KUTUBXONA
Muallif: admin
XAYRLI MANBA
O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasida ko‘p jildli Islom ensiklopediyasini yaratish barobarida tayyorlangan bir jildli muxtasar “Islom ensiklopediyasi” nashrdan chiqdi. Ma’lumki, har qanday ensiklopediya o‘z davri va jamiyatining in’ikosi hisoblanib, tegishli mamlakat va hududlarda ustuvor bo‘lgan qadriyat va an’analarni o‘zida aks ettiradi. “Islom ensiklopediyasi” ham bu qoidadan mustasno emas, albatta. Qolaversa, ushbu ensiklopediya uzluksiz jarayon, ya’ni, davomli […]
16.06.2026 | 14:28
2949
TIBBIY MA’RIFAT NIMA?
O‘zFA Immunologiya va inson genomikasi instituti direktori, akademik Tamaraxon ARIPOVA bilan suhbat – Tamaraxon O‘ktamovna, tibbiyot fanlari doktori diplomini qo‘lga olgach, Immunologiya va inson genomikasi institutida ish boshlagan ekansiz. Shunga ham 34 yil to‘libdi. Muassasaning Mustaqillik davridagi, xususan, keyingi o‘n yillikdagi faoliyati ko‘z o‘ngingizda kechgan. Shunday emasmi? – Ha, aynan. Ko‘z ochib ko‘rganim – ilmiy […]
16.06.2026 | 11:44
1323
RAMZLARNI KIM YARATADI?
O‘zbekiston futboli tarixida ilk bor milliy terma jamoa madhiyasi kompozitor, shoir yoki ijodiy jamoa tomonidan emas, balki sun’iy intellekt algoritmi yordamida yaratildi. Xo‘sh, buni qanday qabul qilish mumkin? Ma’lumki, har qanday musiqiy asar badiiy mazmun va muayyan melodiya, ritm, garmoniya, tembr dramaturgiyasi, shakl va boshqa ifoda vositalariga ega bo‘ladi. Kompozitor asarni faqatgina kasbiy bilim va […]
16.06.2026 | 09:00
1215
MUTAFAKKIR. BASHORAT VA VASIYAT
“Jadid” gazetamizning o‘tgan, ya’ni 5-iyun sonida ustoz Ibrohim G‘afurovning qariyb sakson yillik sirdosh do‘sti, safdoshi va maslakdoshi, O‘zbekiston Qahramoni, xalq shoiri Erkin Vohidov haqidagi ikki sahifadan iborat xotiralarini o‘qigan edik. Ushbu “Bolalik hikoyalari” bilan tanishgan kishilarning barchasi to‘qson yosh ostonasiga qadam qo‘ygan, og‘ir xastalikni boshidan kechirayotgan mutafakkir adibning botiniy kuch-shijoati, aql-idrok va hofiza quvvatiga yana […]
15.06.2026 | 15:55
2023
JCH-2026: YER “TO‘P”INING TERS TOMONIDA
Oxirgi to‘rt yillikning eng katta sport bayrami bo‘lgan futbol bo‘yicha Jahon chempionatining ilk hushtagi kecha chalindi. 19-iyul kuni Ist-Raterford stadionida o‘tadigan finalga qadar bizni 104 ta o‘yin va tarixiy voqealar kutib turibdi.Futbol tarixida ilk bor 48 ta jamoa ishtirok etayotgan ushbu tarixiy turnirda kim g‘olib bo‘lishi mumkin?Eng yuqori imkoniyatga ega favoritlar kimlar?Tarixda qaysi davlatlar zafar […]
12.06.2026 | 12:43
1904
Asosiy
TULU’ AFANDI KIM EDI?
Men Tulu’ afandi degan kishi ismiga bundan yetti-sakkiz yil ilgari, “Ona yurtim – Qirg‘iziston, O‘sh…” degan kitobimga material yig‘ayotgan chog‘da duch kelgandim. Ijodkor muallim Odiljon Rahimov O‘shning qadimgi guzarlari tarixini bitish asnosida Tulu’ afandini ham tilga olib, iliq so‘zlar bilan ta’riflagan ekan. Afsuski, u kishining yozganlari mashinkalangan holda qolib ketgan, chop etilmagan. Xullas, Tulu’ afandi… […]
11.06.2026 | 11:35
1636
SAID AHMADNING “UFQ” ROMANIDAN IQTIBOSLAR
Said Ahmadning “Ufq” trilogiyasi o‘zbek xalqi hayotining uchta muhim tarixiy davrini — Katta Farg‘ona kanali qurilishidagi qahramonona mehnat, urush yillaridagi og‘ir sinovlar va urushdan keyingi tiklanish davrini bir butun maishiy va falsafiy lavhalarda birlashtirgan yirik epik asardir. Asar turli taqdirlar, hijron alamlari va insoniy kechinmalarning teran tasviri bilan o‘zbek adabiyotida muhim o‘rin tutadi. U o‘zidan-o‘zi […]
10.06.2026 | 17:08
1866
SAMIMIY IZHORLAR
Agar sen Quyoshim bo‘lsang mabodo,Shunday yozning issiq kunidaJuda-juda sovqotdim, Nechun?* * *Nega o‘zi chiqdim ko‘chaga?Nega buncha bashang kiyinib oldim?Qo‘limda gul buning ustiga?..* * *Bayram oqshomida oppoq qor yog‘di.Onamning sochlari kabi oppoq qor…Xotinim sovg‘amdan ko‘p xursand bo‘ldi… Turfa kayfiyatlarni xuddi suratga muhrlagandek tasavvur uyg‘otuvchi bu dilgir va falsafiy satrlar zamonaviy she’riyatimizda Abdurasul Jumaqul otli o‘ziga xos […]
10.06.2026 | 16:11
3383
SHIMON SAKAGUCHI – IMMUN TIZIMINI O‘RGANISHDAGI INQILOBIY NOBELCHI
2025-yilgi fiziologiya yoki tibbiyot bo‘yicha Nobel mukofoti “periferik immunitet tolerantligi” sohasidagi fundamental tadqiqotlari uchun Meri Brunkov, Fred Ramsdell va Shimon Sakaguchiga topshirildi. Quyida ushbu sovrindorlardan biri – yapon olimi Shimon Sakaguchining ilmiy faoliyati va uning tibbiyot rivojiga qo‘shgan hissasi xususida so‘z yuritiladi. BIOGRAFIYA Shimon Sakaguchi 1951-yil 19-yanvarda Yaponiyaning Nagahama shahrida tug‘ilgan. U 1976-yilda Kioto universitetining […]
10.06.2026 | 09:00
3121
TAFAKKUR LAZZATI
Respublika ma’naviyat va ma’rifat markazi tasarrufidagi “Ma’naviyat” nashriyoti tomonidan shoir Eshqobil Shukurning “Megapolisdan Himolay cho‘qqisigacha” deb nomlangan yangi kitobi nashr etildi. Ushbu kitobda muallifning sara maqola va esselari jamlangan. Har birimizning o‘z ko‘zqarashimiz, o‘z hayot yo‘limiz bor. Siz bilan men bir vaziyatga turlicha baho berishimiz mumkin, yondashuvda farq bo‘ladi. Bu tabiiy. Sog‘lom jamiyatda turfa xil […]
09.06.2026 | 15:17
3020
DASTURXON VA DASTURILAMAL
• Olimlar nima deydi?• O‘zbekiston nimalarga erishdi?• Biz o‘zimizni qanday tayyorlashimiz kerak? Dunyo aholisi har yili millionlab odamga ko‘payib bormoqda. Yer yuzida bugun 8 milliard 200 million inson yashayapti, 2050-yilga borib bu raqam 9-10 milliarddan oshadi, deb ta’kidlamoqda olimlar. Demak, har kuni ertalab dasturxon atrofiga o‘tiradigan oila a’zolari soni bilan bir qatorda, ularni boqadigan dalalar […]
09.06.2026 | 12:23
1255
BUYUK XIZMATLAR UNUTILMAYDI!
Bugungi kunda inson qadrini ulug‘lash, ajdodlar xotirasiga munosib ehtirom ko‘rsatish davlat siyosati darajasida hayotga tatbiq etilayotgani barchani birday quvontirmoqda. Yaqinda o‘zining yorqin iste’dodi, ko‘p yillik samarali ijodiy faoliyati bilan kelajak avlodlar uchun bebaho meros qoldirgan, Vatanimiz mustaqilligining ma’naviy asoslarini mustahkamlash, xalqimizning ma’rifiy-badiiy tafakkuri va intellektual salohiyatini yuksaltirish, yurtimizda madaniyat, san’at va adabiyot sohalarini rivojlantirishga beqiyos […]
09.06.2026 | 10:39
1202
“SHUNI BILINGKI, BIZ DOIM SIZLAR BILANMIZ!”
Bugun butun dunyo nigohi Shimoliy Amerika qit’asiga qaratilgan. AQSH, Meksika va Kanada yashil maydonlarida rosa bir haftadan keyin boshlanadigan futbol bo‘yicha navbatdagi Jahon chempionati – mundial milliardlab muxlislar yuragini hovliqtirmoqda. Ummon ortida boshlanayotgan ushbu xalqaro futbol bayrami bu gal biz, o‘zbekistonliklar uchun butunlay boshqacha, tarixiy ahamiyatga ega. Zero, futbol tarixida ilk bor O‘zbekiston milliy terma […]
08.06.2026 | 17:38
1364
KIM HAQ?
“Aholining boy tabaqasimi, quyi qatlami aholisidanmi, farqi yo‘q, kimning xonga arzi bo‘lsa, istagan kuni hech qarshiliksiz xon hazrat, ya’ni Muhammad Aminxon huzuriga borib, arzini ayta oladi. Agar dunyoviy masala bo‘lsa, xonning o‘zi hukm chiqaradi, agar shar’iy bo‘lsa, qozikalonga murojaat qiladilar. Zakotdan tashqari hech kimsadan biron narsa undirilmaydi, moliga tegmaydilar. Zakotni mulkning qirqdan biri tarzida oladilar. […]
08.06.2026 | 15:15
1179
STENLI PRUZINER – MASHAQQATLARDA MUVAFFAQIYAT KO‘RGAN NOBELCHI
Zamonaviy nevrologiya va molekulyar tibbiyot sohasida taniqli olim, Nobel mukofoti sohibi Stenli Pruzinerning o‘rni beqiyosdir. Uning prionlar deb ataluvchi yangi yuqumli biologik omilni kashf etishi neyrodegenerativ kasalliklar haqidagi tasavvurlarni tubdan o‘zgartirdi. TARJIMAYI HOL Stenli Pruziner 1942-yil 28-may kuni AQSHning Ayova shtatidagi Des-Moyns shahrida tug‘ilgan. Kaliforniya universitetida tibbiyot sohasida tahsil olgan va nevrologiya yo‘nalishida ilmiy faoliyat […]
08.06.2026 | 09:00
2589
Asosiy
BOLALIK KUNLARI
Xotira hikoyalar 1. Charxpalak Qachon esim kirgan vaqtni aniq eslayman. Beshinchi sinfni bitirib, oltinchi sinfga o‘tgan edik. Qirq yettinchi yo qirq to‘qqizinchi yillardir, har holda elliginchi yil emas. Elliginchi yilda o‘ta dabdaba va aloxon-u alomon bilan targ‘ib qilingan kattakon “O‘zbek poeziyasi antologiyasi” degan dohiy surati va ipaklar bilan bezatilgan kitobga umrimda ilk bor obuna bo‘lgan […]
07.06.2026 | 12:00
2277
Asosiy
TIG‘ OSTIDAGI TAQDIR
O‘zbekiston tarixidagi eng ayanchli yo‘qotishlardan biri – 1938-yilning 4-oktyabr oqshomi. Xalqimizning buyuk shaxslari, millat taraqqiysi uchun kurashgan ziyolilari, oydinlari va necha yuzlab oilaning yostig‘ini quritgan “katta terror” yuhosi Sa’dullaxo‘ja Tursunxo‘jayev hayotini ham shafqatsiz domiga tortib ketdi. Sa’dullaxo‘ja Tursunxo‘jayev 1891-yili Toshkent shahrida tug‘ilgan. Otasi Tursunxo‘ja Muhammadxo‘jayev dehqonchilik ortidan ro‘zg‘or tebratar, oiladagi hamma dala boshida baravar mehnat […]
05.06.2026 | 12:49
1466
JADIDLAR ORZUSIDAGI MAKTAB
Toshkentning Eski shahar mavzesida joylashgan Abdulla Qodiriy nomidagi ijod maktabi yurtimizdagi nufuzli ta’lim muassasalaridan biri sifatida e’tirof etiladi. 2019-yil 26-dekabrda faoliyat boshlagan maktabda ayni vaqtda 210 nafar o‘quvchi tahsil oladi. Ularga 30 nafar tajribali, jumladan, 20 nafar milliy va xalqaro sertifikatlarga ega oliy toifali pedagoglar ilg‘or ta’lim dasturlari asosida bilim berib kelmoqda. Ustozlar har bir […]
05.06.2026 | 09:36
1378
OYDIN KO‘CHALAR
“Do‘stlik” ordeni sohibi Muxtor ILHOMOV bilan Toshkent shahridagi“Uchtepa” mahallasi ko‘chalarida kechgan gurung ISHONCH KO‘CHASI Assalomu alaykum! Mahallamizga xush kelibsiz! 27 yildan buyon shu mahalla fuqarolar yig‘ini raisiman. Saylanadigan lavozimga qayta-qayta loyiq ko‘rilishimga hamkasblarim ham havas, ham hayrat bilan qaraydi. Buning siri bor-yo‘qligiga qiziqadi. Bilasizmi, mahalla raisligi amal emas, xalqqa xizmatkorlik. Kamida to‘rt-besh oilaning og‘irini yengil […]
04.06.2026 | 16:27
1408
MANFAATPARASTLIK EPIDEMIYASI
Jamiyatni yemiruvchi xatar Avval birga ishlashgan sobiq hamkasbim bilan uchrashib qoldik. Hol-ahvol so‘rashib, o‘tgan-ketgandan gaplashdik. Suhbat aylanib, xorijiy tajriba haqidagi gaplarga ulandi. – Yaqinda xorijiy axborot markazlarining tajribasini o‘rganib, amaliyotga joriy qilishni boshladik, – dedim.– Zo‘r-ku, – dedi u. – Xo‘sh, bundan sizga nima naf? Bu savoldan kutilayotgan muddaoni yaxshi anglamay, ajablandim. – Maoshingiz oshadimi? […]
04.06.2026 | 12:33
1301
MUHTASHAM TOPISHMOQ
Nazar Eshonqulning “Giryon” romanini o‘qib… Eng avvalo, bu g‘alati romanni o‘qishga qiynalganimni aytmoqchiman. Asarni bir so‘z bilan ta’riflash lozim bo‘lsa, uni “topishmoq” degan bo‘lardim. Nazarimda, bu baho kamlik qiladi, yaxshisi, “Muhtasham topishmoq” deyman. Nazarimda, erkin yozishimga xalal berayotgan yana bitta muammo bor. Roman haqida fikr yozishga chog‘landim, ammo kim bo‘lib yozaman – intellektual esseistmi yoki […]
04.06.2026 | 10:41
1214