KUTUBXONA
Muallif: admin
Asosiy
PADARKUSH YOXUD O‘QIMAGAN BOLANING HOLI
(Turkiston maishatidan olingan ibratnoma)3 parda 4 manzarali, milliy birinchi fojia QATNASHUVCHILARBoy – 50 yashar.Toshmurod – boyning o‘g‘li, 15-17 yashar.Domullo – yangi fikrlik bir mulla, 30-40 yashar.Ziyoli – (ovro‘po libosida), o‘ruscha o‘qug‘on, millatchi musulmon.Xayrullo – boyning mirza va mahrami, 18-20 yashar.Tangriqul – boyning qotili.Davlat ila Nor (bo‘z bolalar) – kissalariga 4 so‘m qadar mayda kerak.Liza – […]
12.05.2025 | 15:00
677
Asosiy
INSON ULUG‘ – XOTIRA MUQADDAS!
1945-yil 9-may. Insoniyat tarixidagi muhim sana. 1939-yil 1-sentyabr kuni dunyoga hukmronlik qilish da’vosini ilgari surgan, insoniyatni dahshatga, qirg‘in va ofatlarga giriftor qilgan fashizm g‘oyasi asosida boshlangan Ikkinchi jahon urushi mislsiz azob-uqubatlar, son-sanoqsiz qurbonlarga sabab bo‘ldi. Olti yil davom etgan dahshatli urush o‘sha vaqtda jahonda mavjud bo‘lgan 73 ta davlatning 62 tasini, Yer kurrasining 80 foiz […]
12.05.2025 | 11:00
711
“KUTIB OL, DUNYO…”
O‘zbekiston kasaba uyushmalari federatsiyasi muassisligida 2024-yildan buyon chop etib kelinayotgan “Vatan” ijtimoiy-siyosiy, ilmiy-ma’rifiy jurnali qisqa fursatda keng jamoatchilikning diqqat-e’tiborini qozondi. Bugungi kunda ushbu nashr nafaqat yurtimizda, balki xalqaro intellektual doiralarda ham katta qiziqish bilan qarshi olinmoqda. Mamlakatimizda amalga oshirilayotgan islohotlar, Yangi O‘zbekistondagi yangilanish jarayonlari, Vatanimiz tarixi va bugungi rivojlanish holati haqidagi tahliliy maqolalar jurnal sahifalaridan […]
12.05.2025 | 09:39
572
Asosiy
YELKAMA-YELKA
Bir kunda otuvga hukm qilingan aka-ukalar qismati Burhonovlar sulolasi… Buxorodagi jadidlik harakati haqida so‘z borsa, albatta, ushbu sulola eslanadi, uni chetlab o‘tishning iloji yo‘q. Sulola XIX asr oxiri – XX asrning birinchi choragida Buxorodagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy jarayonlarda muhim rol o‘ynagan ma’rifatparvar xonadonlardan biri edi. Ularning ajdodlari Buxoroda o‘rta asrlardan boshlab shayxulislom, qozikalon, muftiy, rais, […]
10.05.2025 | 14:15
638
Asosiy
“MEN SUYGAN SUYUKLI…”
Jadid adabiyotining peshqadam vakillaridan biri Abdulhamid Sulaymon Cho‘lponning mangulikka daxldor asarlari orasida, shubhasiz, “Go‘zal” she’ri tong yulduzidek charaqlab turadi. She’rning lirik qahramoni suygan suyukli qanchalar go‘zal bo‘lsa, mazkur she’rning badiiyati ham shu qadar betakror. Bugun Abdulhamid Cho‘lpon hayoti va ijodi Tojikistondagi o‘zbek tilli umumta’lim maktablarining yettinchi va bitiruvchi sinflarida o‘quv dasturi doirasida o‘rganib kelinyapti. Unda […]
09.05.2025 | 14:53
846
MING YIL OLDIN AYTILGAN BUGUNNING GAPI
Maqollar, nazarimda, hozirgi yoshlar nutqini tark etayotganday. Go‘yoki ular eskilik sarqitlari, bugungi avlod uchun munosib emas. Ming yillar osha bizgacha yetib kelgan maqollar aslida chinakam xalq donishmandligi, har qanday badiiy asar bilan bellasha oladigan xalq og‘zaki ijodi namunalaridir. Ajdodlarimiz, xoh xos, xoh avom bo‘lsin, nutqini albatta, maqollar bilan bezagan, maqollar ularga milliy an’analar, qadriyatlarga amal […]
08.05.2025 | 14:44
662
O‘YNASHIB BO‘LMAYDIGAN O‘YIN
Mavzuning menga aloqasi yo‘q deyishga oshiqmang. Bolalikda uch-to‘rt o‘rtoq yig‘ilib, yong‘oq, gugurt quti yo shunga o‘xshash nimanidir o‘rtaga tikib o‘yinlar tashkil qilganimiz bor. O‘zimdan qiyos, bordi-yu uydagilar qo‘qqisdan biror ish buyurib qolsa, qo‘lim yumushda bo‘la turib, ko‘ngil o‘yin tomonda qolardi. Ish tezroq tugasa-yu, bolalar safiga o‘yinga qaytsam. Yutuq – g‘olib bo‘lganniki. Borini boy bergan esa […]
08.05.2025 | 12:21
836
IKKI BAHR TUTASHUVI
Yaqinda iste’dodli ijodkor, filologiya fanlari doktori, professor Ma’rufjon Yo‘ldoshevning “Shams ila Mavlono” qissasi nashr etildi. Asar ulug‘ valiylar Mavlono Jaloliddin Rumiy hamda Shamsuddin Tabriziyning musohib va hamholligi xususida tasavvur yoinki fikr paydo qilishi bilan e’tiborga molik. Qissa hajman yirik hisoblanmasa-da, undagi irfoniy mazmun-mohiyat va sirli hikmatlar, har bir mulohaza ortida yashirin haqiqatlar o‘quvchini so‘fiylik maslagi […]
08.05.2025 | 09:14
470
Asosiy
O‘ZQIR SULAYMON HAQIDA HIKOYA
Adabiyot – inson qalbining sadosi, so‘z bilan ruhni oziqlantiradigan moʻtabar manba. Asrlar davomida inson tafakkurining eng noyob namunalari she’riyat, nasr, dramaturgiyada mujassam bo‘lib keldi. Ammo XXI asr boshida jahon sahnasiga shunday bir yangi qudrat chiqdiki, uning ta’sirida nafaqat sanoat, iqtisodiyot yoki tibbiyot sohasi, balki ilhom va nazokat talab qiladigan san’at – adabiyot ham tubdan o‘zgarmoqda. […]
07.05.2025 | 16:45
1014
Asosiy
RENESSANS ULG‘AYADIGAN MAYDON
“Olim bo‘lish osonmi?” maqolasi muallifi, taniqli jurnalist Ro‘zimboy HASANga ochiq xat Ro‘zimboy, qadrdon! Sizni tajribali, qalami o‘tkir jurnalist sifatida bilaman. Mavzuni xolis yoritishga harakat qilasiz, kuyunchak mulohazalaringiz samimiyligi ayniqsa jozibali. Jumladan, “Jadid” gazetasida bosilgan “Olim bo‘lish osonmi?” sarlavhali maqolangiz (2025-yil, 18-aprel) e’tiborimni tortdi. O‘ylatib qo‘ydi, mulohazaga undadi. Maqola har qanday jamiyat uchun g‘oyatda muhim va hech […]
07.05.2025 | 12:59
573
Sharqshunoslik universitetida Behbudiy ijodiga oid davra suhbati va kitob taqdimoti bo‘lib o‘tdi
6-may kuni Toshkent davlat sharqshunoslik universitetida “Mahmudxo‘ja Behbudiy ilmiy-adabiy merosini o‘rganishning dolzarb masalalari” mavzusida davra suhbati bo‘lib o‘tdi. Mazkur tadbir O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Turkiston jadidlik harakatining asoschisi, atoqli adib va jamoat arbobi, noshir va pedagog Mahmudxo‘ja Behbudiy tavalludining 150 yilligini keng nishonlash to‘g‘risida” 2024-yil 27-dekabrdagi Qarorida belgilangan chora-tadbirlar doirasida o‘tkazilgan bo‘lib, unda mamlakatimizning bir guruh […]
07.05.2025 | 10:49
704
DO‘ST HAQIDA SO‘Z
Taniqli davlat va jamoat arbobi, sharqshunos olim, mohir pedagog va diplomat Rustam Sobirovich Qosimov (1955–2021), Prezidentimiz Shavkat Miromonovich Mirziyoyev ta’biri bilan aytganda, xalqimizning tom ma’nodagi ziyoli, ma’rifatparvar farzandi edi. Mamlakatimizda ta’lim tizimini takomillashtirish, ma’naviy-ma’rifiy jarayonlarni yangi, yuksak bosqichga ko‘tarishda bu insonning xizmati katta. Hayot bo‘lganida Rustam Sobirovich bu yil 70 yoshni qarshilagan bo‘lar edi. Yaqinda […]
06.05.2025 | 17:09
537
OBI HAYOT – YERGA NAJOT
Vaziyat qanchalik jiddiy? Shu kecha-kunduzda dunyoda bir milliarddan ortiq kishi turli darajadagi suv tanqisligidan aziyat chekmoqda. Sayyoramizda mavjud bo‘lgan barcha chuchuk suvning taxminan 70 foizi ekinlarni sug‘orish uchun ishlatiladi. Pokiston, Eron, Indoneziya, Hindiston va O‘zbekiston kabi mamlakatlarda jami suvning 90 foizi qishloq xo‘jaligiga sarflanadi. Bu ko‘rsatkich yuqori daromadli mamlakatlarda, xususan, AQShda 46 foiz, Yaponiyada esa […]
06.05.2025 | 15:28
589
NIMA UCHUN YASHAB TURGAN UYIMIZNI SOTYAPMIZ?
Hozirgi kunda ijtimoiy tarmoqlarda, ayniqsa, telegramdagi uy sotish kanallarida shunday holatga ko‘p duch kelamiz: odamlar yashab turgan, jihozlangan uylarini sotuvga qo‘yishmoqda. Sotuv sabablariga e’tibor bersangiz, ko‘pincha qarz tufayli deb yoziladi. Ularning qarzga kirish sabablari esa deyarli bir xil: 1. Bankdan va odamlardan qarz olib, biznes qilaman deb bankrot bo‘lgan. Odamlar “biznes qilaman” deb, bilim va […]
06.05.2025 | 12:46
428
“ABDULLA QODIRIY VA OZARBAYJON ADABIYOTI”
Yaqinda Ozarbayjon Milliy Ilmlar Akademiyasi Nizomiy Ganjaviy nomidagi Adabiyot instituti qoshidagi Ilmiy Kengashda iqtidorli tadqiqotchi Shabnam Mirzazoda o‘zining “Abdulla Qodiriy va Ozarbayjon adabiyoti” mavzusida bir necha yillar davomida yozgan doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi. Tadqiqot muallifi o‘zbek-ozarbayjon adabiy aloqalar masalasini XX asrning birinchi choragidagi jadidlar faoliyatiga, ularning teatr sohasidagi hamkorliklariga, shuningdek, ozarbayjon tilida nashr bo‘lgan “Mulla […]
06.05.2025 | 09:22
985
Asosiy
TOKIODA BEHBUDIYXONLIK
Yaponiya poytaxti Tokio shahrida Toyo Bunko – “Sharq kutubxonasi” bor. Mazkur dargohda o‘zbek adabiyoti, xususan, jadidlar ijodi bilan jiddiy shug‘ullangan professor Hisao Kumatsu ishlaydi. Kumatsu turkiy tillarni, xususan, o‘zbek tilini ham yaxshi biladi. U O‘zbekistonda bo‘lib o‘tgan xalqaro anjumanlarda o‘z ma’ruzalari bilan faol qatnashib keladi. Yaqinda “Sharq kutubxonasi” hamda Tokio xorijiy tillar universitetida professor Hisao […]
05.05.2025 | 17:27
891
5-may kuni tavallud topganlar
Hamid Sulaymonov – adabiyotshunos, matnshunos;Mutal Burhonov – Oʻzbekiston xalq artisti, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat madhiyasi musiqasi muallifi;Matyoqub Qoʻshjonov – oʻzbek adabiyotshunosi va munaqqidi;Ibrohim Yusupov – Oʻzbekiston Qahramoni, Oʻzbekiston va Qoraqalpogʻiston xalq shoiri;Jabbor Eshonqul – folklorshunos olim.
05.05.2025 | 10:06
10426
DONGʻI DUNYOGA DOSTON YURT
Rivoyatlarga ko‘ra, qadim zamonlarda bir cho‘pon mol boqib yurgan chog‘i otlardan birining uzun yoli cho‘pga ilinib qolganini ko‘radi. Shamol esgan sari o‘sha yol tebranib, cho‘pga uriladi va undan ajib bir ovoz chiqa boshlaydi. U hayrat bilan ushbu ovozga quloq tutadi va ohang qanday paydo bo‘layotganini kuzatadi. O‘sha kuni cho‘pon ilk bor tabiat moʻjizasidan ta’sirlanib, g‘aroyib […]
02.05.2025 | 16:56
697
Asosiy
MILLIYAT TOMIRINGIZ QANDAY URADIR?
…1918-yil “Chig‘atoy gurungi” tuzildi. Bu jadidlarning ochiq siyosiy faoliyatdan endilikda murosa yo‘liga o‘tganini anglatar, ular butun kuch va g‘oyalarini adabiyotga, ayniqsa, she’riyat va ilmga ko‘chirishni maqsad qilishgandi. “Ishtirokiyun” gazetasining 1919-20-yillardagi sonlarida “Chig‘atoy gurungi” dasturi yo‘nalishida ko‘plab she’rlar e’lon qilinadi. Bu g‘oyaviy butun, hurriyatni kuylovchi asl she’riyat edi, uni Fitrat, Cho‘lponning izdoshlari yaratdi. Keyinchalik tashkil etilgan […]
02.05.2025 | 12:34
796
SHUKRONASI VA HAMIYATI BUTUN ODAM EDI
– Iste’dodli shoir Muhammad Yusufning har bir she’ri millionlab qalblarni zabt etgani, o‘z ohangicha qo‘shiqlarga aylanib ko‘ngildan joy olgani bor gap. Har ko‘ngilda so‘nmas muhabbat uyg‘otgan shoirimizni xotirlab uning rafiqasi, Muhammad Yusuf nomidagi fond rahbari, “Fidokorona xizmatlari uchun” ordeni sohibasi, shoira Nazira As-Salom bilan suhbatlashdik. – Nazira opa, odatda shoirlar iqtidori haqida so‘z borsa, ularning […]
02.05.2025 | 09:33
622
“CHOSHTEPA”DAGI “CHOSH” NIMA?
Yurtimizda Choshtepa deb ataladigan joylar bor. Toshkent shahrining Zangiota ziyoratgohi yo‘lida ham shunday hududni ko‘rgandirsiz. Xo‘sh, Choshtepadagi chosh nima? “O‘zbek tilining izohli lug‘ati”ga ko‘ra chosh so‘zi tozalangan g‘alla, paxta va shu kabilarning xirmondagi uyumi, uyilgan g‘alla, xirmon ma’nosini bildiradi. Demak, choshtepa degani xirmontepa deganidir. Mamlakatimizda Xirmontepa degan joylar ham bor. Xalqimiz orasida “Qarindoshingni oshga chaqir, […]
01.05.2025 | 16:47
1130