситалардан бири атоқли шоир ва мутафаккир, истеъдодли саркарда, адолатли ҳукмдор Заҳириддин Муҳаммад Бобур ва унинг хотирасидир. Ҳар йили 14 февраль куни ҳазратнинг ҳаёти ва ижодига бағишланган халқаро ё анъанавий йиғинлар вилоят ҳокимлиги ва Бобур номидаги халқаро жамоат фонди томонидан Андижонда ташкил этилади. Мазкур илмий-адабий анжуманларда Ваҳоб Раҳмон ҳам Бобур […]

25.07.2025 | 11:56

img217

ОШГАМИ, ИШГАМИ?

“Агар ўзбеклар бошқа ишларга ҳам ошга келгандек бирлашиб йиғила олганларида эди, дунёда бундан қудратли миллат бўлмас эди”. Алихонтўра Соғунийнинг бу гапини илк бор ўқиганимда, ҳайрон бўлгандим: нега айнан ош? Нега бошқа бир ўхшатиш эмас? Аммо бу сўзларнинг нақадар чуқур маъно англатишини ҳаётимда ўз кўзим билан кўрдим. Бир маҳалладошимизнинг наҳорги ошига бордик. Тонгги соат олтида бошланадиган […]

24.07.2025 | 16:16

img290

БИРИНЧИ ЎЗБЕК ШЕЪРИЙ РОМАНИНИ КИМ ЁЗГАН?

Шеърий роман ёзилиши камёб ҳодиса. Роман даражасидаги кенг қамровли воқеа-ҳодисаларни назмий шаклда ифода этиш жуда мураккаб. “Шеърий роман” тушунчаси адабиётшуносликка кириб келгунига қадар ҳам катта ҳажмдаги шеърий эпик асарлар кўп яратилган. Фирдавсийнинг “Шоҳнома”си, Навоийнинг “Фарҳод ва Ширин”, “Садди Искандарий” достонлари, ундан ҳам олдин яралган “Илиада” ва “Одиссей” эпослари моҳиятан олиб қаралса, шеърий романнинг бир кўриниши […]

24.07.2025 | 14:14

img412

МАРЖОН ИПГА ТИЗИЛСА ГЎЗАЛ

“Матбуот тарихи – уйғониш даври тарихининг бир  бўлагидир”, деб ёзган эди атоқли жадид бобомиз Ҳожи Муин. Шу вақтгача “Бизнинг узоқ ва бой тарихга эга журналистикамиз бор”, дея бот-бот такрорлаб келинди. Аммо бу мерос асосан тор доирага таниш бўлиб, унинг ҳақиқий кўламини кўрсатиб берадиган, омма кўз олдида гавдалантирадиган лойиҳага қўл урилмаганди. Президентимизнинг “Оммавий ахборот воситаларини қўллаб-қувватлаш […]

24.07.2025 | 10:28

img313

ЁЛҒИЗЛИКНИНГ ТАНҲО ЁЗУВЧИСИ

Франц Кафка XX аср адабиётининг сирли ва бетакрор даҳоси, инсон руҳиятидаги қўрқув ва хавотирни типиклаштириш даражасига олиб чиққан биринчи ёзувчи деган таъриф бор. Немис тилида ижод қилган чехиялик ёзувчи 1883 йили Прагада туғилиб, вояга етган. Немис гимназиясини тугатганидан сўнг, отасининг истаги билан Прага университетида ҳуқуқшунослик йўналишида таълим олган. Отаси Герман Кафка қаттиққўл, ҳиссиётларга берилмайдиган оғиркарвон […]

23.07.2025 | 12:15

img145

БОЛАЛАР КОНТЕНТИНИ ЯРАТИШ – ДАВР ТАЛАБИ

Ёш ижодкор Қобилжон ШЕРМАТОВ билан суҳбат – Қобилжон, аввало, “Мард ўғлон” давлат мукофоти муборак бўлсин! Тақдирлаш маросимида Президентимиз “Ёш авлодни турли зарарли асраш, уларга ахборот маконида фойдали, мазмунли маълумотларни етказиш ва тарғиб қилиш доим эътиборимиз марказида бўлиши зарур”, деган фикрни таъкидлаб ўтди. Шу мақсадда Болалар контентини ривожлантириш маркази ташкил қилингани қайд этилди. Миллий контент яратишда […]

23.07.2025 | 09:35

img283

ТАНДИРДА ТОБЛАНГАН ТОР

Яккахон ижрода торнинг ўрни беқиёс. “Шашмақом”дан тортиб, барча мумтоз қўшиқларимиз мусиқаси  ижросида тор саси алоҳида ажралиб туради.  Шу боис, тор чолғуси ҳофиз-у гўянда, қўшиқчи-ю хонанда аҳли танасининг бир бўлагига айланиб улгурган. Одатда, “умрида тор ушлаб кўрмаган” иборасининг ўзидан “юлдуз” ясаб олган отарчиларга нисбатан ишлатилиши ҳам унинг миллий қўшиқчилик санъатимиздаги ўрни, нуфузи нақадар юксак эканини кўрсатади. […]

22.07.2025 | 12:28

img280

Академик Абдулла АЪЗАМОВ: “ИЛМГА АСОСЛАНИБ ИШГА КИРИШМОҚ КЕРАК”

– Бу суҳбат айнан “Жадид” газетаси мухлисларининг илтимосига кўра ташкил этилмоқда. Бунга икки ой муқаддам газетанинг солнома китоби тақдимотида табиий ва аниқ фанлар, IT технологиялари ва сунъий интеллект ривожи ҳақида сўзлаганингиз, миллат ойдинларини, ёшларни бу илмларни эгаллашга ундаганингиз кўпчиликда қизиқиш уйғотгани туртки берди. – Ҳа, шундай бўлган эди. Аслида мен ўшанда “Ҳазрат Навоий – замондошимиз” […]

22.07.2025 | 08:49

img334

АКА-УКАНИНГ АЯНЧЛИ ЭГИЗ ТАҚДИРИ

Инсон ва жамият тараққиёти ҳеч қачон осон кечмаган. Тарих тажрибаси шуни кўрсатади. Табиийки ижтимоий ўзгаришлар, маънавий уйғониш, ҳуррият учун кураш синов-у имтиҳонларсиз ўтмаган. Эрк осонликча келмаган ва ёки “ойдан тушган эмас”. Ўз даврининг етук олими, шоир Рудакий деганидек: Билки, қийин ҳаёт беруртаппа-тахт,Фозиллик, улуғлик,мардлик ҳамма вақт. XX асрнинг 30-йилларидаги сиёсий қатағон даври айни ҳақиқатни янада яққол […]

21.07.2025 | 09:57

img195

“ҚАБР”НИНГ 23 МИЛЛИОНЛИК ЖАБРИ

“Самарқанд шаҳрида илк маротаба, 7 ёшдан 70 ёшгача, ўткир сюжетли “Қабр” фильмига кинокастинг! Шошилинг, имкониятни қўлдан бой берманг! Манзил: Пастдарғом тумани маданият бўлими зали”. Ушбу эълон катта-кичикни бирдек қизиқтириб, шошириб қўйди. Вилоятларда бунақа кастинг-пастинглар ҳадеганда бўлавермайди-да! Қолаверса, фильм режиссёри Аҳмад Қиёмшо пойтахтдан келган. Қўлида Ўзбекистон ёшлар иттифоқи Янгийўл шаҳар кенгаши ёш режиссёрлар тўгараги раҳбари, деган […]

19.07.2025 | 12:42

img221

АВЛОНИЙНИНГ ГУЛИСТОНИ

Улуғ маърифатпарвар адиб Абдулла Авлонийнинг невараси, кимё фанлари номзоди, фалсафа доктори, полимерлар ва нанотехнологиялар кимёси бўйича муҳандис Жамшид Авлоний узоқ йиллар АҚШда яшаб, нуфузли компанияларда раҳбар лавозимида фаолият олиб борган. Бугунги кунда эса, олим бобоси номи билан аталган малака ошириш институти билан ҳамкорликда мамлакатимизга илғор технологияларнинг кириб келишида ўз ҳиссасини қўшиб келмоқда. Жамшид Авлоний 1956 […]

17.07.2025 | 12:39

img212

ЯНГИ ЎЗБЕКИСТОНГА ХОС ЯНГИЧА МУҲТАШАМ “ДЕВОН”

Ўзбекистон халқ шоири Сирожиддин Саййиднинг “Ярим аср девони” номли бир жилдлик салмоқли  китоби яқинда Ғафур Ғулом номидаги нашриёт-матбаа ижодий уйида юксак дид ва нафосат билан нашр этилди. Китобнинг номланиши ҳақида Китобда шоирнинг роппа-роса 50 йил давомида битган шеърларидан бой намуналар жамланган. Муҳими, эл-юртимиз тарихи, қисмати дардини куйлашни ўзи учун фарз ва қарз деб билган ҳассос […]

17.07.2025 | 09:22

img280

БЕҲБУДИЙНИНГ ХЎЖАНДЛИК МУҲИБЛАРИ

Нуъмонжон Ғаффорий,тарих фанлари доктори, профессор(Тожикистон Республикаси): – Хўжандлик Саид Бобохон Аҳрорий Туркистон жадидлари сарвари бўлмиш Маҳмудхўжа Беҳбудийнинг шогирдлари ва тарафдорларидан биридир. У киши 1910 йилда Хистеварз қишлоғи ва ён-атрофдаги ҳудуд болалари учун янги усул мактабини очади. Таълим муассасасининг илк ўқувчиларидан бири бобом Абдуғаффор Ҳасанов бўлган. Аҳрорий домла вафотидан олдин бобомга “Ойина” журналининг 68 та сонини […]

16.07.2025 | 12:43

img286

“ЎЗ ЮРТИДА ОНА ТИЛИН УНУТГАНЛАР…”

Светлана КИМ: – Мен Ўзбекистонда туғилиб-ўсдим. Юртимни жуда яхши кўраман. Кимёгарман. Москвада ўқир эканмиз, курсдошларим ўша ерда қолишга ёки яхши йўлланма олишга интилишарди. Менга Белорусдаги йирик кимё заводига йўлланма беришди, аммо ундан воз кечдим. Чунки уйга – Ўзбекистонга қайтишни истадим. Рости, бошқа жойда яшашни тасаввур қилолмайман. Тошкентга қайтиб, ишга жойлашдим. Миллатим корейс, рус тилида таълим […]

16.07.2025 | 08:36

img291

САБЗ – ЯШИЛ, САБЗИРАНГ-ЧИ?

“Сабз” сўзи форс тилидан кириб келган ўзлашма сўз бўлиб, унинг ўзагидан ясалган бир қанча сўзлар ўзбек тилида фаол ишлатилади. Масалан: сабзи, сабза, сабзиранг, сабзавот, сабз урмоқ каби сўзлар тилимизда кенг қўлланилади. “Сабз” – асосан яшил, яшил рангли, ғўр, янги, ёш маъноларини билдиради. Баъзи ҳолларда бу сўз буғдойранг ёки қорамағиз тусни ифодалашда ҳам ишлатилган. Адабий манбаларда […]

15.07.2025 | 16:16

img374

ЖИГАРЛАРИМИЗДАН ЖИГАРИМИЗНИ АЯМАЙЛИК

Инсон ҳаёти давомийлиги ва саломатлиги учун энг муҳим аъзолардан бири жигардир. У ҳеч қачон оғриқ бермайди. Чунки жигарда нерв толалари йўқ. Афсуски, ана шу “беозор”лик кўпинча қимматга тушади. Жигар касалликларининг энг оғир турларида ҳам инсон ўзида хасталик кечаётганини сезмай қолиши мумкин. Кўп ҳолларда бу сўнгги чора – бошқа организмдан жигар кўчириш амалиётини ўтказишга олиб келади. […]

15.07.2025 | 08:51

img246

ТАРИХ ИЛМИНИНГ РУСТАМИ ДОСТОНИ

Баёний “Хоразм тарихи” асарида келтиради: “Тарих китоби ёзишнинг бир шарти бор. Тарихий воқеаларни ёзувчи тарафдорлик этмасдан, бўлган воқеаларни ростлик билан баён этиши керак. Агар ростлик билан баён этмаса, унинг сўзлари ҳеч бир одамга маъқул бўлмайди”. Чиндан, тарихий мавзуда тадқиқотлар олиб бораётган муаррих холис бўлсагина мозийдаги жараёнларни ҳаққоний таҳлил эта олади. Табиийки, бунинг учун тарихчи сийратида […]

14.07.2025 | 16:34

img281

ҚЎЛДА ТЎҚИЛГАН “УЧАР ГИЛАМ”ЛАР

Тоғли Олтой ўлкасининг “Бешинчи Пазирик” қўрғонидан эрамиздан олдинги V-VI асрларга оид деб тахмин қилинган гилам топилган. Абадий музликлар ичида қолиб кетган нодир ашёнинг чиримаганига фақат паст ҳаво ҳарорат сабабмикин? Абадий меросга айланажак гиламлар бугун ҳам тўқиляптими? Бу саволга жавоб берадиган одамни Самарқанддан топдик. “Самарқанд – Бухоро ипак гилами” компанияси раҳбари Фурқат Ниёзов ана шундай мўъжизакор […]

14.07.2025 | 09:30

img212

JADID KUTUBXONASI